Nghiên cứu tác động của nợ công và lạm phát lên tăng trưởng kinh tế tại các nước đang phát triển

Luận án tiến sĩ phân tích tác động của nợ công và lạm phát đến tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển, cung cấp cái nhìn sâu sắc và giải pháp.

• Tác giả: Nguyễn Văn Bổn
• Người hướng dẫn: GS. Sử Đình Thành
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TPHCM
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Tác động của nợ công và lạm phát đến tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Phương pháp nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 0.6. Bố cục của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
• 1.1. Nền tảng lý thuyết nợ công và lạm phát
• 1.1.1. Lý thuyết nợ công
• 1.1.2. Lý thuyết lạm phát
• 1.1.3. Lý thuyết về mối quan hệ giữa lạm phát và nợ công
• 1.2. Khung phân tích lý thuyết nợ công, lạm phát và tăng trưởng
• 1.2.1. Nợ công và các cân đối vĩ mô
• 1.2.2. Nợ công và lạm phát trong các mô hình tăng trưởng nội sinh
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA NỢ CÔNG VÀ LẠM PHÁT LÊN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 2.1. Mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát
• 2.2. Nợ công, lạm phát và tăng trưởng kinh tế
• 2.2.1. Nợ công và tăng trưởng kinh tế
• 2.2.2. Lạm phát và tăng trưởng kinh tế
• 2.3. Tác động đồng thời của nợ công, lạm phát và tương tác của chúng lên tăng trưởng kinh tế
• 2.4. Một số nhận xét và khoảng trống nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khung phân tích thực nghiệm của mô hình
• 3.2. Mô hình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát
• 3.2.2. Tác động của nợ công, lạm phát, và tương tác của chúng lên tăng trưởng
• 3.2.3. Phương pháp ước lượng sai phân dữ liệu bảng Arellano-Bond
• 3.2.4. Dữ liệu nghiên cứu và lựa chọn các biến
• 3.2.4.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2.4.2. Lựa chọn các biến trong mô hình thực nghiệm
• 4. CHƯƠNG 4: MỐI QUAN HỆ GIỮA NỢ CÔNG VÀ LẠM PHÁT Ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN
• 4.1. Mối quan hệ nhân quả Granger giữa nợ công và lạm phát
• 4.2. Các biến trong mô hình thực nghiệm
• 4.3. Kết quả và thảo luận
• 4.3.1. Mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát ở 60 quốc gia đang phát triển (mẫu tổng thể)
• 4.3.2. Mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát ở các nước đang phát triển ở Châu Á và Châu Phi (các mẫu phụ)
• 4.4. Kết luận
• 5. CHƯƠNG 5: TÁC ĐỘNG CỦA NỢ CÔNG, LẠM PHÁT VÀ TƯƠNG TÁC CỦA CHÚNG LÊN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN
• 5.1. Các biến trong mô hình thực nghiệm
• 5.2. Kết quả và thảo luận
• 5.3. Kết luận
• PHẦN KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 0.1. Các gợi ý chính sách
• 0.1.1. Những chính sách liên quan đến mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát
• 0.1.2. Những chính sách liên quan đến tăng trưởng kinh tế do tác động của nợ công, lạm phát, và tương tác của chúng
• 0.2. Hạn chế của luận án và hướng nghiên cứu trong tương lai
• 0.2.1. Hạn chế của luận án
• 0.2.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tác động của nợ công và lạm phát đến tăng trưởng kinh tế

Nợ công và lạm phát là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển. Nghiên cứu cho thấy rằng nợ công cao có thể dẫn đến lạm phát gia tăng, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng GDP. Theo Reinhart & Rogoff (2010), khi tỷ lệ nợ công theo GDP vượt quá 90%, tăng trưởng kinh tế có xu hướng chậm lại. Điều này cho thấy mối quan hệ giữa nợ công và tăng trưởng kinh tế là rất phức tạp và cần được phân tích kỹ lưỡng. Các chính sách tài khóa không hợp lý có thể làm gia tăng nợ công, dẫn đến khủng hoảng tài chính và giảm sút tăng trưởng kinh tế. Hơn nữa, lạm phát cao có thể làm giảm giá trị thực của nợ công, gây khó khăn cho chính phủ trong việc quản lý nợ. Do đó, việc nghiên cứu mối quan hệ giữa nợ công, lạm phát và tăng trưởng kinh tế là cần thiết để đưa ra các chính sách phù hợp.

1.1. Mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát

Mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát đã được nghiên cứu rộng rãi trong các tài liệu kinh tế. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng nợ công cao có thể dẫn đến lạm phát gia tăng do chính phủ có thể in tiền để trả nợ. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn, trong đó lạm phát cao lại làm tăng nợ công. Theo lý thuyết, khi chính phủ vay nợ, họ có thể sử dụng các khoản vay này để đầu tư vào cơ sở hạ tầng và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nếu không được quản lý tốt, nợ công có thể trở thành gánh nặng, làm giảm khả năng chi tiêu của chính phủ cho các dịch vụ công cộng. Hơn nữa, lạm phát cao có thể làm giảm sức mua của người dân, dẫn đến giảm tiêu dùng và đầu tư, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế. Do đó, việc theo dõi và quản lý nợ công và lạm phát là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.2. Tác động của lạm phát đến tăng trưởng kinh tế

Lạm phát có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế theo nhiều cách khác nhau. Một mức lạm phát vừa phải có thể khuyến khích tiêu dùng và đầu tư, nhưng lạm phát quá cao lại có thể gây ra bất ổn kinh tế. Theo Temple (2000), lạm phát cao có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế do làm tăng chi phí sản xuất và giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Hơn nữa, lạm phát cũng có thể dẫn đến sự không chắc chắn trong môi trường kinh doanh, làm giảm động lực đầu tư. Các chính phủ cần thực hiện các chính sách tiền tệ hợp lý để kiểm soát lạm phát và duy trì sự ổn định kinh tế. Việc duy trì lạm phát ở mức thấp không chỉ giúp bảo vệ sức mua của người dân mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

1.3. Tác động đồng thời của nợ công lạm phát và tăng trưởng kinh tế

Nghiên cứu về tác động đồng thời của nợ công, lạm phát và tăng trưởng kinh tế cho thấy rằng các yếu tố này có mối quan hệ tương tác phức tạp. Một cú sốc từ nợ công hoặc lạm phát có thể dẫn đến sự thay đổi trong tăng trưởng kinh tế. Akitoby et al. (2014) đã chỉ ra rằng trong điều kiện nợ công không đổi, một cú sốc lạm phát cao có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế. Điều này cho thấy rằng các chính sách cần phải xem xét đến mối quan hệ tương tác giữa các yếu tố này để đưa ra các giải pháp hiệu quả. Việc nghiên cứu mối quan hệ này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cơ chế tác động mà còn cung cấp cơ sở cho các chính sách tài khóa và tiền tệ nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng (Mã số: 62340201) của tác giả Nguyễn Văn Bổn, được thực hiện tại Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Sử Đình Thành (năm 2016), mang tiêu đề: "Tác động của nợ công và lạm phát lên tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển".

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Bối cảnh thực tiễn sau khủng hoảng tài chính toàn cầu ghi nhận sự gia tăng nợ công ở nhiều nền kinh tế do các gói kích thích tài khóa và giải cứu hệ thống tài chính, làm dấy lên quan ngại về tính bền vững tài khóa, tích lũy vốn và năng suất lao động (Woo & Kumar, 2015; Mencinger et al., 2014; Reinhart & Rogoff, 2010). Đồng thời, ổn định mức giá là mục tiêu trọng tâm của các ngân hàng trung ương, bởi sự bất ổn lạm phát có thể làm tổn hại đến sản lượng (Temple, 2000). Tại các nước đang phát triển thuộc Châu Á, Châu Phi và Mỹ Latinh, nhu cầu vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, y tế, giáo dục rất lớn trong khi nguồn thu nội bộ hạn chế, dẫn đến việc phụ thuộc vào vay nợ trong nước và quốc tế (UN, 2015).

Về mặt học thuật, các nghiên cứu thực nghiệm trước đây thường tách biệt hai hướng: hoặc phân tích tác động của nợ công lên tăng trưởng kinh tế, hoặc phân tích tác động của lạm phát lên tăng trưởng kinh tế. Rất ít công trình tích hợp đồng thời cả hai biến số này (Taghavi, 2000; Kočner, 2015). Đáng chú ý, các nghiên cứu của Chudik et al. (2013) và Lopes da Veiga et al. (2015) khi đánh giá đồng thời nợ công và lạm phát lại chưa xem xét biến tương tác giữa chúng. Trong khi đó, các biến động hay cú sốc từ nợ công hoặc lạm phát có thể tương tác lẫn nhau, làm thay đổi chi phí vay nợ thực tế và xói mòn giá trị nợ danh nghĩa (Akitoby et al., 2014). Do đó, khoảng trống nghiên cứu mà luận án xác định là việc thiếu vắng các kiểm định thực nghiệm về tác động đồng thời của nợ công, lạm phát và đặc biệt là biến tương tác giữa nợ công và lạm phát lên tăng trưởng kinh tế tại các nước đang phát triển.

Mục tiêu nghiên cứu

Luận án xác định hai mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Làm rõ mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát cho các nước đang phát triển.
2. Đánh giá thực nghiệm tác động của nợ công, lạm phát và tương tác của chúng lên tăng trưởng kinh tế cho các nước này.

Câu hỏi nghiên cứu

Luận án giải quyết ba câu hỏi nghiên cứu:

1. Nợ công và lạm phát có mối quan hệ như thế nào tại các quốc gia đang phát triển?
2. Tác động của nợ công, lạm phát và tương tác của chúng lên tăng trưởng kinh tế diễn ra ra sao?
3. Những tác động này có sự khác biệt như thế nào giữa các khu vực địa lý, cụ thể là giữa Châu Á và Châu Phi?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Mối quan hệ hai chiều giữa nợ công và lạm phát; tác động của nợ công, lạm phát và biến tương tác giữa nợ công và lạm phát lên tăng trưởng kinh tế, cùng các biến kiểm soát kinh tế vĩ mô (đầu tư tư nhân, lực lượng lao động, nguồn thu chính phủ, cơ sở hạ tầng, độ mở thương mại).
• Phạm vi không gian: Bộ dữ liệu gồm 60 quốc gia đang phát triển thuộc ba châu lục, bao gồm 22 quốc gia Châu Á, 11 quốc gia Mỹ Latinh và 27 quốc gia Châu Phi.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn nghiên cứu kéo dài 25 năm, từ năm 1990 đến năm 2014.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án thực hiện hệ thống hóa các nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm trước đây xoay quanh ba nhánh chủ đề chính:

Nhánh nghiên cứu	Hướng tác động được tìm thấy	Các tác giả và công trình tiêu biểu
Nợ công và tăng trưởng kinh tế	Tác động dương	Al-Zeaud (2014), Fincke & Greiner (2015b), Spilioti & Vamvoukas (2015)
	Tác động âm	Calderón & Fuentes (2013), Fincke & Greiner (2015a), Szabó (2013), Časni et al. (2014), Bal & Rath (2014), Lof & Malinen (2014), Puente-Ajovin & Sanso-Navarro (2014), Zouhaier & Fatma (2014), Akram (2015), Eberhardt & Presbitero (2015), Lee & Ng (2015), Mitze & Matz (2015), Reinhart & Rogoff (2010)
	Tác động phi tuyến / ngưỡng	Eberhardt (2013), Égert (2013), Kourtellos et al. (2013), Mencinger et al. (2014), Wright & Grenade (2014), Topal (2014), Lopes da Veiga et al. (2014)
Lạm phát và tăng trưởng kinh tế	Tác động dương	Mallik & Chowdhury (2001), Xiao (2009), Raza et al. (2013)
	Tác động âm	Chudik et al. (2013), Kaouther & Besma (2014), Bittencourt et al. (2015), Samimi & Kenari (2015), Temple (2000)
	Tác động phi tuyến / ngưỡng	Jayaraman et al. (2013), Kremer et al. (2013), Seleteng et al. (2013), Vinayagathasan (2013), Eggoh & Khan (2014), Baglan & Yoldas (2014), Thanh (2015)
Tác động đồng thời nợ công và lạm phát	Đánh giá đồng thời (chưa có biến tương tác)	Taghavi (2000), Kočner (2015), Chudik et al. (2013), Lopes da Veiga et al. (2015)
	Khung phân tích lý thuyết về cú sốc tương tác	Akitoby et al. (2014), Buttonwood (2011)

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Tổng quan tài liệu cho thấy phần lớn các nghiên cứu chỉ xem xét riêng lẻ từng yếu tố hoặc khi kết hợp đồng thời thì bỏ qua ảnh hưởng của biến tương tác giữa nợ công và lạm phát ($PDEB \times INFL$). Hơn nữa, việc kiểm định mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa nợ công và lạm phát cũng như phân tích so sánh giữa các nhóm khu vực địa lý đang phát triển (Châu Á so với Châu Phi) chưa được thực hiện đầy đủ trên cùng một khung phương pháp. Luận án định vị nghiên cứu của mình nhằm lấp đầy khoảng trống này bằng cách đưa biến tương tác vào mô hình thực nghiệm tăng trưởng và so sánh đa mẫu.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết, khái niệm và khung phân tích

1. Khái niệm và bản chất kinh tế của nợ công:

   • Khái niệm: Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF, 2010), nợ công là nghĩa vụ nợ của khu vực công (bao gồm khu vực chính phủ và các tổ chức công). Theo Ngân hàng Thế giới (WB, 2002), nợ công là các khoản nợ của chính phủ và nợ được chính phủ bảo lãnh. Luật Quản lý nợ công năm 2009 của Việt Nam định nghĩa nợ công gồm nợ chính phủ, nợ được chính phủ bảo lãnh và nợ chính quyền địa phương. Luận án áp dụng định nghĩa của IMF (2010) bao gồm cả nợ trong nước và nợ nước ngoài.
   • Bản chất: Trường phái cổ điển (Adam Smith, David Ricardo, John Stuart Mill) nhấn mạnh nguyên tắc ngân sách cân bằng và phản đối việc chính phủ vay nợ (Tsoulfidis, 2007). Ngược lại, trường phái Keynes (John Maynard Keynes, Paul Samuelson) ủng hộ việc vay nợ tài trợ chi tiêu công để kích cầu và phục hồi kinh tế trong suy thoái (Theocarakis, 2014).
   • Cơ chế truyền dẫn nợ công trong dài hạn: Nautet & Van Meensel (2011) chỉ ra ba cơ chế truyền dẫn chính làm suy giảm tăng trưởng: (i) Nợ công làm giảm tiết kiệm quốc gia ròng, đẩy lãi suất tăng, gây chèn lấn và giảm tích lũy vốn tư nhân; (ii) Gia tăng nghĩa vụ trả nợ làm giảm chi tiêu cho đầu tư cơ sở hạ tầng hoặc buộc phải tăng thuế trong tương lai, gây bóp méo thị trường; (iii) Gia tăng rủi ro vỡ nợ, nâng cao phần bù rủi ro và bất ổn vĩ mô.

2. Lý thuyết lạm phát:

   • Định nghĩa theo Samuelson & Nordhaus (1989) và IMF biểu thị sự gia tăng mức giá chung. Luận án phân loại theo ba khuynh hướng: lạm phát vừa phải, lạm phát phi mã, siêu lạm phát.
   • Phân tích các chi phí kinh tế của lạm phát: bóp méo tín hiệu giá, chi phí "mòn giày", chi phí thực đơn (menu costs), làm xói mòn giá trị chi tiêu công và phân phối lại của cải từ chủ nợ sang con nợ.
   • Các mô hình lạm phát: lạm phát quán tính, lạm phát cầu kéo, lạm phát chi phí đẩy; Đường cong Phillips truyền thống và Đường cong Phillips mới có bổ sung lạm phát kỳ vọng của Phelps (1968).

3. Mối quan hệ toán học giữa nợ công và lạm phát: Dựa trên khung phân tích tính bền vững nợ của IMF, Adams et al. (2010) và Ferrarini et al. (2012), phương trình động thái nợ công theo tỷ lệ GDP ($b_{t+1}$) được xác định: $$b_{t+1} = \frac{(1 + \epsilon)(1 + r_f)}{(1 + g)(1 + \pi)} b_{ft} + \frac{1 + r_d}{(1 + g)(1 + \pi)} b_{dt} - ps_{t+1}$$ Trong đó: $b_{ft}$ và $b_{dt}$ lần lượt là tỷ lệ nợ ngoại tệ và nội tệ theo GDP; $r_f, r_d$ là lãi suất vay ngoại tệ và nội tệ; $\epsilon$ là tốc độ thay đổi tỷ giá hối đoái; $g$ là tốc độ tăng trưởng GDP thực tế; $\pi$ là hệ số khử lạm phát (lạm phát); $ps_{t+1}$ là tỷ lệ thặng dư ngân sách cơ sở. Phương trình này chứng minh về mặt lý thuyết rằng sự gia tăng của lạm phát ($\pi$) trong điều kiện các yếu tố khác không đổi sẽ làm giảm tỷ lệ nợ công theo GDP.

4. Khung lý thuyết cân đối vĩ mô và mô hình tăng trưởng nội sinh:

   • Lý thuyết "Cái vòng luẩn quẩn của sự nghèo khổ" và "Cú huých từ bên ngoài" (Samuelson & Nordhaus, 1976): Bốn yếu tố nhân lực, tài nguyên, vốn, công nghệ đều khan hiếm tại các nước đang phát triển, đòi hỏi dòng vốn bên ngoài (FDI, ODA) để phá vỡ vòng luẩn quẩn.
   • Mô hình hai khoảng cách (Chenery & Strout, 1966): Phân tích khoảng cách Tiết kiệm - Đầu tư và khoảng cách Thương mại.
   • Mô hình ba khoảng cách (Bacha, 1990; Solimano, 1990; Taylor, 1994): Bổ sung khoảng cách thứ ba là Thâm hụt ngân sách chính phủ.
   • Mô hình tăng trưởng nội sinh: Mô hình Barro (1990) tích hợp vai trò chi tiêu công và hàng hóa công ($g$) vào hàm sản xuất của khu vực tư nhân ($y = \Phi(k, g) = k\Phi(g/k)$); Mô hình tăng trưởng nội sinh tiền tệ của Chang & Lai (2000) kết hợp Sidrauski (1967), Barro (1990), Rebelo (1991) và Gomme (1993) chỉ ra tác động thực của lạm phát kỳ vọng trong giai đoạn chuyển tiếp của đường tăng trưởng cân bằng.

Phương pháp nghiên cứu và kỹ thuật định lượng

• Kỹ thuật ước lượng chính: Phương pháp GMM sai phân dữ liệu bảng Arellano-Bond (Difference GMM Arellano-Bond). Ưu điểm của phương pháp này là kiểm soát được hiện tượng tự tương quan chuỗi và xử lý vấn đề nội sinh của các biến giải thích thông qua việc sử dụng các biến trễ làm biến công cụ.
• Các kiểm định chẩn đoán mô hình:
  • Kiểm định Arellano-Bond (kiểm định tự tương quan sai phân bậc 1 $AR(1)$ và bậc 2 $AR(2)$).
  • Kiểm định Sargan (Sargan test) để kiểm tra tính hợp lệ của các biến công cụ ngoại sinh.
  • Kiểm định đồng liên kết dữ liệu bảng Westerlund (Westerlund cointegration test).
  • Kiểm định mối quan hệ nhân quả Granger (Granger causality test) trên dữ liệu bảng.

Dữ liệu nghiên cứu và danh mục biến

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ cơ sở dữ liệu của World Bank (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Ký hiệu biến	Tên biến và ý nghĩa kinh tế	Đơn vị tính / Diễn giải
lGDP	Biến log của GDP bình quân đầu người thực tế	Đại diện cho tăng trưởng kinh tế
PDEB	Biến nợ công	Tỷ lệ tổng nợ công so với GDP (%)
INFL	Biến lạm phát	Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) hàng năm (%)
PDEB*INFL	Biến tương tác giữa nợ công và lạm phát	Tích số giữa biến PDEB và biến INFL
PINV	Biến đầu tư tư nhân	Tỷ lệ đầu tư tư nhân so với GDP (%)
LABO	Biến lực lượng lao động	Tổng số lực lượng lao động
REV	Biến nguồn thu chính phủ	Tỷ lệ thu ngân sách so với GDP (%)
TELE	Biến cơ sở hạ tầng	Số thuê bao điện thoại cố định/viễn thông
OPEN	Biến độ mở thương mại	Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu so với GDP (%)

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan lý thuyết

Chương 1 thiết lập khung lý luận toàn diện về nợ công và lạm phát. Tác giả phân tích các định nghĩa nợ công của IMF, WB và Luật Quản lý nợ công Việt Nam năm 2009; phân biệt các quan điểm tài chính công từ cổ điển (Adam Smith, Ricardo, Mill) đến trường phái Keynes và Paul Samuelson. Chương này phân tích chi tiết các tác động ngắn hạn và dài hạn của củng cố tài khóa, ba kênh truyền dẫn nợ công dài hạn của Nautet & Van Meensel (2011), bản chất các loại lạm phát, đường cong Phillips truyền thống và đường cong Phillips mới (Phelps, 1968). Về mặt mô hình hóa, chương 1 trình bày phương trình động thái nợ của Adams et al. (2010) và Ferrarini et al. (2012), lý thuyết "Cái vòng luẩn quẩn của sự nghèo khổ" (Samuelson & Nordhaus, 1976), mô hình hai khoảng cách (Chenery & Strout, 1966), mô hình ba khoảng cách (Bacha, 1990; Solimano, 1990; Taylor, 1994) và các mô hình tăng trưởng nội sinh của Barro (1990) cùng mô hình tiền tệ của Chang & Lai (2000).

Chương 2: Tổng quan các nghiên cứu về tác động của nợ công và lạm phát lên tăng trưởng kinh tế

Chương 2 tổng hợp các bằng chứng thực nghiệm trên thế giới về ba mối liên kết:

1. Mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát: Phân tích các chiều tác động qua lại giữa nợ danh nghĩa, phát hành tiền và biến động chỉ số giá.
2. Nợ công và tăng trưởng kinh tế: Phân nhóm các nghiên cứu tìm thấy tác động dương, tác động âm và tác động phi tuyến/ngưỡng nợ (Reinhart & Rogoff, 2010).
3. Lạm phát và tăng trưởng kinh tế: Hệ thống hóa các kết quả nghiên cứu về tác động tuyến tính âm, dương và phi tuyến tính (ngưỡng lạm phát tối ưu). Cuối chương, tác giả chỉ ra các điểm bất đồng trong y văn và khẳng định khoảng trống nghiên cứu về tác động đồng thời có xét đến biến tương tác giữa nợ công và lạm phát.

Chương 3: Mô hình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu

Chương 3 xây dựng khung thực nghiệm, đặc tả hai hệ phương trình hồi quy chính và mô tả các kiểm định thống kê:

• Hệ phương trình (1): Đánh giá mối quan hệ hai chiều giữa nợ công (PDEB) và lạm phát (INFL).
• Hệ phương trình (2): Đánh giá tác động của nợ công (PDEB), lạm phát (INFL) và biến tương tác (PDEB*INFL) cùng các biến kiểm soát (PINV, LABO, REV, TELE, OPEN) lên log GDP bình quân đầu người (lGDP). Chương này giải thích chi tiết phương pháp GMM sai phân Arellano-Bond, cách thức chọn biến trễ làm công cụ, các tiêu chuẩn kiểm định $AR(1), AR(2)$ và kiểm định Sargan, đồng thời cung cấp bảng thống kê mô tả cho ba mẫu dữ liệu: mẫu tổng thể (60 quốc gia), mẫu phụ Châu Á (22 quốc gia) và mẫu phụ Châu Phi (27 quốc gia).

Chương 4: Mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát ở các nước đang phát triển

Chương 4 trình bày các kết quả ước lượng thực nghiệm về mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát:

• Kiểm định đồng liên kết Westerlund và kiểm định nhân quả Granger: Xác định sự tồn tại của mối quan hệ dài hạn và chiều quan hệ nhân quả giữa nợ công và lạm phát trên mẫu tổng thể và các mẫu khu vực.
• Kết quả hồi quy mô hình tổng thể (60 quốc gia): Đánh giá tác động của PDEB lên INFL và chiều ngược lại từ INFL lên PDEB.
• Kết quả hồi quy các mẫu phụ: Phân tích chi tiết sự khác biệt về chiều hướng và mức độ tác động giữa 22 quốc gia Châu Á và 27 quốc gia Châu Phi.
• Tổng kết chương: Luận án hệ thống hóa các phát hiện thực nghiệm qua các bảng so sánh tổng hợp (Bảng 4.17 và Bảng 4.18 trong luận án).

Chương 5: Tác động của nợ công, lạm phát và tương tác của chúng lên tăng trưởng kinh tế các nước đang phát triển

Chương 5 là nội dung trọng tâm của luận án, kiểm định tác động của các biến vĩ mô lên tăng trưởng kinh tế:

• Báo cáo ma trận hệ số tương quan giữa các biến giải thích (Bảng 5.1).
• Trình bày kết quả ước lượng bằng phương pháp GMM sai phân cho mẫu tổng thể 60 quốc gia đang phát triển (Bảng 5.2).
• Trình bày kết quả ước lượng cho mẫu phụ 22 quốc gia Châu Á (Bảng 5.3) và mẫu phụ 27 quốc gia Châu Phi (Bảng 5.4).
• Phân tích vai trò của biến tương tác PDEB*INFL: Kết quả chỉ ra rằng bên cạnh tác động trực tiếp của từng biến, hệ số của biến tương tác mang ý nghĩa thống kê, phản ánh tác động kết hợp của các cú sốc nợ công và lạm phát lên tốc độ tăng trưởng kinh tế.
• Tổng kết và so sánh kết quả tác động giữa 3 mẫu nghiên cứu (Bảng 5.5).

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận và khoa học

1. Luận án bổ sung vào khoảng trống học thuật bằng việc kiểm định thực nghiệm mô hình tăng trưởng nội sinh tích hợp đồng thời nợ công, lạm phát và biến tương tác giữa nợ công và lạm phát ($PDEB \times INFL$) tại các nước đang phát triển.
2. Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ hai chiều và mối quan hệ nhân quả Granger giữa nợ công và lạm phát trên bộ dữ liệu bảng kéo dài 25 năm (1990-2014) tại 60 quốc gia đang phát triển.
3. Làm rõ sự khác biệt trong cơ chế tác động của nợ công, lạm phát và biến tương tác lên tăng trưởng kinh tế giữa hai khu vực địa lý cụ thể là Châu Á (22 quốc gia) và Châu Phi (27 quốc gia).

Đóng góp thực tiễn và gợi ý chính sách

1. Nhóm chính sách về mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát:
   • Các chính phủ cần nhận thức rõ mối liên hệ hữu cơ giữa quy mô nợ công và mức độ lạm phát để thiết lập kỷ luật tài khóa và nguyên tắc vay nợ thận trọng, tránh tình trạng phát hành nợ quá mức gây áp lực gia tăng lạm phát.
   • Cần kiểm soát mức lạm phát mục tiêu nhằm tránh làm biến động chi phí vay nợ thực tế và ngăn ngừa rủi ro mất ổn định tài chính công.
2. Nhóm chính sách về tăng trưởng kinh tế và phối hợp chính sách:
   • Cần phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa chính sách tài khóa (quản lý nợ công) và chính sách tiền tệ (kiểm soát lạm phát), bởi vì tác động tiêu cực lên tăng trưởng kinh tế có thể bị khuếch đại thông qua biến tương tác khi xuất hiện cú sốc đồng thời từ cả hai biến vĩ mô này.
   • Nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng vốn vay nợ công, tập trung vào đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật và phát triển nguồn nhân lực để tạo tác động lan tỏa tích cực đến đầu tư tư nhân (PINV), mở rộng thương mại quốc tế (OPEN) và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của luận án

• Dữ liệu nghiên cứu giới hạn ở 60 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 1990-2014 do hạn chế về tính sẵn có và đồng bộ của số liệu thống kê ở một số nước.
• Mẫu phân tích khu vực mới chỉ đi sâu so sánh giữa Châu Á (22 nước) và Châu Phi (27 nước), trong khi nhóm các nước Mỹ Latinh chỉ có 11 quốc gia nên chưa được phân tích thành một mẫu phụ độc lập riêng biệt.
• Mô hình nghiên cứu tiếp cận theo hướng mô hình hồi quy tuyến tính có biến tương tác, chưa lượng hóa đồng thời điểm ngưỡng phi tuyến tính trong cùng một hệ phương trình tương tác phức hợp.

Hướng nghiên cứu trong tương lai

• Mở rộng phạm vi thời gian nghiên cứu cập nhật sau năm 2014 và bổ sung thêm các quốc gia đang phát triển khác khi hệ thống dữ liệu hoàn thiện hơn.
• Áp dụng các kỹ thuật kinh tế lượng phi tuyến tính (như mô hình hồi quy ngưỡng dạng bảng - Panel Threshold Regression hoặc PSTR) để xác định ngưỡng nợ công và ngưỡng lạm phát tối ưu khi có sự hiện diện của biến tương tác.
• Đi sâu nghiên cứu thực nghiệm điển hình cho từng quốc gia cụ thể, chẳng hạn như trường hợp của Việt Nam, nhằm cung cấp các khuyến nghị chính sách sát thực hơn với điều kiện thể chế trong nước.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo hữu ích:
  • Nghiên cứu sinh, học viên cao học và nhà nghiên cứu: Thuộc các chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế học phát triển, Kinh tế học vĩ mô và Kinh tế lượng ứng dụng.
  • Giảng viên đại học: Sử dụng làm tài liệu tham khảo trong giảng dạy các học phần Tài chính công, Lý thuyết tăng trưởng kinh tế và Phân tích dữ liệu bảng nâng cao.
  • Nhà hoạch định chính sách: Các chuyên viên, nhà quản lý tại Bộ Tài chính, Ngân hàng Trung ương và Bộ Kế hoạch & Đầu tư tại các nước đang phát triển và Việt Nam.
• Các phần đáng tham khảo trong luận án:
  • Phần tổng quan lý thuyết tăng trưởng nội sinh và phương trình động thái nợ công (Chương 1).
  • Quy trình ứng dụng phương pháp ước lượng GMM sai phân Arellano-Bond và các kiểm định chẩn đoán tính vững $AR(1), AR(2)$, Sargan, Westerlund (Chương 3).
  • Bảng kết quả hồi quy thực nghiệm mẫu tổng thể và mẫu so sánh khu vực Châu Á - Châu Phi (Chương 4 và Chương 5).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm khác biệt căn bản trong mô hình thực nghiệm của luận án so với các nghiên cứu của Chudik et al. (2013) và Lopes da Veiga et al. (2015) là gì?

Các nghiên cứu của Chudik et al. (2013) và Lopes da Veiga et al. (2015) đưa đồng thời nợ công và lạm phát vào mô hình hồi quy tăng trưởng nhưng chỉ xem xét hai biến này một cách độc lập. Điểm khác biệt của luận án là đã bổ sung biến tương tác ($PDEB \times INFL$) vào phương trình thực nghiệm để nắm bắt và lượng hóa tác động cộng hưởng của các cú sốc nợ công và lạm phát lên tăng trưởng kinh tế.

2. Định nghĩa nợ công nào được luận án lựa chọn và phạm vi bao gồm những gì?

Luận án lựa chọn định nghĩa nợ công theo chuẩn của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF, 2010), theo đó nợ công được hiểu là toàn bộ nghĩa vụ nợ của khu vực công (gồm khu vực chính phủ và các tổ chức công), bao gồm cả các khoản nợ vay trong nước và nợ vay nước ngoài. Định nghĩa này rộng hơn định nghĩa của Ngân hàng Thế giới (WB, 2002) và Luật Quản lý nợ công năm 2009 của Việt Nam.

3. Luận án sử dụng những biến số nào trong mô hình tăng trưởng kinh tế và lấy từ nguồn dữ liệu nào?

Mô hình tăng trưởng kinh tế sử dụng biến phụ thuộc là log của GDP bình quân đầu người thực tế (lGDP). Các biến giải thích chính gồm nợ công (PDEB), lạm phát (INFL) và biến tương tác (PDEB*INFL). Các biến kiểm soát gồm đầu tư tư nhân (PINV), lực lượng lao động (LABO), nguồn thu chính phủ (REV), cơ sở hạ tầng viễn thông (TELE) và độ mở thương mại (OPEN). Toàn bộ số liệu được thu thập từ World Bank (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

4. Tại sao phương pháp ước lượng GMM sai phân Arellano-Bond được lựa chọn?

Phương pháp GMM sai phân Arellano-Bond (Difference GMM) được lựa chọn vì có khả năng xử lý hiệu quả các khuyết tật đặc thù của dữ liệu bảng động, cụ thể là kiểm soát được hiện tượng tự tương quan chuỗi của phần dư (thông qua kiểm định Arellano-Bond) và giải quyết vấn đề nội sinh của các biến giải thích (thông qua việc sử dụng các biến trễ làm biến công cụ và được kiểm tra bằng kiểm định Sargan).

5. Dữ liệu thực nghiệm của luận án được chia thành những mẫu nghiên cứu nào?

Dữ liệu của luận án được phân chia thành ba mẫu nghiên cứu chính trong giai đoạn 1990-2014:

• Mẫu tổng thể: 60 quốc gia đang phát triển trên thế giới (bao gồm 22 nước Châu Á, 11 nước Mỹ Latinh và 27 nước Châu Phi).
• Mẫu phụ 1: 22 quốc gia đang phát triển ở khu vực Châu Á.
• Mẫu phụ 2: 27 quốc gia đang phát triển ở khu vực Châu Phi.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Văn Bổn đã thực hiện phân tích hệ thống về tác động của nợ công, lạm phát và tương tác giữa hai đại lượng này lên tăng trưởng kinh tế tại 60 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 1990-2014. Bằng phương pháp GMM sai phân Arellano-Bond kết hợp các kiểm định nhân quả Granger và đồng liên kết Westerlund, công trình đã làm sáng tỏ mối quan hệ giữa nợ công và lạm phát cũng như tác động phi độc lập của chúng lên sản lượng bình quân đầu người. Các kết quả thực nghiệm chỉ ra sự cần thiết phải phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát rủi ro vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững tại các nền kinh tế đang phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT Tóm tắt Chương này bao gồm hai phần. Phần một xác định nền tảng lý thuyết của nợ công và lạm phát trong đó nêu rõ các khái niệm và tác động của chúng lên nền kinh tế; và chỉ rõ lý thuyết về mối quan hệ giữa hai đại lượng này. Phần hai là khung phân tích nợ công, lạm phát và tăng trưởng kinh tế trong đó mô tả sự cần thiết của nợ công trong việc ổn định các cân đối vĩ mô; và vấn đề nợ công và lạm phát trong các mô hình tăng trưởng nội sinh.1 Nền tảng lý thuyết nợ công và lạm phát 1.1 Lý thuyết nợ công Khái niệm nợ công của các tổ chức quốc tế Khu vực công Khu vực Khu vực các tổ Chính phủ chức công Chính phủ trung ương Các tổ chức công Các tổ chức công phi tài chính tài chính Chính quyền Ngân hàng Trung liên bang ương (NHTW) Chính quyền địa phương Các tổ chức nhà nước nhận tiền gửi (trừ NHTW) Hình 1.1: Các thành phần của khu vực công theo định nghĩa của IMF Các tổ chức tài Nguồn: IMF (2010) chinh công khác 9 Theo IMF (2010), nợ công được hiểu là nghĩa vụ trả nợ của khu vực công. Đi kèm với đó là định nghĩa cụ thể về khu vực công, bao gồm khu vực Chính phủ và khu vực các tổ chức công (Hình 1.

Còn theo WB (2002), nợ công là toàn bộ những khoản nợ của Chính phủ và những khoản nợ được Chính phủ bảo lãnh. Theo quy định của Luật quản lý nợ công năm 2009 của Việt Nam, nợ công được hiểu bao gồm ba nhóm là nợ Chính phủ, nợ được Chính phủ bảo lãnh và nợ chính quyền địa phương. Như vậy, có thể nhận thấy là định nghĩa nợ công của Việt Nam gần giống với những gì mà World Bank đã xác định và khá hẹp so với những định nghĩa rộng hơn của IMF (2010). Trong nghiên cứu này, nợ công được xác định theo cách định nghĩa của IMF (2010).

Theo đó, nợ công bao gồm nợ trong nước và nợ nước ngoài. Bản chất kinh tế của nợ công Theo nguyên tắc, khi việc chi tiêu vượt quá khả năng của nguồn thu từ thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác thì chính phủ buộc phải vay nợ để tài trợ và việc này khiến nợ công phát sinh. Điều này cho thấy nợ công là hệ quả của bội chi ngân sách của chính phủ và chính phủ có phải có trách nhiệm hoàn trả. Vậy thì các nhà kinh tế học quan niệm như thế nào về việc vay nợ của chính phủ.

Trong lĩnh vực tài chính công, các nhà kinh tế học cổ điển luôn nêu bật một nguyên tắc quan trọng và nhất quán về quản lý ngân sách là nguyên tắc ngân sách cân bằng. Theo đó, ngân sách cân bằng là ngân sách mà thu và chi bằng nhau. Điều này giúp chính phủ chi tiêu hợp lý, tránh sự hoang phí và hạn chế tình trạng lạm thu thông qua việc ban hành các chính sách thuế và tăng thuế. Nguyên tắc này được khởi xướng và ủng hộ triệt để bởi các nhà kinh tế học cổ điển như Adam Smith, David Ricardo, và John Stuart Mill (Tsoulfidis, 2007).

Vì vậy, hầu hết các nhà kinh tế học cổ điển không đồng tình với việc vay nợ của chính phủ để chi tiêu. 10 Trái lại, nhà kinh tế học John Maynar Keynes và những người thuộc trường phái Keynes lại ủng hộ việc vay nợ của chính phủ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua chi tiêu (Theocarakis, 2014). Họ lập luận trong những tình huống suy thoái kinh tế, việc đầu tư của khu vực tư nhân sụt giảm mạnh thì việc gia tăng đầu tư của chính phủ vào dự án công như cơ sở hạ tầng, giáo dục, và y tế thông qua vay nợ sẽ giúp phục hồi nền kinh tế. Hầu hết các chính phủ đều sử dụng lý thuyết của trường phái Keynes để vượt qua khủng hoảng kinh tế và tình trạng suy thoái của nền kinh tế.

Tuy nhiên, Paul Samuelson, một nhà kinh tế học ủng hộ trường phái Keynes, cho rằng việc phối hợp cả chính sách tài khóa mở rộng và chính sách tiền tệ linh hoạt là cần thiết để thúc đẩy hiệu quả nền kinh tế vượt qua suy thoái. Điều này cho thấy nợ công cũng là một công cụ gián tiếp quan trọng trong điều hành kinh tế của các chính phủ nhưng việc sử dụng nó phải có sự thận trọng và đòi hỏi phải có sự phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. Tác động kinh tế của nợ công Nautet & Van Meensel (2011) cho rằng tác động của chính sách tài khóa – và từ đó của nợ công – lên tăng trưởng kinh tế luôn là chủ đề của các cuộc tranh luận giữa các nhà kinh tế học. Các tác động ngắn hạn và dài hạn của sụt giảm nợ công Nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm liên quan đến tác động của nợ công lên hoạt động kinh tế có phạm vi khá rộng nhưng không đưa ra một câu trả lời rõ ràng về mối liên hệ giữa nợ công và hoạt động kinh tế (Nautet & Van Meensel, 2011).

Thực vậy, tác động này phụ thuộc rất nhiều vào các tình huống, có thể thay đổi theo thời gian và có sự khác biệt giữa các nước. Điều quan trọng ở đây là phân biệt giữa tác động kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn của nợ công. Tác động trong ngắn hạn 11 Trong ngắn hạn, các công cụ tài khóa dùng để củng cố kỷ luật ngân sách sẽ làm suy giảm tăng trưởng kinh tế. Thực vậy, hầu hết các nghiên cứu thực nghiệm chỉ ra rằng các số nhân ngân sách là dương trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, tác động âm trong ngắn hạn của việc củng cố kỷ luật tài khóa lên hoạt động kinh tế thay đổi tùy vào các công cụ tài khóa được vận dụng. Các công cụ có liên quan đến chi tiêu và đầu tư công có tác động mạnh lên hoạt động kinh tế, trong khi các công cụ có liên quan đến chi chuyển nhượng – chẳng hạn thuế hoặc các phúc lợi xã hội – có tác động yếu hơn. Nguyên nhân là chi chuyển nhượng chỉ có tác động gián tiếp lên sự thay đổi tiêu dùng hoặc đầu tư thông qua việc điều chỉnh thu nhập của các hộ gia đình hoặc doanh nghiệp. Ngoài ra, tác động âm của các công cụ này lên tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn yếu hơn – hoặc thậm chí không hiện diện trong thực tế – nếu tình trạng tài trợ công xấu đi và gây quan ngại.

Thực vậy, các công cụ tài khóa dùng để củng cố kỷ luật ngân sách có thể làm tăng lãi suất, gây bất lợi cho đầu tư tư nhân. Thêm vào đó, chúng có thể đưa đến sự sụt giảm tỷ lệ tiết kiệm. Theo đó, lý thuyết tương đương Ricardo cho rằng sự gia tăng nợ công sẽ được bù đắp bằng sự gia tăng tỷ lệ tiết kiệm tư nhân bởi vì các cá nhân tính đến viễn cảnh gia tăng thuế và cắt giảm chi tiêu công trong tương lai. Tuy nhiên, lý thuyết tương đương Ricardo dựa trên nhiều giả định phi thực tế, chẳng hạn như các hộ gia đình không đối mặt với các ràng buộc ngân sách.

Kết quả là, mặc dù sự gia tăng nợ công có thể đưa đến tỷ lệ tiết kiệm tư nhân cao hơn, nhưng sẽ không đủ để bù đắp hoàn toàn cho sự sụt giảm trong tiết kiệm quốc gia ròng. Trong trường hợp đó, tác động âm lên tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn có thể là rất nhỏ. Vì thế việc củng cố tài khóa (hạn chế thâm hụt ngân sách và giảm nợ công) không nhất thiết sẽ có tác động âm lên hoạt động kinh tế. Quy mô tác động của việc củng cố tài khóa cũng tùy vào môi trường kinh tế và tiền tệ được thực thi.

Khi củng cố tài khóa được thực hiện trong một nền kinh tế nhỏ, mở thì tác động ngắn hạn của nó nhỏ hơn nhiều trong trường hợp củng cố tài khóa 12 được thực hiện đồng thời ở nhiều quốc gia. Kế tiếp, nếu các ngân hàng trung ương có khả năng áp dụng một chính sách dễ dãi thì củng cố tài khóa ít tổn hại đến tăng trưởng. Cuối cùng, sự hiện diện của hệ thống tỷ giá hối đoái cố định có xu hướng làm tăng tác động âm của củng cố tài khóa lên tăng trưởng, so với hệ thống tỷ giá hối đoái thả nổi đóng vai trò vùng đệm có ý nghĩa. Tác động trong dài hạn Ngược lại với các tác động trong ngắn hạn, tác động dài hạn của việc củng cố tài khóa để đảm bảo tính bền vững của tài trợ công là tích cực.

Các tác động bao gồm sụt giảm lãi suất dài hạn do sự thu hẹp trong nguồn cung trái phiếu chính phủ trên thị trường và sụt giảm phần bù rủi ro. Ngoài ra, sự sụt giảm lãi suất phải trả từ củng cố tài khóa sẽ giúp các nguồn lực cho chi tiêu công hiệu quả hơn hoặc giảm bớt gánh nặng thuế. Theo các nghiên cứu, củng cố tài khóa dựa trên cắt giảm chi tiêu có tính hiệu quả hơn và có tác động tốt hơn lên tăng trưởng trong dài hạn so với dựa vào sự gia tăng nguồn thu. Đặc biệt nếu ràng buộc ngân sách áp dụng cho chi thường xuyên thay vì áp dụng cho chi đầu tư vào giáo dục, nghiên cứu và cải tiến.

Phạm vi tác động của củng cố tài khóa lên hoạt động kinh tế tùy vào việc sử dụng lượng tiền tiết kiệm có được từ cắt giảm các khoản chi không hợp lý. Các cơ chế truyền dẫn Nautet & Van Meensel (2011) nhận định có nhiều cách trong đó nợ công tăng (giảm) có thể tác động âm (dương) lên hoạt động kinh tế trong dài hạn. Có ba cơ chế truyền dẫn chính. Trước tiên, nợ công tăng nói chung tương ứng với tiết kiệm của chính phủ giảm, dẫn đến tiết kiệm quốc gia ròng giảm.

Điều này có xu hướng làm lãi suất tăng. Lãi suất tăng làm giảm đầu tư và làm giảm nguồn vốn. Tích lũy vốn giảm làm chậm sự đổi mới và làm giảm năng suất. Kết quả là năng suất lao động thấp hơn.

Đáng chú ý tác động lên lãi suất phụ thuộc vào quy mô của khu vực bị tác động bởi nợ công tăng. Nếu sự gia tăng đó được giới hạn trong một nền kinh tế mở nhỏ, tác động lên 13 lãi suất thị trường chỉ vừa phải. Ngược lại, nếu nợ tăng lên cùng lúc ở các quốc gia hình thành nên khu vực kinh tế chung, áp lực lên lãi suất thị trường sẽ rất lớn. Ngoài ra, nợ công tăng đưa đến chi phí trả lãi cao hơn.