Nghiên Cứu Các Nhân Tố Tác Động Đến Thâm Hụt Ngân Sách Nhà Nước Tại Việt Nam Giai Đoạn 2002-2012 ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh các nhân tố tác động thâm hụt ngân sách nhà nước tại việt nam 2002 2012, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện

• Tác giả: Lê Tự Thành Công
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Tác Động Thâm Hụt Ngân Sách Nhà Nước Tại Việt Nam (2002-2012)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa và đóng góp của bài nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tác động của thâm hụt ngân sách
• 2.2. Các nghiên cứu có liên quan
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu thu thập
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2.2. Xây dựng các giả thiết
• 3.2.3. Quy trình thực hiện mô hình của bài nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kiểm định tính dừng các biến trong mô hình
• 4.2. Độ trễ tối đa mô hình nghiên cứu
• 4.3. Loại bỏ độ trễ không phù hợp
• 4.4. Kiểm định tính đồng liên kết các chuỗi thời gian
• 4.5. Mô Hình VECM
• 4.6. Kiểm định tính ổn định mô hình VECM
• 4.7. Hàm phản ứng xung lực
• 4.8. Phân tích phân rã phương sai
• 4.9. Kiểm định nhân quả Granger
• 4.10. Kết luận mô hình VECM
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về thâm hụt ngân sách nhà nước tại Việt Nam 2002 2012

Thâm hụt ngân sách nhà nước tại Việt Nam trong giai đoạn 2002-2012 đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế và xã hội. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố tác động thâm hụt ngân sách nhà nước và tìm hiểu nguyên nhân cũng như hệ quả của tình trạng này. Việc hiểu rõ về tình hình ngân sách nhà nước Việt Nam trong giai đoạn này là rất cần thiết để đưa ra các giải pháp hiệu quả.

1.1. Tình hình ngân sách nhà nước Việt Nam giai đoạn 2002 2012

Trong giai đoạn 2002-2012, thâm hụt ngân sách nhà nước tại Việt Nam liên tục gia tăng, gây áp lực lớn lên nền kinh tế. Các số liệu cho thấy, tỷ lệ thâm hụt ngân sách đã vượt qua mức an toàn, ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu và đầu tư của chính phủ.

1.2. Nguyên nhân chính dẫn đến thâm hụt ngân sách

Các nhân tố tác động thâm hụt ngân sách bao gồm chi tiêu chính phủ tăng cao, lạm phát và các yếu tố kinh tế vĩ mô khác. Việc phân tích các nguyên nhân này sẽ giúp xác định các giải pháp phù hợp để giảm thiểu thâm hụt ngân sách.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý thâm hụt ngân sách

Quản lý thâm hụt ngân sách nhà nước là một thách thức lớn đối với chính phủ Việt Nam. Việc duy trì mức thâm hụt ở mức hợp lý là cần thiết để đảm bảo sự ổn định kinh tế. Tuy nhiên, các yếu tố như lạm phát và chi tiêu công không hiệu quả đã làm gia tăng áp lực lên ngân sách.

2.1. Tác động của lạm phát đến ngân sách nhà nước

Lạm phát cao không chỉ làm giảm sức mua của người dân mà còn làm tăng chi phí cho chính phủ. Điều này dẫn đến việc chính phủ phải tăng cường vay nợ để bù đắp cho thâm hụt ngân sách.

2.2. Chi tiêu công và hiệu quả sử dụng ngân sách

Chi tiêu công không hiệu quả là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thâm hụt ngân sách. Việc phân bổ ngân sách không hợp lý có thể dẫn đến lãng phí và gia tăng nợ công.

III. Phương pháp nghiên cứu và phân tích thâm hụt ngân sách

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp phân tích định lượng để đánh giá các nhân tố tác động thâm hụt ngân sách. Mô hình VECM và kiểm định Granger sẽ được áp dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến.

3.1. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết

Mô hình nghiên cứu sẽ được xây dựng dựa trên các giả thuyết về mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và các yếu tố kinh tế vĩ mô như lạm phát và chi tiêu chính phủ.

3.2. Dữ liệu và quy trình thực hiện

Dữ liệu thu thập từ các nguồn chính thức sẽ được sử dụng để phân tích. Quy trình thực hiện sẽ bao gồm các bước kiểm định và phân tích số liệu để đưa ra kết quả chính xác.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ chặt chẽ giữa thâm hụt ngân sách và các yếu tố như lạm phát và chi tiêu chính phủ. Những phát hiện này có thể được áp dụng để cải thiện chính sách tài khóa tại Việt Nam.

4.1. Phân tích kết quả mô hình VECM

Mô hình VECM cho thấy rằng chi tiêu chính phủ và lạm phát có tác động đáng kể đến thâm hụt ngân sách. Kết quả này khẳng định tầm quan trọng của việc kiểm soát chi tiêu công.

4.2. Ứng dụng kết quả vào chính sách tài khóa

Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách tài khóa hiệu quả hơn, nhằm giảm thiểu thâm hụt ngân sách và đảm bảo sự phát triển bền vững cho nền kinh tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về thâm hụt ngân sách

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý thâm hụt ngân sách nhà nước là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Các chính sách tài khóa cần được điều chỉnh để đảm bảo sự ổn định và phát triển kinh tế trong tương lai.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các nhân tố tác động thâm hụt ngân sách bao gồm lạm phát và chi tiêu chính phủ. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp cải thiện chính sách tài khóa.

5.2. Triển vọng tương lai và khuyến nghị

Để giảm thiểu thâm hụt ngân sách, chính phủ cần thực hiện các biện pháp kiểm soát chi tiêu và tăng cường quản lý ngân sách. Các khuyến nghị này sẽ giúp đảm bảo sự phát triển bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2002-2012, thâm hụt ngân sách nhà nước tại Việt Nam duy trì ở mức cao và kéo dài, trở thành vấn đề kinh tế vĩ mô quan trọng cần được giải quyết. Theo số liệu từ Bộ Tài Chính Việt Nam, thâm hụt ngân sách liên tục gia tăng, gây áp lực lớn lên sự ổn định tài chính quốc gia và ảnh hưởng tiêu cực đến các chỉ số kinh tế như lạm phát, nợ công và tăng trưởng GDP. Nghiên cứu tập trung phân tích các nhân tố vĩ mô tác động đến thâm hụt ngân sách, bao gồm chi tiêu chính phủ, lạm phát, cung tiền, nhằm làm rõ mối quan hệ nhân quả giữa các biến này trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam. Mục tiêu cụ thể là xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến thâm hụt ngân sách, đồng thời đánh giá tác động hai chiều giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong giai đoạn 2002-2012, sử dụng dữ liệu theo quý tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách tài khóa, giúp giảm thiểu thâm hụt ngân sách, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết kinh tế chính: lý thuyết chi tiêu chính phủ và thâm hụt ngân sách, cùng với mô hình mối quan hệ nhân quả Granger và mô hình Vector Error Correction Model (VECM). Lý thuyết chi tiêu chính phủ nhấn mạnh vai trò của chi tiêu công trong việc ảnh hưởng đến tổng cầu, đầu tư và tăng trưởng kinh tế, đồng thời giải thích hiệu ứng lấn át đầu tư tư nhân khi thâm hụt ngân sách tăng cao. Mô hình VECM được sử dụng để phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến kinh tế vĩ mô như thâm hụt ngân sách (FD), chi tiêu chính phủ (GE), lạm phát (CPI) và cung tiền (M2). Các khái niệm chính bao gồm: thâm hụt ngân sách nhà nước, lạm phát, cung tiền M2, chi tiêu chính phủ, và mối quan hệ đồng liên kết giữa các chuỗi thời gian kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ Bộ Tài Chính Việt Nam, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), bao gồm dữ liệu theo quý về thâm hụt ngân sách, chi tiêu chính phủ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và cung tiền M2 trong giai đoạn 2002-2012. Các biến được xử lý dưới dạng logarit tự nhiên để giảm thiểu biến động. Phương pháp phân tích chính là mô hình VECM, được lựa chọn sau khi kiểm định tính dừng của các biến bằng kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF) và kiểm định đồng liên kết giữa các chuỗi thời gian. Quy trình nghiên cứu gồm các bước: kiểm định tính dừng, lựa chọn độ trễ tối đa (độ trễ 4 quý), loại bỏ độ trễ không phù hợp, kiểm định đồng liên kết, xây dựng mô hình VECM, kiểm định tính ổn định mô hình, phân tích hàm phản ứng xung lực, phân tích phân rã phương sai và kiểm định nhân quả Granger. Cỡ mẫu gồm 40 quan sát theo quý trong 10 năm, phương pháp chọn mẫu dựa trên dữ liệu sẵn có và tính đại diện cho nền kinh tế Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chi tiêu chính phủ tác động tích cực đến thâm hụt ngân sách: Kết quả mô hình VECM cho thấy khi chi tiêu chính phủ tăng 1 đơn vị, thâm hụt ngân sách tăng khoảng 2 đơn vị trong dài hạn, với mức ý nghĩa thống kê 5%. Phân tích phân rã phương sai cho thấy chi tiêu chính phủ giải thích khoảng 19-20% sự biến động của thâm hụt ngân sách trong các kỳ quan sát.

2. Lạm phát có tác động giảm thâm hụt ngân sách trong dài hạn: Mối quan hệ dài hạn cho thấy khi CPI tăng 1 đơn vị, thâm hụt ngân sách giảm khoảng 3.966 đơn vị. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, thâm hụt ngân sách phản ứng giảm mạnh với cú sốc lạm phát nhưng sau đó tăng nhẹ và ổn định. Lạm phát giải thích khoảng 21-27% sự biến động của thâm hụt ngân sách.

3. Cung tiền M2 có ảnh hưởng hạn chế: Cung tiền M2 có tác động giảm thâm hụt ngân sách trong ngắn hạn nhưng ảnh hưởng này không bền vững trong dài hạn. M2 chỉ giải thích khoảng 8% sự biến động của thâm hụt ngân sách.

4. Mối quan hệ nhân quả Granger: Kiểm định nhân quả Granger xác nhận chi tiêu chính phủ và lạm phát là nguyên nhân gây ra thâm hụt ngân sách với mức ý nghĩa thống kê 5%. Ngược lại, thâm hụt ngân sách không có tác động nhân quả đến lạm phát.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy chi tiêu chính phủ là nhân tố chủ đạo làm gia tăng thâm hụt ngân sách tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về hiệu ứng lấn át đầu tư và áp lực tài khóa. Mối quan hệ giảm của lạm phát lên thâm hụt ngân sách trong dài hạn có thể được giải thích bởi việc lạm phát vừa phải kích thích tăng trưởng kinh tế, tăng nguồn thu thuế, từ đó giảm áp lực thâm hụt. Tuy nhiên, trong dài hạn, lạm phát cao dai dẳng có thể làm tăng chi phí vay nợ và giảm thu ngân sách, gây áp lực ngược lên thâm hụt. Sự khác biệt này cũng phản ánh đặc thù dữ liệu Việt Nam, trong đó thâm hụt ngân sách bao gồm chi trả nợ gốc, làm tăng giá trị thâm hụt so với tiêu chuẩn quốc tế. Cung tiền M2 có ảnh hưởng không rõ ràng, có thể do chính sách tiền tệ thắt chặt hoặc kỳ vọng lạm phát thay đổi trong giai đoạn nghiên cứu. Kết quả nhân quả Granger củng cố vai trò của chi tiêu chính phủ và lạm phát trong việc điều tiết thâm hụt ngân sách, đồng thời cho thấy thâm hụt ngân sách chưa phải là nguyên nhân trực tiếp gây lạm phát tại Việt Nam, khác với một số nghiên cứu ở các nền kinh tế khác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Kiểm soát và tối ưu hóa chi tiêu chính phủ: Chính phủ cần rà soát, cắt giảm các khoản chi không hiệu quả, ưu tiên đầu tư vào các dự án có tỷ suất sinh lợi cao nhằm giảm áp lực thâm hụt ngân sách. Mục tiêu giảm thâm hụt ít nhất 10% trong vòng 3 năm tới, do Bộ Tài Chính phối hợp với các bộ ngành thực hiện.

2. Ổn định và kiểm soát lạm phát: Áp dụng chính sách tiền tệ linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa để duy trì lạm phát ở mức hợp lý, tránh lạm phát cao kéo dài gây áp lực lên ngân sách. Ngân hàng Nhà nước cần duy trì lạm phát dưới 5% hàng năm trong giai đoạn 2024-2026.

3. Tăng cường quản lý nợ công và chi trả nợ: Cải thiện cơ chế quản lý nợ công, giảm chi trả nợ gốc trong ngân sách thường xuyên, nhằm giảm gánh nặng tài chính và thâm hụt. Bộ Tài Chính cần xây dựng kế hoạch giảm tỷ lệ chi trả nợ gốc xuống dưới 15% tổng chi ngân sách trong 5 năm tới.

4. Nâng cao hiệu quả thu ngân sách: Cải cách hệ thống thuế, chống thất thu và tăng cường thu thuế từ các nguồn thu mới để tăng nguồn thu ngân sách, giảm thâm hụt. Tổng cục Thuế cần phấn đấu tăng thu ngân sách tối thiểu 8% mỗi năm trong giai đoạn 2024-2027.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tài khóa: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến thâm hụt ngân sách, từ đó xây dựng chính sách tài chính hiệu quả, cân đối ngân sách và kiểm soát lạm phát.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô: Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp phân tích mô hình VECM, nhân quả Granger trong nghiên cứu mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và các biến kinh tế vĩ mô.

3. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo thực tiễn về phân tích dữ liệu chuỗi thời gian, mô hình kinh tế lượng và ứng dụng trong nghiên cứu kinh tế Việt Nam.

4. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Hỗ trợ đánh giá rủi ro tài chính quốc gia, dự báo biến động kinh tế vĩ mô và xây dựng chiến lược đầu tư phù hợp với bối cảnh thâm hụt ngân sách và lạm phát.

Câu hỏi thường gặp

1. Thâm hụt ngân sách là gì và tại sao nó quan trọng?
   Thâm hụt ngân sách là tình trạng chi tiêu của chính phủ vượt quá thu nhập trong một kỳ nhất định. Nó quan trọng vì ảnh hưởng đến ổn định tài chính quốc gia, lạm phát, nợ công và tăng trưởng kinh tế.

2. Chi tiêu chính phủ ảnh hưởng thế nào đến thâm hụt ngân sách?
   Chi tiêu chính phủ tăng sẽ làm tăng thâm hụt ngân sách nếu không có sự tăng tương ứng về thu ngân sách. Nghiên cứu cho thấy chi tiêu chính phủ là nhân tố chính làm gia tăng thâm hụt tại Việt Nam.

3. Lạm phát có phải là nguyên nhân gây thâm hụt ngân sách không?
   Lạm phát có thể ảnh hưởng đến thâm hụt ngân sách thông qua tăng lãi suất danh nghĩa và giảm thu ngân sách thực tế. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nghiên cứu cho thấy lạm phát có tác động giảm thâm hụt ngân sách trong dài hạn, do tăng thuế và kích thích kinh tế.

4. Phương pháp VECM là gì và tại sao được sử dụng?
   VECM là mô hình kinh tế lượng dùng để phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến có đồng liên kết. Nó phù hợp với dữ liệu chuỗi thời gian kinh tế vĩ mô như thâm hụt ngân sách, lạm phát, chi tiêu chính phủ.

5. Làm thế nào để giảm thâm hụt ngân sách hiệu quả?
   Giảm thâm hụt ngân sách cần kiểm soát chi tiêu công, tăng thu ngân sách, ổn định lạm phát và quản lý nợ công hiệu quả. Các chính sách phối hợp giữa tài khóa và tiền tệ là chìa khóa thành công.

Kết luận

• Chi tiêu chính phủ là nhân tố chủ đạo làm tăng thâm hụt ngân sách tại Việt Nam trong giai đoạn 2002-2012.
• Lạm phát có tác động giảm thâm hụt ngân sách trong dài hạn, phản ánh đặc thù kinh tế Việt Nam.
• Cung tiền M2 có ảnh hưởng hạn chế và không bền vững đến thâm hụt ngân sách.
• Mối quan hệ nhân quả Granger xác nhận chi tiêu chính phủ và lạm phát là nguyên nhân gây ra thâm hụt ngân sách, không ngược lại.
• Cần tiếp tục mở rộng nghiên cứu với dữ liệu dài hạn hơn và bổ sung các biến kinh tế khác như tỷ giá, GDP để nâng cao độ tin cậy kết quả.

Next steps: Chính phủ và các cơ quan quản lý cần áp dụng các giải pháp kiểm soát chi tiêu, ổn định lạm phát và nâng cao hiệu quả thu ngân sách. Các nhà nghiên cứu nên phát triển mô hình phân tích với dữ liệu cập nhật và đa chiều hơn.

Các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia kinh tế hãy sử dụng kết quả nghiên cứu này để xây dựng chính sách tài khóa hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế bền vững cho Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -o0o- LÊ TỰ THÀNH CÔNG CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG THÂM HỤT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI VIỆT NAM (2002-2012) LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TỀ TP.HCM - Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -o0o- LÊ TỰ THÀNH CÔNG CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG THÂM HỤT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI VIỆT NAM (2002-2012) Chuyên ngành: Tài Chính- Ngân hàng Mã Số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TỀ Hướng Dẫn Khoa Học PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa TP.HCM - Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: a. Những nội dung trong luận văn này là do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hoa. Mọi tham khảo dùng trong luận văn đều được trích dẫn rõ ràng và trung thực về tên tác giả, tên công trình, thời gian và địa điểm công bố. Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế đào tạo, hay gian trá, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Tác giả Lê Tự Thành Công LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục Lục Danh Mục Các Bảng Biểu Lời mở đầu . 1 Chương 1: Giới Thiệu.1 Vấn đề nghiên cứu .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Đối tượng nghiên cứu .4 Ý nghĩa và đóng góp của bài nghiên cứu .5 Kết cấu nghiên cứu . 3 Chương 2: Tổng quan nghiên cứu .1 Tác động của thâm hụt ngân sách .2 Các nghiên cứu có liên quan . 11 Chương 3: Thiết kế nghiên cứu.1 Dữ liệu thu thập .2 Phương pháp nghiên cứu .1 Mô hình nghiên cứu .2 Xây dựng các giả thiết .3 Quy trình thực hiện mô hình của bài nghiên cứu . 24 Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu .1 Kiểm định tính dừng các biến trong mô hình .2 Độ trễ tối đa mô hình nghiên cứu .3 Loại bỏ độ trễ không phù hợp .4 Kiểm định tính đồng liên kết các chuỗi thời gian .5 Mô Hình VECM .6 Kiểm định tính ổn định mô hình VECM . 30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.7 Hàm phản ứng xung lực .8 Phân tích phân rã phương sai .9 Kiểm định nhân quả Granger .10 Kết luận mô hình VECM . 35 Chương 5: Kết luận . 37 Danh mục tài liệu tham khảo Phụ Lục LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Nội dung Trang Bảng 2.1:Tổng kết các kết quả nghiên cứu 16 Bảng 4.1: Kết quả chọn độ trễ tối đa 25 Bảng 4.2: Kết quả loại bỏ độ trễ 25 Bảng 4.3: Kiểm định tính đồng liên kết 26 Bảng 4.4 Kết quả mô hình VECM 27 Bảng 4.5 Kết quả kiểm định tính ổn định mô hình VECM 30 Hình 4.1 Vòng tròn đơn vị 31 Hình 4.2 Phản ứng của thâm hụt ngân sách trước những cú sốc 31 Hình 4.3 Phản ứng của lạm phát trước những cú sốc 33 Bảng 4.6 Kết quả phân tích phân rã phương sai của FD 33 Bảng 4.7 Kết quả phân tích phân rã phương sai của CPI.8 Kết quả kiểm định Granger 35 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 LỜI MỞ ĐẦU. Thâm hụt ngân sách nhà nước ở mức cao và kéo dài nhiều năm luôn là mối quan tâm của tất cả các nước. Việc xử lý thâm hụt ngân sách là vấn đề đau đầu và rất nhạy cảm do thâm hụt ngân sách không chỉ tác động tác động tức thời nền kinh tế mà còn tác động tới độ bền vững nền kinh tế. Hơn thế nữa thâm hụt ngân sách nhà nước là nguyên nhân gây ra những căn bệnh nền kinh tế khác như: lạm phát cao, nợ quốc gia tăng cao có thể gây khủng hoảng nợ. Từ đó cho thấy, vấn đề thâm hụt ngân sách nhà nước ở mức cao và kéo dài nhiều năm nguy hại nhường nào cho phát triển kinh tế, xã hội của một quốc gia. Hạn chế tình trạng thâm hụt ngân sách nhà nước ở mức cao và kéo dài nhiều năm đã và đang là mối quan tâm thường nhật của tất cả các Chính phủ ở các nước. Còn ở Việt Nam thì thâm hụt ngân sách liên tục cao qua các năm nên việc tìm ra nhân tố tác động đến thâm hụt ngân sách rất là quan trọng. Bài nghiên cứu của tôi sử dụng mối quan hệ nhân quả Granger và mô hình VECM theo bài nghiên cứu Aviral Kumar Tiwari, A. Theo kết quả nghiên cứu cho rằng chi tiêu chính phủ và lạm phát tác động thâm hụt ngân sách tại Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG TỚI THÂM HỤT NGÂN SÁCH TẠI VIỆT NAM (2002-2012) Chương 1: Giới thiệu 1.1 Vấn đề nghiên cứu Khủng hoảng tài chính toàn cầu và sự leo thang của nợ công, vấn đề khủng hoảng nợ châu Âu tiếp tục cho thấy sự cần thiết phải hạn chế thâm hụt ngân sách nhà nước trong thời kỳ kinh tế thuận lợi, chủ động đối phó với thâm hụt ngân sách nhà nước bùng phát trong thời kỳ suy thoái, khủng hoảng, điều tiết nền kinh tế hiệu quả hơn. Đứng trước sự phục hồi kinh tế sẽ càng ngày gây áp lực lên ngân sách nhà nước. Trong khoảng 10 năm nay, thâm hụt ngân sách tại Việt Nam liên tục kéo dài nên việc tìm rõ nguyên nhân gây ra thâm hụt ngân sách nhà nước kéo dài liên tục là điều rất quan trọng. Nên việc nghiên cứu những nhân tố tác động tới thâm hụt ngân sách là rất quan trọng đối với việc quyết định điều hành chính sách tài khóa cũng như ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế bền vững. Hơn nữa bài nghiên cứu này còn tìm hiểu mối quan hệ hai chiều giữa thâm hụt ngân sách nhà nước và lạm phát tại Việt Nam 1. Mục tiêu nghiên cứu: Mục tiêu của bài nghiên cứu sẽ nghiên cứu những nhân tố vĩ mô tác động tới thâm hụt ngân sách như thế nào tại Việt Nam trong giai đoạn 2002-2012? Ngoài ra bài nghiên cứu còn nghiên cứu trong môi trường nền kinh tế Việt Nam lạm phát tăng có nguy cơ làm thâm hụt ngân sách tăng cao không? Và thâm hụt ngân sách có là nguyên nhân gây ra lạm phát không? 1. Đối tượng nghiên cứu Mẫu nghiên cứu chủ yếu là thâm hụt ngân sách chính phủ, chi tiêu chính phủ, lạm phát, cung tiền theo quý trong giai đoạn 2002-2012 tại Việt Nam. Ý nghĩa và đóng góp của nghiên cứu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Nếu tìm rõ nhân tố nào tác động thâm hụt ngân sách tại Việt Nam thì sẽ giúp các nhà kinh tế hoạch định rõ chi tiết các chính sách tài chính nhằm hạn chế thâm hụt ngân sách nhà nước hay nâng cao ngân sách nhà nước. Hơn thế nữa nhờ đó sẻ giảm được những vấn đề khác phát sinh thêm như nợ quốc gia hay lạm phát tăng cao. Có nhiều bài nghiên cứu tác động thâm hụt ngân sách nhà nước tới lạm phát cũng như tác động lạm phát lên thâm hụt ngân sách nhà nước. Nhưng có rất ít nghiên cứu quan tâm về mối quan hệ tác động hai chiều giữa thâm hụt ngân sách nhà nước và lạm phát. Bài nghiên cứu này góp phần làm rõ thêm những nghiên cứu mối quan hệ hai tác động lạm phát và thâm hụt ngân sách. Kết cấu nghiên cứu Nghiên cứu được thực hiện với kết cấu gồm 5 chương: Chương 1: Giới thiệu Chương 1 cũng cung cấp cho người đọc về mục tiêu, đối tượng nghiên cứu, và ý nghĩa hay đóng góp của nghiên cứu này. Chương 2: Tổng quan các nghiên cứu trước đây. Chương 2 cung cấp những nghiên cứu trước đây về các nhân tố tác động như thế nào tới thâm hụt ngân sách cũng như thâm hụt ngân sách sẽ tác động như thế tới các biến vĩ mô. Mỗi bài nghiên cứu sử dụng những loại mô hình khác nhau từ những mô hình đơn giản như OLS cho đến mô hình Panel Data hay mô hình VAR. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Bài nghiên cứu sử dụng kiểm định nhân quả và kiểm định mối quan hệ dài hạn của Aviral Kumar Tiwari, A. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Chương 4: Nội dung và các kết quả nghiên cứu Chương 4 đưa ra từng bước thực hiện các mô hình bài nghiên cứu cũng như kết quả và thảo luận về kết quả những mô hình. Chương 5: Kết luận. Kết luận những nhân tố tác động tới thâm hụt ngân sách. Cũng như làm rõ mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát tại Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Chương 2: Tổng quan nghiên cứu.1 Tác động thâm hụt ngân sách Thâm hụt ngân sách nhà nước là phổ biến và trong giới hạn nhất định, thâm hụt ngân sách nhà nước có tác động tích cực đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia. Thâm hụt ngân sách nhà nước tương ứng với chi lớn hơn thu sẽ có tác động trực tiếp tới tổng cầu, tới đầu tư và tăng trưởng kinh tế thông qua số nhân chi tiêu của chính phủ. Số nhân chi tiêu của chính phủ thể hiện tương quan giữa chi tiêu của chính phủ và sản lượng nền kinh tế, nó cho biết tăng một đồng chi tiêu của chính phủ thì thu nhập và sản lượng sẽ tăng lên bao nhiêu lần. Cũng như vậy, nếu giảm thuế một đồng thì thu nhập và sản lượng sẽ tăng lên bao nhiêu là vì khuynh hướng tiêu dùng cận biên lớn hơn 0 và nhỏ hơn 1. Đây cũng chính là luận cứ của các chính sách kích cầu, hỗ trợ nền kinh tế khi nền kinh tế có dấu hiệu hoặc ở giai đoạn suy thoái, dưới mức tiềm năng. Thâm hụt ngân sách nhà nước và việc phát triển thị trường trái phiếu chính phủ cũng là nền tảng để phát triển thị trường trái phiếu quốc gia. Thâm hụt ngân sách nhà nước mang lại một số mặt tích cực, nhưng khi vượt qua một ngưỡng nào đó, tùy vào điều kiện cụ thể của nền kinh tế xã hội, thì sẽ có tác động tiêu cực tới tất cả các khía cạnh cơ bản của nền kinh tế như tăng trưởng GDP, lạm phát, lãi suất, cán cân thương mại và tỉ giá hối đoái và vấn đề ổn định vĩ mô. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Tác động của thâm hụt ngân sách nhà nước tới lãi suất và đầu tư Khi không chịu các ràng buộc hành chính thì lãi suất sẽ được quyết định bởi cung cầu trên thị trường vốn vay. Tổng của tiết kiệm chính phủ và tiết kiệm tư nhân, hay còn gọi là tiết kiệm quốc gia, sẽ phản ánh cung còn đầu tư đại diện cho phía cầu của thị trường vốn vay.