BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC TÁC ĐỘNG CỦA THU NHẬP NGOÀI LÃI ĐẾN LỢI NHUẬN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU VIỆT NAM Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 NGUYỄN THỊ TỐ OANH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC TÁC ĐỘNG CỦA THU NHẬP NGOÀI LÃI ĐẾN LỢI NHUẬN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU VIỆT NAM Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 Họ và tên sinh viên: NGUYỄN THỊ TỐ OANH Mã số sinh viên: 050608200558 Lớp sinh hoạt: HQ8 - GE14 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS.
NGÔ VĂN TUẤN TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 ii TÓM TẮT Đối với tất cả các ngân hàng thƣơnng mại, tín dụng là hoạt động kinh doanh cốt lõi và mang lại nguồn thu nhập chính. Tuy nhiên, hoạt động này không phải lúc nào cũng an toàn mang lại lợi nhuận mà bản thân nó cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Chính vì vậy, các hoạt động ngoài lãi đang là xu hƣớng mà các ngân hàng hƣớng đến bởi vì chúng mang lại nguồn lợi nhuận lớn, an toàn và ít rủi ro hơn tín dụng.
Khi có biến động về thị trƣờng, các hoạt động ngoài lãi là cơ sở để các ngân hàng có thể duy trì tồn tại và phát triển kinh doanh. Vì vậy tác giả đã thực hiện bài nghiên cứu tác động của thu nhập ngoài lãi đến lợi nhuận của Ngân hàng Thƣơng Mại Cổ Phần Á Châu giai đoạn 2013-2022. Là một ngân hàng lớn ở Việt Nam, NHTMCP Á Châu hiểu rất rõ về chiến lƣợc phát triển doanh nghiệp mình không thể chỉ dựa vào tín dụng. Sự cạnh tranh gay gắt trong ngành đã dẫn đến lãi suất cho vạy hạ xuống, sự ảnh hƣởng của các yếu tố khách quan tác động làm cho tín dụng thực sự không còn là hoạt động duy nhất.
Vì vậy, tác giả chọn đề tài này để nghiên cứu nhằm chỉ rõ sự tác động của những hoạt động ngoài lãi đã tác động, ảnh hƣởng đến lợi nhuận của ngân hàng ACB nhƣ thế nào. Qua đó đề xuất một số định hƣớng phát triển của ngân hàng trong tƣơng lai. Tác giả sử dụng chạy mô hình Pooled OLS với số liệu từ báo cáo thƣờng niên của ngân hàng làm phƣơng pháp nghiên cứu để kiểm định các khuyết tật của mô hình. Kết quả nghiên cứu đã chứng minh đƣợc giữa lợi nhuận ngân hàng và nguồn thu từ hoạt động ngoài lãi có quan hệ chặt chẽ với nhau theo tỷ lệ thuận.
Ngoài ra, khóa luận đã có những đóng góp quan trọng cả về mặt học thuật lẫn thực tiễn. Về mặt học thuật, khóa luận đã làm rõ vai trò và tác động của thu nhập ngoài lãi cũng nhƣ của các thành phần cấu thành thu nhập ngoài lãi đến lợi nhuận của Ngân Hàng ACB. Đây là một vấn đề tƣơng đối mới mẻ ở Việt Nam, mà các nghiên cứu trƣớc ít để cập đến. Về mặt thực tiễn, khóa luận đã gợi ý một số chính sách cho các cơ quan quản lý và ngân hàng thƣơng mại nhằm cải thiện thu nhập ngoài lãi, từ đó tăng lợi nhuận cho ngân hàng TMCP Á Châu.
Từ khóa: Thu nhập ngoài lãi, lợi nhuận ngân hàng, ngân hàng TMCP Á Châu iii ABSTRACT For all commercial banks, credit is the core business and provides the main source of income. However, this activity is not always safe and profitable, but it also has many potential risks. When credit risks occur, banks can suffer heavy losses, even leading to failure. That's why banks are gradually switching to non-interest activities and safe capital to minimize risks.
Therefore, the author conducted a study on the impact of non-interest income on the profits of Asia Commercial Joint Stock Bank in the period 2013-2022. In addition to credit activities, Asia Bank also carries out a variety of service activities that bring in non-interest income. Therefore, this thesis researches how non- interest income sources from service activities, investment business activities and other activities have impacted and influenced the profits of Asian banks over time. That suggests some future development directions for the bank.
The research method used in this article is to run the Pooled OLS model with data from the bank's annual report, and then the author will test the model's defects. Research results show that non-interest income has a positive impact on bank profits, in which the author discovered that profits earned from investment business activities and other non-interest business activities are lower. much more than the service activities provided. In addition, the thesis has made important contributions both academically and practically.
Academically, the thesis has clarified the role and impact of non-interest income as well as the components that make up non-interest income on ACB Bank's profits. This is a relatively new issue in Vietnam, which previous studies have rarely mentioned. In terms of practice, the thesis has suggested several policies for management agencies and commercial banks to improve non-interest income, thereby increasing profits for Asia Commercial Joint Stock Bank. Keywords: Non-interest income, bank profits, Asia Commercial Joint Stock Bank.
iv LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan khóa luận về đề tài: “Tác động của thu nhuận ngoài lãi đến lợi nhuận của ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, không chứa thông tin đã đƣợc xuất bản hoặc viết bởi một cá nhân khác, ngoại trừ trƣờng hợp trích dẫn thích hợp đƣợc sử dụng để cung cấp tài liệu tham khảo liên quan. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm lời cam đoan này. Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 2023 Tác giả Nguyễn Thị Tố Oanh v LỜI CẢM ƠN Trƣớc tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới quý Thầy, Cô giảng viên trƣờng Đại học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt là các Thầy Cô khoa Tài chính – Ngân hàng đã truyền đạt những kiến thức, tâm huyết của mình trong suốt 4 năm em theo học tại trƣờng.
Đây chính là nền tảng để em có thể nghiên cứu và hoàn thành khoá luận tốt nghiệp cũng nhƣ tạo nên hành trang vững chắc cho sự nghiệp sau này. Em xin gửi lời tri ân sâu sắc nhất tới thầy TS. Ngô Văn Tuấn, thầy đã giành nhiều thời gian, tâm huyết quan tâm, tận tình chỉ bảo, hƣớng dẫn và định hƣớng cho em trong suốt thời gian em thực hiện đề tài để có thể hoàn thành bài nghiên cứu này một cách chỉnh chu nhất có thể. Mặc dù đã đầu tƣ thời gian và công sức, nhƣng do bản thân còn hạn chế về kiến thức, kinh nghiệm cũng nhƣ năng lực nghiên cứu nên em không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp quý báu của quý Thầy Cô để kiến thức của em trong lĩnh vực này để có thể hoàn thiện hơn, đồng thời có điều kiện bổ sung, nâng cao ý thức của mình.
Em xin chân thành cảm ơn! Tác giả Nguyễn Thị Tố Oanh vi MỤC LỤC TÓM TẮT .ii LỜI CAM ĐOAN .iv LỜI CẢM ƠN. v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. x DANH MỤC BẢNG BIỂU. xi CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU.
TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể.
CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Đối tƣợng nghiên cứu:. Phạm vi nghiên cứu:.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU. Dữ liệu nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI.
BỐ CỤC CỦA NGHIÊN CỨU. 6 vii CHƢƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ LỢI NHUẬN VÀ THU NHẬP NGOÀI LÃI CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Chỉ tiêu đánh giá.
Các chỉ tiêu đo lƣờng lợi nhuận. Các chỉ tiêu đo lƣờng thu nhập ngoài lãi. Các nhân tố ảnh hƣởng đến lợi nhuận của ngân hàng. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN .1 Nghiên cứu ngoài nƣớc .2 Nghiên cứu trong nƣớc.
KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU. 22 CHƢƠNG 3 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. GIẢ THUYẾT VỀ SỰ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC BIẾN. Biến phụ thuộc (ROA) .1 Biến độc lập.
Biến kiểm soát. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (EQYITY). Tỷ lệ lạm phát (INF). Tỷ lệ tăng trƣởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP).
32 CHƢƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Thông tin chung. Quá trình hình thành và phát triển. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
Thống kê mô tả. Tỷ lệ lợi nhuận trên tổng tài sản. Tỷ lệ thu nhập từ hoạt động dịch vụ trên tổng tài sản (SERVICE). Tỷ lệ thu nhập từ hoạt động đầu tƣ, kinh doanh trên tổng tài sản (INVESTMENT).
Tỷ lệ thu nhập từ hoạt động khác trên tổng tài sản (OTHER). Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (EQUITY). Tỷ lệ lạm phát (INF). Tỷ lệ tăng trƣởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP).
Phân tích ma trận hệ số tƣơng quan. Kiểm định hiện tƣợng đa cộng tuyến. Kiểm định phƣơng sai sai số thay đổi. Kiểm định tự tƣơng quan.
KẾT QUẢ MÔ HÌNH HỒI QUY. 48 CHƢƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. HÀM Ý QUẢN TRỊ. Khuyến nghị nhằm tăng lợi nhuận thông qua thu nhập ngoài lãi.
HẠN CHẾ VÀ HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO. Hạn chế của đề tài. Hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 64 TÀI LIỆU THAM KHẢO x DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Tên viết tắt Diễn giải ACB Asia Commercial Joint Stock Bank.
BCTC Báo cáo tài chính GDP Tỷ lệ tăng trƣởng tổng sản phẩm quốc nội INF Tỷ lệ lạm phát NHNN Ngân hàng nhà nƣớc NHTM Ngân hàng thƣơng mại NHTMCP Ngân hàng thƣơng mại cổ phần NIM Tỷ lệ lãi suất cận biên NNII Tỷ lệ thu nhập ngoài lãi OLS Phƣơng pháp ƣớc lƣợng bình phƣơng nhỏ nhất ROA Tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên tài sản TCTD Tổ chức tín dụng TMCP Thƣơng mại cổ phần TNNL Thu nhập ngoài lãi VCSH Vốn chủ sở hữu VIF Nhân tử phóng đại xi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Tổng hợp các nghiên cứu liên quan. Mô tả các biến và kỳ vọng dấu. Bảng thống kê mô tả các biến nghiên cứu.
Phân tích tƣơng quan các biến. Kết quả kiểm định VIF. Kết quả kiểm định White của mô hình. Kết quả kiểm định tự tƣơng quan bậc 1 Breusch – Godfrey của mô hình.
Kết quả hồi quy tác động của từng thành phần của thu nhập ngoài lãi đến lợi nhuận của ACB. ROA của ngân hàng ACB từ năm 2013 – 2022. Tỷ lệ thu nhập từ hoạt động dịch vụ trên tổng tài sản .