Luận văn thạc sĩ tác động đồng thời của chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đến các biến kinh tế vĩ mô ở việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động đồng thời của chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đến các biến kinh tế vĩ mô ở việt, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Minh Tân
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hồng Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Chính Sách Tài Khóa Và Chính Sách Tiền Tệ Đến Các Biến Kinh Tế Vĩ Mô Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ DO THỰC HIỆN NGHIÊN CỨU NÀY
• 1.1. Lý do thực hiện nghiên cứu này
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Bố cục của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM
• 2.1. Khung lý thuyết về chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ
• 2.1.1. Chính sách Tài Khóa
• 2.1.2. Chính sách tiền tệ
• 2.1.3. Tương tác giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ
• 2.2. Bằng chứng thực nghiệm
• 2.2.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 2.2.2. Các nghiên cứu trong nước
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp ước lượng
• 3.3. Biến nghiên cứu và dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ PHÂN TÍCH
• 4.1. Kết quả ước lượng các hệ số ma trận B0
• 4.2. Phân tích hàm phản ứng xung (IRF)
• 4.2.1. Cú sốc chính sách tiền tệ
• 4.2.2. Cú sốc chính sách tài khóa
• 4.3. Phân rã phương sai
• 4.4. Phân tích dài hạn – Mô hình VECM
• 4.4.1. Kiểm định đồng liên kết
• 4.4.2. Kết quả Mô hình VECM
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Chính Sách Tài Khóa Việt Nam 55 ký tự

Chính sách tài khóa đóng vai trò then chốt trong việc định hình hướng đi của kinh tế vĩ mô Việt Nam. Nó bao gồm các quyết định của chính phủ về chi tiêu và thuế, ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế, lạm phát và thất nghiệp. Việc hiểu rõ cách thức chính sách này vận hành và tác động đến nền kinh tế là vô cùng quan trọng. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào phân tích các kênh truyền dẫn và hiệu ứng của chính sách tài khóa trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay. Cụ thể, chúng ta sẽ xem xét các công cụ chính sách tài khóa, bao gồm chi tiêu chính phủ, thuế và nợ công, và cách chúng tác động đến GDP Việt Nam, tỷ giá hối đoái và các biến số kinh tế vĩ mô khác.

1.1. Bản Chất và Mục Tiêu của Chính Sách Tài Khóa

Chính sách tài khóa là một công cụ quan trọng mà chính phủ sử dụng để tác động đến nền kinh tế thông qua việc điều chỉnh chi tiêu và thuế. Mục tiêu chính của chính sách này thường là ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và giảm thiểu bất bình đẳng thu nhập. Theo tài liệu gốc, chính sách tài khóa "thể hiện các quan điểm, cơ chế và phương thức huy động các nguồn lực tài chính hình thành nên ngân sách nhà nước". Điều này nhấn mạnh vai trò của chính phủ trong việc quản lý nguồn lực và định hướng phát triển kinh tế.

1.2. Các Công Cụ Chính của Chính Sách Tài Khóa Việt Nam

Các công cụ chính của chính sách tài khóa bao gồm chi tiêu chính phủ (G), thuế (T) và quản lý nợ công. Chi tiêu chính phủ có thể được sử dụng để kích thích tổng cầu, đầu tư vào cơ sở hạ tầng và cung cấp các dịch vụ công cộng. Thuế có thể được sử dụng để điều chỉnh thu nhập khả dụng, khuyến khích tiết kiệm hoặc tiêu dùng. Nợ công là một công cụ tài chính cho phép chính phủ vay tiền để tài trợ cho các dự án công hoặc bù đắp thâm hụt ngân sách. Việc sử dụng hiệu quả các công cụ này đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về tác động của chúng đến GDP Việt Nam, lạm phát Việt Nam và các biến số kinh tế vĩ mô khác.

II. Ảnh Hưởng Chính Sách Tiền Tệ Đến Kinh Tế Vĩ Mô 59 ký tự

Chính sách tiền tệ là một công cụ quan trọng khác được sử dụng để điều hành kinh tế vĩ mô Việt Nam. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) sử dụng các công cụ như lãi suất, tỷ giá hối đoái và dự trữ bắt buộc để kiểm soát cung tiền và tín dụng trong nền kinh tế. Mục tiêu chính của chính sách tiền tệ là duy trì ổn định giá cả, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Việc điều hành chính sách tiền tệ hiệu quả đòi hỏi NHNN phải dự báo chính xác các xu hướng kinh tế và phản ứng kịp thời với các cú sốc bên ngoài.

2.1. Các Công Cụ Chính Sách Tiền Tệ NHNN Sử Dụng

NHNN sử dụng nhiều công cụ để thực hiện chính sách tiền tệ, bao gồm lãi suất tái cấp vốn, tỷ giá hối đoái và dự trữ bắt buộc. Lãi suất tái cấp vốn là lãi suất mà NHNN cho các ngân hàng thương mại vay tiền, ảnh hưởng đến chi phí vốn của các ngân hàng và do đó ảnh hưởng đến lãi suất cho vay trên thị trường. Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu, cũng như khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu. Dự trữ bắt buộc là tỷ lệ tiền gửi mà các ngân hàng thương mại phải giữ tại NHNN, ảnh hưởng đến khả năng cho vay của các ngân hàng. Theo tài liệu gốc, chính sách tiền tệ "là các biện pháp, công cụ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi phối, điều tiết quá trình cung ứng tiền, lãi suất và tín dụng".

2.2. Tác Động của Chính Sách Tiền Tệ Lên Lạm Phát

Một trong những mục tiêu chính của chính sách tiền tệ là kiểm soát lạm phát. NHNN có thể sử dụng các công cụ của mình để giảm cung tiền hoặc tăng lãi suất, làm giảm tổng cầu và do đó giảm áp lực lạm phát. Tuy nhiên, việc thắt chặt chính sách tiền tệ quá mức có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế. Do đó, NHNN phải tìm cách cân bằng giữa việc kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tác động của chính sách tiền tệ lên lạm phát có thể khác nhau tùy thuộc vào cấu trúc kinh tế và mức độ mở cửa của nền kinh tế.

2.3. Chính Sách Tiền Tệ và Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam

Chính sách tiền tệ cũng có thể được sử dụng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. NHNN có thể giảm lãi suất hoặc tăng cung tiền, làm tăng tổng cầu và khuyến khích đầu tư. Tuy nhiên, việc nới lỏng chính sách tiền tệ quá mức có thể dẫn đến lạm phát và bong bóng tài sản. Do đó, NHNN phải cẩn trọng trong việc sử dụng chính sách tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Một chính sách tiền tệ phù hợp sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn với chi phí hợp lý, khuyến khích đầu tư và sản xuất.

III. Cách Phân Tích Tác Động Chính Sách Bằng Mô Hình SVAR 58 ký tự

Để phân tích tác động của chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ lên kinh tế vĩ mô Việt Nam, mô hình SVAR (Structural Vector Autoregression) là một công cụ hiệu quả. Mô hình này cho phép chúng ta mô phỏng các cú sốc chính sách và đánh giá tác động của chúng lên các biến số kinh tế quan trọng như GDP Việt Nam, lạm phát Việt Nam và tỷ giá hối đoái. Phương pháp này giúp xác định mối quan hệ tương tác giữa các chính sách và các biến số kinh tế vĩ mô một cách toàn diện.

3.1. Ưu Điểm của Mô Hình SVAR trong Phân Tích Chính Sách

Mô hình SVAR có nhiều ưu điểm so với các phương pháp phân tích truyền thống. Nó cho phép chúng ta xem xét đồng thời nhiều biến số kinh tế và các mối quan hệ tương tác giữa chúng. Mô hình cũng cho phép chúng ta mô phỏng các cú sốc chính sách và đánh giá tác động của chúng lên các biến số kinh tế. Hơn nữa, mô hình SVAR không yêu cầu các giả định cứng nhắc về mối quan hệ nhân quả giữa các biến số, giúp cho phân tích trở nên khách quan hơn. Mô hình SVAR được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu kinh tế vĩ mô để phân tích tác động của chính sách tài khóa và tiền tệ.

3.2. Các Bước Xây Dựng và Ước Lượng Mô Hình SVAR Hiệu Quả

Việc xây dựng và ước lượng mô hình SVAR đòi hỏi sự cẩn trọng và kinh nghiệm. Bước đầu tiên là xác định các biến số kinh tế quan trọng cần đưa vào mô hình. Bước thứ hai là xác định cấu trúc của mô hình, bao gồm các mối quan hệ tương tác giữa các biến số. Bước thứ ba là ước lượng các tham số của mô hình bằng cách sử dụng dữ liệu thời gian. Bước cuối cùng là kiểm tra tính hợp lệ của mô hình và sử dụng nó để phân tích các kịch bản chính sách khác nhau. Các hạn chế dấu hiệu, mối quan hệ đồng liên kết và các hạn chế loại trừ truyền thống có thể được sử dụng để xác định các cú sốc chính sách.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Đồng Thời Của Chính Sách 60 ký tự

Nghiên cứu cho thấy rằng cả chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đều có tác động đáng kể đến kinh tế vĩ mô Việt Nam. Các cú sốc chính sách tài khóa, như tăng chi tiêu chính phủ hoặc giảm thuế, có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn, nhưng cũng có thể dẫn đến lạm phát. Các cú sốc chính sách tiền tệ, như tăng lãi suất, có thể kiềm chế lạm phát, nhưng cũng có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế. Việc phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ một cách hiệu quả là rất quan trọng để đạt được các mục tiêu kinh tế vĩ mô.

4.1. Tác Động Của Cú Sốc Chi Tiêu Chính Phủ Đến GDP

Một cú sốc chi tiêu chính phủ, ví dụ như tăng đầu tư công vào cơ sở hạ tầng, có thể có tác động tích cực đến GDP Việt Nam trong ngắn hạn. Tuy nhiên, tác động này có thể giảm dần theo thời gian và thậm chí có thể trở nên tiêu cực nếu chi tiêu chính phủ không hiệu quả hoặc dẫn đến tăng nợ công. Theo tài liệu gốc, "các cú sốc chính sách tài khóa tác động khá mạnh đến sản lượng và lạm phát". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chi tiêu chính phủ một cách cẩn thận.

4.2. Ảnh Hưởng Của Thay Đổi Lãi Suất Đến Lạm Phát Việt Nam

Việc tăng lãi suất có thể giúp kiềm chế lạm phát Việt Nam, nhưng cũng có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế. Tác động của thay đổi lãi suất lên lạm phát có thể bị trì hoãn và có thể phụ thuộc vào mức độ tin cậy của công chúng vào NHNN. Theo tài liệu gốc, "lãi suất – công cụ của chính sách tiền tệ chưa phát huy được vai trò to lớn của nó". Điều này cho thấy NHNN cần phải tiếp tục cải thiện hiệu quả của chính sách tiền tệ.

4.3. Phân Tích Vai Trò Nợ Công Trong Điều Hành Kinh Tế Vĩ Mô

Quản lý nợ công là một yếu tố quan trọng trong điều hành kinh tế vĩ mô Việt Nam. Nợ công quá cao có thể gây áp lực lên ngân sách nhà nước và làm giảm khả năng đầu tư vào các lĩnh vực quan trọng khác. Tuy nhiên, nợ công cũng có thể được sử dụng để tài trợ cho các dự án phát triển kinh tế. Nghiên cứu cho thấy rằng tác động của cú sốc nợ dư ờng như không đáng kể so với sốc thuế và chi tiêu chính phủ. Điều này cho thấy cần quản lý hiệu quả hơn vấn đề nợ công trong bối cảnh kinh tế Việt Nam.

V. Ổn Định Kinh Tế Phối Hợp Chính Sách Tài Khóa Tiền Tệ 59 ký tự

Để đạt được chính sách ổn định kinh tế hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. Sự phối hợp này giúp đảm bảo rằng các chính sách không mâu thuẫn với nhau và có thể hỗ trợ lẫn nhau để đạt được các mục tiêu kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động, việc phối hợp chính sách trở nên càng quan trọng hơn.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Phối Hợp Chính Sách Trong Bối Cảnh Toàn Cầu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, các nền kinh tế trở nên liên kết chặt chẽ hơn, và các cú sốc bên ngoài có thể có tác động lớn đến kinh tế vĩ mô Việt Nam. Việc phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ giúp Việt Nam ứng phó tốt hơn với các cú sốc này và duy trì ổn định kinh tế. Theo tài liệu gốc, "trong bối cảnh toàn cầu hóa, một quốc gia dù lớn hay nhỏ cũng không thể tồn tại một cách tách biệt với phần còn lại của thế giới". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác quốc tế trong quản lý kinh tế.

5.2. Giải Pháp Tối Ưu Phối Hợp Chính Sách Ở Việt Nam

Để phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ hiệu quả ở Việt Nam, cần có sự trao đổi thông tin và phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính và NHNN. Cần phải xác định rõ các mục tiêu kinh tế vĩ mô và phân công trách nhiệm giữa các cơ quan chính phủ. Cần phải có các cơ chế để giải quyết các xung đột tiềm ẩn giữa các chính sách. Đồng thời, cần phải tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan chính phủ.

VI. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Chính Sách Vĩ Mô VN 55 ký tự

Nghiên cứu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về tác động của chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ lên kinh tế vĩ mô Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều lĩnh vực cần được nghiên cứu thêm. Các nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc phân tích tác động của các loại hình chính sách cụ thể, ví dụ như chính sách đầu tư công hoặc chính sách tín dụng ưu đãi. Các nghiên cứu cũng có thể tập trung vào việc phân tích tác động của các cú sốc bên ngoài, ví dụ như giá dầu hoặc biến động tỷ giá hối đoái.

6.1. Nghiên Cứu Tác Động của Đầu Tư Công Đến Tăng Trưởng

Đầu tư công là một công cụ quan trọng của chính sách tài khóa, và có thể có tác động lớn đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Các nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc phân tích tác động của các loại hình đầu tư công khác nhau, ví dụ như đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giáo dục hoặc y tế. Các nghiên cứu cũng có thể tập trung vào việc phân tích hiệu quả của đầu tư công, và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả này.

6.2. Đánh Giá Tác Động Biến Động Tỷ Giá Hối Đoái Đến Kinh Tế

Tỷ giá hối đoái là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô Việt Nam. Biến động tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu, cũng như khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu. Các nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc phân tích tác động của biến động tỷ giá hối đoái lên các ngành khác nhau của nền kinh tế, và đề xuất các giải pháp để giảm thiểu tác động tiêu cực của biến động tỷ giá hối đoái.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2001 - 2016, nền kinh tế Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân khoảng 6,5% mỗi năm, song cũng chứng kiến những giai đoạn lạm phát biến động phức tạp vượt ngưỡng 18% vào năm 2008 và trên 11% vào năm 2011. Thực tiễn này đặt ra bài toán cấp thiết về hiệu quả phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ trong việc ổn định kinh tế vĩ mô. Vấn đề cốt lõi mà luận văn giải quyết là việc phân tách, nhận diện và định lượng mức độ tác động đồng thời của các cú sốc tài khóa, cú sốc tiền tệ và các biến số quốc tế đến các chỉ tiêu vĩ mô then chốt tại Việt Nam.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là xây dựng khung phân tích định lượng toàn diện nhằm trả lời câu hỏi: Các cú sốc chi tiêu chính phủ, thuế, nợ công, lãi suất và tỷ giá tác động như thế nào đến sản lượng, lạm phát và thị trường tài chính trong ngắn hạn và dài hạn. Phạm vi nghiên cứu bao quát chuỗi số liệu theo quý trong 16 năm từ quý 1/2001 đến quý 4/2016 với 64 quan sát thực nghiệm.

Ý nghĩa của đề tài được thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc, giúp các cơ quan quản lý đánh giá chính xác độ trễ và quy mô tác động của từng công cụ chính sách. Qua đó, nghiên cứu hỗ trợ việc thiết lập các mục tiêu kiểm soát thâm hụt ngân sách dưới mức 4% GDP, duy trì tăng trưởng bền vững 6,5 - 7% và kiềm chế lạm phát dưới 4% một cách đồng bộ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên nền tảng lý thuyết kinh tế vĩ mô trường phái Keynes về tác động của số nhân chi tiêu và thuế đến tổng cầu, kết hợp cùng mô hình IS-LM và mở rộng sang mô hình IS-LM-BP (Mundell-Fleming) cho nền kinh tế mở nhỏ với cơ chế tỷ giá và dòng chu chuyển vốn. Bên cạnh đó, luận văn xem xét lý thuyết Tương đương Ricardo nhằm đánh giá phản ứng của khu vực tư nhân trước sự gia tăng vay nợ công và hiện tượng chèn lấn đầu tư.

Khung phân tích tập trung vào 5 nhóm khái niệm cốt lõi: cú sốc chính sách tài khóa (chi tiêu chính phủ G, doanh thu thuế TAX, nợ công DEBT), cú sốc chính sách tiền tệ (lãi suất ngắn hạn SHORT, cung tiền), tổng chi tiêu quốc gia thực (GNE phản ánh mức độ hấp thụ của nền kinh tế), các biến số mục tiêu vĩ mô nội địa (GDP thực, chỉ số giá tiêu dùng INF, chỉ số chứng khoán VNI), và các cú sốc ngoại sinh (sản lượng Hoa Kỳ YSTAR, giá xuất khẩu PX, giá nhập khẩu PM).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài gồm 12 biến số vĩ mô được thu thập từ Datastream, Tổng cục Thống kê và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong khoảng thời gian từ quý 1/2001 đến quý 4/2016. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 64 quan sát theo quý; đối với các chỉ tiêu công bố theo năm như chi tiêu hay nợ chính phủ, phương pháp nội suy thống kê tiêu chuẩn được áp dụng để đồng bộ hóa chuỗi thời gian mà vẫn bảo đảm tính đại diện của dữ liệu. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu toàn bộ chuỗi thời gian có sẵn nhằm phản ánh đầy đủ chu kỳ kinh tế trước và sau khi Việt Nam gia nhập WTO năm 2007.

Phương pháp phân tích chủ đạo là mô hình Vector tự hồi quy cấu trúc (SVAR) kết hợp mô hình Vector hiệu chỉnh sai số (VECM). Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm khắc phục hạn chế gán đặt tùy tiện của mô hình VAR truyền thống, cho phép kết hợp đồng thời 3 cơ chế nhận diện: các ràng buộc loại trừ ngắn hạn tức thời trên ma trận cấu trúc, giới hạn dấu hiệu của hàm phản ứng xung, và các quan hệ đồng liên kết dài hạn theo kiểm định Johansen kết hợp phân rã Beveridge-Nelson. Nhờ đó, mô hình bóc tách chính xác các cú sốc vĩnh viễn và cú sốc tạm thời tác động lên nền kinh tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cú sốc chi tiêu chính phủ có tác động kích thích sản lượng GDP mạnh mẽ trong ngắn hạn, đạt đỉnh sau 2 đến 4 quý, đồng thời giải thích từ 15% đến 22% sự biến động của GDP trong bảng phân rã phương sai. Tuy nhiên, sự mở rộng chi tiêu công cũng tạo áp lực gia tăng lạm phát sau độ trễ khoảng 4 quý.

Thứ hai, cú sốc tăng thuế tạo ra tác động thu hẹp sản lượng tức thì và kéo dài, làm giảm tốc độ tăng trưởng GDP khoảng 0,3 - 0,5 điểm phần trăm, đồng thời gây ảnh hưởng tiêu cực rõ nét lên chỉ số thị trường chứng khoán VN-Index và mức hấp thụ tổng chi tiêu quốc gia.

Thứ ba, cú sốc lãi suất ngắn hạn từ chính sách tiền tệ phát huy tác dụng kiềm chế lạm phát sau 3 đến 5 quý, nhưng chỉ giải thích dưới 10% biến động của sản lượng thực tế, cho thấy kênh truyền dẫn lãi suất sang khu vực sản xuất kinh doanh còn gặp nhiều rào cản.

Thứ tư, cú sốc nợ công có tác động tương đối khiêm tốn đến các chỉ tiêu kinh tế thực trong ngắn hạn, giải thích khoảng 6% đến 8% biến động vĩ mô, thấp hơn đáng kể so với ảnh hưởng trực tiếp từ thuế và chi tiêu chính phủ.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm cho thấy tính chất bất đối xứng trong hiệu lực của hai chính sách tại Việt Nam: chính sách tài khóa giữ vai trò chi phối và tác động nhanh hơn đến tổng cầu, trong khi chính sách tiền tệ đóng vai trò bổ trợ và chịu độ trễ truyền dẫn lớn hơn. Dữ liệu này được minh chứng trực quan qua hệ thống đồ thị hàm phản ứng xung (IRF) với dải tin cậy 95% mô tả quỹ đạo phản ứng 20 quý của từng biến số, kết hợp với bảng phân rã phương sai sai số dự báo (FEVD) tại các mốc kỳ hạn 4, 8, 12 và 20 quý.

Kết quả này hoàn toàn tương thích với các kết luận của Olivier Blanchard và Roberto Perotti (2002) cũng như nghiên cứu của Mardi Dungey và Renée Fry (2007) ở các nền kinh tế đang phát triển. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ cơ cấu đầu tư công chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Việt Nam, trong khi thị trường tài chính và các công cụ lãi suất chưa đạt mức độ hoàn thiện cao để tạo ra sự lan tỏa nhanh chóng sang tổng đầu tư tư nhân.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Bộ Tài chính cần tái cơ cấu chi tiêu ngân sách nhà nước theo hướng giảm tỷ trọng chi thường xuyên xuống dưới 60% tổng chi ngân sách và tăng chi đầu tư phát triển lên trên 30% trong lộ trình 2024 - 2026, ưu tiên các dự án hạ tầng giao thông và công nghệ có sức lan tỏa cao nhằm giảm thiểu nguy cơ chèn lấn đầu tư tư nhân.

Thứ hai, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần hoàn thiện cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ bằng cách từng bước chuyển đổi từ điều hành theo hạn mức tăng trưởng tín dụng sang điều hành gián tiếp qua lãi suất thị trường mở (OMO), giữ mức biến động lãi suất liên ngân hàng trong biên độ kiểm soát ±1% hàng năm.

Thứ ba, liên Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước cần thiết lập cơ chế điều phối chính sách định kỳ theo quý, kiểm soát thâm hụt ngân sách ở mức dưới 3,5% GDP và duy trì tỷ lệ nợ công an toàn không vượt quá 60% GDP trong giai đoạn 2025 - 2030, tránh việc tài trợ thâm hụt bằng phát hành tiền gây áp lực lạm phát chu kỳ.

Thứ tư, Quốc hội và Chính phủ cần đa dạng hóa kỳ hạn trái phiếu chính phủ từ 5 đến 30 năm, nâng cao tính thanh khoản trên thị trường thứ cấp để giảm chi phí huy động vốn công và thiết lập đường cong lãi suất chuẩn cho toàn bộ nền kinh tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm chuyên viên hoạch định chính sách tại Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước có thể ứng dụng khung mô hình SVAR/VECM của luận văn để chạy các kịch bản mô phỏng tác động trước khi ban hành các quyết định điều chỉnh thuế, chi tiêu ngân sách hoặc điều hành lãi suất tái chiết khấu.

Nhóm chuyên gia phân tích vĩ mô và chiến lược đầu tư tại các công ty chứng khoán, quỹ đầu tư sử dụng các hàm phản ứng xung để dự báo xu hướng dòng tiền, biến động của chỉ số VN-Index, lãi suất và tỷ giá hối đoái NEER, từ đó tối ưu hóa chiến lược phân bổ danh mục tài sản sinh lời trên 12% mỗi năm.

Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh khối ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng có thể dùng luận văn làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về kỹ thuật kinh tế lượng chuỗi thời gian nâng cao kết hợp ba phương pháp nhận diện cấu trúc.

Lãnh đạo và giám đốc tài chính (CFO) tại các doanh nghiệp quy mô lớn ứng dụng kết quả dự báo chu kỳ thắt chặt - nới lỏng tài khóa và tiền tệ để xây dựng kế hoạch quản trị rủi ro thanh khoản và cân đối cấu trúc nợ vay ngắn - dài hạn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao cần phân tích tác động đồng thời của hai chính sách thay vì nghiên cứu độc lập từng chính sách? Trong nền kinh tế mở, chính sách tài khóa và tiền tệ luôn tương tác lẫn nhau. Nếu đánh giá riêng rẽ, các mô hình sẽ bỏ qua hiệu ứng lan tỏa, chẳng hạn việc phát hành nợ công lớn làm tăng lãi suất thị trường, từ đó triệt tiêu tác động nới lỏng cung tiền của Ngân hàng Trung ương.

Mô hình SVAR có ưu thế gì so với mô hình VAR thông thường trong nghiên cứu này? Mô hình SVAR áp đặt các ràng buộc cấu trúc xuất phát từ lý thuyết kinh tế lên ma trận hệ số tức thời, giúp bóc tách và định lượng chính xác từng cú sốc ngoại sinh độc lập, loại bỏ hiện tượng tương quan đồng thời giữa các phần dư phương trình.

Cú sốc chi tiêu chính phủ tác động đến lạm phát tại Việt Nam qua kênh nào? Khi chi tiêu công tăng nhanh, tổng cầu trong ngắn hạn tăng vượt mức năng lực cung ứng nội địa, kết hợp với nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ dự án công làm tăng chỉ số giá tiêu dùng khoảng 0,4 - 0,8% sau độ trễ 4 quý.

Vì sao kênh truyền dẫn lãi suất tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu chưa đạt hiệu quả cao? Do thị trường tài chính giai đoạn 2001 - 2016 còn phụ thuộc nặng nề vào tín dụng ngân hàng thương mại, các mức lãi suất chỉ đạo chưa phản ánh thông suốt sang lãi suất cho vay thực tế, dẫn đến độ trễ dài trên 3 quý.

Nghiên cứu xử lý dữ liệu năm chuyển sang dữ liệu quý bằng phương pháp nào? Tác giả áp dụng kỹ thuật nội suy thống kê toán học tiêu chuẩn trên chuỗi dữ liệu 64 quý, bảo đảm các đặc tính thống kê không dừng của chuỗi gốc và kiểm định tính dừng thông qua kiểm định nghiệm đơn vị ADF.

Kết luận

• Luận văn xây dựng thành công mô hình SVAR 12 biến số vĩ mô tích hợp 3 kỹ thuật nhận diện tiên tiến phản ánh sát thực tế cấu trúc nền kinh tế Việt Nam.
• Kết quả khẳng định chính sách tài khóa đóng vai trò dẫn dắt mạnh mẽ hơn trong việc thúc đẩy sản lượng thực tế so với chính sách tiền tệ.
• Nghiên cứu chỉ rõ các hạn chế trong cơ chế dẫn truyền lãi suất và sự cần thiết phải kiểm soát áp lực lạm phát khi mở rộng quy mô chi tiêu công.
• Cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn giúp cải thiện quy chế phối hợp liên ngành giữa quản lý ngân sách và điều hành tiền tệ.
• Đề xuất mở rộng hướng nghiên cứu trong tương lai thông qua việc ứng dụng mô hình cân bằng tổng thể ngẫu nhiên động (DSGE) và cập nhật chuỗi dữ liệu tần suất cao.

Các nhà quản lý vĩ mô và giới nghiên cứu kinh tế hãy khai thác ngay khung phân tích định lượng này để nâng cao chất lượng dự báo và ban hành chính sách kinh tế trong giai đoạn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu với lý do lựa chọn đề tài, mục tiêu và phương pháp nghiên cứu. Chương 2 trình bày khung lý thuyết và các bằng chứng thực nghiệm. Chương 3 trình bày rõ hơn về mô hình nghiên cứu, phương (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 pháp ước lượng và dữ liệu nghiên cứu. Chương 4 báo cáo kết quả nghiên cứu và phân tích.

Sau cùng là phần kết luận, nêu những hạn chế và đề ra hướng nghiên cứu mở rộng để hoàn thiện, phát triển đề tài.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 CHƯƠNG 2. KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM 2. Khung lý thuyết về chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ Chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ là các chính sách kinh tế vĩ mô quan trọng của quốc gia, trong đó mỗi chính sách theo đuổi một mục tiêu cụ thể và tuân thủ những quy luật riêng, song đều hướng tới mục đích chung là ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế; đồng thời cả hai chính sách có mối quan hệ tương tác lẫn nhau cả trong ngắn và dài hạn.1 Chính sách Tài Khóa Chính sách tài khóa (CSTK) là hệ thống các chính sách của Chính phủ về tài chính, được hoạch định và thực hiện trong một niên khóa tài chính. CSTK thể hiện các quan điểm, cơ chế và phương thức huy động các nguồn lực tài chính hình thành nên ngân sách nhà nước (NSNN), các quỹ tài chính có tính chất tập trung của Nhà nước để thực hiện các khoản chi của NSNN trong từng thời kỳ.

Mục tiêu của CSTK sẽ được thiết lập dựa trên mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của quốc gia nhằm ổn định nền kinh tế bằng những thay đổi về mức độ và thành phần của thuế và chi tiêu của chính phủ qua đó tác động đến tổng cầu và mức độ hoạt động kinh tế, kiểu phân bổ nguồn lực, phân phối thu nhập. CSTK do chính phủ thực hiện mà nhiệm vụ trực tiếp thường là Bộ Tài chính. CSTK có thể hiểu là các biện pháp can thiệp của chính phủ đến hệ thống thuế khóa và chi tiêu của chính phủ nhằm đạt được các mục tiêu của nền kinh tế vĩ mô như tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm hoặc ổn định giá cả và lạm phát. Như vậy, việc thực thi CSTK sẽ do chính phủ thực hiện liên quan đến những thay đổi trong các chính sách thuế và chi tiêu chính phủ.

Cần phải lưu ý rằng, chỉ chính quyền trung ương (chính phủ) mới có quyền và chức năng thực thi chính sách tài khóa, còn chính quyền địa phương không có chức năng này. Đây cũng chính là một trong những yếu tố giúp phân biệt giữa một CSTK với một chính sách chi tiêu thuộc phạm vi ngân sách theo phân cấp của chính quyền địa phương. Để thực thi CSTK thì chính phủ sẽ cần phải sử dụng các công cụ của nó.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Thuế (T) là số tiền thu của các công dân, hoạt động và đồ vật (như giao dịch, tài sản) nhằm huy động tài chính cho chính quyền, nhằm tái phân phối thu nhập, hay nhằm điều tiết các hoạt động kinh tế - xã hội là tiền thu được của Ngân sách nhà nước từ các hoạt động kinh tế của nhân dân (như mua bán, sản xuất kinh doang, tiền lương, hoạt động xuất nhập khẩu…) nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu, quản lý, điều hành của nhà nước. Hệ thống thuế hiện nay ở Việt Nam gồm nhiều loại thuế khác nhau nhằm quản lý đầy đủ và toàn bộ hoạt độ của nền kinh tế.

Vì vậy Chính phủ khi cần phải điều tiết, khuyến khích, bảo hộ… việc sản xuất, tiêu dùng thì hoàn toàn có thể dùng công cụ thuế để thực hiện mục tiêu mong muốn của mình; ngoài ra Chính phủ còn cần phải cân nhắc để đáp ứng tăng thu thu thuế để d0ap1 ứng nhu cầu chi thường xuyên, chi dầu tư và cân đối ngân NSNN. Các khoản thu thuế của nhà nước được hình thành trong quá trình nhà nước tham gia phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị. Các nhiều loại thuế khác nhau tuy nhiên có thể phân thành hai loại là thuế trực thu và thuế gián thu. Thuế trực thu là thuế đánh trực tiếp lên tài sản và/hoặc thu nhập của người dân, còn thuế gián thu là thuế đánh lên giá trị của hàng tiêu dùng, dịch vụ trong các hoạt động sản xuất và tiêu dùng của nền kinh tế.

Các chính sách chi tiêu của chính phủ có nhiều nội dung nhưng nếu dựa vào tính chất thì có thể chia thành hai loại là: chi tiêu thường xuyên (các nội dung chi phát sinh hằng năm gồm chi lương, các các hoạt động quản lý về giáo dục, y tế, tài nguyên môi trường, nông nghiệp và phát triển nông thôn…) và chi đầu tư phát triển (ví dụ như xây dựng cơ sở hà tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin…). Chi tiêu chính phủ (G) có tác động trực tiếp đến tổng cầu, ảnh hưởng lớn hơn đến sản lượng, công ăn việc làm. Thuế làm thay đổi thu nhập khả dụng và tiêu dùng, tác động đến giá cả, sản lượng. Thuế còn hạn chế vai trò của số nhân trong quá trình lan truyền tác động của các thành tố tổng cầu.

Sản lượng sẽ thay đổi ít hơn khi không có thuế thu nhập. Với nghĩa đó, thuế (như hàm số của thu nhập) có vai trò là một “van” ổn định tự động. Tuy nhiên, việc vận dụng các công cụ CSTK không đơn giản. Tác động của chi tiêu chính phủ còn phụ thuộc khả năng của tổng cung.

Nếu tổng cung không đáp ứng việc tăng cầu qua chính sách bành trướng tài khóa có thể dẫn đến lạm phát tăng; điều này càng đúng khi các khoản thâm hụt ngân sách được bù đắp thông qua (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 việc phát hành tiền, thay vì vay nợ nước ngoài và/hoặc vay trong nước qua phát hành trái phiếu. Chính sách thuế nói chung (không chỉ có thuế mà còn các khoản thu ngân sách ngoài thuế khác và không tính nợ vay. Ngoài ra, chúng ta xem trợ cấp như một loại thuế âm) và chi tiêu chính phủ (chi tiêu mua sắm hàng hóa, dịch vụ của chính phủ). Ngoài công cụ thuế và chi tiêu, các công cụ tài trợ cho thâm hụt ngân sách hay tài trợ nợ của chính phủ (tạm gọi là nợ công) cũng được xem là một phần của chính sách tài khóa.

Như vậy, chúng ta thấy có ba trạng thái của cán cân ngân sách chính phủ (T – G):  Nếu T > G => chúng ta gọi là thặng dư ngân sách  Nếu T < G => chúng ta gọi là thâm hụt ngân sách  Nếu T = G => chúng ta gọi là cân bằng ngân sách 2. Chính sách tiền tệ Chính sách tiền tệ (CSTT) là một bộ phận trong tổng thể hệ thống chính sách kinh tế của nhà nước, là các biện pháp, công cụ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi phối, điều tiết quá trình cung ứng tiền, lãi suất và tín dụng, tức là thông qua chi phối dòng chu chuyển tiền và khối lượng tiền để đạt được các mục tiêu của quản lý kinh tế vĩ mô nhằm đạt được những mục tiêu kinh tế-xã hội trong từng giai đoạn nhất định. Theo nghĩa rộng thì chính sách tiền tệ là chính sách điều hành toàn bộ khối lượng tiền tệ trong nền kinh tế quốc dân nhằm tác động đền bốn mục tiêu lớn của kinh tế vĩ mô, trên cơ sở đó đạt mục tiêu cơ bản là ổn định tiền tệ, giữ vững sức mua của đồng tiền, ổn định giá cả hàng hóa. Theo nghĩa thông thường là chính sách quan tâm đến khối lượng tiền cung ứng tăng thêm trong thời kì tới (thường là một năm) phù hợp với mức tăng trưởng kinh tế dự kiến và chỉ số lạm phát nếu có, tất nhiên cũng nhằm ổn định tiền tệ và ổn định giá cả hàng hóa.

Chính sách tiền tệ quốc gia tập trung vào mức độ khả năng thanh toán cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân, bao gồm việc đáp ứng khối lượng cần cung ứng cho lưu thông, điều khiển hệ thống tiền tệ và khối lượng tín dụng đáp ứng vốn cho nền kinh tế, tạo (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 điều kiện và thúc đẩy hoạt động của thị trường tiền tệ, thị trường vốn theo những quỹ đạo đã định. NHNN thông qua CSTT có thể tác động đến sự tăng hay giảm giá trị đồng tiền của nước mình. Giá trị đồng tiền ổn định được xem xét trên hai mặt: Sức mua đối nội của đồng tiền (chỉ số giá cả hàng hoá và dịch vụ trong nước) và sức mua đối ngoại (tỷ giá của đồng tiền nước mình so với ngoại tệ). Tuy vậy, CSTT hướng tới ổn định giá trị đồng tiền không có nghĩa là tỷ lệ lạm phát bằng 0 vì như vậy nền kinh tế không thể phát triển được, để có một tỷ lệ lạm phát giảm phải chấp nhận một tỷ lệ thất nghiệp tăng lên.

CSTT mở rộng hay thu hẹp có ảnh hưởng trực tiếp tới việc sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội, quy mô sản xuất kinh doanh và từ đó ảnh hưởng tới tỷ lệ thất nghiệp của nền kinh tế. Mặt khác, khi tăng trưởng kinh tế đạt được do kết quả của cuộc cải tiến kĩ thuật thì việc làm có thể không tăng mà còn giảm. Theo nhà kinh tế học Arthur Okun thì khi tổng sản lượng quốc gia thực tế giảm 2% so với tổng sản lượng quốc gia tiềm năng, thì mức thất nghiệp tăng 1%. Từ những điều trên cho thấy, vai trò của NHNN khi thực hiện mục tiêu này: tăng cường đầu tư mở rộng sản xuất – kinh doanh, chống suy thoái kinh tế theo chu kỳ, tăng trưởng kinh tế ổn định, khống chế tỷ lệ thất nghiệp không vượt quá tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên.

Tăng trưởng kinh tế luôn là mục tiêu của mọi chính phủ trong việc hoạch định các chính sách kinh tế vĩ mô của mình, để giữ cho nhịp độ tăng trưởng đó ổn định, đặc biệt việc ổn định giá trị đồng bản tệ là rất quan trọng ,nó thể hiện lòng tin của dân chúng đối với Chính phủ. Mục tiêu này chỉ đạt được khi kết quả hai mục tiêu trên đạt được một cách hài hoà. Mối quan hệ giữa các mục tiêu: Có mối quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ nhau, không tách rời. Nhưng xem xét trong thời gian ngắn hạn thì các mục tiêu này có thể mâu thuẫn với nhau thậm chí triệt tiêu lẫn nhau.