Chương 1: Cơ sở lý luận về mạng xã hội và phát triển nội dung báo điện tử Việt Nam. Chương 2: Thực trạng sử dụng mạng xã hội để phát triển nội dung báo điện tử. Chương 3: Một số giải pháp về việc sử dụng mạng xã hội để phát triển nội dung báo điện tử Việt Nam hiện nay. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MẠNG XÃ HỘI VÀ PHÁT TRIỂN NỘI DUNG BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT NAM 1.
Lý luận chung về mạng xã hội và báo điện tử 1. Khái niệm mạng xã hội Trong cuốn chuyên khảo “Mạng xã hội với sinh viên”, các tác giả Trần Hữu Luyến, Trần Thị Minh Đức và Bùi Hồng Thái đã phân tích: “Mạng xã hội là khái niệm mới được hình thành trong thập niên cuối của thế kỷ XX, bắt đầu bằng sự ra đời của Classmate.com (1995), SixDegrees (1997), kế đến là sự nở rộ của một loạt các trang mạng khác. Một cách chung nhất, mạng xã hội là tập hợp các cá nhân với các mối quan hệ về một hay nhiều mặt được gắn kết với nhau” [8, tr. Cơ bản nhất mạng xã hội được cấu thành từ hai bộ phận là con người và những mối liên hệ giữa họ.
Những người sử dụng mạng xã hội được gọi là cư dân mạng. Mạng xã hội trên Internet bao gồm các đặc điểm nổi bật: Tính liên kết cộng đồng, tính đa phương tiện, tính tương tác, khả năng truyền tải và lưu trữ lượng thông tin khổng lồ. Các trang mạng xã hội có nhiều loại tính năng khác nhau trong đó phổ biến là tạo hồ sơ cá nhân, kết bạn trực tuyến, tham gia nhóm trực tuyến, chia sẻ, bày tỏ ý kiến và tìm kiếm thông tin. Các tiện ích đó cho phép người sử dụng tạo dựng các mối liên hệ mới, thể hiện sự sáng tạo, đổi mới phương thức giao tiếp truyền thống.
Trên thế giới, mạng xã hội ra đời đã thay đổi hoàn toàn phương thức giao tiếp của cư dân mạng qua cách kết nối với nhau nhờ yếu tố tích hợp đa tính năng vào cùng một trang mạng như chat, email, phim ảnh, chia sẻ file. Mạng xã hội nhanh chóng trở thành một hiện tượng phổ biến toàn cầu thu hút đông đảo người dùng, nhất là giới trẻ. Theo tác giả: Mạng xã hội (social networking) là trang web nối kết các thành viên trên Internet lại gần nhau với nhiều mục đích khác nhau, không phân 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com biệt không gian và thời gian. Những người tham gia vào mạng xã hội được gọi là “cư dân mạng”.
Quá trình phát triển của mạng xã hội Trong cuốn “Tác nghiệp báo chí trong môi trường truyền thông hiện đại” [8, tr.TS Nguyễn Thành Lợi đã viết: Từ những email đầ u tiên , vấ n đề giao tiế p rộng rãi của con người qu a Internet đã có những bước tiế n dài. Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ là điều kiện đủ để hình thành nên những trang mạng xã hội đầu tiên trên thế giới. Năm 1994, mô ̣t trong những những ma ̣ng xã hô ̣i trực tuyế n đầ u t iên trên thế giới đươ ̣c ra đời : Geocities. Ý tưởng thành lập của Geocities là cho phép người dùng tự xây dựng những website của riêng mình theo từng chủ đề nhất định.
Geocities sau đó đươ ̣c Yahoo mua la ̣i với giá 3,57 tỷ USD vào năm 1999. Dịch vụ này sau đó đã bị Yahoo “khai tử” vào năm 2009. Năm 1995, mạng xã hội TheGlobe .com ra đời , cho phép người dùng tự do chia sẻ những trải nghiê ̣m của cuô ̣c số ng và cùng bàn luâ ̣n với những người có cùng sở thíc h.com bi ̣đóng cửa vào năm 2008. Trước đó , trang web đã đa ̣t đươ ̣c 1 kỷ lục đáng h ổ thẹn khi giá trị bị sụt giảm từ 850 triê ̣u USD xuố ng còn 4 triê ̣u USD chỉ trong vòng chưa đầ y 3 năm.
Năm 1997, phầ n mề m AOL Instant Messeng er, phầ n mề m chat đầ u tiên trên thế giới đươ ̣c ra mắ t và trở nên rấ t thông du ̣ng. Cũng trong năm nà y, dịch vụ SixDegrees. Đây là ma ̣ng xã hô ̣i đầ u tiên cho phép người dùng tự ta ̣o các profile và liên kế t ba ̣n bè. Hiê ̣n ma ṇ g xã hô ̣i này vẫn còn hoa ̣t đô ̣ng những chỉ dành cho những thành viên cũ.
Những ai muố n tham gia phải nhâ ̣n đươ ̣c thư mờ i từ những thành viên này. Năm 2002, Friendster, mạng xã hội liên kết bạn bè thực ở cuộc sống bên ngoài được ra đời. Friendster đã đa ̣t đươ ̣c 3 triê ̣u thành viên chỉ trong 3 tháng đầu tiên sau khi ra mắ t. Hiê ̣n nay , Friendster vẫn là ma ̣ng xã hô ̣i kế t nố i và tim ̀ kiế m bạn bè lớn nhất thế giới.
17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Năm 2003 đươ ̣c xem là năm bùng nổ của ma ̣ ng xã hô ̣i , khởi đầ u với sự ra mắ t của MySpace. Được xem như là một “bản sao” của Friendster , nhưng có sự đầ u tư ma ̣nh mẽ từ các công ty quảng cáo trực tuyến và công nghệ. Phiên bản đầ u tiên của MySpace đươ ̣c lâ ̣p trình và ra mắ t chỉ trong… 10 ngày. Tiế p ngay sau đó , là sự ra mắt của các mạng xã hội khác như Tribe .net, LinkEdin, Classmate.com, Jaiku, NetLog… Năm 2004, Mark Zuckerberg , khi đó còn là sinh viên trường đa ̣i ho ̣c Harvard ra mắ t TheFacebook (Facebook), là cổng liên lạc và giao tiếp dà nh cho sinh viên của trường .500 thành viên chỉ trong tháng đầu tiên sau khi đươ ̣c giới thiê ̣u.
Năm 2006, “tiể u” blog Twitter đươ ̣c ra mắ t. Được xem như cách thức đơn giản nhất để người dùng có thể dễ dàng chia sẻ trạng thái của mình với bạn bè và những ai quan tâm. Kỷ lục của Twitter đạt được khi trận bóng đá giữa Nhật Bản và Đan Mạch tại vòng chung kết World Cup 2010, đã có trung bình 3282 tweet đươ ̣c đăng tải trong 1 giây. Năm 2008, Facebook vươ ̣t qua MySpace để trở thành ma ̣ng xã hô ̣i lớn nhấ t thế giới, về cả lươ ̣ng người dùng lẫn số lươ ̣ng truy câ ̣p.
Đặc biệt, cả Facebook lẫn MySpace đều vượt xa Friendster , mạng xã hội đã từng dẫn đầ u trong mô ̣t thời gian dài. Tuy nhiên, Friendster vẫn đang rấ t phát triể n ở khu vực châu Á. Số người đế n từ châu Á chiế m 90% lươ ̣ng truy câ ̣p của ma ̣ng xã hô ̣i này. Năm 2010, mạng xã hội chuyên về chia sẻ hình ảnh, video có tên Instagram được thành lập bởi Kevin Systrom và Mike Krieger.
Trong cuộc thâu tóm lịch sử, Facebook đã thâu tóm Instagram với giá 1 tỷ USD tiền mặt và cổ phiếu trong tháng 4/2012. Facebook có ý định để Instagram độc lập với Facebook. Tạp chí Time của Mỹ xếp hạng Instagram vào danh sách 50 ứng dụng tuyệt vời nhất chạy trên hệ điều hành Android vào năm 2013. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ngoài ra, còn rất nhiều các mạng xã hội khác đang dần chiếm ưu thế tại Việt Nam như Youtube, Google +, Snapchat, Zalo… Theo số liệu thống kê thì Top 4 mạng xã hội lớn nhất hiện nay là: + Facebook (ra mắ t từ 2004) với hơn 1,86 tỷ người dùng (2016) + MySpace (ra mắ t từ 2003) với hơn 560 triê ̣u người dùng (2016) + Twitter (ra mắ t từ 2006) với hơn 240 triê ̣u người dùng (2016) + Instagram (ra mắ t từ 2010) với 600 triê ̣u người dùng (2016) Có thể thấy hiện nay, mạng xã hội Facebook với hơn 1,86 tỷ người dùng , đang giữ vị trí thống trị trên thế giới.
Đây được xem là một môi trường chia sẻ, khai thác thông tin với lượng công chúng khổng lồ mà các trang báo điện tử không nên bỏ lỡ trong công cuộc phát triển nội dung. Đặc điểm của mạng xã hội Mạng xã hội có những đặc điểm nổi bật, bao gồm: tính liên kết cộng đồng, tính đa phương tiện, tính tương tác, khả năng truyền tải và lưu trữ lượng thông tin khổng lồ. Tính liên kết cộng đồng: Đây là đặc điểm nổi bật của mạng xã hội, cho phép mở rộng phạm vi kết nối giữa người với người trong không gian đa dạng. Người sử dụng có thể trở thành bạn của nhau thông qua việc gửi liên kết mời kết bạn mà không cần gặp gỡ trực tiếp.
Việc gửi liên kết này tạo ra một cộng đồng mạng với số lượng thành viên lớn. Những người chia sẻ cùng một mối quan tâm cũng có thể tập hợp lại thành các nhóm trên mạng xã hội, thường xuyên giao lưu, chia sẻ trên mạng thông qua việc bình luận hay dẫn các đường liên kết trên trang chung của nhóm. Tính đa phương tiện: Hoạt động theo nguyên lý của web 2.0, mạng xã hội có rất nhiều tiện ích nhờ sự kết hợp giữa các yếu tố chữ viết, âm thanh, hình ảnh, hình ảnh động, video,… Sau khi đăng ký mở một tài khoản, người sử dụng có thể tự do xây dựng một không gian riêng cho bản thân. Nhờ các tiện ích và dịch vụ mà 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mạng xã hội cung cấp, người dùng có thể chia sẻ đường dẫn, tệp âm thanh, hình ảnh, video,… Không những vậy, họ có thể tham gia vào các trò chơi trực tuyến đòi hỏi có nhiều người cùng tham gia, gửi tin nhắn, chat với bạn bè, từ đó tạo dựng các mối quan hệ mới trong một xã hội ảo.
Đặc điểm này được phản ánh trong cấu trúc phân lớp ứng dụng của mạng xã hội. Tính tương tác: Thể hiện không chỉ ở chỗ thông tin được truyền đi và sau đó phản hồi từ phía người nhận, mà còn phụ thuộc vào cách sử dụng của người dùng mạng xã hội. Đặc điểm này thể hiện qua việc tương tác giữa người dùng, yêu cầu người dùng phải thao tác đọc, viết dữ liệu lên cơ sở dữ liệu. Khả năng truyền tải và lưu trữ lượng thông tin khổng lồ: Tất cả các mạng xã hội đều có những ứng dụng tương tự nhau như đăng trạng thái, đăng nhạc hoặc video clip, viết bài… nhưng được phân bổ dung lượng khác nhau.
Các trang mạng xã hội lưu trữ thông tin và nhóm sắp xếp chúng theo trình tự thời gian, nhờ đó người sử dụng có thể truy cập và tìm lại lượng thông tin khổng lồ đã từng được đăng tải.