Phân tích tác động của sự kiện chuyển sàn niêm yết của các công ty niêm yết tới hành vi giao dịch của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán việt nam

Chuyên khảo phân tích Phân tích tác động của sự kiện chuyển sàn niêm yết của các công ty niêm yết tới hành vi giao dịch, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Hồ Đức Trung
• Người hướng dẫn: TS. Dương Ngân Hà
• Trường học: Học viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Phân Tích Tác Động Của Sự Kiện Chuyển Sàn Niêm Yết Của Các Công Ty Niêm Yết Tới Hành Vi Giao Dịch Của Nhà Đầu Tư Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: LỜI MỞ ĐẦU
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thị trường hiệu quả
• 2.2. Các phương pháp kiểm định thị trường hiệu quả
• 2.3. Tài chính hành vi
• 2.4. Lý thuyết về tâm lý nhà đầu tư
• 2.5. Mối quan hệ giữa chuyển sàn niêm yết và hành vi của nhà đầu tư
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Tác động chung của sự kiện chuyển sàn niêm yết lên giá cổ phiếu
• 4.2. So sánh sự tác động khác nhau giữa các cổ phiếu chuyển sang các sàn niêm yết khác nhau
• 4.2.1. Các cổ phiếu chuyển từ HNX sang HOSE
• 4.2.2. Các cổ phiếu chuyển từ UPCOM sang HNX hoặc HOSE
• 4.2.3. Các cổ phiếu chuyển từ HNX và HOSE sang UPCOM
• 4.3. So sánh sự tác động khác nhau giữa các cổ phiếu của các công ty có quy mô khác nhau
• 4.3.1. Các cổ phiếu của các công ty có vốn hóa thị trường nhỏ hơn 1000 tỷ
• 4.3.2. Các cổ phiếu của các công ty có vốn hóa thị trường từ 1000 tỷ đến 10000 tỷ
• 4.3.3. Các cổ phiếu của các công ty có vốn hóa thị trường lớn hơn 10000 tỷ
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Hạn chế của bài nghiên cứu
• 5.2. Đề xuất cho hướng đi các nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chuyển sàn niêm yết đến hành vi giao dịch

Chuyển sàn niêm yết là một sự kiện quan trọng trong thị trường chứng khoán Việt Nam. Sự kiện này không chỉ ảnh hưởng đến giá cổ phiếu mà còn tác động mạnh mẽ đến hành vi giao dịch của nhà đầu tư. Việc chuyển sàn thường đi kèm với những thay đổi về điều kiện niêm yết, quy định và cơ chế giao dịch, từ đó tạo ra những biến động trong tâm lý và chiến lược đầu tư của các nhà đầu tư. Nghiên cứu này sẽ phân tích chi tiết những tác động này để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa chuyển sàn và hành vi giao dịch.

1.1. Khái niệm chuyển sàn niêm yết và tầm quan trọng

Chuyển sàn niêm yết là quá trình mà một công ty chuyển từ sàn giao dịch này sang sàn giao dịch khác. Điều này có thể xảy ra vì nhiều lý do, bao gồm việc cải thiện khả năng tiếp cận vốn, tăng cường uy tín và nâng cao giá trị cổ phiếu. Sự kiện này thường thu hút sự chú ý của nhà đầu tư và có thể dẫn đến sự thay đổi trong hành vi giao dịch của họ.

1.2. Tác động của chuyển sàn đến tâm lý nhà đầu tư

Khi một công ty chuyển sàn, nhà đầu tư có thể cảm thấy lo lắng hoặc phấn khích, tùy thuộc vào thông tin và bối cảnh xung quanh sự kiện. Tâm lý này có thể dẫn đến những quyết định đầu tư không hợp lý, như mua vào hoặc bán ra cổ phiếu một cách vội vàng, ảnh hưởng đến hành vi giao dịch trên thị trường.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu tác động của chuyển sàn

Nghiên cứu về tác động của chuyển sàn niêm yết đến hành vi giao dịch của nhà đầu tư gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là việc thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ về giá cổ phiếu và khối lượng giao dịch trước và sau khi chuyển sàn. Ngoài ra, việc phân tích các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến hành vi giao dịch cũng là một thách thức lớn.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu

Việc thu thập dữ liệu về giá cổ phiếu và khối lượng giao dịch trong giai đoạn chuyển sàn là rất khó khăn. Nhiều công ty không công bố thông tin đầy đủ, dẫn đến việc phân tích không chính xác. Điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu và các khuyến nghị đưa ra cho nhà đầu tư.

2.2. Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài

Ngoài việc chuyển sàn, còn nhiều yếu tố khác như tình hình kinh tế, chính trị và tâm lý thị trường có thể ảnh hưởng đến hành vi giao dịch của nhà đầu tư. Việc tách biệt tác động của chuyển sàn với các yếu tố này là một thách thức lớn trong nghiên cứu.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của chuyển sàn niêm yết

Để nghiên cứu tác động của chuyển sàn niêm yết đến hành vi giao dịch của nhà đầu tư, phương pháp nghiên cứu sự kiện (event study) sẽ được áp dụng. Phương pháp này cho phép phân tích phản ứng của giá cổ phiếu và khối lượng giao dịch xung quanh ngày chuyển sàn, từ đó đánh giá mức độ ảnh hưởng của sự kiện này.

3.1. Phương pháp nghiên cứu sự kiện

Nghiên cứu sự kiện là một phương pháp phổ biến trong tài chính, cho phép đánh giá tác động của một sự kiện cụ thể đến giá cổ phiếu. Bằng cách phân tích dữ liệu trước và sau sự kiện chuyển sàn, có thể xác định được mức độ ảnh hưởng đến hành vi giao dịch của nhà đầu tư.

3.2. Các chỉ số đánh giá hiệu quả

Các chỉ số như mức sinh lời vượt trội bình quân tích lũy (CAAR) và mức tăng khối lượng vượt trội bình quân tích lũy (CAAV) sẽ được sử dụng để đánh giá hiệu quả của chuyển sàn. Những chỉ số này giúp xác định rõ ràng tác động của sự kiện đến hành vi giao dịch.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của chuyển sàn niêm yết

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc chuyển sàn niêm yết có tác động rõ rệt đến hành vi giao dịch của nhà đầu tư. Cụ thể, có sự biến động bất thường về lợi nhuận và khối lượng giao dịch xung quanh ngày chuyển sàn. Mức độ ảnh hưởng này khác nhau tùy thuộc vào loại sàn giao dịch mà công ty chuyển đến.

4.1. Tác động đến giá cổ phiếu

Nghiên cứu cho thấy rằng giá cổ phiếu thường có xu hướng tăng lên sau khi chuyển sang sàn giao dịch lớn hơn. Điều này cho thấy sự tin tưởng của nhà đầu tư vào công ty khi chuyển sàn, dẫn đến sự gia tăng trong hành vi giao dịch.

4.2. Tác động đến khối lượng giao dịch

Khối lượng giao dịch cũng có sự gia tăng đáng kể sau khi chuyển sàn. Điều này cho thấy rằng nhà đầu tư có xu hướng tham gia nhiều hơn vào giao dịch cổ phiếu của công ty sau khi chuyển sàn, phản ánh sự quan tâm và kỳ vọng vào sự phát triển của công ty.

V. Kết luận và khuyến nghị cho nhà đầu tư

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng chuyển sàn niêm yết có tác động mạnh mẽ đến hành vi giao dịch của nhà đầu tư. Để tối ưu hóa lợi nhuận, nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các sự kiện chuyển sàn và điều chỉnh chiến lược đầu tư của mình cho phù hợp. Khuyến nghị cho nhà đầu tư là nên tìm hiểu kỹ lưỡng về các công ty trước khi quyết định đầu tư.

5.1. Khuyến nghị cho nhà đầu tư

Nhà đầu tư nên theo dõi các thông tin liên quan đến chuyển sàn niêm yết và đánh giá tác động của nó đến giá cổ phiếu. Việc này giúp đưa ra quyết định đầu tư hợp lý và giảm thiểu rủi ro.

5.2. Tương lai của nghiên cứu về chuyển sàn

Nghiên cứu về tác động của chuyển sàn niêm yết cần được mở rộng hơn nữa, bao gồm việc phân tích các yếu tố khác ảnh hưởng đến hành vi giao dịch. Điều này sẽ giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lời mở đầu Chương 2. Tổng quan nghiên cứu Chương 3. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu Chương 4. Kết quả nghiên cứu Chương 5.

Kết luận và khuyến nghị 3 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Thị trường hiệu quả a. Khái niệm thị trường hiệu quả Một thị trường trong đó giá chứng khoán được điều chỉnh nhanh chóng và nhạy cảm với các thông tin mới, hay nói cách khác, giá của chứng khoán tại mọi thời điểm luôn phản ánh đầy đủ tất cả các thông tin có sẵn được gọi là thị trường hiệu quả (Fama, 1970). Giả thuyết thị trường hiệu quả được nêu lên rằng nhà đầu tư không thể nào vượt mặt được thị trường bằng cách sử dụng mọi thông tin mà thị trường đã biết, trừ khi nhờ may mắn.

Thông tin hay tin tức trong một thị trường hiệu quả được định nghĩa là bất cứ thông tin nào có thể gây ảnh hưởng đến giá cổ phiếu, mà thông tin này không thể nào biết được trong hiện tại và chỉ xuất hiện ngẫu nhiên trong tương lai. Chính những thông tin này sẽ ảnh hưởng đến sự biến động của giá cổ phiếu trong tương lai. Do đó không thể kiếm được lợi nhuận bằng cách căn cứ vào các thông tin đã biết hay những hình thái biến động của giá cả trong quá khứ. Các giả thuyết về thị trường hiệu quả Về lý thuyết, một thị trường được coi là hiệu quả hoàn hảo khi đạt hiệu quả trên cả ba mặt cơ bản: hiệu quả về mặt phân phối (các tài lực khan hiếm được phân phối để sử dụng một cách tốt nhất), hiệu quả về mặt hoạt động (chi phí giao dịch thấp, tốc độ xử lý và thực hiện giao dịch nhanh) và hiệu quả về mặt thông tin (giá cả hiện hành phản ánh đầy đủ và tức thời tất cả thông tin có ảnh hưởng tới thị trường).

Tuy nhiên, trong lý thuyết thị trường hiệu quả người ta giả định rằng thị trường chứng khoán có hiệu quả về mặt phân phối và hoạt động, tức là, khi nói tới thị trường hiệu quả thì đồng nghĩa với quan điểm thị trường hiệu quả về mặt thông tin. Từ đó, giả thiết về thị trường hiệu quả được phát biểu như sau: - Thị trường hiệu quả đòi hỏi phải có một số lượng lớn các nhà đầu tư tham gia thị trường cạnh tranh với nhau và cùng theo đuổi mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận và cùng tiến hành phân tích và định giá chứng khoán hoàn toàn độc lập với nhau. 4 - Các thông tin mới liên quan đến chứng khoán xuất hiện trên thị trường một cách hoàn toàn ngẫu nhiên và tự động. Thời điểm một thông tin được công bố độc lập, không phụ thuộc vào thông tin khác.

- Quyết định mua/bán của các nhà đầu tư để tối đa hóa lợi nhuận sẽ khiến cho giá chứng khoán điều chỉnh nhanh chóng để phản ánh chính xác thông tin mới. - Vì giá chứng khoán được điều chỉnh cho tất cả các thông tin mới nên giá của những chứng khoán này sẽ phản ánh tất cả các thông tin có sẵn và được công bố rộng rãi ở mọi thời điểm vì thế mà nó sẽ phản ánh không thiên lệch tất cả những thông tin có sẵn hiện thời và đã bao gồm rủi ro của việc nắm giữ chứng khoán. - Các thông tin xuất hiện trên thị trường một cách độc lập, ngẫu nhiên và có một lượng lớn nhà đầu tư cạnh tranh để điều chỉnh giá chứng khoán nhanh chóng theo thông tin mới sẽ dẫn đến việc giá chứng khoán biến động độc lập và ngẫu nhiên. Để thị trường hiệu quả về mặt thông tin đòi hỏi phải có một lượng giao dịch đủ lớn, và càng nhiều giao dịch thì thông tin mới sẽ phản ánh càng tốt và càng nhanh chóng hơn.

Do giá chứng khoán phản ánh đầy đủ và tức thì các thông tin hiện đang có và công khai với công chúng tại mọi thời điểm, vì thế, giá chứng khoán ở tại thời điểm đó, bao gồm cả các loại rủi ro đối với chứng khoán đó. Như vậy, nếu thị trường là hiệu quả, tỷ suất sinh lời kỳ vọng của giá chứng khoán hiện tại phải phản ánh được mức độ rủi ro của nó, nghĩa là các nhà đầu tư mua ở mức giá hiệu quả sẽ nhận được tỷ suất lợi nhuận tương ứng với rủi ro của chứng khoán đó. Các hình thái thị trường hiệu quả Các hình thái của thị trường hiệu quả được phân chia thành ba dạng cơ bản căn cứ trên mức độ khác nhau trong sự phản ánh của giá cả đối với thông tin trên thị trường: Thị trường hiệu quả dạng yếu (weak form); thị trường hiệu quả dạng trung bình (semi-strong form) và thị trường hiệu quả dạng mạnh (strong form). - Thị trường hiệu quả dạng yếu: Mức giá chứng khoán hiện tại phản ánh tất cả các thông tin về thị trường chứng khoán trong quá khứ, bao gồm giá, tỷ suất lợi nhuận, khối lượng giao dịch và một số thông tin chung về thị trường như 5 giao dịch lô lẻ, giao dịch của nhà tạo lập thị trường.

Do có giả định rằng tất cả các thông tin về giá, khối lượng giao dịch và tỷ suất sinh lời quá khứ đã được phản ánh trong giá chứng khoán hiện tại nên tỷ suất sinh lời của chứng khoán trong tương lai không có mối quan hệ nào với các thông tin trong quá khứ nữa mà sẽ chỉ phụ thuộc vào thông tin mới trong tương lai. Như vậy, các nhà đầu tư sẽ không thể sử dụng các dữ liệu về thị trường trong quá khứ để dự báo biến động giá trong tương lai và đầu tư kiếm lợi dựa trên những phân tích như vậy. - Thị trường hiệu quả dạng trung bình: Giá chứng khoán được được điều chỉnh nhanh chóng và phản ánh đầy đủ các thông tin đã được công bố ra công chúng. Giả thiết thị trường hiệu quả dạng trung bình bao hàm cả thị trường hiệu quả dạng yếu, do đó ngoài các dữ liệu về giá, tỷ suất sinh lời, khối lượng giao dịch quá khứ, thông tin công bố ra công chúng còn bao gồm các thông tin phi thị trường như lợi nhuận của doanh nghiệp; cổ tức chi trả; tỷ số giá trên thu nhập P/E, giá trên giá trị sổ sách P/BV, hệ số cổ tức D/P; chia, tách, gộp cổ phiếu; thông tin về triển vọng ngành; thông tin về nền kinh tế vĩ mô; thông tin về chính trị, xã hội, v.v… Các nhà đầu tư đưa ra quyết định dựa trên các thông tin trên sẽ không thể kiếm được lợi nhuận vượt trội do bất kỳ thông tin nào mới được công bố ra công chúng (tích cực hay tiêu cực) đều sẽ được phản ánh ngay vào giá.

- Giả thuyết thị trường hiệu quả dạng mạnh: Thị trường có hiệu quả về thông tin mạnh nhất khi giá chứng khoán phản ánh tất cả các thông tin từ các nguồn tin công bố ra công chúng lẫn thông tin nội bộ. Nếu trường hợp đó xảy ra, sẽ không có một nhóm nhà đầu tư nào có được ưu thế và thông tin, kể cả cổ đông nội bộ. Và như vậy, không có nhà đầu tư nào có thể tạo ra lợi nhuận vượt trội, tất cả mọi người đều có cơ hội tiếp cận thông tin như nhau mà không tốn chi phí thu thập thông tin. Thị trường hiệu quả là lý tưởng mà các nhà đầu tư trên thị trường muốn đạt tới khi mà tất cả các nhà đầu tư đều có cơ hội tiếp cận thông tin như nhau một cách công bằng.

Tuy nhiên, đạt được hiệu quả tuyệt đối là vô cùng khó. Có nhiều công trình trên thế giới đã kiểm định mức độ hiệu quả của thị trường ở nhiều quốc gia khác nhau. 6 Tuy nhiên, kết quả có xu hướng trái ngược nhau. Trong khi kết quả của nhiều nghiên cứu cho thấy sự hiệu quả của thị trường, các nghiên cứu khác không tìm thấy tính hiệu quả của thị trường.

Ngoài ra, trên thị trường tài chính ở nhiều quốc gia trên thế giới vẫn tồn tại những điểm bất thường trái ngược với giả thiết thị trường hiệu quả và không thể được giải thích theo những mô hình kinh tế thông thường. Do đó, tài chính học hành vi ra đời sử dụng các lý thuyết cơ bản dựa trên tâm lý con người để giúp giải thích những hiện tượng bất thường trên thị trường tài chính và phần nào bổ sung cho những khiếm khuyết của lý thuyết về thị trường hiệu quả. Các phương pháp kiểm định thị trường hiệu quả Để xem xét xem một thị trường chứng khoán của một quốc gia có hiệu quả hay không, đầu tiên phải kiểm nghiệm xem thị trường đó có đạt hiệu quả dạng yếu hay không. Chỉ khi chứng thực được nó đó là hiệu quả ở dạng yếu thì tiếp theo mới có thể tiếp tục kiểm nghiệm dạng trung bình rồi đến dạng mạnh có tồn tại hay không (Wong và Kwong, 1984).

Với mỗi kiểm định dạng thị trường khác nhau cần có cách tiếp cận khác nhau. - Kiểm định hiệu quả dạng yếu: cần kiểm định tính chuẩn, kiểm định tính dừng dựa trên lược đồ tự tương quan và kiểm định nghiệm đơn vị. - Kiểm định hiệu quả dạng trung bình: các nghiên cứu nhằm dự đoán tỷ suất lợi tức tương lai bằng việc sử dụng những thông tin công khai trừ các thông tin thị trường thuần túy như mức giá và khối lượng giao dịch đã được xem xét trong kiểm định dạng yếu. Ngoài ra, các nghiên cứu sự kiện khảo sát xem các cổ phiếu điều chỉnh nhanh như thế nào đối với các sự kiện kinh tế cụ thể quan trọng.

- Kiểm định hiệu quả dạng mạnh: để kiểm định thị trường hiệu quả dạng mạnh cần biết được thời điểm khi nào xuất hiện thông tin nội bộ hay thông tin nội gián. Các nhà đầu tư xác định giá trị chứng khoán dựa trên dự báo về doanh thu, chi phí của doanh nghiệp trong tương lai. Tài chính hành vi a. Khái niệm tài chính học hành vi Tài chính học hành vi (behavioral finance) ra đời vào những năm 1990, là một phân ngành kinh tế học nhằm tìm ra cách thức các trạng thái tâm lý của các chủ thể kinh tế (nhà đầu tư, nhà phân tích, nhà quản trị danh mục đầu tư, v.v…) ảnh hưởng đến các quyết định đầu tư của họ và giá cả trên thị trường.

Tài chính hành vi chỉ ra rằng cơ chế điều chỉnh thị trường về trạng thái cân bằng không phải lúc nào cũng có thể xảy ra và loại bỏ các giả định của tài chính học thông thường, là hầu hết các nhà đầu tư trên thị trường đều rất suy nghĩ, phản ứng với thông tin để ra quyết định đầu tư một cách hợp lý (rational) và thực hiện mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận trong một thị trường tài chính hiệu quả.