CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0 VÀ LĨNH VUC KE TOÁN - KIEM TOÁN 1.1 Cơ sở lý luận về cách mạng 4.1 Lược sử các cuộc cách mạng công nghiệp Hình 1.1: Lược sử các cuộc cách mạng Công nghiệp LỊCH SỬ 4 CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP Nguồn: Tạp chí điện tử Thương hiệu và công luận e _ Cách mạng Công nghiệp lần thứ nhất Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất diễn ra từ thé kỳ 18 đến 19 ở Châu Âu và Hoa Kỳ. Đó là thời kỳ mà hầu hết nông nghiệp, xã hội nông thôn đã trở thành công nghiệp và đô thị. Ngành công nghiệp sắt và dệt, cùng với sự phát triển của động cơ hơi nước, đóng vai trò trung tâm trong Cách mạng công nghiệp. e Cách mạng Công nghiệp lần thứ hai Cách mạng công nghiệp lần thứ hai diễn ra từ năm 1870 đến 1914, ngay trước Thế chiến I.
Đó là giai đoạn tăng trưởng của các ngành công nghiệp đã có từ trước và mở rộng các ngành mới, như thép, dầu, điện và sử dụng điện dé sản xuất hàng loạt. Các tiến bộ kỹ thuật chủ yếu trong giai đoạn này bao gồm điện thoại, bóng đèn, đĩa hát và động cơ đốt trong. e Cách mang Công nghiệp lần thứ ba Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba, tạm được xem là cuộc cách mạng kỹ thuật số, đề cập đến sự tiến bộ của công nghệ từ các thiết bị cơ điện từ các thiết bị cơ điện từ tương tự sang công nghệ số ngày nay. Kỷ nguyên bắt đầu vào những năm 1980 và vẫn đang diễn ra.
Những tiến bộ trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba bao gồm máy tính cá nhân, Internet và công nghệ thông tin và truyền thông (ICT).2 Cách mạng công nghiệp lần thứ tư 1.1 Nguồn gốc hình thành, bối cảnh lịch sử Thuật ngữ “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư” đã được áp dụng cho sự phát triển công nghệ quan trọng trong một vài lần trong 75 năm qua, và là dé thảo luận về học thuật. Khái niệm Công nghiệp 4.0 hay nhà máy thông minh lần đầu tiên được đưa ra tại Hội chợ công nghiệp Hannover tại Cộng hoà Liên bang Đức vào năm 2011.0 nhằm thông minh hoá quá trình sản xuất và quản lý trong ngành công nghiệp chế tạo. Sự ra đời của Công nghiệp 4.0 đã thúc đây các nước tiên tiễn khác như Mỹ, Nhật, Trung Quốc, An Độ thúc day phát triển các chương trình tương tự nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh của mình. Năm 2013, một từ khoá mới là “Công nghiệp 4.0) bắt đầu nồi lên xuất phat từ một báo cáo của chính phủ Đức dé cập đến cụm từ này nhằm nói tới chiến lược công nghệ cao, điện toán hoá ngành sản xuất mà không cần sự tham gia của con người.2 Khái niệm cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư Ngày 20/01/2016, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) lần thứ 46 đã chính thức khai mạc tại thành phố Davos-Klosters của Thụy Sĩ, với chủ đề “Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4”,thu hút sự tham dự của 40 nguyên thủ quốc gia và hơn 2.500 quan khách từ hơn 100 quốc gia, trong đó có Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Anh David Cameron, Bill Gates, CEO của Microsof Satya Nadella, Chủ tịch của Alibaba Jack Ma,.
Khái niệm Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 hay Công nghiệp 4.0 đã được làm rõ tại dién đàn này. Klaus Schwab, Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Industry 4.0 (tiếng Đức là Industrie 4.0) hay Cách mạng Công nghiệp 4.0, là một thuật ngữ gồm một loạt các công nghệ tự động hóa hiện đại, trao đôi dữ liệu và chế tạo. Cách mạng Công nghiệp 4.0 được định nghĩa là “một cụm thuật ngữ cho các công nghệ và khái niệm của tổ chức trong chuỗi giá trị”đi cùng với các hệ thống vật lý trong không gian ảo, Internet kết nối vạn vật (IoT) và internet của các dịch vụ (IoS). Ban chất của Cách mạng Công nghiệp 4.0 là dựa trên nền tang công nghệ số và tích hợp tat cả các công nghệ thông minh dé tối ưu hóa quy trình, phương thức sản xuất; nhân mạnh những công nghệ đang và sẽ có tác động lớn nhất là công nghệ in 3D, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ tự động hóa, người máy.
Cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 là xu hướng hiện tại của tự động hóa và trao đôi dữ liệu trong công nghệ sản xuất. Nó bao gồm các hệ thống mạng vật lý, mạng Internet kết nối vạn vật và điện toán đám mây.0 tạo điều kiện thuận lợi cho việc tạo ra các ““nhà máy thông minh” hay “nhà máy số”. Trong các nhà máy thông minh này, các hệ thống vật lý không gian ảo sẽ giám sát các quá trình vật lý, tạo ra một bản sao ảo của thế giới vật lý. Với IoT, các hệ thống vật lý không gian ảo này tương tác với nhau và với con người theo thời gian thực, và thông qua IoS, người dùng sẽ được tham gia vào chuỗi giá trị thông qua việc sử dụng các dịch vụ nay.
Việc áp dụng rộng rãi những tiến bộ của công nghệ thông tin và truyền thông ICT, như IoT, điện toán đám mây, công nghệ thực tế - ảo. vào hoạt động sản xuất công nghiệp làm mờ đi ranh giới giữa thế giới thực và thế giới ảo, được gọi là hệ thống sản xuất thực - ảo/điều khiển - vật lý CPPS (cyber-physical production system). Đây là nền tảng cho việc xây dựng các nhà máy thông minh, nhà máy số ngày nay. CPPS là mạng lưới giao tiếp trực tuyến giữa các máy móc với nhau, được tô chức như mạng xã hội.
Trong nhà máy s6, các thiết bị máy móc thông minh giao tiếp với nhau bằng hệ thống mạng và liên tục chia sẻ thông tin về lượng hàng hiện tại, về sự cô hoặc lỗi, về những thay đôi trong đơn đặt hàng hoặc mức độ nhu cầu. Quá trình sản xuất và thời hạn sản xuất được phối hợp với mục tiêu tăng hiệu suất và tối ưu hóa thời gian sản xuất, công suất va chất lượng sản phẩm trong các khâu phát triển, sản xuất, tiếp thị và thu mua. Các cảm biến, chấp hành và điều khiển cho phép các máy móc liên kết đến nhà máy, các hệ thống mạng khác và giao tiếp với con người. Các mạng thông minh này là nền tảng của các nhà máy thông minh, nhà máy số ngày nay.
Đối với nhà máy số, ngoài hạ tang mạng máy móc thông minh còn có sự ghép nối với hạ tang các mạng thông minh khác như: mạng thiết bị di động thông minh, mạng lưới điện thông minh, mạng logicstic thông minh, mạng ngôi nha thông minh hay mạng tòa nhà thông minh, và liên kết đến cả mạng thương mại điện tử, mạng xã hội. Tất cả các mạng này là xu thế của Công nghiệp 4.0, dựa trên những phát triển vượt trội của công nghệ thông tin — truyền thông và khoa học máy tính: IoT, IoS, Internet kết nối dữ liệu, internet kết nói người dân.3 Ban chất của cuộc Cách mạng công nghiệp lan thứ tư Cách mạng công nghiệp 4.0 là dựa trên nền tảng công nghệ số và tích hợp tat cả các công nghệ thông minh dé tối ưu hóa quy trình, phương thức sản xuất; nhấn mạnh những công nghệ đang và sẽ có tác động lớn nhất là công nghệ in 3D, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ tự động hóa, người máy,. Cách mạng công nghiệp 4.0 là xu hướng hiện tại của tự động hóa và trao đôi dữ liệu trong công nghệ sản xuất. Nó bao gồm các hệ thống mạng vật lý, mạng Internet kết nối vạn vật và điện toán đám mây.
Cách mạng công nghiệp 4.0 không chỉ là về các máy móc, hệ thống thông minh và được kết nôi, mà còn có phạm vi rộng lớn hơn nhiêu. Đông thời là các làn sóng của những đột phá xa hơn trong các lĩnh vực khác nhau từ mã hóa chuỗi gen cho tới công nghệ nano, từ các năng lượng tái tạo tới tính toán lượng tử. Cách mạng công nghiệp 4.0 tạo điều kiện thuận lợi cho việc tạo ra các “nhà máy thông minh” hay “nhà máy số”. Trong các nhà máy thông minh này, các hệ thống vật lý không gian ảo sẽ giám sát các quá trình vật lý, tạo ra một bản sao ảo của thế giới vật lý.
Với IoT, các hệ thống vật lý không gian ảo này tương tác với nhau và với con người theo thời gian thực, và thông qua IoS thì người dùng sẽ được tham gia vào chuỗi giá trị thông qua việc sử dụng các dịch vụ này.4 Đặc điển Đặc trưng thi nhất của Cách mạng công nghiệp 4.0, được xây dựng trên nền tảng cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba, là sự hợp nhất các công nghệ, làm mờ đi ranh giới giữa các lĩnh vực vật lý, tạo ra một bản sao ảo của thé giới vật lý. Với sự phát trién của Internet vạn vật (Internet of Things - IoT), các hệ thống vật lý không gian ảo này tương tác với nhau và với con người theo thời gian thực, phục vụ con người thông qua mạng Internet dịch vụ. Công nghệ hiện tại đã cho phép hàng tỷ người kết nối mạng mọi lúc, mọi nơi thông qua các thiết bị đi động, cho phép xử lý, lưu trữ, và tiếp cận tri thức không giới hạn. Thứ hai, Cách mạng công nghiệp 4.0 có thể mở ra kỷ nguyên mới của đầu tư, năng suất và mức sống gia tăng.
Sự áp dụng thành công trong lĩnh vực khoa học robot, Internet vạn vật, dữ liệu lớn (Big Data), điện thoại di động và công nghệ in 3D (3D printing) sẽ thúc day năng suất lao động toàn cầu như những gi mà máy tính cá nhân và mạng Internet đã làm được vào cuối những năm 1990. Đối với các nhà đầu tư, cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 này sẽ mở ra cơ hội cho lợi nhuận không lồ, tương tự những gì các cuộc Cách mạng công nghiệp trước mang lại. Thứ ba, Cách mạng công nghiệp 4.0 không chỉ đơn thuần là sự kéo dài của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba, mà có một sự khác biệt lớn về tốc độ phát triển, phạm vi và mức độ tác động của nó. Tốc độ của những đột phá hiện nay chưa hê có tiên lệ trong lịch sử.
So với các cuộc Cách mạng công nghiệp trước đây, Cách mạng công nghiệp 4.0 này đang phát triển với tốc độ ở cấp số nhân chứ không phải cấp số cộng. Hơn nữa, nó đang làm biến đổi hầu hết nền công nghiệp ở mọi quốc gia cả về bề rộng và chiều sâu trong toàn bộ các hệ thống sản xuất, quan lý và quản trị.