Luận văn thạc sĩ tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế tại thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế tại thành phố hồ chí minh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho

• Tác giả: Bùi Thanh Hoài
• Người hướng dẫn: GS.TS Dương Thị Bình Minh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Chi Tiêu Công Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.6. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT VỀ CHI TIÊU CÔNG VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 2.1. Lý thuyết về chi tiêu công
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Những đặc điểm cơ bản của chi tiêu công
• 2.1.3. Lý thuyết về chi tiêu công
• 2.2. Lý thuyết về tăng trưởng kinh tế
• 2.2.1. Khái niệm
• 2.2.2. Các công thức đo lường tăng trưởng kinh tế
• 2.2.3. Các mô hình tăng trưởng kinh tế
• 2.3. Mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế
• 2.4. Đánh giá các nghiên cứu về chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế
• 2.5. Xây dựng mô hình lý thuyết
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHI TIÊU CÔNG VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 1995-2012
• 3.1. Vị trí địa lý
• 3.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội
• 3.3. Khái quát tình hình tăng trưởng kinh tế thành phố Hồ Chí Minh
• 3.4. Những thành tựu đạt được về tăng trưởng kinh tế
• 3.5. Những hạn chế về tăng trưởng kinh tế thành phố
• 3.6. Tình hình chi tiêu công ở thành phố
• 3.7. Mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế
• 4. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG SỰ TÁC ĐỘNG CỦA CHI TIÊU CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI TPHCM
• 4.1. Mô hình nghiên cứu
• 4.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 4.3. Kết quả thực nghiệm
• 4.4. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 4.5. Phân tích cân bằng dài hạn – phân tích đồng liên kết
• 4.6. Phân tích cân bằng ngắn hạn – Mô hình ECM
• 5. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Các hàm ý về chính sách
• 5.1.1. Đối với chi đầu tư
• 5.1.2. Đối với chi thường xuyên
• 5.1.3. Đối với các yếu tố khác
• 5.2. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế TP

Chi tiêu công đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại TP.HCM. Thành phố này, với vị trí là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, cần một nguồn lực tài chính mạnh mẽ để phát triển. Chi tiêu công không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm, từ đó thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế, đồng thời chỉ ra những thách thức mà thành phố đang phải đối mặt.

1.1. Khái niệm chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế

Chi tiêu công là các khoản chi của chính phủ nhằm phục vụ lợi ích chung của cộng đồng. Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng sản lượng quốc gia. Mối quan hệ giữa hai yếu tố này rất chặt chẽ, khi chi tiêu công có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

1.2. Vai trò của chi tiêu công trong phát triển TP.HCM

Chi tiêu công tại TP.HCM không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm. Điều này góp phần vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống và thu hút đầu tư từ bên ngoài.

II. Những thách thức trong việc quản lý chi tiêu công tại TP

Mặc dù chi tiêu công có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế, nhưng việc quản lý hiệu quả nguồn lực này vẫn là một thách thức lớn. Các vấn đề như lãng phí, tham nhũng và thiếu minh bạch trong quản lý ngân sách đang cản trở sự phát triển bền vững của thành phố. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những vấn đề này.

2.1. Vấn đề lãng phí trong chi tiêu công

Lãng phí trong chi tiêu công là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hiệu quả thấp trong đầu tư công. Các dự án không được thực hiện đúng tiến độ hoặc không đạt chất lượng mong muốn.

2.2. Tham nhũng và thiếu minh bạch

Tham nhũng trong quản lý ngân sách làm giảm hiệu quả của chi tiêu công. Thiếu minh bạch trong quy trình phân bổ ngân sách cũng khiến người dân mất niềm tin vào chính quyền.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế tại TP.HCM. Mô hình nghiên cứu sẽ xem xét các yếu tố như chi tiêu công, đầu tư tư nhân và tăng trưởng lao động. Dữ liệu sẽ được thu thập từ các nguồn chính thức và phân tích bằng các phương pháp thống kê.

3.1. Mô hình nghiên cứu và biến số

Mô hình nghiên cứu sẽ bao gồm các biến như chi tiêu công, đầu tư tư nhân và tăng trưởng lao động. Các biến này được lựa chọn dựa trên lý thuyết kinh tế và thực tiễn tại TP.HCM.

3.2. Phương pháp phân tích dữ liệu

Dữ liệu sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê như hồi quy và kiểm định giả thuyết. Điều này giúp xác định mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế một cách chính xác.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế

Kết quả nghiên cứu cho thấy chi tiêu công có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế tại TP.HCM. Cụ thể, chi tiêu cho cơ sở hạ tầng và giáo dục có ảnh hưởng lớn nhất đến sự phát triển kinh tế. Tuy nhiên, cần có những chính sách hợp lý để tối ưu hóa hiệu quả của chi tiêu công.

4.1. Tác động của chi tiêu công đến các lĩnh vực kinh tế

Chi tiêu công cho cơ sở hạ tầng và giáo dục đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy tiêu dùng. Điều này góp phần vào sự phát triển bền vững của TP.HCM.

4.2. Đề xuất chính sách chi tiêu công hiệu quả

Cần có các chính sách chi tiêu công rõ ràng và minh bạch để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư. Điều này bao gồm việc tăng cường giám sát và đánh giá các dự án đầu tư công.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho chi tiêu công tại TP

Chi tiêu công là một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại TP.HCM. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao nhất, cần có những cải cách trong quản lý ngân sách và chính sách chi tiêu. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý ngân sách.

5.1. Tầm quan trọng của cải cách quản lý ngân sách

Cải cách quản lý ngân sách là cần thiết để nâng cao hiệu quả chi tiêu công. Điều này bao gồm việc áp dụng các công nghệ mới trong quản lý và giám sát ngân sách.

5.2. Định hướng phát triển bền vững cho TP.HCM

Định hướng phát triển bền vững cần được đặt lên hàng đầu trong các chính sách chi tiêu công. Điều này sẽ giúp TP.HCM duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) là trung tâm kinh tế lớn nhất của Việt Nam, đóng góp gần 30% GDP cả nước năm 2012 và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân trên 10,9%/năm trong giai đoạn 1995-2012, cao hơn nhiều so với mức bình quân quốc gia 7,1%. Tăng trưởng kinh tế của TP.HCM chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó chi tiêu công được xem là một nhân tố quan trọng tác động trực tiếp đến sự phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế vẫn còn nhiều tranh luận, đặc biệt về quy mô và cơ cấu chi tiêu công có ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực đến tăng trưởng.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế tại TP.HCM trong giai đoạn 1990-2012, tập trung vào các thành phần chi tiêu công như chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, đồng thời xem xét các yếu tố kiểm soát như đầu tư tư nhân, lao động và độ mở thương mại. Nghiên cứu nhằm cung cấp cơ sở định lượng cho việc hoạch định chính sách chi tiêu công hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế bền vững của TP.HCM.

Phạm vi nghiên cứu tập trung trên địa bàn TP.HCM, giai đoạn 1990-2012, với dữ liệu thu thập từ các nguồn chính thức như Cục Thống kê TP.HCM và Sở Tài chính. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế vĩ mô về chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế, bao gồm:

• Đường cong Rahn: Mô hình biểu diễn mối quan hệ phi tuyến giữa quy mô chi tiêu công (tỷ lệ % GDP) và tốc độ tăng trưởng kinh tế, với mức chi tiêu công tối ưu dao động khoảng 15-25% GDP, vượt quá mức này có thể gây tác động tiêu cực đến tăng trưởng.

• Trường phái Keynes: Nhấn mạnh vai trò của chi tiêu công, đặc biệt chi tiêu qua vay nợ, trong việc kích thích tổng cầu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ngắn hạn.

• Lý thuyết tăng trưởng kinh tế tân cổ điển và nội sinh: Tăng trưởng kinh tế được giải thích qua các yếu tố đầu vào như vốn đầu tư tư nhân, lao động, chi tiêu công và độ mở thương mại, trong đó chi tiêu công có thể ảnh hưởng đến năng suất tổng hợp và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chi tiêu công (phân thành chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên), tăng trưởng kinh tế (đo bằng tốc độ tăng GDP), đầu tư tư nhân, lao động và độ mở thương mại. Mối quan hệ giữa các biến này được mô hình hóa trong hàm sản xuất tổng quát mở rộng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu chuỗi thời gian từ năm 1990 đến 2012 tại TP.HCM. Cỡ mẫu gồm các số liệu kinh tế vĩ mô hàng năm về GDP, chi tiêu công, đầu tư tư nhân, lao động và xuất nhập khẩu.

Phương pháp chọn mẫu là sử dụng toàn bộ dữ liệu có sẵn trong giai đoạn nghiên cứu để đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy. Phân tích được thực hiện qua các bước:

• Kiểm định nghiệm đơn vị chuỗi dữ liệu để xác định tính dừng của các biến.

• Phân tích đồng liên kết để kiểm tra mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế.

• Mô hình điều chỉnh sai số (ECM) được sử dụng để ước lượng tác động ngắn hạn và điều chỉnh về trạng thái cân bằng dài hạn.

Phương pháp hồi quy đa biến được áp dụng để phân tích tác động của chi tiêu công tổng thể và theo cơ cấu (chi đầu tư và chi thường xuyên) cùng các biến kiểm soát khác như đầu tư tư nhân, lao động và độ mở thương mại đến tăng trưởng kinh tế. Các kiểm định về phần dư và sự phù hợp của mô hình cũng được thực hiện để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế: Kết quả hồi quy cho thấy chi tiêu công có ảnh hưởng cùng chiều và có ý nghĩa thống kê đến tốc độ tăng trưởng GDP của TP.HCM. Cụ thể, tỷ trọng chi tiêu công/GDP tăng từ 9,1% giai đoạn 1996-2000 lên 30,3% giai đoạn 2011-2012, đồng thời tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 10,9%/năm.

2. Cơ cấu chi tiêu công ảnh hưởng khác biệt đến tăng trưởng: Chi đầu tư phát triển có tác động dài hạn tích cực hơn đến tăng trưởng kinh tế so với chi thường xuyên. Tỷ trọng chi đầu tư phát triển trong tổng chi ngân sách địa phương tăng từ 26,5% (1996-2000) lên khoảng 38-43% trong các giai đoạn sau, trong khi chi thường xuyên chiếm tỷ trọng gần 50% tổng chi ngân sách. Chi đầu tư phát triển góp phần nâng cao năng lực sản xuất và cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện cho tăng trưởng bền vững.

3. Đầu tư tư nhân và độ mở thương mại là các nhân tố hỗ trợ tăng trưởng: Đầu tư tư nhân chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế TP.HCM, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng. Độ mở thương mại cũng có tác động tích cực, thể hiện qua kim ngạch xuất khẩu chiếm tỷ trọng lớn trong GDP thành phố.

4. Năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp hạn chế: Tỷ phần đóng góp của TFP vào tăng trưởng kinh tế TP.HCM chỉ khoảng 21,1% trong giai đoạn 1997-2008, thấp hơn nhiều so với đóng góp của vốn và lao động (78,9%), cho thấy hiệu quả sử dụng nguồn lực và đổi mới công nghệ còn hạn chế.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết đường cong Rahn, cho thấy chi tiêu công có mức tối ưu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt khi chi tiêu được phân bổ hợp lý giữa chi đầu tư và chi thường xuyên. Việc tăng chi đầu tư phát triển giúp cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực sản xuất, từ đó tạo động lực tăng trưởng dài hạn cho TP.HCM.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này đồng thuận với quan điểm cho rằng chi đầu tư công có tác động tích cực hơn chi thường xuyên đến tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, tỷ trọng chi thường xuyên vẫn chiếm phần lớn ngân sách, phản ánh nhu cầu duy trì bộ máy hành chính và các dịch vụ công thiết yếu, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ làm giảm hiệu quả chi tiêu nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Việc đóng góp hạn chế của TFP cho thấy TP.HCM cần tập trung nâng cao năng suất lao động và đổi mới công nghệ để cải thiện chất lượng tăng trưởng, tránh phụ thuộc quá mức vào vốn và lao động. Ngoài ra, các hạn chế về quản lý chi ngân sách, như chậm tiến độ dự án đầu tư và chi tiêu chưa hiệu quả, cũng ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng tăng trưởng GDP và tỷ trọng chi tiêu công/GDP qua các năm, bảng phân tích cơ cấu chi tiêu công và đóng góp của các thành phần kinh tế vào tăng trưởng, cũng như biểu đồ đóng góp của TFP so với vốn và lao động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và công nghệ: Tập trung nâng cao tỷ trọng chi đầu tư phát triển trong tổng chi ngân sách, ưu tiên các dự án có hiệu quả kinh tế cao, nhằm thúc đẩy năng suất và tăng trưởng bền vững. Chủ thể thực hiện: UBND TP.HCM, Sở Kế hoạch và Đầu tư. Thời gian: 5 năm tới.

2. Kiểm soát và tối ưu hóa chi thường xuyên: Rà soát, cắt giảm các khoản chi không cần thiết, nâng cao hiệu quả quản lý bộ máy hành chính để giảm chi phí duy trì, đồng thời đảm bảo các dịch vụ công thiết yếu được cung cấp đầy đủ. Chủ thể: Sở Tài chính, các cơ quan hành chính. Thời gian: 2 năm.

3. Nâng cao năng suất lao động và đổi mới công nghệ: Đẩy mạnh đầu tư cho giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và nghiên cứu khoa học, khuyến khích ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất và dịch vụ. Chủ thể: Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ. Thời gian: 5 năm.

4. Cải thiện quản lý và giám sát chi ngân sách công: Tăng cường minh bạch, kiểm toán và giám sát các dự án đầu tư công, xử lý nghiêm các vi phạm, đảm bảo tiến độ và hiệu quả sử dụng vốn. Chủ thể: Kiểm toán Nhà nước, UBND TP.HCM. Thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng và điều chỉnh chính sách chi tiêu công phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành tài chính công, kinh tế phát triển: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và kết quả thực nghiệm để phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo hoặc luận văn, luận án.

3. Cơ quan quản lý ngân sách và tài chính công: Áp dụng các khuyến nghị nhằm cải thiện công tác phân bổ, giám sát và sử dụng ngân sách nhà nước tại địa phương.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu rõ tác động của chi tiêu công đến môi trường kinh tế địa phương, từ đó đưa ra quyết định đầu tư phù hợp với xu hướng phát triển của TP.HCM.

Câu hỏi thường gặp

1. Chi tiêu công có thực sự thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại TP.HCM không?
   Có, nghiên cứu cho thấy chi tiêu công, đặc biệt chi đầu tư phát triển, có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tăng trưởng GDP của TP.HCM trong giai đoạn 1990-2012.

2. Cơ cấu chi tiêu công ảnh hưởng thế nào đến tăng trưởng kinh tế?
   Chi đầu tư phát triển đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng dài hạn, trong khi chi thường xuyên chủ yếu duy trì hoạt động bộ máy nhà nước và có tác động ngắn hạn.

3. Tại sao năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp thấp vào tăng trưởng?
   Do hiệu quả sử dụng vốn và lao động chưa cao, trình độ công nghệ còn thấp, và hạn chế trong đổi mới sáng tạo, dẫn đến năng suất lao động chưa được cải thiện đáng kể.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả chi tiêu công?
   Cần tăng cường quản lý, giám sát chi ngân sách, ưu tiên các dự án đầu tư có hiệu quả, đồng thời kiểm soát chi thường xuyên để tránh lãng phí.

5. Nghiên cứu có áp dụng được cho các địa phương khác không?
   Mô hình và kết quả nghiên cứu có thể tham khảo cho các đô thị lớn có đặc điểm kinh tế tương tự, tuy nhiên cần điều chỉnh phù hợp với điều kiện cụ thể từng địa phương.

Kết luận

• Chi tiêu công tại TP.HCM có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế, đặc biệt chi đầu tư phát triển đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng dài hạn.
• Quy mô chi tiêu công tăng từ 9,1% GDP (1996-2000) lên 30,3% GDP (2011-2012), đồng thời tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 10,9%/năm.
• Năng suất các nhân tố tổng hợp đóng góp hạn chế, cho thấy cần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và đổi mới công nghệ.
• Quản lý chi ngân sách còn tồn tại nhiều hạn chế, cần cải thiện để đảm bảo hiệu quả và tiến độ các dự án đầu tư công.
• Đề xuất các giải pháp tăng cường đầu tư phát triển, kiểm soát chi thường xuyên, nâng cao năng suất lao động và cải thiện quản lý ngân sách nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 2-5 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và cập nhật dữ liệu để đánh giá hiệu quả chính sách.

Các nhà quản lý và hoạch định chính sách cần ưu tiên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa chi tiêu công, góp phần phát triển kinh tế TP.HCM bền vững và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý thuyết về chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Chương 2: Thực trạng chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh 1995-2012. Chương 3: Nghiên cứu định lượng sự tác động của chi tiêu công đến tăng trưởng kinh tế tại TP. Chương 4: Kết luận và khuyến nghị.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƢƠNG 1: LÝ THUYẾT VỀ CHI TIÊU CÔNG VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ 1. Lý thuyết về chi tiêu công 1. Khái niệm Chi tiêu công là một trong những thuộc tính vốn có khách quan của khâu tài chính công, phản ánh sự phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính công của nhà nước. Hay nói khác hơn, chi tiêu công trực tiếp trả lời câu hỏi: "Nhà nước chi cho cái gì".

Trong khuôn khổ tài chính công, chi tiêu công là các khoản chi tiêu của các cấp chính quyền, các đơn vị quản lý hành chính, các đơn vị sự nghiệp được kiểm soát và tài trợ bởi Chính phủ. Ngoại trừ các khoản chi của các quỹ ngoài ngân sách, về cơ bản chi tiêu công thể hiện các khoản chi của ngân sách Chính phủ hàng năm được Quốc hội thông qua. Vì vậy, trong phạm vi của đề tài này, chi tiêu công được hiểu một cách ngắn ngọn của chi ngân sách nhà nước (quá trình sử dụng quỹ ngân sách nhằm thực thi nhiệm vụ của bộ máy nhà nước và các mục tiêu chính sách từng giai đoạn). Những đặc điểm cơ bản của chi tiêu công Chi tiêu công có một số đặc điểm cơ bản sau đây: - Điểm nổi bật của chi tiêu công là nhằm phục vụ cho lợi ích chung của cộng đồng dân cư ở các vùng hay phạm vi quốc gia.

Điều này xuất phát từ chức năng quản lý toàn diện của nền kinh tế- xã hội của nhà nước và cũng chính là quá trình thực hiện chức năng đó của nhà nước đã cung cấp một lượng hàng hóa công cộng khổng lồ cho nền kinh tế. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 - Chi tiêu công luôn gắn liền với bộ máy nhà nước và những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà nhà nước thực hiện. Các khoản chi tiêu công do chính quyền các cấp đảm nhận theo nội dung đã được quy định trong phân cấp quản lý ngân sách nhà nước và các khoản chi tiêu này nhằm đảm bảo cho các cấp chính quyền thực hiện các chức năng quản lý, phát triển kinh tế - xã hội. Song song đó, các cấp của cơ quan quyền lực nhà nước là chủ thể duy nhất quyết định cơ cấu, nội dung, mức độ của các khoản chi tiêu công cộng nhằm thực hiện các mục tiêu nhiệm vụ kinh tế, chính trị xã hội của quốc gia.

- Các khoản chi tiêu hoàn toàn mang tính công cộng. Chi tiêu công tương ứng với những đơn đặt hàng của Chính phủ về mua hàng hóa, dịch vụ nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước. Đồng thời đó cũng là những khoản chi cần thiết, phát sinh tương đối ổn định như: chi lương cho công chức nhà nước, chi hàng hóa dịch vụ công đáp ứng yêu cầu tiêu dùng của người dân,. - Các khoản chi tiêu công cộng mang tính không hoàn trả hay hoàn trả không trực tiếp.

Điều này thể hiện ở chỗ không phải mọi khoản thu với mức độ và số lượng của những địa chỉ cụ thể đều hoàn lại dưới hình thức các khoản chi tiêu công cộng. Điều này được quyết định bởi những chức năng tổng hợp về kinh tế - xã hội của nhà nước. Lý thuyết về chi tiêu công Các lý thuyết thường không chỉ ra một cách rõ ràng tác động của chi tiêu công đối với tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, hầu hết các nhà kinh tế đều thống nhất với nhau rằng: Trong một số trường hợp, việc cắt giảm hay gia tăng quy mô chi tiêu công đều có ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

Đường cong RAHN Nhà kinh tế học Richard Rahn (1986) đã đưa ra biểu đồ biểu diện mối quan hệ giữa quy mô chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. Biểu đồ này gọi là "Đường cong Rahn" (The Rahn Curve) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Hình 1: Đƣờng cong Rahn (Nguồn: The Rahn Curve Chart from www.com) Trên biểu đồ đường cong Rahn: - Trục tung biểu diễn tốc độ tăng trưởng kinh tế. - Trục hành biểu diện chi tiêu công theo % GDP. - Đường cong Rahn có dạng lồi so với góc tọa độ.

- Đỉnh của đường cong Rahn thể hiện mức chi tiêu công tối ưu đối với tăng trưởng kinh tế. Quy mô tối ưu này không có con số chính xác nhưng dao động khoảng từ 15% đến 25% GDP. Đường cong Rahn hàm ý: tăng trưởng kinh tế sẽ đạt được tối đa khi chi tiêu công là vừa phải và được phân bổ hết cho những hàng hóa công cơ bản như cơ sở hạ tầng…. Tuy nhiên, chi tiêu công sẽ có hại đối với tăng trưởng kinh tế nếu nó vượt qua mức giới hạn này, tức là chi tiêu công nằm phía biên kia dốc của đường cong Rahn.

Trường phái của John Maynard Keynes Các nhà kinh tế học theo trường phái của Keynes cho rằng: chi tiêu công – đặc biệt là các khoản chi tiêu thông qua vay nợ có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhờ làm TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 tăng sức mua (tổng cầu) của nền kinh tế. Nhưng lý thuyết của trường phái Keynes đã bỏ qua một sự thật là Chính phủ không thể bơm sức mua vào nền kinh tế trước khi làm giảm nó thông qua thuế và vay nợ. Các trường phái kinh tế khác Các nhà kinh tế khác cho rằng việc cắt giảm thâm hụt ngân sách sẽ có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế, họ lập luận như sau: CẮT GIẢM CẮT GIẢM GIẢM LÃI SUẤT CHI TIÊU CÔNG THÂM HỤT NGÂN SÁCH TĂNG ĐẦU TƯ TĂNG NĂNG SUẤT TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Lập luận này sẽ đúng nếu như mối quan hệ giữa các biến số trên là chặt chẽ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng giả thiết trên đã đề cao quá mức mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách, lãi suất, đầu tư và tăng trưởng kinh tế.

Các quan điểm thuộc các trường phái kinh tế khác không đưa ra câu hỏi rõ ràng về mối quan hệ giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế nhưng hầu hết các nhà kinh tế học đều đồng ý rằng: trong những trường hợp nhất định việc cắt giảm chi tiêu công sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và có những trường hợp việc gia tăng chi tiêu công là có lợi cho tăng trưởng kinh tế. Lý thuyết về tăng trƣởng kinh tế 1. Khái niệm Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng về quy mô sản lượng quốc gia hoặc quy mô sản lượng quốc gia bình quân trên đầu người qua một thời gian nhất định. Bản chất của tăng trưởng kinh tế là sự đảm bảo gia tăng cả quy mô sản lượng và sản lượng bình quân trên đầu người.

Một cách tổng quát, ta có thể đo lường tăng trưởng kinh tế bằng các chỉ tiêu: tổng sản phẩm quốc nội, tổng sản phẩm quốc dân và tổng sản phẩm tính bình quân đầu người. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 Tổng sản phẩm quốc nội- GDP (Gross Domestic Product): GDP là giá trị bằng tiền của tất cả các sản phẩm vật chất và dịch vụ cuối cùng được sản xuất trên phạm vi lãnh thổ của một nước trong một thời gian nhất định (thường là một năm). GDP thường được tính bằng 3 phương pháp sau: * Phƣơng pháp 1: Phƣơng pháp trực tiếp (theo tổng thu nhập) W: tiền lương R: thu nhập cho thuê i: thu nhập của người cho vay (lãi) GDP = W + R + i+ Π+ Ti + De Π: lợi nhuận của chủ doanh nghiệp Ti: thuế gián thu De: bù đắp hao mòn tài sản cố định * Phƣơng pháp 2: Phƣơng pháp gián tiếp (theo giá trị gia tăng) GDP =  VA Trong đó: VA= giá trị sản lượng- giá trị sản phẩm trung gian * Phƣơng pháp 3: theo luồng chi tiêu C: tiêu dùng của hộ gia đình I: chi cho đầu tư GDP = C + I + G + X - M G: chi tiêu của Chính phủ X: giá trị hàng xuất khẩu M: giá trị hàng nhập khẩu Tổng sản phẩm quốc dân- GNP (Gross National Product): là giá trị bằng tiền của tất cả các sản phẩm vật chất và dịch vụ cuối cùng được tạo ra bởi công dân của một nước trong một thời gian nhất định (thường là một năm). NFFI: thu nhập yếu tồ ròng từ nước ngoài.

IFFI: thu nhập từ nước ngoài chuyển vào trong nước. GNP = GDP+NFFI= GDP+IFFI- OFFI OFFI: thu nhập từ trong nước chuyển ra nước ngoài. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 Tổng sản phẩm tính bình quân đầu người (mức thu nhập bình quân đầu người- PCI- Per Capital Income): PCI = Y/P với Y: GDP (GNP), P: tổng dân số. Các công thức đo lƣờng tăng trƣởng kinh tế:  Xác định mức tăng trưởng tuyệt đối: ΔY= Yt – Y0 Y: GDP, GNP.

Yt: GDP, GNP tại thời điểm tăng trưởng kinh tế của thời kỳ phân tích. Y0: GDP, GNP tại thời điểm gốc của thời kỳ phân tích.  Xác định mức tốc độ tăng trưởng: gy = ΔY/Y0 x 100 Y: GDP, GNP. ΔY: mức gia tăng trưởng kinh tế GDP hoặc GNP giữa hai thời điểm.

Y0: GDP, GNP tại thời điểm gốc. Các mô hình tăng trưởng kinh tế STT TÊN LUẬN ĐIỂM CƠ BẢN Adam Smith (thế kỷ XVII): Là người đầu tiên đưa ra mô hình phát triển tư bản chủ nghĩa dựa trên tiết kiệm và đầu tư cao. Adam Smith đã dựa trên quá trình tích lũy tư bản, với tư LÝ THUYẾT tưởng ủng hộ tự do cạnh tranh và giảm thiểu sự can TĂNG thiệp của Chính phủ vào nền kinh tế. Ông cho rằng 1 TRƢỞNG muốn tăng trưởng kinh tế thì phải phát triển đầu tư KINH TẾ nhờ việc cắt giảm tiêu dùng.

CỔ ĐIỂN David Ricardo (thế kỷ XVIII) Giới hạn nguồn lực đối với tăng trưởng kinh tế là tài nguyên thiên nhiên. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 Karl Marx (thế kỷ XIX) Lý thuyết về sự phát triển của tư bản chủ nghĩa quy luật giá trị thặng dư. John Maynard Keynes (thế kỷ XX) MÔ HÌNH Các nền kinh tế hiện đại cần các chính sách chủ TĂNG động để quản lý và tăng trưởng kinh tế. TRƢỞNG Roy F.

Harrord và Evsey Domar (1940) 2 KINH TẾ Nguồn bốn của tăng trưởng kinh tế chính là lượng TRƢỜNG vốn tăng thêm có được từ đầu tư và tiết kiệm của PHÁI quốc gia.