Chương 1: GVHD: Thầy Trinh Văn Biểu Trang 6 SVTH: Nguyễn Thúy Anh Thư Sử dụng phần mềm PowerPoint trong dạy học Hóa học lớp 10 ở trường THPT 1.1 PHƯƠNG TIEN DẠY HOC 1.1 Phan loại phương tiện day học: 1.1 Phân loại theo tính chất: a) Nhóm truyền tin: cung cấp cho các giác quan của học sinh nguồn tin dưới dạng tiếng hoặc hình ảnh hoặc cả hai cùng một lúc. Những phương tiện truyền tin phẩn lớn là các phương tiện ding trong sinh hoạt như: máy chiếu phản xạ, máy chiếu qua dau, máy chiếu slide, máy chiếu phim, máy ghi âm, máy thu hình, máy tính, camera, máy truyền ảnh, các phương tiện ghi chép. b)Nhóm mang tin: là mhóm mà bản thân mỗi phương tiện đều chứa đựng một khối lượng tin nhất định. Những tin này được bố trí trên các vật liệu khác nhau và dưới các dạng riêng biệt gồm các loại sau: e Các tài liệu in: là những phương tiện mang tin về các sự vật, hiện tượng và các quá trình xảy ra trong tự nhiên được thể hiện dưới dạng viết, vẽ.
e Những phương tiện mang tin thính giác: là các phương tiện mang tin dưới dạng tiếng như: đĩa âm thanh, băng âm thanh, chương trình phát thanh. e© Những phương tiện mang tin thị giác: là các phương tiện được trình bày và bảo lưu tin dưới dạng hình ảnh như: tranh, biểu bảng, ban đổ, đồ thị, ảnh, phim dương ban, slide. se Những phương tiện mang tin nghe nhìn: là nhóm hỗn hợp, mang tin dưới dạng cả tiếng lẫn hình như: phim có tiếng, slide có băng âm thanh kèm theo, video, các buổi truyền hình, các buổi ghi hình, phương tiện đa chức năng (multimedia).2 Phân loại theo cách sit dụng: a) Phương tiện dùng trực tiếp để dạy học: e© Các phương tiện truyền thống: là các phương tiện đã được sử dụng từ lâu đời và ngày nay từng lúc, từng nơi vẫn còn được sử dụng. e Các phương tiện nghe nhìn được hình thành do sự phát triển của các ngành khoa học kỹ thuật, đặc biệt là ngành điện tử.
Do có hiệu quả cao trong truyền thông dạy học nên phương tiện nghe nhìn được sử dụng ngày càng nhiều trong quá trình dạy học. b) Phương tiện dùng để chuẩn bi và điều khiển lớp học: GVHD: Thầy Trịnh Văn Biểu Trang 7 SVTH: Nguyễn Thúy Anh Thư Sử dụng phần mềm PowerPoint trong dạy học Hóa học lớp 10 ở trường THPT © Phương tiện hỗ trợ: các loại bảng viết, giá, thiết bị thay đổi cường độ sáng trong lớp hoc. nhằm giúp cho thay giáo sử dụng các phương tiện dạy học được dễ dàng, có hiệu quả cao và không làm gián đoạn quá trình giảng dạy của thầy giáo. ¢ Phương tiện ghi chép: các phương tiện giúp cho việc chuẩn bị bài giảng, lưu trữ số liệu và kiểm tra kết quả học tập của học sinh được nhanh chóng và dễ dàng.
Ngày nay máy vi tính đã được sử dụng nhiều trong các trường học và được coi như một phương tiện có thể dùng để trực tiếp dạy học, vừa có thể được dùng cho việc kiểm tra, lưu trữ tài liệu và chuẩn bị bài giảng.3Phân loại theo chế độ phức tạp: a) Loại chế tạo không phức tạp: La loại có các tính chất như: do thẩy giáo tự nghiên cứu phát triển, cần ít thời gian chế tạo, giá thành không cao, tuổi thọ sử dụng thường ngấn , chỉ thích hợp cho một số ít người dạy. b) Loại chế tạo phức tạp: Là loại có các tính chất như: được nghiên cứu và phát triển bởi một số người, cẩn nhiều thời gian để chế tạo, gia thành tương đối cao, thường là sản phẩm hoàn hảo và thích hợp cho nhiều đối tượng sử dụng ở nhiều nơi.2 Vai trò của phương tiện dạy hoc trong giáo dục: Phương tiện có thể đóng nhiều vai trò trong quá trình dạy học. Các phương tiện dạy học thay thế cho những sự vật, hiện tượng và các quá trình xảy ra trong thực tiễn mà giáo viên và học sinh không thể tiếp cận trực tiếp được. Chúng giúp cho thầy giáo phát huy tất cả các giác quan của học sinh trong quá trình truyền thụ kiến thức, do đó giúp cho học sinh nhận biết được quan hệ giữa các hiện tượng và tái hiện được những khái niệm, quy luật làm cơ sở cho việc đút rút kinh nghiệm và áp dụng kiến thức đã học vào thực tế sản xuất.
Thực tiễn sư phạm cho thấy phương tiện dạy học có những đặc trưng chủ yếu như sau: e Có thể cung cấp cho học sinh các kiến thức một cách chắc chin và chính xác, như vậy nguồn tin họ nhận được trở nên đáng tin cậy và được nhớ lâu bén hơn. e Lam cho việc giảng dạy trở nên cụ thể hơn, vì vậy tăng thêm GVHD: Thầy Trịnh Văn Biểu Trang 8 SVTH: Nguyễn Thúy Anh Thư Sử dụng phần mềm PowerPoint trong dạy học Hóa học lớp 19 ở trường THPT khả năng của học sinh tiếp thu những sự vật, hiện tượng và các quá trình phức tạp mà bình thường hoc sinh khó nắm vững được. e Rút ngắn thời gian giảng dạy mà việc lĩnh hội kiến thức của học sinh lại nhanh hơn. e Giải phóng người hây giáo khỏi một khối lượng lớn các công việc tay chân, do đó làm tăng khả năng nâng cao chất lượng dạy học.
e Dé dàng gây được cảm tình và sự chú ý của học sinh. e Bằng việc sử dụng phương tiện day học giáo viên có thể kiểm tra một cách khách quan khả nang tiếp thu kiến thức cũng như sự hình thành kỹ năng, kỹ xảo của học sinh.3 Hiệu quả sử dụng của các loại phương tiện dạy hoe GVHD: Thấy Trịnh Văn Biểu Trang 9 SVTH: Nguyễn Thúy Anh Thư Sử dụng phần mềm PowerPoint trong dạy học Hóa học lớp 10 ở trường THPT haa PHƯƠNG PHÁP KEM HIỆU QUA PHƯƠNG TIEN KHONG CHIEU Mô hình hoạt động Tranh có tầm sâu Phim hoạt động đen trắng câm Phim hoạt động màu, có tiếng Thực hành Xã Thực hành cá nhân TRỰC TIẾP HIỆU Đồ án tham quan QUẢ NHẬT 1.4 Nguyên tắc sử dụng phương tiện dạy hoe: Phương tiện dạy học được sử dụng đúng lúc có tác dụng làm tăng hiệu quả sư phạm của nội dung và phương pháp day học lên rất nhiều lắn. Nhưng nếu không biết sử dung phương tiện dạy học một cách khoa hoc, hợp lí theo một hệ thống, hoặc nếu lạm dụng chúng quá nhiều trong một GVHD: Thầy Trịnh Văn Biểu Trang 10 SYTH: Nguyễn Thúy Anh Thư Sử dụng phần mềm PowerPoint trong dạy học Hóa học lớp 10 ở trường THPT giờ giảng thì hiệu quả của chúng sẽ không những không được phát huy mà còn làm cho học sinh khó hiểu. Do đó, khi sử dung phương tiện day học phải tuân theo các nguyên tắc sau đây: 1.1 Đúng mục dich: - Trong quá trình dạy học, trước hết giáo viên phải để ra mục đích dạy- học nhất định.
Từ mục đích đó, lựa chọn phương tiện day học phù hợp vì mỗi phương tiện có một chức năng riêng.Ví dụ:phương tiện dùng trong giờ lên lớp phải phù hợp với nội dung, giới hạn thời gian của tiết học, phải có kích thước lớn để cả lớp có thể quan sát được.2 Đúng lúc: - Trình bày phương tiện lúc cẩn thiết của bài học, lúc học sinh mong muốn được quan sát nhất, gợi nhớ trong trạng thái tâm lí phù hợp nhất. - Hiệu quả sử dụng phương tiện được nâng lên rất nhiều nếu nó xuất hiện đúng lúc nội dung và phương pháp giảng dạy cần nó nhất. - Trong quá trình sử dụng, hệ thống phương tiện day học phải được đưa ra giới thiệu và để học sinh quan sát, phân tích và nhận xét đúng lúc. Tránh hiện tượng đưa ra hàng loạt phương tiện không phù hợp với nội dung và trình tự bài giảng, dẫn đến hiện tượng phân tán sự chú ý của học sinh.3 Đúng chỗ: - Một yêu cẩu hết sức quan trọng trong việc sử dụng phương tiện trên lớp học là phải tìm vị trí lắp đặt sao cho toàn lớp học có thể quan sát được.
- Vị trí trình bày phương tiện phải đảm bảo các yêu câu chung cũng như riêng của nó vé độ chiếu sáng, thông gió và các yêu chu kỹ thuật khác.144 Đủ cường độ: - Từng loại phương tiện có mật độ sử dụng tại lớp khác nhau. Nếu kéo dài việc trình điển phương tiện hoặc dùng lặp lại một loại phương tiện quá nhiều lin trong một buổi giảng, hiệu quả của chúng sẽ giảm sút. Theo số liệu của các nhà nghiên cứu tâm lý học, nếu như một dạng hoạt động trong lớp học diễn ra liên tục trong 15 phút thì khả năng làm việc của học sinh sẽ giảm đi rất nhanh. - Sự quá tải khi sử dụng thường xuyên các phương tiện nghe nhìn sẽ dẫn đến sự quá tải thông tin đối với học sinh, ngoài ra còn ảnh GVHD: Thầy Trịnh Văn Biéu Trang II SVTH: Nguyễn Thúy Anh Thư Sử dụng phần mềm PowerPoint trong dạy học Hóa học lớp 10 ở trường THPT hưởng đến thị giác của các em.
Vì vậy, khi chuẩn bị giáo án có sử dụng các phương tiện nghe nhìn, người ta hạn chế ở mức độ không sử dụng quá 3-4 lần trong một tuần. > Như vậy, việc sử dụng phương tiện dạy học có tác dụng lớn đến hiệu quả và chất lượng của một tiết học. Để có thể phát huy tốt tác dụng của các phương tiện dạy học và tránh gây phản cảm cho học sinh ta phải chú ý các điều sau đây: -Phải áp dụng các phương tiện dạy học một cách có hệ thống, đa đạng hóa hình thức của các phương tiện. -Khi chọn các phương tiện dạy học phải tìm hiểu kĩ nội dung của chúng có phù hợp với nội dung tiết dạy hay không.
-Sử dụng phương tiện day học đúng nguyên tắc đã nêu trên. S Lựa chọn phương tiện dạy học: Để lựa chọn một phương tiện dạy học phù hợp nhất với nội dung và mục đích dạy học, ta phải xem xét các yếu tố sau: 1.1 Phương pháp day học: nhiều loại phương tiện dạy học chỉ thích hợp với một số loại phương pháp dạy học này mà không thích hợp với các phương pháp dạy học khác. Vd; phương tiện truyén thông một chiéu không thể thích hợp với pp thảo luận nhóm vì nó hạn chế sự phản hổi và trao đổi thông tin giữa các học sinh.2 Nhiệm vụ học tập: tùy theo nhiệm vụ học tập của học sinh, thấy giáo phải áp dụng phương pháp dạy học và phương tiện dạy học thích hợp. Vd: khi dạy các vấn để thuộc lĩnh vực kỹ nang thực hành rất cần các phương tiện như vật thật, luyện tương tự hay trò chơi.