Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O NGÂN HÀNG NHÀ N¯âC VIàT NAM TR¯äNG Đ¾I HâC NGÂN HÀNG TP. Hà CHÍ MINH VŨ THà HÀI MINH DÒNG VÞN N¯âC NGOÀI ĐÞI VâI TNG TR¯æNG KINH T¾ T¾I CÁC N¯âC ĐANG PHÁT TRIàN: TÁC ĐàNG CĂA PHÁT TRIàN, HàI NHÀP VÀ âN ĐàNH TÀI CHÍNH LUÀN ÁN TI¾N SĨ Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã sß: 9.01 Ng°åi h°ãng d¿n khoa hãc: PGS. Ph¿m Thá Tuy¿t Trinh TP. Hà CHÍ MINH, THÁNG 5 NM 2024 i LäI CAM ĐOAN LuÁn án này ch°a tćng đ°ÿc trình nßp để lÃy học vá TiÁn sĩ t¿i bÃt cą mßt c¢ så đào t¿o nào.
LuÁn án này là công trình nghiên cąu căa riêng tác giÁ, kÁt quÁ nghiên cąu là trung thực, trong đó không có các nßi dung đã đ°ÿc công bá tr°ác đây hoặc các nßi dung do ng°ãi khác thực hián ngo¿i trć các trích d¿n đ°ÿc d¿n ngußn đầy đă trong luÁn án. Hß Chí Minh, ngày tháng năm 2024 Ng°ãi cam đoan Vũ Thá HÁi Minh ii LäI CÀM ¡N Tôi xin bày tß lòng biÁt ¢n sâu sÃc đÁn ng°ãi h°áng d¿n khoa học căa tôi, PGS. Ph¿m Thá TuyÁt Trinh. Sự đßng viên, đánh h°áng, hỗ trÿ và đßng hành trong suát thãi gian dài tr°ác và trong khi tôi thực hián luÁn án tiÁn sĩ căa PGS.
Ph¿m Thá TuyÁt Trinh đã trå thành đßng lực, truyền cho tôi thêm sự tự tin, vững vàng, giúp tôi có đánh h°áng nghiên cąu rõ ràng h¢n, ph°¢ng pháp nghiên cąu khoa học phù hÿp h¢n và quyÁt tâm v°ÿt qua những rào cÁn để theo đuái thực hián nghiên cąu. Tôi vô cùng biÁt ¢n các Thầy Cô tr°ãng Đ¿i học Ngân hàng Thành phá Hß Chí Minh đã truyền đ¿t cho tôi những kiÁn thąc, kinh nghiám và ph°¢ng pháp nghiên cąu trong thãi gian học tÁp và nghiên cąu t¿i tr°ãng. Các Thầy Cô cũng luôn là những tÃm g°¢ng sáng để tôi noi theo và không ngćng phÃn đÃu trên hành trình nghiên cąu. Tôi xin gửi lãi cÁm ¢n trân trọng nhÃt đÁn các Thầy Cô Khoa Sau đ¿i học căa Tr°ãng Đ¿i học Ngân hàng Thành phá Hß Chí Minh.
Các Thầy Cô đã luôn đßng hành, hỗ trÿ, t¿o điều kián thuÁn lÿi nhÃt để tôi hoàn thành quá trình học tÁp, nghiên cąu t¿i Tr°ãng cũng nh° hoàn thành luÁn án này. Cuái cùng, tôi xin gửi lãi cám ¢n, tri ân đÁn các Thầy Cô đßng nghiáp, b¿n bè, đặc biát là gia đình tôi 3 những ng°ãi đã luôn khích lá, đßng viên, giúp đỡ, ăng hß tôi trong suát thãi gian thực hián luÁn án. Xin tri ân! iii TÓM TÂT Các dòng ván khác nhau s¿ có Ánh h°ång đÁn tăng tr°ång kinh tÁ theo các cách khác nhau. Các nghiên cąu tr°ác đây cho thÃy Ánh h°ång căa các dòng ván n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång kinh tÁ ch°a tháng nhÃt về chiều h°áng, mßt phần có thể là do ch°a tính đÁn khÁ năng hÃp thā ngußn ván căa nền kinh tÁ tiÁp nhÁn.
VÃn đề này phần nào đã đ°ÿc minh chąng nhã vào những nghiên cąu cho thÃy vai trò căa đặc điểm nền kinh tÁ, đặc biát là phát triển tài chính, trong viác quyÁt đánh cách thąc và chiều h°áng mà các dòng ván n°ác ngoài Ánh h°ång đÁn tăng tr°ång t¿i n°ác nhÁn đầu t°, đặc biát t¿i các n°ác đang phát triển. Vái māc tiêu táng quát là phân tích vai trò căa án đánh tài chính, phát triển tài chính, và hßi nhÁp tài chính đÁn tác đßng căa các dòng ván n°ác ngoài lên tăng tr°ång kinh tÁ t¿i các nền kinh tÁ đang phát triển, trên c¢ så đó đề xuÃt mßt sá khuyÁn nghá nhằm tăng khÁ năng hÃp thā tác đßng tích cực căa các dòng ván n°ác ngoài đÁn nền kinh tÁ, luÁn án đã thực hián ba māc tiêu cā thể: (1) ¯ác l°ÿng Ánh h°ång căa FDI, FPI và nÿ n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång kinh tÁ t¿i các n°ác đang phát triển; (2) Xác đánh Ánh h°ång căa án đánh tài chính, phát triển tài chính và hßi nhÁp tài chính đÁn tác đßng căa các dòng ván n°ác ngoài lên tăng tr°ång kinh tÁ; (3) Xác đánh mąc ng°ỡng căa các khía c¿nh án đánh tài chính, phát triển tài chính, và hßi nhÁp tài chính để giúp các dòng ván n°ác ngoài có thể đ°ÿc hÃp thā và phát huy tác đßng tích cực đái vái nền kinh tÁ các n°ác đang phát triển. LuÁn án đã vÁn dāng mô hình tăng tr°ång nßi sinh cho các n°ác đang phát triển (giÁi quyÁt māc tiêu 1); đ°a thêm vào mô hình tăng tr°ång nßi sinh các biÁn thể hián các khía c¿nh án đánh, phát triển và hßi nhÁp tài chính, cũng nh° bá sung các biÁn t°¢ng tác t°¢ng ąng (giÁi quyÁt māc tiêu 2); xem xét mô hình tự hßi quy ng°ỡng (TAR) cho tćng khía c¿nh đang nghiên cąu (giÁi quyÁt māc tiêu 3). Về kÁt quÁ nghiên cąu, luÁn án đã c¢ bÁn tÁp trung trÁ lãi đ°ÿc câu hßi nghiên cąu.
Đối với câu hỏi thứ nhất, kÁt quÁ nghiên cąu đã chß ra rằng, FDI có tác đßng tích cực đÁn tăng tr°ång; FPI không thể hián đ°ÿc vai trò đái vái tăng tr°ång; còn EXDEBT có tác đßng ng°ÿc chiều đÁn tăng tr°ång kinh tÁ căa các quác gia đang phát triển. Đối với câu hỏi thứ hai, kÁt quÁ các mô hình nghiên cąu cũng đã xác đánh nh° sau: (1) khi mô hình có biÁn án đánh tài chính FINSTAB (đ°ÿc đo bằng tỷ lá ván ngân hàng trên táng tài sÁn), đßng thãi t°¢ng tác vái tćng biÁn dòng ván n°ác ngoài, thì tác đßng iv căa các dòng ván n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång kinh tÁ dißn ra khá đúng kỳ vọng. Tuy vÁy, t°¢ng tác căa biÁn án đánh tài chính vái FDI và FPI gây tác đßng ng°ÿc chiều đÁn tăng tr°ång kinh tÁ; t°¢ng tác vái biÁn nÿ n°ác ngoài không có ý nghĩa tháng kê. (2) khi mô hình có biÁn phát triển tài chính FINDEV (đ°ÿc đo bằng tỷ lá tín dāng nßi đáa cÃp cho khu vực t° nhân), đßng thãi t°¢ng tác vái tćng biÁn dòng ván n°ác ngoài, thì FPI và EXDEBT tác đßng ng°ÿc chiều đÁn tăng tr°ång, các biÁn t°¢ng tác FINDEV*FDI, FINDEV*FPI và FINDEV*EXDEBT đều có vai trò thúc đẩy tăng tr°ång kinh tÁ.
(3) khi mô hình có biÁn hßi nhÁp tài chính FINOPEN (sử dāng chß sá KAOPEN), đßng thãi t°¢ng tác vái tćng biÁn dòng ván n°ác ngoài, thì FINOPEN có tác đßng rÃt tích cực đÁn tăng tr°ång kinh tÁ. BiÁn t°¢ng tác FINOPEN*FPI cũng hỗ trÿ tăng tr°ång; còn t°¢ng tác vái FDI và EXDEBT không thể hián vai trò đái vái tăng tr°ång. Đối với câu hỏi thứ ba, nghiên cąu cũng xác đánh đ°ÿc 01 giá trá ng°ỡng căa ãn đánh tài chính là 8,7661. Chß khi án đánh tài chính cao h¢n mąc ng°ỡng, thì dòng ván FDI và FPI mái phát huy tác đßng tích cực, kích thích tăng tr°ång kinh tÁ các n°ác đang phát triển trong nghiên cąu.
02 giá trá ng°ỡng căa phát trián tài chính đ°ÿc xác đánh là 38,1482 và 53,0984. Khi FINDEV thußc chÁ đß thą 2 (trong khoÁng tć 38,1482 đÁn 53,0984), FDI s¿ phát huy vai trò kích thích tăng tr°ång kinh tÁ m¿nh nhÃt và t°¢ng tác giữa phát triển tài chính vái EXDEBT phát huy đ°ÿc tác đßng tích cực đÁn tăng tr°ång. LuÁn án cũng xác đánh có 02 giá trá ng°ỡng căa hái nhÁp tài chính là 0,5534 và 0,8371. Khi FINOPEN å chÁ đß thą ba (lán h¢n ng°ỡng 0,8371) thì tác đßng căa các biÁn dòng ván đÁn tăng tr°ång là theo chiều h°áng tái °u nhÃt.
Tóm l¿i, luÁn án đã cung cÃp bằng chąng thực nghiám về mái quan há giữa các dòng ván n°ác ngoài (gßm FDI, FPI, nÿ n°ác ngoài) đÁn tăng tr°ång kinh tÁ, cũng nh° mąc đß Ánh h°ång căa phát triển tài chính, hßi nhÁp tài chính và án đánh tài chính đÁn mái quan há này. H¢n nữa, luÁn án còn xác đánh đ°ÿc mąc ng°ỡng cần thiÁt về phát triển tài chính, hßi nhÁp tài chính và án đánh tài chính để nền kinh tÁ các n°ác đang phát triển có thể hÃp thā đ°ÿc tác đßng tích cực căa dòng ván n°ác ngoài. Bằng cách sử dāng các mô hình đánh l°ÿng phù hÿp, vái ngußn dữ liáu đáng tin cÁy căa các tá chąc kinh tÁ - tài chính thÁ giái, kÁt quÁ phân tích thực nghiám căa luÁn án đ°ÿc đánh giá, sử dāng để đ°a ra các khuyÁn nghá có c¢ så vững chÃc h¢n, giúp các c¢ quan quÁn lý nhà n°ác å các quác gia đang phát triển có đánh h°áng điều hành chính sách vĩ mô phù hÿp. v MĀC LĀC LâI CAM ĐOAN.
v DANH MĀC TĆ VIÀT TÂT. xii DANH MĀC HÌNH. xiv CH¯¡NG 1: GIàI THIàU NGHIÊN CĄU. C¢ så khoa học căa vÃn đề nghiên cąu và lý do chọn đề tài.
Đái t°ÿng và ph¿m vi nghiên cąu. Táng quan ph°¢ng pháp nghiên cąu. Những đóng góp căa nghiên cąu. KÁt quÁ đóng góp về lý thuyÁt.
KÁt quÁ đóng góp về thực tißn. 8 TÓM TÂT CH¯¡NG 1. 9 CH¯¡NG 2: C¡ Sä LÝ THUYÀT VÀ TàNG QUAN NGHIÊN CĄU. Tăng tr°ång kinh tÁ và tác đßng căa các dòng ván n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång.
Tăng tr°ång kinh tÁ. Tác đßng căa các dòng ván n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång kinh tÁ. FDI và tăng tr°ång. FPI và tăng tr°ång.
Nÿ n°ác ngoài và tăng tr°ång. àn đánh, phát triển, và hßi nhÁp tài chính vái vai trò hÃp thā tác đßng căa các dòng ván n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång. àn đánh tài chính. Vai trò căa án đánh tài chính đái vái tác đßng căa các dòng ván n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång kinh tÁ.
Phát triển tài chính. Vai trò căa phát triển tài chính đái vái tác đßng căa các dòng ván n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång kinh tÁ. Hßi nhÁp tài chính. Vai trò căa hßi nhÁp tài chính đái vái tác đßng căa các dòng ván n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång kinh tÁ.
Các nghiên cąu thực nghiám có liên quan. Nghiên cąu về Ánh h°ång căa các dòng ván n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång kinh tÁ. Ành h°ång căa FDI đÁn tăng tr°ång kinh tÁ. Ành h°ång căa FPI đÁn tăng tr°ång kinh tÁ.
Ành h°ång căa nÿ n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång kinh tÁ. Ành h°ång căa FDI, FPI và nÿ n°ác ngoài đÁn tăng tr°ång kinh tÁ. Nghiên cąu về vai trò căa phát triển, án đánh và hßi nhÁp tài chính. KhoÁng tráng nghiên cąu.
66 TÓM TÂT CH¯¡NG 2. 67 CH¯¡NG 3: PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĄU. GiÁ thuyÁt nghiên cąu. Mô hình nghiên cąu.
Các biÁn trong mô hình nghiên cąu và đo l°ãng biÁn. Khung phân tích và quy trình nghiên cąu. Ph°¢ng pháp °ác l°ÿng và kiểm đánh mô hình. Dữ liáu nghiên cąu.
83 TÓM TÂT CH¯¡NG 3. 86 CH¯¡NG 4: KÀT QUÀ NGHIÊN CĄU. Thực tr¿ng tăng tr°ång kinh tÁ, các dòng ván n°ác ngoài, và các khía c¿nh tài chính căa các n°ác đang phát triển giai đo¿n 2010 3 2022. Tăng tr°ång kinh tÁ.
àn đánh tài chính.