Luận văn thạc sĩ ussh sử dụng facebook trong sản xuất và quảng bá tin tức tại thông tấn xã việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh sử dụng facebook trong sản xuất và quảng bá tin tức tại thông tấn xã việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Bùi Lâm Khánh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thành Lợi
• Trường học: Trường Đại học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Sử Dụng Facebook Trong Sản Xuất Và Quảng Bá Tin Tức Tại Thông Tấn Xã Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mô hình hãng thông tấn
• 0.3. Mạng xã hội Facebook
• 0.4. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 0.4.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 0.4.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 0.5. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5.1. Mục đích nghiên cứu
• 0.5.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.6. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.6.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.6.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7.1. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 0.8. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
• 0.8.1. Ý nghĩa thực tiễn
• 0.9. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về mạng xã hội Facebook
• 1.1.1. Sự ra đời của Facebook
• 1.1.2. Vai trò của các mạng xã hội Facebook
• 1.1.3. Đặc trưng của mạng xã hội Facebook
• 1.1.4. Sự phát triển của Facebook tại Việt Nam
• 1.2. Ảnh hưởng của Facebook với báo chí
• 1.2.1. Facebook mang lại lượng công chúng khổng lồ cho báo chí
• 1.2.2. Facebook khiến thay đổi phương thức sản xuất tin tức
• 1.2.3. Facebook là kênh giám sát, phản biện báo chí
• 1.2.4. Những tác động tiêu cực từ Facebook đối với báo chí
• 1.3. Cách thức và xu hướng sử dụng Facebook để sản xuất tin tức
• 1.3.1. Cách thức sử dụng Facebook để sản xuất tin tức
• 1.3.2. Kinh nghiệm của báo chí thế giới
• 1.4. Cách thức và xu hướng sử dụng Facebook để quảng bá tin tức
• 1.4.1. Cách thức sử dụng Facebook để quảng bá tin tức
• 1.4.2. Những xu hướng, chiến lược quảng bá tin tức trên Facebook
• 1.4.2.1. Xu hướng All – in – one, tìm cách thích ứng với các thuật toán
• 1.4.2.2. Chiến lược kênh đa năng ưu tiên tiêu thụ nội dung
• 1.4.2.3. Ưu tiên kiểm soát dữ liệu về người dùng hơn là tăng trưởng
• 1.4.2.4. Chiến lược thử nghiệm
• 1.4.2.5. Giữ vững giá trị cốt lõi của báo chí
• 1.5. Thông tấn xã Việt Nam và những đặc trưng của loại hình thông tấn
• 1.5.1. Khái quát về Thông tấn xã Việt Nam
• 1.5.2. Những đặc trưng của tin tức do TTXVN xuất bản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG FACEBOOK TRONG SẢN XUẤT VÀ QUẢNG BÁ TIN TỨC TẠI TTXVN
• 2.1. Giới thiệu ba cơ quan báo chí khảo sát
• 2.2. Khảo sát việc sử dụng Facebook để sản xuất tin tức
• 2.2.1. Phản ánh lại thông tin từ Facebook
• 2.2.2. Phản hồi, làm rõ và phát triển thông tin từ Facebook
• 2.2.3. Phản bác, đính chính thông tin sai sự thật từ Facebook
• 2.3. Khảo sát việc quảng bá thông tin trên Facebook
• 2.4. Tổ chức thực hiện
• 2.5. Triển khai quảng bá tin tức
• 2.6. Thành công và hạn chế
• 2.6.1. Những thành công đạt được
• 2.6.2. Việc sử dụng Facebook trong sản xuất tin tức
• 2.6.3. Việc sử dụng Facebook để quảng bá tin tức
• 2.6.4. Hạn chế, tồn tại
• 2.7. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG FACEBOOK TRONG SẢN XUẤT VÀ QUẢNG BÁ TIN TỨC TẠI TTXVN
• 3.1. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả
• 3.2. Một số giải pháp đặc thù đối với TTXVN
• 3.2.1. Đổi mới qui trình, cách thức phát triển nội dung
• 3.2.2. Xây dựng một chiến lược riêng
• 3.2.3. Thành lập đơn vị chuyên trách mạng xã hội
• 3.2.4. Xây dựng những tiêu chí Marketing Facebook
• 3.2.5. Xây dựng bộ qui tắc ứng xử của nhà báo đối với mạng xã hội
• 3.2.6. Đổi mới công nghệ
• 3.2.7. Đào tạo, bồi dưỡng trình độ phóng viên, biên tập viên
• 3.3. Đề xuất, kiến nghị
• 3.3.1. Đối với lãnh đạo TTXVN
• 3.3.2. Đối với lãnh đạo ba cơ quan báo chí được khảo sát
• 3.3.3. Đối với phóng viên, biên tập viên
• NHỮNG TỪ VIẾT TẮT, TỪ MƯỢN TIẾNG ANH

Tóm tắt

I. Tổng quan về việc sử dụng Facebook trong quảng bá tin tức

Facebook đã trở thành một công cụ quan trọng trong việc sản xuất và quảng bá tin tức tại Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN). Với hàng triệu người dùng, Facebook không chỉ là nơi chia sẻ thông tin mà còn là kênh phân phối tin tức hiệu quả. Việc sử dụng Facebook giúp TTXVN tiếp cận được lượng độc giả lớn hơn, đồng thời nâng cao khả năng tương tác với công chúng.

1.1. Lợi ích của việc sử dụng Facebook trong truyền thông

Việc sử dụng Facebook trong truyền thông mang lại nhiều lợi ích. Đầu tiên, nó giúp tăng cường sự hiện diện của TTXVN trên mạng xã hội, từ đó thu hút được nhiều độc giả hơn. Thứ hai, Facebook cho phép TTXVN tương tác trực tiếp với công chúng, nhận phản hồi và điều chỉnh nội dung phù hợp hơn với nhu cầu của độc giả.

1.2. Tình hình sử dụng Facebook tại TTXVN

TTXVN đã tích cực sử dụng Facebook để quảng bá tin tức. Nhiều bài viết, video và hình ảnh được đăng tải trên trang Facebook của TTXVN, giúp tăng cường khả năng tiếp cận thông tin đến công chúng. Số lượng người theo dõi và tương tác trên trang Facebook của TTXVN ngày càng tăng, cho thấy sự thành công trong việc áp dụng mạng xã hội này.

II. Những thách thức trong việc sử dụng Facebook để sản xuất tin tức

Mặc dù Facebook mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho TTXVN trong việc sản xuất tin tức. Các vấn đề như thông tin sai lệch, sự cạnh tranh từ các nguồn tin khác và áp lực từ công chúng là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Vấn đề thông tin sai lệch trên Facebook

Một trong những thách thức lớn nhất là thông tin sai lệch. Nhiều tin tức không chính xác được phát tán trên Facebook, gây khó khăn cho TTXVN trong việc xác minh và cung cấp thông tin chính xác đến công chúng. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của TTXVN mà còn gây hoang mang cho độc giả.

2.2. Cạnh tranh từ các nguồn tin khác

Sự cạnh tranh từ các trang mạng xã hội khác và các nguồn tin tức trực tuyến cũng là một thách thức lớn. Nhiều người dùng có xu hướng tìm kiếm thông tin từ các nguồn khác ngoài TTXVN, điều này đòi hỏi TTXVN phải cải thiện chất lượng nội dung và cách thức truyền tải để thu hút độc giả.

III. Phương pháp tối ưu hóa nội dung trên Facebook cho TTXVN

Để nâng cao hiệu quả sử dụng Facebook trong sản xuất và quảng bá tin tức, TTXVN cần áp dụng một số phương pháp tối ưu hóa nội dung. Những phương pháp này không chỉ giúp tăng cường sự hiện diện mà còn nâng cao chất lượng thông tin.

3.1. Tạo nội dung hấp dẫn cho Facebook

Nội dung hấp dẫn là yếu tố quan trọng để thu hút độc giả. TTXVN cần chú trọng đến việc tạo ra các bài viết, video và hình ảnh chất lượng cao, có tính tương tác cao để giữ chân người đọc. Việc sử dụng các định dạng đa phương tiện cũng giúp tăng cường sự hấp dẫn cho nội dung.

3.2. Chiến lược quảng bá hiệu quả trên Facebook

TTXVN cần xây dựng một chiến lược quảng bá rõ ràng trên Facebook. Điều này bao gồm việc xác định đối tượng mục tiêu, thời gian đăng bài phù hợp và cách thức tương tác với độc giả. Việc sử dụng các công cụ phân tích để theo dõi hiệu quả quảng bá cũng rất cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về Facebook tại TTXVN

Nghiên cứu về việc sử dụng Facebook tại TTXVN đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Các kết quả cho thấy việc sử dụng Facebook không chỉ giúp tăng cường lượng truy cập mà còn nâng cao chất lượng thông tin được cung cấp.

4.1. Kết quả đạt được từ việc sử dụng Facebook

TTXVN đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể về lượng truy cập từ Facebook. Nhiều bài viết được chia sẻ rộng rãi, giúp nâng cao nhận thức của công chúng về các vấn đề quan trọng. Điều này cho thấy Facebook là một kênh hiệu quả trong việc quảng bá tin tức.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ việc sử dụng Facebook

Qua quá trình sử dụng Facebook, TTXVN đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý giá. Việc thường xuyên cập nhật nội dung, lắng nghe phản hồi từ độc giả và điều chỉnh chiến lược phù hợp là những yếu tố quan trọng giúp TTXVN thành công trên nền tảng này.

V. Kết luận và tương lai của việc sử dụng Facebook tại TTXVN

Việc sử dụng Facebook trong sản xuất và quảng bá tin tức tại TTXVN đang mở ra nhiều cơ hội mới. Tuy nhiên, để phát huy tối đa tiềm năng của mạng xã hội này, TTXVN cần tiếp tục đổi mới và cải tiến các phương pháp làm việc.

5.1. Tương lai của Facebook trong truyền thông

Facebook sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong truyền thông. TTXVN cần nắm bắt xu hướng này để không bị tụt lại phía sau. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến nội dung sẽ giúp TTXVN duy trì vị thế của mình.

5.2. Đề xuất giải pháp cho TTXVN

Để nâng cao hiệu quả sử dụng Facebook, TTXVN cần xây dựng một đội ngũ chuyên trách về mạng xã hội, đồng thời tổ chức các khóa đào tạo cho phóng viên và biên tập viên về cách thức sử dụng Facebook hiệu quả. Việc này sẽ giúp TTXVN phát triển bền vững trong thời đại số.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự bùng nổ của mạng xã hội trên toàn cầu đã tạo ra cuộc tái định hình sâu sắc đối với thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng. Bước sang năm 2017, Facebook ghi nhận hơn 1,86 tỷ thành viên toàn cầu với 1,2 tỷ người dùng hoạt động mỗi ngày. Tại Việt Nam, mạng xã hội này nhanh chóng chiếm lĩnh vị trí hàng đầu với khoảng 45 triệu người dùng, tương đương hơn 70% tổng số người sử dụng Internet, với thời lượng truy cập trung bình đạt ít nhất 2,5 giờ mỗi ngày. Thực tiễn này buộc các cơ quan báo chí chính thống phải đối mặt với thách thức chuyển đổi phương thức phát hành từ mô hình truyền thống sang nền tảng số.

Thông tấn xã Việt Nam với vị thế là hãng thông tấn quốc gia, vận hành mạng lưới hơn 1.000 phóng viên, biên tập viên tại 63 tỉnh thành và 30 phân xã tại 28 quốc gia, đóng vai trò là "ngân hàng thông tin" chủ lưu. Tuy nhiên, trước làn sóng truyền thông xã hội, nhu cầu tiếp cận công chúng nhanh chóng và trực diện đặt ra bài toán cấp bách về việc tích hợp Facebook vào quy trình nghiệp vụ. Số liệu khảo sát tại các đơn vị trực thuộc như Báo điện tử VietnamPlus và Báo Thể thao và Văn hóa cho thấy lưu lượng truy cập bắt nguồn từ mạng xã hội đã chiếm tới 40% tổng lượt truy cập website.

Đề tài tập trung giải quyết vấn đề: Làm thế nào để một hãng thông tấn chính thống tận dụng tối đa lợi thế của Facebook nhằm phát triển nội dung và mở rộng tầm ảnh hưởng, đồng thời kiểm soát rủi ro về tính chuẩn xác và bảo vệ uy tín thương hiệu? Mục tiêu nghiên cứu hướng đến việc đánh giá toàn diện thực trạng sử dụng Facebook trong giai đoạn từ tháng 01/2016 đến tháng 09/2017 tại ba cơ quan đại diện gồm Báo Thể thao và Văn hóa, Báo điện tử VietnamPlus và Kênh Truyền hình Thông tấn (VNEWS), từ đó xây dựng hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và khả thi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống luận cứ dựa trên ba lý thuyết truyền thông nền tảng:

• Lý thuyết Người gác cổng (Gatekeeping Theory): Phân tích vai trò của nhà báo và ban biên tập trong việc chọn lọc, thẩm định và kiểm duyệt dòng tin tức trước khi xuất bản. Trong môi trường mạng xã hội, mô hình gác cổng truyền thống chuyển hóa thành cơ chế kiểm định đa chiều, nơi nhà báo phải xử lý thông tin thứ cấp từ người dùng mạng thành nguồn tin chính thống.
• Lý thuyết Thiết lập chương trình nghị sự (Agenda-Setting Theory): Khẳng định vai trò định hướng dư luận của cơ quan thông tấn. Mạng xã hội vừa cung cấp tín hiệu về các chủ đề nóng trong xã hội, vừa là công cụ để cơ quan báo chí dẫn dắt luồng quan tâm của công chúng đối với các vấn đề quốc gia quan trọng.
• Lý thuyết Sử dụng và Hài lòng (Uses and Gratifications): Giải thích động cơ của độc giả khi tiếp cận thông tin trên Facebook, bao gồm nhu cầu cập nhật tức thời, giải trí, giao lưu xã hội và xác thực thông tin.

Bên cạnh đó, các khái niệm cốt lõi được làm rõ gồm: Cơ quan thông tấn quốc gia, Báo chí đa nền tảng (Multi-platform journalism), Chiến lược ưu tiên mạng xã hội (Social-first), Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm trên mạng xã hội (Social Media SEO) và Khái niệm "Bài báo mở" (Open journalism) với sự tương tác trực tiếp của độc giả.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình kết hợp định tính và định lượng chặt chẽ:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu lựa chọn mẫu khảo sát điển hình tại 3 đơn vị báo chí chủ lực của Thông tấn xã Việt Nam gồm: Báo điện tử VietnamPlus, Báo Thể thao và Văn hóa, và Kênh Truyền hình Thông tấn (VNEWS). Cỡ mẫu phân tích nội dung bao gồm hơn 500 bài viết, phóng sự truyền hình và bài đăng Fanpage trong giai đoạn nghiên cứu. Mẫu phỏng vấn sâu bao gồm 15 cán bộ quản lý, trưởng ban biên tập và phóng viên nòng cốt trực tiếp vận hành các kênh mạng xã hội.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp phân tích nội dung (Content Analysis) để đo lường tần suất xuất bản, lượng tương tác (Like, Share, Comment), tỷ lệ bài viết khai thác từ mạng xã hội và mức độ tiếp cận công chúng. Phương pháp phỏng vấn sâu được lựa chọn nhằm khám phá quy trình tác nghiệp thực tế, các rào cản kỹ thuật và định hướng xuất bản từ cấp chỉ đạo.
• Khung thời gian nghiên cứu: Dữ liệu được thu thập, phân loại và đối sánh liên tục trong 21 tháng, từ tháng 01/2016 đến tháng 09/2017, bảo đảm tính cập nhật và phản ánh đúng giai đoạn phát triển bùng nổ của truyền thông xã hội tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tiễn mang lại ba phát hiện quan trọng:

• Facebook đóng vai trò kênh kéo traffic vượt trội: Tỷ lệ truy cập chuyển tiếp (referral traffic) từ mạng xã hội về website của các đơn vị đạt khoảng 40%, tương đương mức trung bình 43% được ghi nhận tại Hội nghị Báo chí Publish Asia. Facebook trở thành kênh phân phối thông tin chủ lực, giúp tin tức tiếp cận nhanh chóng nhóm độc giả trẻ tuổi.
• Sự dịch chuyển phương thức sản xuất theo mô hình "Social First" và "Bài báo mở": Trong xử lý tin nóng quốc tế và sự kiện đột xuất, có hơn 50% thông tin ban đầu được phát hiện qua mạng xã hội. Điển hình trong các đợt đưa tin trực tuyến về thiên tai thế giới, hơn 30 trên tổng số 60 cập nhật được trích xuất từ dữ liệu người dùng mạng tại hiện trường, với tỷ lệ nội dung video và phát trực tiếp (Livestream) chiếm từ 20% đến 40% tổng dung lượng xuất bản.
• Thách thức từ biến động thuật toán và rủi ro tin giả: Tỷ lệ chia sẻ lưu lượng của Facebook đối với các trang tin tức có xu hướng sụt giảm từ mức đỉnh 16% vào giữa năm 2016 xuống còn 13% vào đầu năm 2017 do mạng xã hội thay đổi thuật toán ưu tiên bài đăng cá nhân. Đồng thời, nguy cơ từ thông tin chưa kiểm chứng đòi hỏi quy trình xác thực khắt khe, tránh rơi vào bẫy truyền thông.

Thảo luận kết quả

Sự tương tác giữa cơ quan báo chí và mạng xã hội phản ánh mối quan hệ hai chiều vừa cộng sinh vừa cạnh tranh gay gắt. Một mặt, Facebook đem lại lượng độc giả tiềm năng khổng lồ với hơn 64 triệu tài khoản tại Việt Nam tính đến giữa năm 2017. Mặt khác, mạng xã hội này cùng các tập đoàn công nghệ lớn đã chiếm tới hơn 70% thị phần doanh thu quảng cáo trực tuyến, gây áp lực tài chính nặng nề lên các cơ quan báo chí.

Dữ liệu khảo sát có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ đường thể hiện sự biến thiên của referral traffic theo thời gian và bảng ma trận phân loại bài đăng theo tỷ lệ tương tác. Qua đó thấy rõ, các bài đăng dạng video ngắn, hình ảnh infographic và phát trực tiếp đạt mức độ tương tác cao gấp 3 đến 5 lần so với các bài đăng chỉ chứa đường dẫn thông thường.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu quốc tế từ Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters, chỉ ra rằng hơn 50% người dùng tiếp nhận tin tức qua mạng xã hội. Tuy nhiên, điểm khác biệt mang tính đặc thù của Thông tấn xã Việt Nam là yêu cầu tuyệt đối về độ chuẩn xác. Việc ứng dụng Facebook không nhằm mục đích giật gân câu view mà phải kiên định giữ vững vai trò nguồn tin định hướng dư luận xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng Facebook trong sản xuất và quảng bá tin tức, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Chuẩn hóa quy trình kiểm chứng và xử lý thông tin đa nguồn: Ban Biên tập cần ban hành "Quy chế thẩm định nguồn tin mạng xã hội", áp dụng nguyên tắc kiểm chứng tối thiểu qua 2 nguồn độc lập trước khi đăng tải. Mục tiêu giảm thiểu 100% sai sót nghiệp vụ liên quan đến thông tin mạng, thời gian hoàn thành trong vòng 6 tháng tới dưới sự điều hành của Ban Thư ký Biên tập.
• Thành lập đơn vị chuyên trách quản trị mạng xã hội (Social Media Desk): Xây dựng bộ phận chuyên trách tại từng cơ quan báo chí nhằm quản trị Fanpage, phân tích dữ liệu công chúng và tối ưu hóa SEO Facebook (chèn từ khóa trong 18 ký tự đầu, gắn hashtag thịnh hành). Đặt chỉ tiêu tăng trưởng 25% tương tác tự nhiên và nâng tỷ lệ giữ chân độc giả trong 12 tháng, do Lãnh đạo các tòa soạn trực tiếp phê duyệt.
• Đổi mới công nghệ và phát triển định dạng đa phương tiện: Đầu tư trang thiết bị trường quay mini và ứng dụng công cụ sản xuất video ngắn, đồ họa báo chí, triển khai các tính năng như Facebook Instant Articles để tăng tốc độ tải trang. Tổ chức tập huấn nghiệp vụ báo chí số cho 100% biên tập viên trong giai đoạn 1 năm tới do Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ TTXVN chủ trì.
• Ban hành Bộ Quy tắc ứng xử mạng xã hội cho người làm báo: Xây dựng khung chuẩn mực đạo đức đối với phát ngôn cá nhân của phóng viên trên không gian mạng, bảo đảm sự nhất quán giữa trách nhiệm công dân và đạo đức nghề báo. Ban Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam phối hợp cùng Chi hội Nhà báo triển khai ngay trong quý tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Lãnh đạo và các nhà quản lý cơ quan báo chí, truyền thông: Cung cấp cơ sở khoa học để hoạch định chiến lược chuyển đổi số, thiết lập mô hình tòa soạn hội tụ và tái cơ cấu quy trình phân phối tin tức đa nền tảng.
• Phóng viên, biên tập viên và đội ngũ sản xuất nội dung: Hướng dẫn các kỹ năng thực tế về khai thác nguồn tin mạng xã hội an toàn, phương pháp sản xuất tin bài đa phương tiện và kỹ thuật xử lý khủng hoảng truyền thông.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Báo chí - Truyền thông: Là nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các học phần về Báo chí số, Truyền thông xã hội và Nghiệp vụ thông tấn trong kỷ nguyên Web 2.0.
• Chuyên viên PR, Marketing và Quản trị thương hiệu: Hỗ trợ xây dựng chiến lược truyền thông mạng xã hội, tối ưu hóa tương tác cộng đồng và định vị thương hiệu tổ chức trên không gian số.

Câu hỏi thường gặp

• Vai trò lớn nhất của Facebook đối với hãng thông tấn chính thống là gì? Facebook đóng vai trò là cầu nối đưa dòng thông tin chính thống tiếp cận trực diện hơn 45 triệu người dùng trong nước, đồng thời là kênh nắm bắt dư luận xã hội và thu thập dữ liệu hiện trường nhanh chóng từ công chúng.
• Quy trình kiểm chứng thông tin từ mạng xã hội cần tuân thủ nguyên tắc nào? Nhà báo tuyệt đối không suy đoán chủ quan, bắt buộc phải thẩm định tính xác thực của hình ảnh, video và liên hệ trực tiếp với ít nhất 2 nguồn tin độc lập hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền trước khi xuất bản bài viết.
• Xu hướng "Social First" có làm suy giảm tính chính xác của báo chí thông tấn không? Không, nếu được kiểm soát chặt chẽ. Xu hướng này ưu tiên đẩy nhanh nội dung cơ bản lên mạng xã hội để đáp ứng nhu cầu cập nhật, sau đó tiếp tục xác minh chuyên sâu và tổng hợp hoàn chỉnh cho các bản tin chính thức.
• Làm thế nào để nâng cao chỉ số tiếp cận tự nhiên cho Fanpage báo chí? Cần tối ưu hóa kỹ thuật SEO Fanpage bằng cách đặt từ khóa quan trọng ở 18 ký tự đầu dòng trạng thái, sử dụng hashtag theo sự kiện, tăng cường nội dung video trực tiếp và duy trì tương tác hai chiều tại phần bình luận.
• Tại sao việc thành lập bộ phận chuyên trách mạng xã hội là yêu cầu cấp thiết? Vì mạng xã hội vận hành 24/7 với thuật toán biến đổi liên tục. Một đội ngũ chuyên trách sẽ giúp quản lý nội dung chuyên nghiệp, phản hồi dư luận tức thì và kịp thời ngăn chặn các khủng hoảng thông tin lan truyền.

Kết luận

Luận văn đã giải quyết toàn diện các mục tiêu nghiên cứu thông qua 5 kết luận cốt lõi:

• Xác lập cơ sở lý luận vững chắc về mối quan hệ cộng sinh giữa mạng xã hội và hoạt động tác nghiệp thông tấn hiện đại.
• Khẳng định Facebook là công cụ hữu hiệu giúp gia tăng hơn 40% lưu lượng truy cập cho các đơn vị báo chí trực thuộc Thông tấn xã Việt Nam.
• Làm rõ sự chuyển đổi phương thức sản xuất tin tức hướng tới các định dạng tương tác cao như video trực tiếp và đồ họa thông tin.
• Cảnh báo các nguy cơ sụt giảm tương tác do thuật toán và thách thức bảo vệ uy tín trước vấn nạn tin tức giả mạo.
• Đề xuất lộ trình giải pháp toàn diện từ đổi mới quy trình nghiệp vụ, thành lập bộ phận chuyên trách đến nâng cao đạo đức nghề báo.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp mô hình thực tiễn chuẩn mực cho việc ứng dụng mạng xã hội tại cơ quan thông tấn quốc gia. Lộ trình tiếp theo đòi hỏi các đơn vị tiếp tục thử nghiệm các công cụ phân phối tin tức thông minh và cá nhân hóa trải nghiệm độc giả. Đây là tài liệu tham khảo bắt buộc dành cho các nhà nghiên cứu và người làm báo đang nỗ lực nâng tầm ảnh hưởng của báo chí chính thống trong kỷ nguyên số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu là một phiên bản Hot or Not của Đại học Harvard với tên gọi Facemash đƣợc tạo ra vào ngày 28/10/2003 bởi Mark Zuckerberg, khi đang học năm thứ hai. Học kỳ tiếp theo, Zuckerberg thành lập "The Facebook", ban đầu đặt tại thefacebook.com, vào ngày 4/2/2004 với việc đăng ký thành viên giới hạn trong những sinh viên của Đại học Harvard. Vào tháng 3/2004, Facebook mở rộng sang các trƣờng Stanford, Columbia, và Yale, rồi nhanh chóng đến hầu hết đại học ở Canada và Hoa Kỳ. Vào tháng 6 năm 2004, Facebook chuyển cơ sở điều hành đến Palo Alto, California.

Năm 2005, sau khi mua đƣợc tên miền facebook.com, mạng xã hội này có 5,5 triệu ngƣời dùng. Năm 2010, Facebook có 500 triệu thành viên và Mark Zuckerberg là Nhân vật của năm. Trong ngày 13/3/2010 số ngƣời truy cập Facebook đã vƣợt qua lƣợng ngƣời truy cập vào Google Plus. Đến đầu năm 2017, Facebook có 1,86 tỷ thành viên, trong đó có tới 1,2 tỷ ngƣời dùng tích cực mỗi ngày.

Điểm khác biệt lớn nhất của Facebook là ngƣời khác không thể xem thông tin chi tiết trên trang cá nhân của ngƣời dùng cho đến khi ngƣời dùng chấp nhận họ làm bạn và đồng ý chia sẻ thông tin. Điều này giúp hạn chế việc phải liên kết bạn bè với những ngƣời có ít quan hệ, ngƣợc lại với MySpace có xu hƣớng thu thập càng nhiều bạn bè càng tốt, bất kể đó là ai. Ngƣời dùng Facebook có thể cập nhật tiểu sử, chia sẻ về hoạt động thƣờng nhật thông qua “trạng thái” (status) mà bạn bè của ngƣời dùng có thể nhìn thấy, ghé thăm trang cá nhân của bạn bè để viết thông điệp trên “tƣờng” (wall) cũng nhƣ tham gia các bàn thỏa luận do các nhóm hoặc các mạng lƣới khác lập ra. Một thành công khác mà Facebook đạt đƣợc là các ứng dụng hỗ trợ ngƣời dùng có thể chơi game, gửi quà tặng hoặc tham gia các hoạt động giải trí nhỏ khác trên mạng lƣới.

17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vai trò của các mạng xã hội Facebook Trong cuốn chuyên khảo “Mạng xã hội với sinh viên” Trần Hữu Luyến, Trần Thị Minh Đức và Bùi Hồng Thái , các tác giả đã phân tích: “Mạng xã hội là tập hợp các cá nhân với các mối quan hệ về một hay nhiều mặt được gắn kết với nhau” [34, tr. - Mạng xã hội giúp kết nối, giao lƣu, trao đổi “communication” giữa các thành viên dễ dàng. Facebook đã thay đổi cuộc sống con ngƣời, ít nhất là trong cách giao tiếp.

Các mối quan hệ đã trở nên gần gũi hơn và không bị giới hạn về không gian. Giao lƣu, giao tiếp là vai trò cơ bản, truyền thống của các mạng xã hội: Tƣơng lai việc giao tiếp sẽ ngày càng dễ dàng hơn không chỉ giới hạn bằng những văn bản, biểu tƣợng hay hình ảnh… Về bản chất, mạng xã hội là những công cụ đặc biệt giúp gặp gỡ mọi ngƣời và duy trì mối quan hệ dễ dàng hơn, không phải đi lại nhiều nhƣ kiểu kết nối truyền thống. - Công cụ giải trí: Với nhiều các tính năng nhƣ nghe nhạc, chơi game, chia sẻ hình ảnh, mạng xã hội đã trở thành công cụ giải trí thu hút nhiều ngƣời sử dụng. - Tích hợp và hỗ trợ phát triển thƣơng mại điện tử (xu hƣớng tích hợp thƣơng mại điện tử vào các mạng xã hội cũng là tất yêu, và ngày càng nở rộ).

Thƣơng mại điện tử ngày càng phát triển và điều tất yếu là sự hợp tác giữa những doanh nghiệp thƣơng mại điện tử với mạng xã hội để tiếp cận dễ dàngmột lƣợng khách hàng khổng lồ và ổn định. - Tích hợp quảng bá thƣơng hiệu, sản phẩm, công cụ PR (public relationship) hữu hiệu của tổ chức, doanh nghiệp trong thời đại truyền thông số: Việc rao vặt, quảng cáo trên internet không còn là điều mới. Các trang rao vặt mọc lên nhƣ nấm sau mƣa, và xu hƣớng dịch chuyển 1 thị phần không nhỏ từ các chuyên trang rao vặt, mua bán sang mạng xã hội đang xảy ra mạnh mẽ. - Một số quốc gia sử dụng mạng xã hội nhƣ công cụ chính trị, kinh tế: Đây cũng là lý do đa số các quốc gia có sự cân nhắc và thận trọng trong việc mở cửa hoàn toàn với các mạng xã hội có nguồn gốc nƣớc ngoài.

Một phần do các mạng xã hội đa quốc gia thƣờng có trụ sở ở nƣớc ngoài nên việc quản lý có 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhiều khó khăn. Tiếp nữa, do đặc thù lĩnh vực mạng xã hội là công cụ truyền thông rất mạnh đối với công chúng nên nếu ai đó sử dụng nó với mục đích không đúng sẽ có thể đem lại hậu quả khó lƣờng. - Công cụ quảng bá văn hóa (của quốc gia, tổ chức, doanh nghiệp): Hầu hết những quốc gia đang phát triển đều cố gắng xây dựng cho mình một mạng xã hội với đặc thù riêng của quốc gia mình. Một phần nguyên nhân là lý do kể trên.

Một phần là dùng nó để làm công cụ giao lƣu văn hóa, quảng bá văn hóa. Đặc trƣng của mạng xã hội Facebook CEO Facebook Mark Zuckerberg chia sẻ hồi đầu năm 2017: “Sứ mệnh kết nối thế giới của chúng tôi hiện quan trọng hơn bao giờ hết. Chúng tôi đã thực hiện tốt trong năm 2016, nhƣng sẽ còn rất nhiều việc để làm nhằm đƣa mọi ngƣời gần nhau hơn” - Là một website mở, nội dung đƣợc xây dựng bởi các thành viên tham gia. Ngƣời dùng có thể tham gia các mạng lƣới đƣợc tổ chức theo thành phố, nơi làm việc, trƣờng học và khu vực để liên kết và giao tiếp với ngƣời khác.

Mọi ngƣời cũng có thể kết bạn, gửi tin nhắn, gọi điện, chia sẻ thông tin, hình ảnh cho nhau, và cập nhật trang hồ sơ cá nhân của mình để thông báo cho bạn bè biết. - Lƣợng thông tin là vô tận. Các thành viên mạng xã hội chia sẻ các thông tin với nhau qua nhiều cách thức thể hiện nhƣ: trò chuyện, nhắn tin, chia sẻ, gửi thƣ điện tử, xem phim, hình ảnh,… Chính điều này đã khiến cho hàm lƣợng thông tin trên truyền thông xã hội trở nên vô cùng đa dạng và phong phú. Đây là một trong những ƣu điểm nổi trội của Facebook khi cungcấp những dịch vụ giúp mọi ngƣời chia sẻ thông tin và tác tƣơng tác với nhau theo nhiều cách nhƣ: thích, bình luận, tag, chat, gửi thƣ hay chia sẻ…Các dịch vụ này có nhiều phƣơng cách để các thành viên tìm kiếm bạn bè, đối tác: dựa theo group (ví dụ nhƣ tên trƣờng hoặc tên thành phố), dựa trên thông tin cá nhân (nhƣ địa chỉ e-mail hoặc screen name), hoặc dựa trên sở thích cá nhân (nhƣ thể thao, phim ảnh, sách báo, hoặc ca nhạc), lĩnh vực quan tâm: kinh doanh, mua bán.

19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Thông tin ít kiếm chứng: Sự tham gia của nhiều tài khoản, việc kiểm soát chƣa chặt chẽ đã khiến những thông tin trên Facebook khó đƣợc đảm bảo. Những bộ lọc mà hãng đƣa ra vẫn còn nhiều sơ hở. Fake news - tin tức giả mạo đang vấn nạn khó giải quyết trên trang mạng xã hội, ảnh hƣởng tiêu cực đến các sự kiện chính trị lớn trên thế giới. Trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ hồi tháng 11/2016, Facebook vấp phải nhiều chỉ trích cho rằng hãng này đã không làm tròn trách nhiệm để ngăn chặn các thông tin sai lệch về ứng cử viên Dân chủ Hillary Clinton đƣợc đăng tải trên trên trang này, qua đó vô tình tác động đến lá phiếu cử tri.

Ngày 5/4/2017, Chính phủ CHLB Đức đã thông qua khoản tiền phạt lên tới 50 triệu euro (53 triệu USD) đối với các tập đoàn truyền thông xã hội lớn nhƣ Twitter và Facebook nếu không xóa những tin tức giả mạo trong vòng một tuần. Trong bối cảnh này, Facebook đã tung ra một số chỉ dẫn nhằm giúp ngƣời dùng tố cáo những tin tức giả bằng một công cụ cảnh báo ở trên phần News Feed của mỗi trang cá nhân. Nhờ đó, ngƣời dùng dễ dàng kiểm chứng địa chỉ trang mạng hay các nguồn thông tin, các bài viết liên quan đến chủ đề đƣợc đăng tải, qua đó biết đƣợc tính chính xác của thông tin đƣợc đăng tải. Sự phát triển của Facebook tại Việt Nam Facebook vào Việt Nam năm 2008 và sự gia tăng lƣợng ngƣời sử dụng Việt Nam nhanh hàng đầu của thế giới, đến giữa năm 2017 con số này đã là 45 triệu.

Khi tham gia Facebook, ngƣời dùng có thể kết nối hoàn toàn miễn phí với bạn bè trên thế giới. Facebook cho phép truy cập trang cá nhân của bạn bè, cho phép ngƣời dùng có thể tham gia các nhóm hoặc mạng lƣới Sáng 17/8/2016, Thủ tƣớng Nguyễn Xuân Phúc đã chủ động xin lỗi vì vụ việc Đoàn xe tháp tùng Thủ tƣớng đi vào khu vực phố đi bộ ở Hội An, Quảng Nam khi ông dự hội nghị ngành du lịch ngày 8/8/2016. Trƣớc đó, những thông tin và hình ảnh về đoàn xe tháp tùng Thủ tƣớng đã đƣợc phản ánh trên rất nhiều tài khoản và fanpage của mạng xã hội Facebook. Sự việc ngƣời đứng đầu Chính phủ chủ động công khai xin lỗi công chúng phần nào cho thấy thông tin trên mạng xã hội đã nhận đƣợc sự quan tâm của đông đảo ngƣời dân và cả các cơ 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quan quản lý Nhà nƣớc.

Chính phủ và các cơ quan Nhà nƣớc ở Việt Nam đã thực sự coi mạng xã hội mà cụ thể là Facebook là một kênh thông tin quan trọng trong việc tiếp thu ý kiến phản hồi từ ngƣời dân. Và thực tế, mạng xã hội trong những năm qua đã đóng góp lớn trong việc tiếp nhận thông tin, từ đó tham gia giám sát và điều chỉnh xã hội. Ảnh hƣởng của Facebook với báo chí Tại buổi tọa đàm “Các xu hƣớng báo chí hiện đại” do Hội Nhà báo Việt Nam và Đài truyền hình Việt Nam phối hợp tổ chức chiều 9/2/2015, TS. Trần Bá Dung, Trƣởng Ban nghiệp vụ, Hội nhà báo Việt Nam, mạng xã hội vừa là đối tác vừa là đối thủ của báo chí.

Đối tác ở chỗ mạng xã hội là nguồn tin phong phú, đầu tiên, đa chiều cho các nhà báo, là nơi chia sẻ tin tức phong phú nhất. Mạng xã hội là kênh thông tin rộng rãi nhất, nắm bắt nhu cầu, sở thích của công chúng, giúp nhà báo có những điều chỉnh cho phù hợp với thị hiếu, định hƣớng lại công việc truyền thông của mình. Sự tham gia đa chiều và tính tƣơng tác mạnh của Facebook giúp phát hiện ra sai sót của báo chí và truyền thông.