CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY MCDONALD’S 1.1 Sơ lược về công ty McDonald’s 1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty McDonald’s Nhìn lại lịch sử của McDonald’s, chúng ta thấy được sự tăng trưởng thần kỳ của McDonald’s gắn với tên tuổi của một trong những doanh nhân vĩ đại bậc nhất trong lịch sử kinh doanh nước Mỹ: Raymond Albert "Ray" Kroc. Ray Kroc được bình chọn là một trong số “100 người có tầm ảnh hưởng quan trọng nhất trong thế kỷ 20” theo bình chọn của tạp chí Time danh tiếng. Cũng vì những thành tựu rực rỡ này mà nhiều người cho rằng Ray Kroc là người sang lập McDonald’s.
Nhưng sự thực không phải vậy. McDonald’s được thành lập đầu tiên năm 1940, do anh em Richard và Maurice ("Mick & Mack") McDonald làm người sáng lập. Nền tảng của sự kinh doanh thành công hôm nay là do Ray Kroc mua lại của anh em McDonald và phát triển thành một trong những dự án kinh doanh thức ăn nhanh thành công nhất thế giới. Thời điểm đó, Ray Kroc chuyên bán sữa lắc và khá thành công với nghề này.
Sau thế chiến II, công việc kinh doanh của Ray Kroc bị chậm lại nhưng ông phát hiện ra một nhà hàng nhỏ ở California của anh em nhà McDonald vẫn mua rất nhiều sữa lắc, thậm chí còn nhiều hơn cả những cửa hàng lớn ở các thành phố sầm uất hơn. Ray Kroc quyết định đến thăm cửa hàng của anh em nhà McDonald và nhận thấy đây là một mô hình kinh doanh đặc biệt. Khách hàng chọn đồ với một menu được ấn định sẵn rất đơn giản. Quy trình làm bánh được sắp xếp một cách rất khoa học khiến tốc độ hoàn thành món ăn cực nhanh.
Khách hàng lựa chọn món ăn, trả tiền ngay tại quầy thu ngân và cũng nhận đồ ăn luôn tại đó. Chứng kiến lượng khách hàng khủng khiếp của McDonald’s, Ray Kroc lập tức mường tượng ra một viễn cảnh khi phát triển McDonald’s ra toàn bộ các thành phố lớn trên toàn nước Mỹ. Ông chia sẻ tầm nhìn của mình với anh em nhà McDonald (Mà sau này ông kể lại trong buổi nói chuyện với sinh viên ĐH Harvard): “Các anh đang ngồi trên một đống vàng. Hãy phát triển và mở rộng mô hình nhà hàng của các anh ngay lập tức!”.
Tuy nhiên 6 lOMoARcPSD|11346942 anh em nhà McDonald chần chừ: “Chúng tôi cũng muốn vậy. Nhưng ai giúp chúng tôi?”. Ray Kroc nhanh chóng đáp lời: “Tôi sẽ đảm đương công việc này!”. Khi đó Ray Kroc đã 52 tuổi và kiếm được nhiều tiền nhưng khát vọng xây dựng nên một đế chế đồ ăn nhanh đang sôi sục khiến ông cảm thấy mình tràn trề sinh khí.
Việc phát triển chuỗi McDonald’s thành công rực rỡ, vượt quá sức tưởng tượng khiến anh em nhà McDonald sợ hãi, muốn dừng lại. Ray Kroc đã quyết định vay mượn và mua lại toàn bộ chuỗi McDonald’s với giá 2,7 triệu USD, mức giá kỷ lục trong lĩnh vực nhà hàng thời đó. Năm 1961, thỏa thuận được ký kết và Ray Kroc trở thành ông chủ của McDonald’s, sẵn sàng đưa thương hiệu này vào một cuộc chơi ở tầm vóc lớn hơn hơn rất nhiều. Các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực ẩm thực thường chú trọng đến vấn đề sản phẩm.
Tuy nhiên, trong lĩnh vực đồ ăn nhanh, sản phẩm nằm sau quy trình hoạt động. Nhiều người có thể làm ra được những chiếc bánh ngon hơn burger của McDonald’s nhưng McDonald’s vẫn là duy nhất. Phần sau của câu chuyện là minh chứng cho sự thật này: Sau khi chứng kiến sự thành công rực rỡ của chuỗi nhà hàng McDonald’s dưới sự lèo lái của Ray Kroc, anh em nhà McDonald đã mở ra một cửa hàng khác cũng bán bánh burger khác có tên The Big M với sản phẩm tốt hơn và một sự thật hùng hồn rằng họ mới là những người sáng lập ra McDonald’s chứ không phải Ray Kroc. Tưởng rằng với lợi thế đó, anh em nhà McDonald sẽ thành công với The Big M nhưng Ray Kroc coi đó là hành động khiêu chiến và rất tức giận: “Phải hạ gục mấy gã khốn đó ngay!”.
Điều Ray Kroc đã làm là cho mở một nhà hàng McDonald’s đối diện với The Big M. Chỉ sau vài tháng, anh em nhà McDonald không chịu nổi và phải đóng cửa. Và sau một thời gian hoạt động, McDonald’s đã bán được hơn 100 triệu chiếc bánh hamburger và bắt đầu mở cửa hàng thứ 4. Đến nay, McDonald’s không chỉ phổ biến ở Mỹ mà còn nhiều quốc gia khác trên thế giới như Bỉ, Canada, Nhật Bản, Đức, Úc,… và Việt Nam.
Nguồn nhân sự làm việc cho McDonald’s cũng khiến người ta choáng váng khi lên đến 1. Trong quá trình phát triển, Ray Kroc đã đưa McDonald’s trở thành một trong những thương hiệu đáng giá bậc nhất toàn cầu. Logo cánh cổng vàng của McDonald’s luôn duy 7 lOMoARcPSD|11346942 trì vị trí vững chãi trong Top 10 thương hiệu có giá trị nhất thế giới trong nhiều thập kỷ qua. Dù người khổng lồ có sức mạnh vô song, nhưng nếu nghiên cứu thật kỹ về lịch sử phát triển của thương hiệu này, ta cũng thấy không ít lần McDonald’s bị tấn công và mất lợi thế trước những thương hiệu đồ ăn nhanh mới nổi khác.
Doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể học hỏi từ chính những cuộc tấn công này để trụ vững trước McDonald’s.2 Tầm nhìn và sứ mệnh của công ty McDonald’s Một trong những yếu tố tạo nên thành công của McDonald’s không thể không kể đến chiến lược quảng cáo và khuyến mãi bên cạnh chất lượng và dịch vụ ẩm thực. Ray Kroc đã từng bày tỏ quan điểm kinh doanh của McDonald’s rằng “Có một thứ đóng vai trò cơ bản dẫn đến thành công của chúng tôi, giống như chiếc bánh hamburger. Và thứ đó chính là Marketing, một nét đặc trưng của McDonald’s. Nó lớn hơn bất kỳ con người hay sản phẩm nào mang tên McDonald’s”.
McDonald’s luôn đầu tư một nguồn tài chính lớn cho việc quảng cáo cũng như tổ chức các sự kiện, chương trình khuyến mãi. Chính nhờ chiến lược kinh doanh này, hình ảnh và thương hiệu của McDonald’s ngày càng lan tỏa trong thế giới ẩm thực và thu hút thực khách nhiều hơn. So với chi phí bỏ ra, McDonald’s đã thu về nguồn lợi nhuận rất lớn và tiếp tục tăng trưởng. Song, những thương hiệu mới nổi đã thông minh vượt qua người khổng lồ và giành chỗ đứng trên thị trường.
McDonald's đã lùi bước nhưng không sụp đổ và tiếp tục dẫn đầu. Họ đã làm điều đó như thế nào? Hiểu rõ sức mạnh và lợi thế của mình, McDonald’s đã đối đầu với từng cuộc chiến một cách hiệu quả. Với Burger King, McDonald’s thay đổi menu, nâng cấp sản phẩm và sau một thời gian, Burger King mất đi tính tập trung và bắt chước chiến lược của McDonald’s. McDonald’s tạo ra linh vật chú hề Ronald McDonald’s, Burger King giới thiệu ngay linh vật Magical Burger King.
Khi McDonald’s tung ra menu bánh sandwich, Burger King cũng thêm vào sandwich (mà không nhận ra rằng tên thương hiệu là Burger King chứ không phải là Sandwich King). 8 Downloaded by Quang Tr?n (tranquang141994@gmail.com) lOMoARcPSD|11346942 Trước cuộc tấn công của Wendy’s, McDonald’s chỉ đơn giản là không làm gì bởi McDonald’s biết rằng phân khúc khách hàng trẻ em vẫn là phân khúc tạo thành lợi nhuận tốt nhất và đó cũng là điểm mạnh nhất của mình, thà rằng nắm giữ phân khúc của mình còn hơn đuổi theo phân khúc khác không phải và không bao giờ là của mình. Với Subway, McDonald’s mở rộng một số món trên menu với sản phẩm ít béo, nhiều rau và cả những menu dành cho người ăn chay. HLV huyền thoại Alex Ferguson đã có câu nói bất hủ: “Phong độ là nhất thời.
Đẳng cấp là mãi mãi”. Cho đến ngày nay, McDonald’s vẫn đứng vững vị trí thống trị trong ngành công nghiệp ăn nhanh, đó thực sự là đẳng cấp của một ông lớn. Những bước phát triển vững chắc của McDonald’s trong lịch sử cho thấy ông lớn này luôn sẵn sàng học hỏi từ mọi đối thủ ở tầm quốc tế cũng như ở địa phương để hoàn thiện chính mình và mở rộng đế chế của “Cánh cổng vàng”. McDonald’s đã có mặt tại Việt Nam vào đầu năm 2014 và tính tới năm 2016, McDonald’s đã có 9 hệ thống cửa hàng khác nhau trên khu vực thành phố Hồ Chí Minh chỉ sau 2 năm hoạt động.
Chứng tỏ sức hút với thương hiệu thức ăn nhanh này ở Việt Nam không hề nhỏ chút nào. McDonald’s Việt Nam mang lại nhiều trải nghiệm chất lượng và lợi ích cho khách hàng từ ẩm thực, không gian cho đến dịch vụ gửi xe miễn phí, … 1.3 Các giá trị và nguyên tắc của McDonald’s 1.4 Thu mua và quản lý chất lượng McDonald's còn sử dụng nguồn cung cấp trong nước để đảm bảo được phát triển các doanh nghiệp địa phương, họ có thể cung cấp các sản phẩm chất lượng. McDonald's có một chuỗi cung ứng chuyên dụng tại Ấn Độ và rất thành công nhờ việc sử dụng tất cả nguồn cung cấp địa phương McDonald’s thường xuyên cam kết hợp tác với các nhà cung ứng tại địa phương ở mỗi nơi mà mình thực hiện việc mở rộng kinh doanh. Mối quan hệ giữa McDonald’s và các nhà cung ứng địa phương luôn là mối quan hệ đôi bên cùng có lợi (win – win).
Ví dụ: Ở thị trường Ấn Độ, McDonald’s hợp tác kinh doanh với 38 nhà cung ứng địa phương và cung ứng 96% số sản phẩm đến các nhà hàng McDonald’s. Để kiểm tra chất lượng và 9 Downloaded by Quang Tr?n (tranquang141994@gmail.com) lOMoARcPSD|11346942 tính vệ sinh an toàn, McDonald’s phát triển Hệ thống Kiểm tra Chất lượng của McDonald’s qua đó thực hiện kiểm tra thông qua 20 điểm khác nhau trong chuỗi cung ứng lạnh. HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point) là chương trình giúp kiểm tra độ bệnh tật và nhiễm trùng của thực phẩm được đưa vào trong hệ thống và được kiểm tra chất lượng ít nhất 1 năm 2 lần. Hệ thống E-procurement của McDonald’s: E-procurement là nguồn cung cấp mua và bán giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp với khách hàng hoặc doanh nghiệp với chính phủ, công việc và dịch vụ thông qua internet cũng như thông tin và hệ thống mạng khác.
Nó cũng đóng vai trò như nhà phân phối cung cấp sản phẩm đến những công ty khác. Những công ty về E- procurement tạo ra và bán quyền sử dụng cho những khách hàng có nhu cầu sử dụng. Nhà cung cấp dịch vụ B2B kiếm tiền thông qua phí giao dịch, dựa trên số lượng đơn vị sử dụng dịch vụ, hoặc phí dịch vụ đóng hàng năm. E-procurement là trang web cho phép người dùng có trình độ và đã đăng ký tài khoản để tìm người mua và người bán sản phẩm và dịch vụ.
Hệ thống E-procurement của McDonald’s là nguyên do chính tạo nên sự thành công trong việc quản trị chuỗi cung ứng của họ.