Chính sách xoay trục của Mỹ sang châu Á-Thái Bình Dương và tác động tới Việt Nam từ năm 2009

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp chính sách xoay trục của mỹ sang khu vực châu á thái bình dương và tác động của chính, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Khúc Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: ThS. Lý Văn Ngoan
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Sư Phạm Lịch Sử
• Đề tài: Chính Sách Xoay Trục Của Mỹ Sang Khu Vực Châu Á- Thái Bình Dương Và Tác Động Của Chính Sách Đó Tới Việt Nam Từ Năm 2009 Đến Nay
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
• NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN
• BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Lịch sử nghiên cứu của đề tài
• 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Đóng góp của đề tài
• 7. Bố cục của đề tài
• 1. Chương 1: NGUYÊN NHÂN CHÍNH SÁCH XOAY TRỤC CỦA MỸ SANG KHU VỰC CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG TỪ NĂM 2009 ĐẾN NAY
• 1.1. Khái quát chính sách đối ngoại của Mỹ từ năm 1993 đến năm 2009
• 1.1.1. Chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống Bill Clinton (1993-2001)
• 1.1.2. Chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống George Wallker Bush (2001-2009)
• 1.2. Nguyên nhân Mỹ thực hiện chính sách xoay trục sang khu vực Châu Á - Thái Bình Dương
• 1.2.1. Vai trò của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương
• 1.2.1.1. Khái quát về khu vực Châu Á - Thái Bình Dương
• 1.2.1.2. Vai trò của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương
• 1.2.2. Sự nổi lên của Trung Quốc
• 1.2.3. Vấn đề Triều Tiên
• 1.2.4. Lợi ích của Mỹ ở Châu Á - Thái Bình Dương
• 1.2.4.1. Lợi ích về kinh tế
• 1.2.4.2. Lợi ích về chính trị, quân sự
• 2. Chương 2: NỘI DUNG CHÍNH SÁCH XOAY TRỤC CỦA MỸ SANG KHU VỰC CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG TỪ NĂM 2009 ĐẾN NAY
• 2.1. Nội dung chính sách xoay trục của Mỹ
• 2.2. Những hoạt động cụ thể trong chính sách xoay trục của Mỹ
• 2.2.1. Trong lĩnh vực kinh tế
• 2.2.2. Về vấn đề thúc đẩy dân chủ và nhân quyền
• 2.2.3. Trong lĩnh vực chính trị, quân sự
• 2.2.4. Giai đoạn 2013-2015
• 3. Chương 3: ĐÁNH GIÁ SƠ BỘ VỀ TÁC ĐỘNG CHÍNH SÁCH XOAY TRỤC CỦA MỸ SANG KHU VỰC CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG TỪ NĂM 2009 ĐẾN NAY
• 3.1. Đối với khu vực Châu Á - Thái Bình Dương
• 3.1.1. Các nước đồng minh của Mỹ
• 3.1.2. Các nước Đông Nam Á - Tổ chức ASEAN
• 3.2. Đối với Mỹ
• 3.3. Việt Nam trong chính sách xoay trục của Mỹ
• 3.3.1. Vai trò của Việt Nam đối với Mỹ
• 3.3.1.1. Vai trò kinh tế
• 3.3.1.2. Vai trò chính trị
• 3.3.2. Tác động chính sách xoay trục của Mỹ đối với Việt Nam
• 3.3.2.1. Những mặt thuận lợi
• 3.3.2.2. Những khó khăn, thách thức
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách xoay trục của Mỹ tới Việt Nam từ 2009

Chính sách xoay trục của Mỹ sang khu vực Châu Á- Thái Bình Dương từ năm 2009 đã tạo ra những thay đổi đáng kể trong quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam. Chính sách này không chỉ ảnh hưởng đến các khía cạnh kinh tế mà còn tác động sâu sắc đến an ninh khu vực và hợp tác quốc phòng. Việt Nam đã trở thành một đối tác quan trọng trong chiến lược của Mỹ nhằm đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc và các thách thức an ninh khác trong khu vực.

1.1. Chính sách xoay trục của Mỹ Bối cảnh và mục tiêu

Chính sách xoay trục của Mỹ được khởi xướng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang thay đổi. Mục tiêu chính của chính sách này là tăng cường sự hiện diện quân sự và kinh tế của Mỹ tại khu vực Châu Á- Thái Bình Dương, nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và duy trì ổn định khu vực.

1.2. Tác động đến quan hệ Việt Mỹ

Chính sách này đã mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc tăng cường hợp tác kinh tế và an ninh với Mỹ. Việt Nam đã tham gia vào nhiều hiệp định thương mại và hợp tác quốc phòng, từ đó nâng cao vị thế của mình trên trường quốc tế.

II. Những thách thức từ chính sách xoay trục của Mỹ đối với Việt Nam

Mặc dù chính sách xoay trục của Mỹ mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho Việt Nam. Các vấn đề như cạnh tranh địa chính trị, áp lực từ các nước lớn và sự phụ thuộc vào Mỹ trong một số lĩnh vực là những điều cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Cạnh tranh địa chính trị trong khu vực

Sự gia tăng hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực có thể dẫn đến căng thẳng với Trung Quốc, điều này có thể ảnh hưởng đến an ninh và ổn định của Việt Nam. Việt Nam cần phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc duy trì quan hệ với cả Mỹ và Trung Quốc.

2.2. Áp lực từ các nước lớn

Việt Nam có thể phải đối mặt với áp lực từ Mỹ trong việc thực hiện các chính sách về nhân quyền và dân chủ. Điều này có thể gây ra những khó khăn trong quan hệ ngoại giao và nội bộ của Việt Nam.

III. Phương pháp giải quyết thách thức từ chính sách xoay trục của Mỹ

Để đối phó với những thách thức từ chính sách xoay trục của Mỹ, Việt Nam cần có những phương pháp hợp tác đa phương và tăng cường khả năng tự chủ trong chính sách đối ngoại.

3.1. Tăng cường hợp tác đa phương

Việt Nam nên tham gia tích cực vào các tổ chức khu vực như ASEAN để tạo ra một mặt trận thống nhất trong việc đối phó với các thách thức từ bên ngoài. Hợp tác với các nước khác trong khu vực cũng là một cách để giảm thiểu áp lực từ Mỹ.

3.2. Nâng cao khả năng tự chủ trong chính sách đối ngoại

Việt Nam cần phát triển các chính sách đối ngoại độc lập, không phụ thuộc vào bất kỳ nước nào. Điều này bao gồm việc đa dạng hóa các mối quan hệ quốc tế và tăng cường hợp tác với các đối tác khác ngoài Mỹ.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chính sách xoay trục của Mỹ tại Việt Nam

Chính sách xoay trục của Mỹ đã tạo ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc phát triển kinh tế và an ninh. Các hiệp định thương mại tự do và hợp tác quốc phòng đã giúp Việt Nam nâng cao vị thế của mình trên trường quốc tế.

4.1. Tác động kinh tế từ chính sách xoay trục

Việt Nam đã ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do với Mỹ, giúp tăng cường xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài. Điều này đã góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam.

4.2. Hợp tác quốc phòng và an ninh

Việt Nam đã tăng cường hợp tác quốc phòng với Mỹ thông qua các cuộc tập trận chung và chia sẻ thông tin tình báo. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng lực quốc phòng mà còn củng cố an ninh khu vực.

V. Kết luận Tương lai của chính sách xoay trục của Mỹ và Việt Nam

Chính sách xoay trục của Mỹ sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến Việt Nam trong tương lai. Việt Nam cần phải linh hoạt trong việc điều chỉnh chính sách đối ngoại để tận dụng tối đa lợi ích từ chính sách này, đồng thời giảm thiểu các rủi ro có thể xảy ra.

5.1. Dự báo về quan hệ Việt Mỹ trong tương lai

Quan hệ Việt-Mỹ có khả năng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế và an ninh. Tuy nhiên, Việt Nam cần phải duy trì sự cân bằng trong quan hệ với các nước lớn khác.

5.2. Chiến lược phát triển bền vững cho Việt Nam

Việt Nam cần xây dựng một chiến lược phát triển bền vững, không chỉ dựa vào sự hỗ trợ từ Mỹ mà còn từ các đối tác khác. Điều này sẽ giúp Việt Nam tự tin hơn trong việc đối phó với các thách thức trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Chính sách xoay trục của Mỹ sang khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và tác động của chính sách đó tới Việt Nam từ năm 2009 đến nay" được thực hiện bởi sinh viên Khúc Thị Thùy Linh (ngành Sư phạm Lịch sử, Khoa Sử, Trường Đại học Thủ Dầu Một) dưới sự hướng dẫn của ThS. Lý Văn Ngoan vào tháng 5/2015.

Theo tác giả, sau Chiến tranh Lạnh và đặc biệt là giai đoạn 8 năm cầm quyền của Tổng thống George W. Bush (2001 - 2009), nước Mỹ tập trung cao độ vào cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu cùng chính sách đơn phương, dẫn đến sự suy giảm thế mạnh kinh tế và vị thế quốc tế, đỉnh điểm là cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Khi Tổng thống Barack Obama lên nắm quyền năm 2009, chính quyền Mỹ buộc phải điều chỉnh chiến lược toàn cầu: giảm dần trọng tâm ở Châu Âu và Trung Đông để chuyển hướng chiến lược sang Châu Á - Thái Bình Dương — khu vực phát triển năng động, giữ vai trò đầu tàu kinh tế thế giới nhưng đồng thời tiềm ẩn nhiều điểm nóng an ninh như vấn đề hạt nhân Triều Tiên, tranh chấp Biển Đông và sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc. Xuất phát từ bối cảnh đó và vị thế địa chính trị của Việt Nam trong khu vực, tác giả đã lựa chọn đề tài nghiên cứu này.

Mục đích nghiên cứu của khóa luận tập trung vào ba nhiệm vụ cốt lõi:

1. Phân tích những nguyên nhân dẫn tới sự ra đời của chính sách xoay trục (tái cân bằng) của Mỹ sang khu vực Châu Á - Thái Bình Dương từ năm 2009.
2. Làm rõ nội dung cơ bản và các hoạt động triển khai cụ thể của chính sách xoay trục trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao và nhân quyền.
3. Đưa ra đánh giá sơ bộ về tác động của chính sách này đối với bản thân nước Mỹ, các quốc gia đồng minh, khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (đặc biệt là khối ASEAN) và phân tích vai trò cũng như tác động nhiều mặt đối với Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Chính sách xoay trục của Mỹ sang khu vực Châu Á - Thái Bình Dương dưới thời chính quyền Tổng thống Barack Obama.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, tập trung vào mối quan hệ giữa Mỹ với các đồng minh, đối tác, Trung Quốc, tổ chức ASEAN và trọng tâm là Việt Nam.
  • Thời gian: Giai đoạn từ năm 2009 (khi Tổng thống Obama nhậm chức) đến thời điểm hoàn thành khóa luận (tháng 5/2015).
  • Nội dung: Các khía cạnh kinh tế, chính trị, quân sự, an ninh và ngoại giao.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận đề tài dưới góc độ lịch sử quan hệ quốc tế và khoa học lịch sử chuyên ngành. Cơ sở lý luận của công trình dựa trên các khái niệm và học thuyết quan hệ đối ngoại lớn của Mỹ:

• Khái niệm không gian địa - kinh tế và địa - chính trị Châu Á - Thái Bình Dương (xác định gồm 21 quốc gia ven biển thuộc vành đai và lòng chảo Thái Bình Dương, chiếm 1/3 diện tích và gần 1/2 dân số thế giới).
• Học thuyết "Sức mạnh thông minh" (Smart Power) của chính quyền Obama — kết hợp linh hoạt giữa quyền lực cứng (quân sự, trừng phạt) và quyền lực mềm (ngoại giao, kinh tế, thể chế đa phương).
• Chiến lược "Cam kết và mở rộng" thời Bill Clinton và "Chiến lược an ninh quốc gia trong thế kỷ mới" thời George W. Bush được dùng làm hệ quy chiếu so sánh lịch sử.
• Các văn kiện, tuyên bố chiến lược định hình chính sách xoay trục: Bài điều trần của Ngoại trưởng Hillary Clinton trước Ủy ban Hạ viện Mỹ (22/4/2009); bài viết "Thế kỷ Thái Bình Dương của nước Mỹ" (2011); Tuyên bố điều chỉnh trọng tâm chiến lược toàn cầu của Tổng thống Obama trước Bộ Quốc phòng Mỹ (4/1/2012).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả sử dụng bao gồm:

• Phương pháp lịch sử: Tái hiện tiến trình vận động, điều chỉnh chính sách đối ngoại của Mỹ qua các thời kỳ tổng thống từ sau Chiến tranh Lạnh đến năm 2015 theo trình tự thời gian khách quan.
• Phương pháp logic: Phân tích bản chất, nguyên nhân sâu xa, động lực bên trong và mối quan hệ nhân quả giữa các biến động kinh tế - chính trị quốc tế với quyết sách xoay trục của Mỹ.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh: Đối chiếu số liệu kinh tế, ngân sách quốc phòng, cán cân thương mại và sự phân bổ lực lượng quân sự giữa các khu vực và giữa các thời kỳ.

Nguồn dữ liệu của đề tài:

• Các văn kiện chính thức, phát biểu của lãnh đạo Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng Mỹ.
• Báo cáo số liệu từ các tổ chức tài chính và cơ quan quốc tế: Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC), cơ quan nghiên cứu Bộ Ngoại giao Mỹ, Tạp chí Wall Street Journal, Quỹ Heritage.
• Các công trình nghiên cứu chuyên khảo đã xuất bản của các học giả Việt Nam như GS. Nguyễn Thiết Sơn, TS. Lê Khương Thùy, ThS. Nguyễn Thị Hồng Minh, bài nghiên cứu trên Tạp chí Cộng sản, Tạp chí Châu Mỹ ngày nay.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Nguyên nhân chính sách xoay trục của Mỹ sang Châu Á - Thái Bình Dương từ năm 2009 đến nay

Chương 1 khái quát lịch sử chính sách đối ngoại của Mỹ qua hai thời kỳ tiền nhiệm trước khi phân tích các nhóm nguyên nhân trực tiếp dẫn tới quyết định xoay trục:

• Giai đoạn Bill Clinton (1993 - 2001): Thực hiện chiến lược "Cam kết và mở rộng", ưu tiên phục hưng kinh tế trong nước sau Chiến tranh Lạnh (tăng trưởng GDP đạt 2,5%/năm, thâm hụt ngân sách giảm từ 290 tỷ USD xuống 121 tỷ USD, tạo 10,5 triệu việc làm). Trọng tâm đối ngoại tuyệt đối vẫn là Châu Âu và mở rộng khối NATO.
• Giai đoạn George W. Bush (2001 - 2009): Chuyển trọng tâm sang chống khủng bố sau sự kiện 11/9/2001, áp dụng học thuyết đánh đòn phủ đầu và chủ nghĩa đơn phương. Ngân sách quốc phòng tăng từ 311,7 tỷ USD (năm 2000) lên hơn 404 tỷ USD (năm 2003). Việc sa lầy vào hai cuộc chiến tại Afghanistan và Iraq cùng khủng hoảng tài chính năm 2008 đã làm suy yếu vị thế của Mỹ.
• Các nguyên nhân trực tiếp thúc đẩy chính sách xoay trục:
  • Tầm quan trọng của Châu Á - Thái Bình Dương: Chiếm gần 60% GDP toàn cầu, gần 50% giá trị thương mại quốc tế, 30% lượng xuất khẩu toàn cầu; dự trữ ngoại hối chiếm 2/3 thế giới; số lượng triệu phú đạt 3 triệu người vào năm 2009 (vượt Châu Âu). Khu vực có các tuyến hàng hải sống còn, điển hình là eo biển Malacca vận chuyển 45% lượng vận tải biển quốc tế.
  • Sự nổi lên của Trung Quốc: Tăng trưởng kinh tế bình quân 2001 - 2010 đạt 10,39%; GDP năm 2010 đạt 5.879 tỷ USD (vượt Nhật Bản thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới); dự trữ ngoại tệ đạt 954,5 tỷ USD (tháng 7/2006); nắm giữ 1.300 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ (tính đến 12/2013). Cùng với đó là tham vọng mở rộng ảnh hưởng tại Biển Đông và xác lập trật tự khu vực mới.
  • Vấn đề bán đảo Triều Tiên: Nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân tại Yongbyon và sự bế tắc của tiến trình đàm phán sáu bên đe dọa an ninh của các đồng minh thân cận của Mỹ.
  • Lợi ích sống còn của Mỹ: Nhu cầu phục hồi kinh tế thông qua thương mại (thương mại hai chiều Mỹ - Châu Á - TBD vượt 1.000 tỷ USD/năm), đảm bảo an ninh năng lượng hàng hải, bảo vệ hạ tầng cáp quang viễn thông quốc tế và duy trì ưu thế hoạt động của Hạm đội 7 (180 tàu, 1.000 quân nhân thường trực).

Chương 2. Nội dung chính sách xoay trục của Mỹ sang khu vực Châu Á - Thái Bình Dương từ năm 2009 đến nay

Chương 2 phân tích khung nội dung lý thuyết và các hoạt động triển khai thực tế của chính quyền Obama từ năm 2009 đến năm 2015:

• Khung nội dung chiến lược: Lấy Đông Nam Á làm trung tâm; chuyển từ đơn phương sang đa phương thông qua "sức mạnh thông minh"; chuyển ưu tiên từ chống khủng bố sang an ninh kinh tế, ứng phó biến đổi khí hậu và can dự thể chế. Ngoại trưởng Hillary Clinton công bố 6 nội dung triển khai tại Honolulu (củng cố liên minh song phương, giải quyết thách thức với Trung Quốc, xây dựng quan hệ với Đông Nam Á và Ấn Độ, ngăn ngừa vũ khí hạt nhân, đẩy mạnh quan hệ với các đối tác mới).
• Các hoạt động cụ thể trên các lĩnh vực:
  • Kinh tế: Thúc đẩy đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) — khối kinh tế chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu; tham gia ký Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) vào tháng 7/2009; tham dự Hội nghị Thượng đỉnh APEC lần thứ 17 tại Singapore (2009) và trở thành Tổng thống Mỹ đầu tiên dự Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) tại Bali năm 2011.
  • Dân chủ và nhân quyền: Gắn kết viện trợ và hợp tác kinh tế với cải cách quản trị dân chủ, nhân quyền, tự do Internet (điển hình trong quá trình bình thường hóa quan hệ và đàm phán với Myanmar).
  • Chính trị - Quân sự: Tái cơ cấu hải quân theo kế hoạch điều chỉnh tỷ lệ bố trí hạm đội giữa Thái Bình Dương và Đại Tây Dương từ 50:50 thành 60:40 vào năm 2020 (gồm 6 tàu sân bay cùng phần lớn tàu khu trục, tuần dương, tàu ngầm); luân chuyển 2.500 lính thủy đánh bộ tới Darwin (Australia); bổ sung 1 tiểu đoàn lục quân tới Hàn Quốc; điều 2 tàu khu trục phòng vệ tên lửa tới Nhật Bản; bố trí 4 tàu chiến tác chiến ven bờ (LCS) tại Singapore.
  • Ngoại giao cấp cao: Thống kê lịch trình ngoại giao dày đặc với các chuyến công du của Tổng thống Obama (2009, 2010, 2011, 2012, 2014); Ngoại trưởng Hillary Clinton tham dự đủ 4 kỳ Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) và thực hiện các chuyến thăm lịch sử tới Lào, Myanmar; các chuyến công du của Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates, Leon Panetta và Ashton Carter (năm 2015).

Chương 3. Đánh giá sơ bộ về tác động chính sách xoay trục của Mỹ sang khu vực Châu Á - Thái Bình Dương từ năm 2009 đến nay

Chương 3 tổng hợp và đánh giá các hệ quả nhiều chiều của chính sách:

• Đối với các nước đồng minh: Thắt chặt cam kết an ninh với Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Philippines (ký Hiệp định hợp tác an ninh 10 năm vào tháng 4/2013); gia hạn thỏa thuận quốc phòng 10 năm với Ấn Độ.
• Đối với Trung Quốc: Tạo ra sự cạnh tranh chiến lược gay gắt. Trung Quốc phản ứng bằng các bước đi quyết liệt: đơn phương tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông và Biển Hoa Đông, hạ đặt giàn khoan trái phép trong vùng biển Việt Nam (1/5/2014), thành lập quỹ 40 tỷ USD tại Hội nghị APEC Bắc Kinh (8/11/2014) để triển khai sáng kiến "Nhất Đới Nhất Lộ" nhằm đối trọng với TPP của Mỹ.
• Đối với ASEAN: Mỹ trở thành đối trọng an ninh giúp duy trì tự do hàng hải. Đầu tư của Mỹ vào ASEAN đạt 153 tỷ USD (gấp 3 lần mức 45 tỷ USD vào Trung Quốc và gần 10 lần mức 16 tỷ USD vào Ấn Độ). Kim ngạch thương mại Mỹ - ASEAN tăng từ 180 tỷ USD (năm 2008) lên 194 tỷ USD (năm 2011), trong đó xuất khẩu của Mỹ đạt 76,445 tỷ USD và nhập khẩu đạt 117 tỷ USD. Thách thức lớn nhất của ASEAN là phải ứng xử khéo léo để không bị cuốn vào vòng xoáy đối đầu giữa hai nước lớn.
• Đối với nước Mỹ: Đưa kinh tế Mỹ thoát khỏi khủng hoảng, GDP tăng từ 2,3% (2010) lên 2,8% (2011), đạt 4,6% (quý 2/2014) và 5,0% (quý 3/2014); thâm hụt ngân sách giảm mạnh từ 1.420 tỷ USD (năm 2009) xuống 483,3 tỷ USD (năm 2014); tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 10% (10/2009) xuống 5,8% (cuối 2014).
• Trường hợp Việt Nam:
  • Vai trò của Việt Nam: Tăng trưởng kinh tế ổn định 7 - 8% liên tục trong 25 năm Đổi mới; vị trí địa chiến lược nằm ở trung tâm Đông Nam Á, kiểm soát 3.260 km bờ biển, hơn 1 triệu km2 thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế trên Biển Đông với khoảng 3.000 hòn đảo lớn nhỏ.
  • Tác động tới Việt Nam: Đem lại thuận lợi lớn về môi trường hòa bình, cân bằng quyền lực quốc tế để phát triển kinh tế, thúc đẩy đàm phán TPP, tiếp cận khoa học công nghệ, nâng cao vị thế trên trường quốc tế và tăng cường hợp tác bảo vệ an ninh hàng hải. Thách thức đặt ra là áp lực xử lý quan hệ cân bằng giữa các nước lớn và các vấn đề liên quan đến tiêu chuẩn dân chủ, nhân quyền trong đàm phán thương mại.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp hệ thống số liệu cụ thể phản ánh sự chuyển dịch chiến lược và tác động kinh tế - an ninh trong giai đoạn 2009 - 2015:

Chỉ số / Phương diện	Dữ liệu ghi nhận trong văn bản
Quy mô khu vực Châu Á - Thái Bình Dương	21 quốc gia ven biển, 20 triệu km2 diện tích, gần 3 tỷ dân; chiếm gần 60% GDP toàn cầu, gần 50% thương mại quốc tế; 3 triệu triệu phú (năm 2009).
Cán cân quân sự của Mỹ tại Thái Bình Dương	Tỷ lệ bố trí lực lượng hải quân chuyển từ 50:50 sang 60:40 vào năm 2020; bố trí 6 tàu sân bay; luân chuyển 2.500 lính thủy đánh bộ sang Darwin (Australia); 4 tàu LCS đến Singapore.
Đầu tư và thương mại Mỹ - ASEAN	FDI của Mỹ vào ASEAN đạt 153 tỷ USD (so với 45 tỷ USD tại Trung Quốc, 16 tỷ USD tại Ấn Độ); kim ngạch hai chiều tăng từ 180 tỷ USD (2008) lên 194 tỷ USD (2011).
Phục hồi kinh tế nội tại của Mỹ	Tăng trưởng GDP quý 2/2014 đạt 4,6%, quý 3/2014 đạt 5,0%; thâm hụt ngân sách giảm từ 1.420 tỷ USD (2009) xuống 483,3 tỷ USD (2014); thất nghiệp giảm từ 10% xuống 5,8%.
Vị thế địa kinh tế của Việt Nam	Tăng trưởng GDP trung bình 7 - 8%/năm trong 25 năm; bờ biển dài 3.260 km, trên 1 triệu km2 diện tích biển với 3.000 đảo; mạng lưới giao thông kết nối các hành lang xuyên Á.

Khóa luận đưa ra các nhận định và khuyến nghị chính sách:

• Việt Nam cần kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động tận dụng thời cơ cân bằng chiến lược của các nước lớn để giữ vững môi trường hòa bình.
• Tận dụng tối đa các hiệp định kinh tế đa phương thế hệ mới như TPP để tái cơ cấu kinh tế, mở rộng thị trường xuất khẩu và thu hút đầu tư công nghệ cao từ Mỹ và các nước phát triển.
• Nâng cao năng lực chấp pháp trên biển, kiên quyết bảo vệ chủ quyền biển đảo trên cơ sở luật pháp quốc tế (UNCLOS 1982, DOC) kết hợp hợp tác an ninh hàng hải đa phương.

Đóng góp khoa học của đề tài:

• Khóa luận đã hệ thống hóa một cách liên tục và logic tiến trình điều chỉnh chính sách đối ngoại của Mỹ từ thời Bill Clinton, George W. Bush đến Barack Obama, chỉ rõ sự khác biệt giữa các học thuyết can dự.
• Làm sáng tỏ vị trí trung tâm của Đông Nam Á và vai trò địa chiến lược của Việt Nam trong bàn cờ đối ngoại mới của Mỹ, cung cấp một góc nhìn lịch sử toàn diện về giai đoạn đầu của chiến lược Tái cân bằng (2009 - 2015).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Tác giả tự nhận định công trình còn gặp giới hạn nhất định về nguồn tư liệu sơ cấp bằng tiếng Anh và khả năng nghiên cứu của sinh viên bậc đại học. Ngoài ra, do đề tài hoàn thành vào tháng 5/2015 khi chính quyền Obama vẫn đang trong nhiệm kỳ thực hiện chính sách xoay trục, nên một số đánh giá về hiệp định TPP hay hiệu quả bố trí quân sự năm 2020 mang tính chất dự báo và đánh giá sơ bộ, chưa có độ lùi thời gian để tổng kết trọn vẹn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu diễn biến chính sách xoay trục của Mỹ trong giai đoạn cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Obama và sự kế thừa/thay đổi chiến lược dưới các chính quyền Tổng thống Mỹ tiếp theo; đánh giá sâu hơn tác động thực tế của việc đàm phán, phê chuẩn các hiệp định thương mại tự do và biến động an ninh Biển Đông đối với an ninh quốc gia Việt Nam.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu học thuật có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên và học viên: Chuyên ngành Sư phạm Lịch sử, Lịch sử Thế giới, Quan hệ Quốc tế, Đông phương học và Chính trị học cần nghiên cứu về lịch sử đối ngoại Hoa Kỳ, chính trị quốc tế đương đại và địa chính trị Châu Á - Thái Bình Dương.
• Người nghiên cứu các đề tài liên quan: Cung cấp hệ thống tư liệu lịch sử, niên biểu các chuyến công du ngoại giao cấp cao, số liệu kinh tế - quân sự xác thực trong giai đoạn 2009 - 2015.
• Phần đáng tham khảo nhất: Tiểu mục 1.1 và 1.2 (khái quát đối ngoại thời Clinton - Bush để thấy rõ tính kế thừa và chuyển biến), mục 2.2 (hệ thống hóa toàn bộ các hoạt động triển khai quân sự - ngoại giao của chính quyền Obama) và mục 3.3 (phân tích chi tiết vị thế địa kinh tế và an ninh của Việt Nam).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu điều chỉnh cán cân hải quân của Mỹ sang Thái Bình Dương vào năm 2020 được văn bản nêu như thế nào?
Tại Đối thoại Shangri-La tháng 6/2012, Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta công bố kế hoạch điều chỉnh tỷ lệ bố trí lực lượng hải quân Mỹ giữa Thái Bình Dương và Đại Tây Dương từ tỷ lệ 50:50 thành 60:40 nghiêng về Thái Bình Dương, bao gồm việc bố trí 6 tàu sân bay cùng phần lớn tàu tuần dương, tàu khu trục, tàu chiến ven bờ và tàu ngầm.

2. Khái niệm không gian khu vực Châu Á - Thái Bình Dương được tác giả giới hạn theo tiêu chí nào?
Tác giả đồng tình với quan điểm xác định khu vực gồm 21 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc vùng vành đai và vùng lòng chảo Thái Bình Dương, có diện tích khoảng 20 triệu km2 (chiếm 1/3 diện tích thế giới) và quy mô dân số gần 3 tỷ người (chiếm gần 1/2 dân số thế giới).

3. Sự trỗi dậy về kinh tế của Trung Quốc được phản ánh qua những con số cụ thể nào trong khóa luận?
Trong giai đoạn 2001 - 2010, tăng trưởng bình quân của Trung Quốc đạt 10,39%. Năm 2010, GDP đạt 5.879 tỷ USD, vượt Nhật Bản thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Đến tháng 7/2006, dự trữ ngoại tệ đạt 954,5 tỷ USD đứng đầu thế giới, và tính đến tháng 12/2013, Trung Quốc nắm giữ 1.300 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ.

4. Dữ liệu nào trong văn bản chứng minh mức độ ưu tiên kinh tế của Mỹ đối với khối ASEAN so với các nước lớn khác?
Văn bản dẫn số liệu thương mại đầu tư cho thấy ASEAN tiếp nhận hơn 153 tỷ USD vốn đầu tư từ Mỹ — cao gấp 3 lần mức 45 tỷ USD đầu tư vào Trung Quốc và gần gấp 10 lần mức 16 tỷ USD đầu tư vào Ấn Độ; kim ngạch thương mại hai chiều tăng từ 180 tỷ USD năm 2008 lên 194 tỷ USD năm 2011.

5. Vì sao Việt Nam được xem là nhân tố có vai trò quan trọng trong chính sách xoay trục của Mỹ?
Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao (bình quân 7 - 8% liên tục trong 25 năm), giữ vị trí trung tâm kết nối Đông Nam Á với hệ thống giao thông xuyên Á, sở hữu bờ biển dài 3.260 km với hơn 1 triệu km2 biển án ngữ trên tuyến hàng hải huyết mạch quốc tế của Biển Đông, đáp ứng trực tiếp lợi ích chiến lược của Mỹ về duy trì tự do hàng hải và cân bằng quyền lực khu vực.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Khúc Thị Thùy Linh đã làm rõ một cách có hệ thống cơ sở lịch sử, nguyên nhân, nội dung và tác động nhiều mặt của chính sách xoay trục sang Châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama từ năm 2009 đến năm 2015. Công trình khẳng định sự chuyển dịch chiến lược từ Tây sang Đông của Washington là tất yếu khách quan nhằm thích ứng với sự phát triển năng động của khu vực và kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Nghiên cứu đồng thời làm nổi bật vị thế địa chiến lược của Việt Nam, cung cấp cơ sở dữ liệu lịch sử hữu ích phục vụ việc nghiên cứu quan hệ quốc tế và định hướng đối ngoại độc lập, tự chủ của Việt Nam trong bối cảnh mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung đề tài có kết cấu gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1. Nguyên nhân chính sách xoay trục của Mỹ sang khu vực Châu Á- Thái Bình Dƣơng từ năm 2009 đến nay 13 Ở chƣơng này, trƣớc hết tác giả đi vào khái quát chính sách ngoại giao trƣớc khi Tổng thống Obama lên cầm quyền để thấy đƣợc sự khác biệt trong chính sách ngoại giao của các đời Tổng thống trƣớc khi đƣa ra chiến lƣợc xoay trục sang khu vực Châu Á- Thái Bình Dƣơng. Sau đó, nêu rõ những nguyên nhân chính khiến Mỹ thực hiện chính sách xoay trục sang khu vực Châu Á- Thái Bình Dƣơng. Nội dung chính sách xoay trục của Mỹ sang khu vực Châu Á- Thái Bình Dƣơng từ năm 2009 đến nay Chƣơng này tác giả tập trung đi vào nghiên cứu nội dung và những hoạt động trong chính sách xoay trục của Mỹ trong giai đoạn cầm quyền của Tổng thống Obama (2009- 2015).

Đánh giá sơ bộ về tác động chính sách xoay trục của Mỹ sang khu vực Châu Á- Thái Bình Dƣơng từ năm 2009 đến nay Bƣớc đầu đƣa ra đánh giá về tác động chính sách đối ngoại của chính quyền Tổng thống Obama đối với Mỹ nói riêng và khu vực Châu Á- Thái Bình Dƣơng nói chung. Đặc biệt là trƣờng hợp Việt Nam, vai trò của Việt Nam trong chính sách xoay trục của Mỹ và tác động chính sách xoay trục tới Việt Nam. 14 NỘI DUNG Chƣơng 1. NGUYÊN NHÂN CHÍNH SÁCH XOAY TRỤC CỦA MỸ SANG KHU VỰC CHÂU Á- THÁI BÌNH DƢƠNG TỪ NĂM 2009 ĐẾN NAY 1.

Khái quát chính sách đối ngoại của Mỹ từ năm 1993 đến năm 2009 1. Chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống Bill Clinton (1993- 2001) Năm 1993, Tổng thống Bill Clinton (B.Clinton) lên cầm quyền trong bối cảnh chiến tranh lạnh kết thúc, nƣớc Mỹ với vai trò là ngƣời thắng trận, nhƣng do trải qua hơn 40 năm với gánh nặng chạy đua vũ trang và “bao” về chi tiêu quân sự hầu khắp thế giới (Mỹ phải gánh chịu từ 50 đến 55% chi tiêu quân sự của toàn thế giới) nên nƣớc Mỹ đã bị “suy giảm thế mạnh” về nhiều mặt so với các nƣớc khác. Trong thời gian Mỹ và Liên Xô ráo riết chạy đua vũ trang để khẳng định sức mạnh của mình, đã tạo điều kiện cho các nƣớc khác phát triển kinh tế, nổi lên các trung tâm kinh tế và tài chính lớn: Tây Âu và Nhật Bản trở thành trong hai trong ba trung tâm kinh tế- tài chính lớn nhất thế giới (sau Mỹ). Cả Tây Âu và Nhật Bản trong thời gian này đều trở thành những đối thủ cạnh tranh vai trò số một thế giới với Mỹ.

Nhận thức rõ tình hình, sau khi nên nắm quyền Tổng thống B.Clinton đã ngay lập tức ƣu tiên thực hiện chính sách về kinh tế, xem đó là nhân tố hàng đầu của an ninh quốc gia. Ông đề ra chiến lƣợc “phục hƣng nền kinh tế Mỹ”. Các chính sách phát triển khoa học và công nghệ đƣợc chính phủ Mỹ hết sức chú trọng, nhằm tạo nên ƣu thế tuyệt đối cho sự cạnh tranh kinh tế của Mỹ. Với chính sách đó B.Clinton đã đƣa nƣớc Mỹ thoát khỏi tình trạng khủng hoảng về kinh tế sau chiến tranh lạnh và đƣa nƣớc Mỹ phát triển trở lại: Tăng trƣởng kinh tế đạt mức trung bình 2,5%/năm và đang có chiều hƣớng tăng lên (cao hơn mức trung bình của 25 năm qua); Thâm hụt ngân sách giảm từ 290 tỷ USD xuống còn 121 tỷ USD/năm; Tạo ra đƣợc 10,5 triệu việc làm so với 1,7 triệu trong nhiệm kỳ Tổng thống Georgy Herbert Walker Bush (G.Bush); Thu nhập bình quân đầu ngƣời sau khi tính thuế tăng 6% (G.

15 Song song với những chính sách phát triển kinh tế, chiến lƣợc đối ngoại của Tổng thống B.Clinton đƣợc hình thành trên cơ sở duy trì vị trí số một của Mỹ. Tháng 2 năm 1995, chính quyền B.Clinton đề ra chiến lƣợc toàn cầu mới “Chiến lƣợc an ninh quốc gia cam kết và mở rộng” theo hƣớng Mỹ cam kết tiếp tục can dự vào các công việc của thế giới với tƣ cách “ngƣời lãnh đạo thế giới”, nhƣng chú trọng hơn vào vai trò “trọng tài” mà giảm dần vai trò “sen đầm”. Mở rộng cộng đồng các quốc gia dân chủ, đề cao vai trò của các thể chế đa phƣơng, trong đó Mỹ là hạt nhân. Chiến lƣợc mới đó đƣợc thể hiện qua ba mục tiêu cơ bản: Một là, phục hƣng nền kinh tế Mỹ; Hai là, duy trì và phát triển ƣu thế quân sự của Mỹ trên thế giới; Ba là, thúc đẩy dân chủ và thị trƣờng tự do ở bên ngoài.

Thứ tự ƣu tiên trong chính sách ngoại giao của Mỹ trong thời kỳ này cũng không thay đổi: Châu Âu vẫn là khu vực quan trọng và đƣợc đƣa lên hàng đầu. Trong bài phát biểu điều trần nhậm chức ngày 13/1/1993, Bộ trƣởng ngoại giao Mỹ Warren Christopher đã sắp xếp thứ tự ƣu tiên trong chính sách đối ngoại của Mỹ lần lƣợt là: Châu Âu, Châu Á, Trung Đông, Châu Mỹ la tinh, Châu Phi [19; 27]. Đối với Châu Âu: Mục tiêu xuyên suốt trong chiến lƣợc an ninh mới của Mỹ là đặt trọng tâm vào Châu Âu. Châu Âu là “hạt nhân” lợi ích chiến lƣợc của Mỹ.

Tại Hội nghị cấp cao NATO, Tổng thống B.Clinton đã nhận định “an ninh của thế hệ chúng ta đƣợc quyết định bằng công cuộc cải cách ở các miền Đông Châu Âu thành công hay thất bại”. Mối quan tâm của Mỹ tới khu vực này đƣợc thể hiện rất rõ thông qua các chuyến thăm cấp cao tới các nƣớc ở Châu Âu nhƣ; Cộng hòa Czech, Nga, Hungary, Ukraine… Chính quyền B.Clinton luôn khẳng định khu vực Châu Âu là “hạt nhân” và là “trung tâm” lợi ích an ninh của Mỹ. Mỹ tiếp tục củng cố và tăng cƣờng quan hệ với các nƣớc đồng minh, đồng thời mở rộng NATO về hƣớng đông, kết nạp thêm các nƣớc Đông Âu cũ vào NATO nhƣ Ba Lan, Hungary, Cộng hòa Czech năm 1999. Chính sách Châu Âu của chính quyền B.Clinton theo đuổi hai mục tiêu cơ bản: Xây dựng một Châu Âu thực sự liên kết, dân chủ, thịnh vƣợng và hòa bình; Liên kết các đồng minh và đối tác ở bên kia Đại Tây Dƣơng để giải quyết những thách thức toàn cầu.

Mỹ đƣa ra sáng kiến “đối tác kinh tế xuyên Đại Tây Dƣơng” nhằm làm sâu sắc hơn mối quan hệ kinh tế và củng cố quan hệ của Mỹ với các nƣớc Châu Âu. 16 Đối với Châu Á: Bảo đảm vai trò và vị trí của Mỹ ở khu vực Châu Á- Thái Bình Dƣơng. Mỹ cam kết ngày càng gắn bó chặt chẽ với các đồng minh của mình ở khu vực này nhƣ: Hàn Quốc, Nhật Bản, Philippin, Thái Lan, Australia. Nhƣng vị trí Châu Á- Thái Bình Dƣơng trong thời gian này đối với Mỹ không thể so sánh với khu vực Châu Âu.

Châu Âu vẫn giữ vị trí hàng đầu, là trung tâm trong các ƣu tiên chính sách ngoại giao của Mỹ. Đối với Trung Đông: Mỹ tích cực tham gia giải quyết các xung đột ở khu vực này nhƣ vấn đề hòa bình giữa nhà nƣớc Palestine và Isarel. Trong giai đoạn này, Trung Đông chƣa thật sự nổi lên những vấn đề nổi bật để trở thành sự quan tâm đối với Mỹ. Đối với Châu Mỹ La tinh: Đã từ lâu Mỹ luôn coi khu vực Mỹ La tinh là “sân sau”, thuộc quyền kiểm soát của riêng mình, với khẩu hiệu “Châu Mỹ là của ngƣời Mỹ”.

Vì thế, Mỹ đã thi hành các chính sách đối với khu vực này về kinh tế nhƣ mở rộng đầu tƣ buôn bán với các nƣớc Mỹ La tinh và thực hiện liên kết giữa Mỹ với các nƣớc trong khu vực. Đối với Châu Phi: Chính quyền B.Clinton có những động thái tích cực trong việc tham gia thúc đẩy giải quyết các vấn đề ở khu vực Châu Phi nhƣ cuộc xung đột ở khu vực Hồ lớn Châu Phi, thông qua tổ chức Liên Hợp Quốc; Tham gia giải quyết xung đột ở Angola; Đồng thời Mỹ đẩy mạnh cuộc chiến chống khủng bố ở Sudan… Nhìn chung, trong thời kỳ này, những chính sách ngoại giao của Mỹ không thật sự nổi bật vì chính quyền Tổng thống B.Clinton chỉ thực sự quan tâm phát triển kinh tế và khôi phục tình hình nƣớc Mỹ sau chiến tranh lạnh. Với chiến lƣợc “cam kết và mở rộng” trọng tâm trong chính sách đối ngoại của Mỹ vẫn là Châu Âu. Vì vậy, vai trò và vị trí của khu vực Châu Á- Thái Bình Dƣơng hầu nhƣ không đƣợc nƣớc Mỹ quan tâm.

Chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống George Walker Bush (2001- 2009) Trong những năm đầu thế kỷ XXI, tình hình thế giới có nhiều biến đổi phức tạp. Thế giới vẫn đang trong thời kỳ quá độ sang một trật tự mới theo xu hƣớng đa cực. Quan hệ quốc tế phát triển theo xu hƣớng đan xen phức tạp, tác động đa chiều đến mối quan hệ song phƣơng cũng nhƣ đa phƣơng của các quốc gia dân tộc. Các 17 mâu thuẫn của thời đại vẫn tiếp tục dƣới nhiều hình thức và nội dung mới nhƣ: xung đột vũ trang, chiến tranh cục bộ, mâu thuẫn tôn giáo, dân tộc, hoạt động khủng bố phát triển mạnh mẽ… Ngày 20 tháng 1 năm 2001, G.Bush chính thức nhậm chức Tổng thống Mỹ đời thứ 43.

Ông đƣợc thừa hƣởng những thành quả về kinh tế đáng nể mà Chính quyền B.Clinton để lại, trong đó có khoảng thặng dƣ liên bang 128 tỉ USD [31; 68]. Sau khi lên nắm chính quyền, Tổng thống G.Bush vẫn giữ khẩu hiệu duy trì vị trí số một của Mỹ, nhƣng nếu chính quyền B.Clinton coi trọng sự phát triển kinh tế, đầu tƣ cho phát triển kinh tế thì chính quyền của Tổng thống G.Bush lại coi trọng vấn đề chính trị, quân sự hơn kinh tế. Nhất là sau sự kiện ngày 11/9/2001, “Chiến lƣợc an ninh quốc gia trong thế kỷ mới” của Mỹ đƣợc đề ra. Chiến lƣợc đó nhấn mạnh quyền tự do hành động của Mỹ, “ngăn chặn sự thống trị của kẻ thù đối với những khu vực quan trọng nhƣ: Châu Âu, Trung Đông, Đông Nam Á.

Chính sách ngoại giao của chính quyền G.Bush nổi lên một số nội dung sau: Thứ nhất, chống khủng bố trở thành ƣu tiên an ninh quốc gia hàng đầu. Ƣu tiên chiến lƣợc này xuất phát từ sự xác định lại các mối đe dọa đối với Mỹ. Với việc nhận thức lại về vấn đề này, chính quyền G.Bush đã xác định chủ nghĩa khủng bố quốc tế trở thành kẻ thù số một của nƣớc Mỹ; Nƣớc Mỹ sẽ chiến đấu trong một thời gian dài, không hạn định trên phạm vi toàn cầu để tiêu diệt các tổ chức khủng bố [12; 110].