Ảnh hưởng của Fintech đến ngân hàng thương mại Việt Nam trong lĩnh vực thanh toán

Khám phá ảnh hưởng của fintech đến các ngân hàng thương mại Việt Nam trong lĩnh vực thanh toán năm 2018 và xu hướng phát triển tương lai.

• Tác giả: Phạm Hồng Vân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng Vĩnh Lộc
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Của Fintech Đến Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam Trong Lĩnh Vực Thanh Toán
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của đề tài
• 1.6. Bố cục dự kiến của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC THANH TOÁN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ FINTECH
• 2.1. Giới thiệu về Ngân hàng thương mại
• 2.1.1. Khái niệm Ngân hàng thương mại
• 2.1.2. Sự ra đời của hệ thống Ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.1.3. Các dịch vụ tài chính của Ngân hàng thương mại
• 2.2. Lĩnh vực thanh toán của Ngân hàng thương mại
• 2.2.1. Các hình thức thanh toán truyền thống
• 2.2.2. Các hình thức thanh toán hiện đại
• 2.3. Giới thiệu về Fintech
• 2.3.1. Sự xuất hiện của Fintech
• 2.3.2. Các sản phẩm, dịch vụ điển hình
• 2.4. Một số hình thức thanh toán do công ty Fintech phát triển
• 2.4.1. Ứng dụng thanh toán trên điện thoại (Mobile wallets - Ví di động)
• 2.5. Kinh nghiệm phát triển thanh toán không dùng tiền mặt của một số quốc gia trên thế giới
• 3. CHƯƠNG 3: ẢNH HƯỞNG CỦA FINTECH ĐỐI VỚI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM TRONG LĨNH VỰC THANH TOÁN
• 3.1. Sự phát triển của Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại Việt Nam
• 3.2. Các hình thức thanh toán của Ngân hàng thương mại Việt Nam sau khi có Fintech
• 3.2.1. Ngân hàng số (Digital Banking)
• 3.2.2. Ứng dụng thanh toán trên điện thoại (Mobile wallets - Ví di động)
• 3.2.3. Một số hình thức thanh toán do công ty Fintech phát triển
• 3.3. Ảnh hưởng của Fintech đối với các Ngân hàng thương mại Việt Nam trong lĩnh vực thanh toán
• 3.3.1. Những thách thức
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ CHO CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM TRƯỚC SỰ PHÁT TRIỂN CỦA FINTECH TRONG LĨNH VỰC THANH TOÁN
• 4.1. Về chính sách và pháp lý
• 4.2. Cải thiện và nâng cấp hệ thống an ninh dữ liệu
• 4.3. Cải tiến công nghệ
• 4.4. Tuyển dụng và đào tạo nhân lực
• 4.5. Hợp tác với các công ty Fintech
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của Fintech đến ngân hàng thương mại Việt Nam

Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, Fintech đã trở thành một yếu tố quan trọng trong lĩnh vực thanh toán điện tử tại Việt Nam. Sự xuất hiện của các công ty Fintech không chỉ mang lại sự tiện lợi cho người tiêu dùng mà còn tạo ra những thách thức lớn cho các ngân hàng thương mại. Bài viết này sẽ phân tích tổng quan về tác động của Fintech đến ngân hàng thương mại Việt Nam trong lĩnh vực thanh toán.

1.1. Định nghĩa và vai trò của Fintech trong thanh toán

Fintech là sự kết hợp giữa công nghệ và dịch vụ tài chính, giúp cải thiện quy trình thanh toán. Các ứng dụng Fintech như ví điện tử, chuyển tiền trực tuyến đã thay đổi cách thức giao dịch tài chính truyền thống.

1.2. Tình hình phát triển của Fintech tại Việt Nam

Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ của Fintech với nhiều công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực thanh toán. Sự phát triển này không chỉ thúc đẩy cạnh tranh mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính.

II. Những thách thức mà ngân hàng thương mại Việt Nam phải đối mặt

Sự phát triển của Fintech đã đặt ra nhiều thách thức cho các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Các ngân hàng cần phải thay đổi để thích ứng với xu hướng mới này. Bài viết sẽ phân tích những thách thức chính mà ngân hàng thương mại đang gặp phải.

2.1. Cạnh tranh từ các công ty Fintech

Các công ty Fintech cung cấp dịch vụ nhanh chóng và tiện lợi hơn, khiến ngân hàng thương mại phải cải thiện dịch vụ của mình để giữ chân khách hàng.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới

Nhiều ngân hàng thương mại gặp khó khăn trong việc tích hợp công nghệ mới vào hệ thống của mình, dẫn đến việc chậm trễ trong việc cung cấp dịch vụ.

III. Phương pháp cải thiện dịch vụ thanh toán của ngân hàng thương mại

Để đối phó với sự cạnh tranh từ Fintech, các ngân hàng thương mại cần áp dụng một số phương pháp cải thiện dịch vụ thanh toán. Bài viết sẽ đề xuất một số giải pháp hiệu quả.

3.1. Đầu tư vào công nghệ mới

Ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ như trí tuệ nhân tạo và blockchain để nâng cao hiệu quả và bảo mật trong thanh toán.

3.2. Hợp tác với các công ty Fintech

Hợp tác với Fintech có thể giúp ngân hàng cải thiện dịch vụ và mở rộng thị trường, đồng thời tận dụng công nghệ tiên tiến.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Fintech trong thanh toán tại Việt Nam

Các ứng dụng của Fintech trong lĩnh vực thanh toán đã mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng và doanh nghiệp. Bài viết sẽ phân tích một số ứng dụng tiêu biểu.

4.1. Ví điện tử và thanh toán di động

Ví điện tử như Momo, ZaloPay đã trở thành công cụ thanh toán phổ biến, giúp người dùng thực hiện giao dịch nhanh chóng và tiện lợi.

4.2. Chuyển tiền trực tuyến

Dịch vụ chuyển tiền trực tuyến đã giúp người tiêu dùng tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tăng cường tính minh bạch trong giao dịch.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của Fintech tại Việt Nam

Tương lai của Fintech tại Việt Nam hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, mang lại nhiều cơ hội cho cả người tiêu dùng và ngân hàng thương mại. Bài viết sẽ đưa ra một số dự đoán về xu hướng phát triển trong tương lai.

5.1. Xu hướng phát triển của Fintech

Dự báo rằng Fintech sẽ tiếp tục mở rộng và phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực thanh toán và dịch vụ tài chính.

5.2. Vai trò của ngân hàng trong kỷ nguyên Fintech

Ngân hàng thương mại cần phải điều chỉnh chiến lược để không chỉ tồn tại mà còn phát triển trong kỷ nguyên Fintech.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường thanh toán điện tử tại Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng vượt bậc với tổng giá trị giao dịch đạt 6,14 tỷ USD vào năm 2017, tăng 22% so với năm 2016 và ước tính chạm mốc 12,33 tỷ USD vào năm 2022. Sự bùng nổ của làn sóng công nghệ tài chính đã tạo nên bước ngoặt căn bản cho toàn bộ hệ thống tài chính - ngân hàng. Trong bối cảnh khoảng 59% doanh nghiệp công nghệ tài chính tại Việt Nam tập trung nguồn lực vào phân khúc thanh toán, các định chế tài chính truyền thống đứng trước áp lực chuyển đổi mô hình kinh doanh để duy trì vị thế cạnh tranh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là phân tích tác động hai chiều của làn sóng công nghệ tài chính đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam trong mảng dịch vụ thanh toán. Mục tiêu cụ thể bao gồm: đánh giá thực trạng phát triển của dịch vụ thanh toán công nghệ, làm rõ các cơ hội mở rộng thị trường và thách thức đối với hệ thống ngân hàng, từ đó đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy hợp tác đôi bên cùng có lợi.

Phạm vi không gian của đề tài bao quát hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam như Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam, Ngân hàng Công thương Việt Nam, Ngân hàng Tiên Phong cùng các đơn vị công nghệ tiêu biểu như MoMo, Payoo, BankPlus. Phạm vi thời gian tập trung phân tích chuỗi dữ liệu giai đoạn 2010 - 2017 và mở rộng dự báo đến năm 2022. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học giúp hiện thực hóa đề án của Chính phủ về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, hướng tới mục tiêu giảm tỷ trọng tiền mặt trong tổng phương tiện thanh toán xuống dưới mức 10%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết đổi mới đột phá trong lĩnh vực tài chính. Theo quan điểm trung gian tài chính, ngân hàng thương mại đóng vai trò làm cầu nối giữa khu vực tiết kiệm và đầu tư thông qua các nghiệp vụ tiền gửi, tín dụng và thanh toán. Trong khi đó, lý thuyết đổi mới sáng tạo giải thích cách thức các công ty công nghệ khai thác điện toán đám mây, dữ liệu lớn và thuật toán thông minh để tạo ra sản phẩm tài chính tiện ích, chi phí thấp, từng bước thay đổi cấu trúc thị trường tài chính truyền thống.

Bốn khái niệm trụ cột xuyên suốt công trình gồm có:

• Ngân hàng thương mại: Định chế tài chính thực hiện các hoạt động kinh doanh tiền tệ, nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán theo Luật các Tổ chức Tín dụng Việt Nam.
• Công nghệ tài chính: Sự kết hợp giữa hạ tầng kỹ thuật hiện đại với các giải pháp tài chính nhằm tối ưu hóa chi phí và nâng cao trải nghiệm giao dịch.
• Ngân hàng số: Mô hình số hóa toàn diện mọi nghiệp vụ ngân hàng truyền thống, cho phép khách hàng thực hiện mọi tác vụ trực tuyến 24/7 mà không cần đến quầy giao dịch.
• Phương tiện thanh toán mới: Bao gồm ví điện tử, ví di động và mã phản hồi nhanh, hỗ trợ định danh điện tử và xử lý giao dịch tức thì qua mạng viễn thông.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp thống kê mô tả và phân tích so sánh dữ liệu thứ cấp. Nguồn dữ liệu được tổng hợp từ các báo cáo thường niên giai đoạn 2010 - 2017 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các tổ chức tư vấn quốc tế như PwC, KPMG, Hãng nghiên cứu Statista và Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 25 tổ chức ví điện tử đã được cấp phép cùng mạng lưới hơn 30 ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm tập trung vào các đơn vị dẫn đầu thị trường như MoMo, Payoo, VietinBank và TPBank. Việc lựa chọn phương pháp phân tích so sánh chuỗi thời gian giúp làm rõ sự dịch chuyển trong cơ cấu doanh thu, lượng người dùng và tốc độ tăng trưởng giao dịch trước và sau khi làn sóng công nghệ tài chính thâm nhập sâu rộng vào thị trường nội địa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra 4 phát hiện quan trọng phản ánh diện mạo thị trường thanh toán:

Thứ nhất, phân khúc thanh toán chiếm vị trí độc tôn trong hệ sinh thái công nghệ tài chính Việt Nam, chiếm tỷ trọng 53% tổng số dự án theo thống kê của Mirae Asset Daewoo năm 2017. Lĩnh vực này thu hút lượng vốn đầu tư áp đảo với 129 triệu USD năm 2016, chiếm tới 63% tổng giá trị vốn đầu tư mạo hiểm vào các công ty khởi nghiệp trong nước.

Thứ hai, số lượng ví điện tử ghi nhận bước phát triển nhảy vọt. Thống kê của Ngân hàng Nhà nước cho thấy quy mô thị trường đạt hơn 3 triệu ví vào năm 2016, tăng trưởng 4.471% so với năm 2009, mang lại tổng doanh thu 53.109 tỷ đồng. Các doanh nghiệp tiêu biểu như MoMo đã phát triển hơn 5 triệu người dùng cùng 4.000 điểm giao dịch tại 45 tỉnh thành, trong khi Payoo đạt doanh thu thanh toán hóa đơn 1 tỷ USD và xử lý 10% lượng giao dịch tiền điện cho ngành điện lực tại TP. Hồ Chí Minh.

Thứ ba, sự hình thành xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang ngân hàng số và thanh toán di động. Các ngân hàng thương mại đẩy mạnh ứng dụng công nghệ với các mô hình như Timo, OCB OMNI và hệ thống 50 điểm giao dịch tự động LiveBank của TPBank. Giao dịch thanh toán qua mã phản hồi nhanh đạt mức tăng trưởng 120% tính đến cuối năm 2017 với hơn 8.000 điểm chấp nhận thanh toán.

Thứ tư, hạ tầng công nghệ viễn thông tạo đòn bẩy vững chắc cho thanh toán số. Với hơn 130 triệu thuê bao di động trên 93 triệu dân và mạng 4G phủ sóng tới 99% quận huyện, tốc độ tăng trưởng giao dịch thẻ không tiếp xúc đạt 44% mỗi tháng, tạo nền tảng cho thanh toán di động dự báo tăng trưởng bình quân 75,4% mỗi năm giai đoạn 2017 - 2021.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu khi được tổng hợp qua bảng phân bổ thị phần và biểu đồ chuỗi thời gian cho thấy bức tranh cạnh tranh rõ nét giữa các ngân hàng thương mại và công ty công nghệ. Nguyên nhân thúc đẩy sự tăng trưởng này xuất phát từ cơ cấu dân số trẻ với thế hệ người dùng mới dễ dàng tiếp nhận các giải pháp tài chính di động tiện lợi, xử lý dưới 1 phút.

Khi đối chiếu với kinh nghiệm quốc tế:

• Thị trường Trung Quốc đạt 500 triệu người dùng thanh toán di động vào năm 2017 nhờ liên kết chặt chẽ giữa ngân hàng và hệ sinh thái thương mại điện tử, trong đó mảng thanh toán chiếm 58,5% các dịch vụ công nghệ tài chính được sử dụng nhiều nhất.
• Singapore khẳng định vai trò tiên phong nhờ khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát do Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore ban hành, giúp các mô hình kinh doanh mới an toàn tiếp cận thị trường.
• Ấn Độ ghi nhận số lượng giao dịch qua hệ thống thanh toán tức thời tăng 160%, từ 26 triệu lượt năm 2016 lên 67 triệu lượt vào tháng 3/2017 sau chiến dịch phi tiền mặt hóa và hiện đại hóa hệ thống tài chính.

Các bài học trên chứng minh rằng sự phát triển công nghệ không loại trừ ngân hàng truyền thống mà tạo ra động lực bắt buộc các ngân hàng phải nâng cấp dịch vụ và thiết lập cơ chế cộng sinh.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và kinh nghiệm quốc tế, 4 nhóm giải pháp cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả thanh toán không dùng tiền mặt:

Thứ nhất, Ngân hàng Nhà nước cần khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý và ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong giai đoạn 2018 - 2020. Mục tiêu là tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các mô hình ví điện tử, cho vay ngang hàng và công nghệ chuỗi khối, đảm bảo kiểm soát rủi ro hệ thống mà không cản trở sáng tạo đổi mới.

Thứ hai, các ngân hàng thương mại phải ưu tiên nâng cấp hạ tầng an ninh dữ liệu và an toàn thông tin mạng. Cần trích lập tối thiểu 15% - 20% ngân sách công nghệ hàng năm để đầu tư hệ thống bảo mật sinh trắc học, mã hóa dữ liệu thẻ và phát hiện gian lận giao dịch tự động theo tiêu chuẩn quốc tế, kiểm soát tỷ lệ gian lận ở mức dưới 0,05%.

Thứ ba, thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược theo mô hình đôi bên cùng có lợi giữa ngân hàng thương mại và các doanh nghiệp công nghệ tài chính. Ngân hàng cung cấp nền tảng pháp lý, tài khoản thanh toán và kinh nghiệm quản trị rủi ro; ngược lại, doanh nghiệp công nghệ hỗ trợ giao diện lập trình ứng dụng mở và mạng lưới khách hàng bán lẻ, phấn đấu đạt trên 60% khách hàng sử dụng dịch vụ ngân hàng số vào năm 2021.

Thứ tư, tái cơ cấu nguồn nhân lực và hiện đại hóa văn hóa doanh nghiệp. Các ngân hàng cần đào tạo lại đội ngũ cán bộ về kỹ năng số, chuyên gia phân tích dữ liệu lớn và thiết kế trải nghiệm người dùng, đáp ứng tốc độ xử lý giao dịch thanh toán dưới 30 giây trên các ứng dụng di động.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và chuyên viên chiến lược tại các ngân hàng thương mại: Tài liệu cung cấp cơ sở phân tích xu hướng dịch chuyển thị phần, giúp xây dựng lộ trình ngân hàng số, tối ưu hóa điểm chấp nhận thanh toán và thiết kế gói dịch vụ hợp kênh.
• Các nhà sáng lập và đội ngũ phát triển sản phẩm công nghệ tài chính: Nắm bắt các khoảng trống thị trường thanh toán, cơ chế kết nối với hệ sinh thái ngân hàng và tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn thanh toán để phát triển ứng dụng ví di động hiệu quả.
• Cơ quan hoạch định chính sách và quản lý nhà nước: Cung cấp bằng chứng thực tiễn về khoảng trống pháp lý, tham khảo các thông lệ quốc tế từ Singapore và Ấn Độ để xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và chính sách phát triển tài chính toàn diện.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Nguồn tài liệu học thuật tổng hợp hệ thống lý thuyết, phương pháp nghiên cứu định tính cùng bộ số liệu giai đoạn 2010 - 2017 phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo về ngân hàng số.

Câu hỏi thường gặp

Công nghệ tài chính tác động như thế nào đến doanh thu dịch vụ của các ngân hàng thương mại?

Các công ty công nghệ tạo áp lực cạnh tranh trực tiếp lên phí dịch vụ chuyển tiền và thanh toán hóa đơn truyền thống. Tuy nhiên, khi hợp tác tích hợp, ngân hàng gia tăng đáng kể số dư tiền gửi không kỳ hạn với chi phí vốn thấp và mở rộng nguồn thu từ các dịch vụ liên kết trung gian.

Sự khác biệt căn bản giữa ví điện tử và mô hình ngân hàng số là gì?

Ví điện tử là tài khoản điện tử chuyên dụng phục vụ thanh toán trực tuyến và chuyển khoản nhỏ lẻ, phải liên kết với tài khoản ngân hàng. Ngược lại, ngân hàng số cung cấp đầy đủ mọi nghiệp vụ như một ngân hàng thực thụ bao gồm mở tài khoản, gửi tiết kiệm, vay tín dụng và đầu tư tài chính.

Đâu là động lực giúp hình thức thanh toán qua mã phản hồi nhanh tăng trưởng trên 120%?

Phương thức quét mã vuông QR phát triển vượt bậc nhờ chi phí đầu tư thiết bị thấp hơn nhiều so với máy quẹt thẻ POS truyền thống, thao tác xử lý dưới 1 phút và khả năng tích hợp linh hoạt trên các ứng dụng ngân hàng số phục vụ mạng lưới hơn 8.000 điểm bán lẻ.

Ngân hàng thương mại nên lựa chọn chiến lược đối đầu hay hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ tài chính?

Hợp tác toàn diện là giải pháp tối ưu. Doanh nghiệp công nghệ sở hữu lợi thế về thuật toán trải nghiệm người dùng và tệp khách hàng trẻ, trong khi ngân hàng nắm giữ hạ tầng thanh toán cốt lõi, nguồn vốn dồi dào và tư cách pháp nhân hợp chuẩn theo quy định nhà nước.

Việt Nam có thể tiếp thu bài học kinh nghiệm gì từ cơ chế quản lý của Singapore?

Singapore đã thành công nhờ cơ chế khung pháp lý thử nghiệm cho phép doanh nghiệp vận hành thử sản phẩm tài chính mới trong phạm vi kiểm soát an toàn. Việt Nam cần nhanh chóng nhân rộng mô hình này để khuyến khích đổi mới sáng tạo mà vẫn phòng ngừa rủi ro hệ thống tài chính.

Kết luận

• Thanh toán điện tử là lĩnh vực cốt lõi dẫn dắt thị trường công nghệ tài chính Việt Nam với mức tăng trưởng giao dịch đạt 22% năm 2017 và triển vọng vượt 12 tỷ USD vào năm 2022.
• Số lượng ví điện tử mở rộng 4.471% giai đoạn 2009 - 2016 khẳng định xu thế tất yếu của thanh toán di động đối với nền kinh tế.
• Các ngân hàng thương mại Việt Nam đã chủ động chuyển đổi sang mô hình ngân hàng số, hợp kênh và thanh toán mã phản hồi nhanh để nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa ngân hàng thương mại và công ty công nghệ tài chính là chìa khóa mở rộng tài chính toàn diện và giảm tỷ trọng tiền mặt xuống dưới 10%.
• Cơ quan quản lý cần sớm hoàn thiện khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát để tạo môi trường phát triển an toàn, bền vững cho hệ thống tài chính quốc gia.

Luận văn đã đóng góp hệ thống dữ liệu toàn diện về sự tương tác giữa ngân hàng và công nghệ tài chính tại Việt Nam. Quá trình chuyển đổi số ngành ngân hàng đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải nhanh chóng hành động, nâng cấp hạ tầng công nghệ và bắt tay với các đối tác đổi mới sáng tạo nhằm định hình tương lai thanh toán không tiền mặt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH PHẠM HỒNG VÂN ẢNH HƯỞNG CỦ FINTECH Đ I VỚI C C NGÂN HÀNG THƯ NG ẠI VIỆT N TRONG NH V C TH NH TO N KHÓ UẬN T T NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng ã số: 7340201 TP. HỒ CHÍ INH, NĂ 2018 NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH PHẠM HỒNG VÂN ẢNH HƯỞNG CỦ FINTECH Đ I VỚI C C NGÂN HÀNG THƯ NG ẠI VIỆT N TRONG NH V C TH NH TO N KHÓ UẬN T T NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng ã số: 7340201 Người hướng dẫn khoa học: TS.

NGUYỄN HOÀNG V NH ỘC TP. HỒ CHÍ INH, NĂ 2018 ii SUMMARY Based on the growing technology base, the trend of integrating management software technology into payment forms with the aim of bringing convenience to users, as well as making a difference to products in the field Financial - banking, financial services companies (Fintech) were born. The wave of Fintech is rapidly changing the financial sector by boosting the explosion of big data for individuals and businesses, through progress in artificial intelligence, computing power , encryption, and internet accessibility. The strong complementarity between these technologies is giving rise to an impressive new array of applications related to services ranging from payments to funding, asset management, insurance and consulting.

Some suggested that Fintech's services could become an alternative to traditional financial intermediaries, markets and infrastructure (Dong He & ctg, 2017). Fintech companies offer a range of useful, inexpensive and easy-to-use financial product and service ideas. One area in finance is a lot of change is payment. The development of Fintech companies has set many opportunities and challenges for traditional business models globally and in Vietnam in particular, especially for commercial banks.

This is the reason for me to choose the topic: "EFFECTS OF FINTECH FOR VIETNAMESE COMMERCIAL BANKS IN THE PAYMENTS", as a topic of university graduation thesis. This study has three main targets:  Assessing the development status of Fintech in the payments in Vietnam today.  Analyzing the influence of Fintech companies on Vietnamese commercial banks in the payments.  Propose some solutions for Vietnamese commercial banks in the development of Fintech in the payments.

Qualitative research methods are used throughout this thesis. i With the statistical method of description, data collection by aggregating data and information related to the development of Fintech in the country and abroad in previous years. Then use the above information to compare the data to find the change of Fintech over the previous year to answer the question "How is the current development of Fintech in Vietnam?'' The thesis is divided into 4 chapters: CHAPTER 1: Overview of research. Brief description about reason for choosing the topic; Research objectives of the project; Object and scope of the study; Research Methods; Previous studies; Research structure.

CHAPTER 2: Overview of payments of commercial banks and Fintech Summary of the Fintech theoretical basis; The appearance of Fintech; Key segments of Fintech; Typical products; Impacts from Fintech changing the payments; Definition of commercial banks; Financial services of commercial banks. From these comparisons, readers can visualize the similarities in products and services that help Fintech become a competitor to the Bank in the future. Through chapter 3, the author will highlight the advantages of Fintech that will make the Bank will have opportunities and challenges CHAPTER 3: The impact of Fintech on Vietnamese commercial banks in the payments Presentation of Fintech developments in Vietnam; Development trend of Fintech; Difficulties of banks and their causes which covers 3 aspects: Demographic, Technology and distribution channels and products CHAPTER 4: Solutions for Vietnamese commercial banks in the development of Fintech in the payments Proposing some recommendations to the commercial banks, The author is based on the real situation in chapter 3 about trends and developments of the current Fintech ii companies in Vietnam as well as the available knowledge and some surveys by other authors. Related to the same owner so that some recommendations can be made to enable the Bank and Fintech companies to cooperate bilaterally that requires a great deal of effort from the banks, with the help of the State having solid development strategies in the future to be able to achieve the same results as your country in the area where the author Please refer to the lessons learned.

The essay highlights the basic theories of Fintech companies, services of Fintech as well as banks, highlighting the current situation, how the development direction of the Fintech companies have impact on how to banking services. Through this, the author proposes recommendations that primarily establish co-operative relationships between banks and Fintech companies so that both of these financial actors can further develop and contribute to the economy. Besides, this thesis also mentions lessons learned from China, Singapore and India, countries experiencing difficulties like Vietnam, so that the Government and banks in Vietnam can refer and improve the finance industry. The author hopes that this thesis will serve as a reference for further research purposes on the subject of the latter and to provide Fintech and the bank with a more positive overview about each other in this competitive market.

Therefore, Vietnam in general and Vietnam commercial banks in particular need practical and smart solutions to actively face this wave of Fintech. With the anticipated impacts, banks should have appropriate solutions to adapt soon to improve their ability to serve as well as to help customers have more experience in financial services in general as well as the payments in particular. However, due to short study time and limited knowledge, this essay may have inevitably mistakes. I hopefully look forward to reveiving the valuable and useful comments of the teachers in the Council as well as the readers.

iii TÓM TẮT LUẬN VĂN Thế giới đang phải chứng kiến những sự đổi mới nhanh chóng từ công nghệ, với những sáng kiến đột phá nhƣ: điện toán đám mây, công nghệ thực tế ảo,. Trong xu hƣớng hội nhập kinh tế quốc tế nhƣ hiện nay, những thành tựu này đƣợc áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới và không phải chỉ riêng ở Việt Nam. Những ứng dụng công nghệ hiện đại, áp dụng công nghệ tiên tiến nhất trong lĩnh vực tài chính đƣợc gọi là Fintech. Với các sản phẩm tài chính có những ƣu điểm nổi trội của mình, Fintech đã sớm có đƣợc thị trƣờng phát triển riêng và nhiều tiềm năng hơn trong tƣơng lai.

Điều này đang gây ra những thách thức cho các tổ chức tài chính hiện nay trong việc thu hút khách hàng, do đó ngân hàng là tổ chức tài chính lớn nhất trong lĩnh vực tài chính cần lập ra kế hoạch khôn ngoan để đối mặt với các thách thức từ phía các công ty Fintech và duy trì đƣợc vị thế của mình trên thị trƣờng. Bài khóa luận này nhằm phân tích sự ảnh hƣởng, những cơ hội, thách thức mà Fintech đặt ra cho các NHTM trong lĩnh vực thanh toán. Từ đó đề ra những giải pháp để các ngân hàng điều chỉnh hoạt động nhằm thích ứng trƣớc làn sóng Fintech này cũng nhƣ hoàn thiện và phát triển ngành tài chính của Việt Nam. Tác giả Phạm Hồng Vân iv LỜI CAM ĐO N Kính thƣa quý Thầy Cô, tôi tên là Phạm Hồng Vân, sinh viên hệ đào tạo Cử nhân Chất lƣợng cao Khóa 2 trƣờng Đại học Ngân hàng Thành Phố Hồ Chí Minh.

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, có sự hỗ trợ từ giáo viên hƣớng dẫn là Thầy Nguyễn Hoàng Vĩnh Lộc. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực. Những số liệu trong bảng biểu là mới nhất tại thời điểm hiện tại, phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá đƣợc chính tác giả trực tiếp thu nhận, thống kê và xử lý từ các nguồn khác nhau. Các nguồn dữ liệu khác đƣợc sử dụng trong khóa luận đều có nguồn trích dẫn và xuất xứ thể hiện trong phần tài liệu tham khảo.

Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trƣớc Hội đồng, cũng nhƣ kết quả khóa luận của mình. Tác giả Phạm Hồng Vân v LỜI CẢM N Trƣớc hết, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc và chân thành nhất đến quý Thầy Cô khoa Tài chính và khoa Ngân hàng- Trƣờng Đại học Ngân hàng TP.HCM đã dùng tri thức và tâm huyết của mình để truyền đạt cho chúng tôi những kiến thức quý báu trong suốt thời gian học tập tại trƣờng. Vốn kiến thức đƣợc tiếp thu trong quá trình học không chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp này mà còn là hành trang quý báu để tôi có thể tự tin và vững bƣớc vào đời. Tôi đặc biệt gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Thầy Nguyễn Hoàng Vĩnh Lộc ngƣời đã tận tâm hƣớng dẫn, chỉ dạy và góp ý cho tôi trong suốt quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp, từ thực hiện đề cƣơng, tìm kiếm tài liệu cho đến khi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.

Một lần nữa, xin chân thành cảm ơn Thầy. Và cuối cùng tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình và bạn bè, những ngƣời đã luôn bên cạnh tôi, giúp đỡ và động viên tinh thần cho tôi, giúp tôi kiên trì hoàn thành tốt nhất bài khóa luận này. Do trình độ còn hạn chế nên trong quá trình làm khóa luận khó tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận đƣợc sự chỉ bảo, góp ý thêm từ quý Thầy Cô để giúp tôi hoàn thiện và đạt kết quả tốt hơn. Xin chân thành cảm ơn.! Tác giả Phạm Hồng Vân vi MỤC LỤC SUMMARY .vi MỤC LỤC .vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.

x D NH ỤC BẢNG .xi DANH MỤC BIỂU ĐỒ .xii CHƯ NG 1: GIỚI THIỆU .1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .4 Phƣơng pháp nghiên cứu .5 Đóng góp của đề tài .6 Bố cục dự kiến của khóa luận. 3 CHƯ NG 2: TỔNG QUAN VỀ NH V C THANH TOÁN CỦA NGÂN HÀNG THƯ NG ẠI VÀ FINTECH .1 Giới thiệu về Ngân hàng thƣơng mại .1 Khái niệm Ngân hàng thƣơng mại .2 Sự ra đời của hệ thống Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam.3 Các dịch vụ tài chính của Ngân hàng thƣơng mại .2 Lĩnh vực thanh toán của Ngân hàng thƣơng mại .1 Các hình thức thanh toán truyền thống .2 Các hình thức thanh toán hiện đại .3 Giới thiệu về Fintech .1 Sự xuất hiện của Fintech .2 Các sản phẩm, dịch vụ điển hình .4 Một số hình thức thanh toán do công ty Fintech phát triển .3 Ứng dụng thanh toán trên điện thoại (Mobile wallets - Ví di động): .5 Kinh nghiệm phát triển thanh toán không dùng tiền mặt của một số quốc gia trên thế giới. 25 CHƯ NG 3: ẢNH HƯỞNG CỦ FINTECH Đ I VỚI CÁC NGÂN HÀNG THƯ NG ẠI VIỆT N TRONG NH V C THANH TOÁN .1 Sự phát triển của Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại Việt Nam .2 Các hình thức thanh toán của Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam sau khi có Fintech .1 Ngân hàng số (Digital Banking) .