Đánh Giá và Đề Xuất Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Hiệu Quả tại Phú Lương, Thái Nguyên - Luận Văn Thạc Sĩ

Tổng hợp các mô hình, giải pháp sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả tại Phú Lương, Thái Nguyên, giúp phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập.

• Tác giả: Phạm Thị Mai Khanh
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Thế Đặng
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Và Đề Xuất Các Loại Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Có Hiệu Quả Trên Địa Bàn Huyện Phú Lương, Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ HÌNH ẢNH
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 3. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và phân loại hiệu quả sử dụng đất
• 1.1. Khái niệm hiệu quả sử dụng
• 1.2. Phân loại hiệu quả sử dụng đất
• 1.3. Đặc điểm, phương pháp, đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.4. Đất nông nghiệp và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp
• 1.5. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.6. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả về sử dụng đất trên Thế giới và Việt Nam
• 1.7. Các nghiên cứu về sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới
• 1.8. Những nghiên cứu về nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên, cảnh quan môi trường
• 2.2.2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Phú Lương
• 2.2.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Lương
• 2.2.4. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất có hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của huyện Phú Lương
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.3.2. Phương pháp điều tra phỏng vấn nông hộ
• 2.3.3. Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
• 2.3.4. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội ở huyện Phú Lương
• 3.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp huyện Phú Lương
• 3.2. Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Phú Lương
• 3.2.1. Biến động quỹ đất nông nghiệp huyện Phú Lương
• 3.2.2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Phú Lương
• 3.2.3. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Phú Lương
• 3.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 3.3.1. Đặc điểm các loại hình sử dụng đất của huyện Phú Lương
• 3.3.2. Hiệu quả sử dụng đất của một số loại hình sử dụng đất nông nghiệp của huyện Phú Lương
• 3.4. Lựa chọn các LUT có hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất
• 3.4.1. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả
• 3.4.2. Đề xuất sử dụng đất nông nghiệp theo các tiểu vùng của huyện Phú Lương
• 3.4.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Lương
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Phú Lương Thái Nguyên

Phú Lương, Thái Nguyên, với hơn 85% diện tích là đất nông nghiệp, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, việc sử dụng đất hiệu quả và bền vững đang là thách thức lớn. Bài viết này đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Lương, từ đó đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả và đảm bảo phát triển bền vững. Cần có những đánh giá và thay đổi phù hợp để quản lý đất nông nghiệp Phú Lương một cách hiệu quả nhất. Mục tiêu là tạo ra một nền nông nghiệp vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội.

1.1. Vai trò của đất nông nghiệp với kinh tế Phú Lương

Đất nông nghiệp là nền tảng của kinh tế Phú Lương, cung cấp nguồn sinh kế chính cho phần lớn dân cư. Nông nghiệp không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn tạo ra các sản phẩm hàng hóa có giá trị, góp phần vào tăng trưởng kinh tế địa phương. Theo số liệu thống kê, giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đất nông nghiệp ở Phú Lương đạt 85 triệu đồng/năm (năm 2018). Các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của Phú Lương bao gồm chè, lúa, cây ăn quả và các loại rau màu. Đặc biệt, nông sản chủ lực Phú Lương Thái Nguyên có giá trị xuất khẩu cao cần được chú trọng phát triển.

1.2. Thách thức trong sử dụng đất nông nghiệp hiện nay

Mặc dù có vai trò quan trọng, việc sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Lương đang đối mặt với nhiều thách thức. Đó là tình trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái phép, đất nông nghiệp bỏ hoang Phú Lương, ô nhiễm do lạm dụng phân bón và thuốc trừ sâu, và biến đổi khí hậu. Ngoài ra, trình độ canh tác của nông dân còn hạn chế, thiếu liên kết sản xuất - tiêu thụ, và chính sách đất đai chưa thực sự khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp. Theo nghiên cứu, tỷ lệ hộ nghèo ở Phú Lương vẫn còn cao so với trung bình của tỉnh Thái Nguyên. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả sử dụng đất và cải thiện đời sống người dân.

II. Thực Trạng Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Phú Lương Thái Nguyên

Phú Lương có tổng diện tích đất tự nhiên là 35.071,2 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 29.814,2 ha (85,01%). Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp bao gồm đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp và đất nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, có sự biến động diện tích đất nông nghiệp giai đoạn 2014-2018. Cần có giải pháp để cải thiện thực trạng sử dụng đất nông nghiệp Thái Nguyên nói chung và Phú Lương nói riêng.

2.1. Biến động diện tích đất nông nghiệp 2014 2018

Từ năm 2014 đến 2018, diện tích đất nông nghiệp ở Phú Lương giảm 526 ha. Đất sản xuất nông nghiệp giảm do chuyển đổi sang mục đích phi nông nghiệp. Diện tích đất lâm nghiệp lại tăng do chuyển từ các loại đất khác sang và do được thống kê lại một cách chính xác hơn. Quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp Phú Lương cần được xem xét lại để đảm bảo cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ đất nông nghiệp.

2.2. Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp hiện tại

Năm 2018, cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp ở Phú Lương như sau: Đất sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ lệ lớn nhất (khoảng 37.2%), tiếp đến là đất lâm nghiệp(57.21%), đất nuôi trồng thủy sản (2,69%), đất nông nghiệp khác (0,00%). Đất trồng cây hàng năm chủ yếu là đất trồng lúa và đất trồng cây hàng năm khác. Đất trồng cây lâu năm chủ yếu là đất trồng chè và cây ăn quả. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng Phú Lương cần được thực hiện một cách khoa học và phù hợp với điều kiện tự nhiên và thị trường.

III. Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Phú Lương

Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp được đánh giá dựa trên ba tiêu chí: kinh tế, xã hội và môi trường. Các chỉ số như giá trị sản xuất, thu nhập hỗn hợp, khả năng tạo việc làm và tác động đến môi trường được sử dụng để đánh giá. Cần có những đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp một cách toàn diện để có cơ sở đưa ra các giải pháp phù hợp.

3.1. Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất

Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất khác nhau ở Phú Lương có sự khác biệt lớn. Các loại hình sử dụng đất có giá trị kinh tế cao thường là trồng chè, cây ăn quả và rau màu. Các loại hình sử dụng đất có giá trị kinh tế thấp thường là trồng lúa và các loại cây hàng năm khác. Để nâng cao năng suất cây trồng Phú Lương Thái Nguyên cần áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

3.2. Hiệu quả xã hội và môi trường của sử dụng đất

Về hiệu quả xã hội, các loại hình sử dụng đất có khả năng tạo việc làm cao và đóng góp vào xóa đói giảm nghèo thường là trồng chè, cây ăn quả và rau màu. Về hiệu quả môi trường, các loại hình sử dụng đất có tác động tích cực đến môi trường thường là trồng rừng và áp dụng các phương pháp canh tác bền vững. Cần có những giải pháp để canh tác nông nghiệp bền vững Thái Nguyên nhằm bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Phú Lương

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Lương, cần có những giải pháp đồng bộ về quy hoạch, chính sách, kỹ thuật và tổ chức sản xuất. Các giải pháp này cần hướng đến mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững, vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội.

4.1. Quy hoạch và quản lý sử dụng đất hợp lý

Cần rà soát và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp, đảm bảo phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và thị trường. Cần tăng cường quản lý việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, ngăn chặn tình trạng sử dụng đất trái phép. Cần có những chính sách đất đai nông nghiệp Phú Lương phù hợp để khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp.

4.2. Ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ cao

Cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp, như sử dụng giống mới, phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và hệ thống tưới tiêu tiết kiệm nước. Cần xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất nông nghiệp công nghệ cao Phú Lương, và chuyển giao cho nông dân. Cần tăng cường đào tạo và tập huấn cho nông dân về các kỹ thuật canh tác tiên tiến.

V. Hướng Dẫn Mô Hình Nông Nghiệp Hiệu Quả Tại Phú Lương

Việc xây dựng và nhân rộng các mô hình nông nghiệp hiệu quả là rất quan trọng. Các mô hình này cần phù hợp với điều kiện của từng tiểu vùng và có khả năng mang lại lợi nhuận cao cho nông dân. Cần xây dựng các mô hình nông nghiệp hiệu quả Phú Lương để nhân rộng cho nông dân.

5.1. Phát triển các mô hình chuyên canh cây trồng

Với tiểu vùng có điều kiện thích hợp, phát triển các mô hình chuyên canh cây trồng có giá trị kinh tế cao như chè, cây ăn quả và rau màu. Mô hình đất trồng chè Thái Nguyên cần chú trọng chất lượng và an toàn thực phẩm. Cần chú trọng xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm. Cần tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

5.2. Mô hình nông lâm kết hợp và du lịch sinh thái

Với tiểu vùng có địa hình đồi núi, phát triển các mô hình nông lâm kết hợp, kết hợp trồng rừng với chăn nuôi và du lịch sinh thái. Cần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Cần xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo và hấp dẫn. Cần có những chính sách hỗ trợ phát triển du lịch nông thôn.

VI. Kết Luận Tương Lai Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Phú Lương

Sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả tại Phú Lương là vấn đề cấp thiết để đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Bằng cách áp dụng các giải pháp đồng bộ về quy hoạch, chính sách, kỹ thuật và tổ chức sản xuất, Phú Lương có thể khai thác tối đa tiềm năng đất đai và nâng cao đời sống người dân. Cần có tầm nhìn dài hạn và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để đạt được mục tiêu này. Phát triển nông nghiệp bền vững Phú Lương là con đường tất yếu để xây dựng một tương lai tươi sáng.

6.1. Tóm tắt các giải pháp then chốt

Các giải pháp then chốt bao gồm quy hoạch và quản lý sử dụng đất hợp lý, ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ cao, xây dựng các mô hình nông nghiệp hiệu quả, và tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ. Cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp. Cần tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho nông dân.

6.2. Triển vọng và định hướng tương lai

Trong tương lai, Phú Lương có thể trở thành một trung tâm sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, cung cấp các sản phẩm chất lượng và an toàn cho thị trường trong nước và quốc tế. Cần tập trung vào phát triển các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, như chè, cây ăn quả và rau màu. Cần xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm. Cần tạo ra một môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và phân loại hiệu quả sử dụng đất 1. Khái niệm hiệu quả sử dụng Sử dụng các nguồn tài nguyên có hiệu quả cao trong sản xuất để đảm bảo phát triển một nền nông nghiệp bền vững là xu thế tất yếu đối với các nước trên thế giới. Sử dụng đất sản xuất nông nghiệp có hiệu quả cao thông qua việc bố trí cơ cấu cây trồng, vật nuôi là một trong những vấn đề được chú ý hiện nay của hầu hết các nước trên thế giới.

Nó không chỉ thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học, các nhà hoạch định chính sách, các nhà kinh doanh nông nghiệp mà còn là sự mong muốn của nông dân, những người trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất nông nghiệp (Đào Châu Thu, 1999). Sử dụng đất đai có hiệu quả là hệ thống các biện pháp nhằm điều hòa mối quan hệ người - đất trong tổ hợp các nguồn tài nguyên khác và môi trường. Căn cứ vào nhu cầu của thị trường, thực hiện đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi trên cơ sở lựa chọn các sản phẩm có ưu thế ở từng địa phương, từ đó nghiên cứu áp dụng công nghệ mới nhằm làm cho sản phẩm có tính cạnh tranh cao, đảm bảo sự thống nhất giữa các ngành, đó là một trong những điều kiện tiên quyết để phát triển nền nông nghiệp hướng về xuất khẩu có tính ổn định và bền vững, đồng thời phát huy tối đa công dụng của đất nhằm đạt tới hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường cao nhất. Các nội dung sử dụng đất có hiệu quả được thể hiện ở các mặt sau: - Sử dụng hợp lý về không gian để hình thành hiệu quả kinh tế không gian sử dụng đất.

- Phân phối hợp lý cơ cấu đất đai trên diện tích đất được sử dụng, hình thành cơ cấu kinh tế sử dụng đất. - Quy mô sử dụng đất cần có sự tập trung thích hợp hình thành quy mô kinh tế sử dụng đất. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 4 - Giữ mật độ sử dụng đất thích hợp hình thành việc sử dụng đất một cách kinh tế, tập trung thâm canh. Việc sử dụng đất phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố liên quan.

Vì vậy, việc xác định bản chất khái niệm hiệu quả sử dụng đất phải xuất phát từ luận điểm triết học của Mác và những nhận thức lý luận của lý thuyết hệ thống nghĩa là hiệu quả phải được xem xét trên 3 mặt: Hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội, hiệu quả môi trường (Nguyễn Thị Vòng và cs. - Phải xem xét đến lợi ích trước mắt và lâu dài. - Phải xem xét cả lợi ích riêng của người sử dụng đất và lợi ích của cả cộng đồng. - Phải xem xét giữa hiệu quả sử dụng đất và hiệu quả sử dụng các nguồn lực khác.

- Đảm bảo sự phát triển thống nhất giữa các ngành. Phân loại hiệu quả sử dụng đất Khi đánh giá hiệu quả sử dụng đất người ta thường đánh giá trên 3 khía cạnh: Hiệu quả về mặt kinh tế sử dụng đất, hiệu quả về mặt xã hội và hiệu quả về mặt môi trường. Hiệu quả kinh tế Hiệu quả kinh tế là một tiêu chí trong đánh giá tính bền vững quản lý sử dụng đất. Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế, phản ánh về mặt chất lượng của các hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trong khi các nguồn lực sản xuất có hạn, nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ của xã hội ngày càng gia tăng và đa dạng thì nâng cao hiệu quả kinh tế là một xu thế khách quan và bức xúc của sản xuất xã hội. Bản chất của hiệu quả kinh tế có thể được hiểu như sau: - Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế khách quan nhưng nó không phải là mục đích cuối cùng của sản xuất. - Hiệu quả kinh tế là quan hệ so sánh, đo lường cụ thể quá trình sử dụng các yếu tố sản xuất (đất đai, vốn, lao động, khoa học kỹ thuật, tiến bộ quản lý…) để tạo ra khối lượng sản phẩm lớn hơn với chất lượng cao hơn. - Hiệu quả kinh tế phải được gắn liền với kết quả của những hoạt động sản xuất cụ thể trong các doanh nghiệp, nông hộ và nền sản xuất xã hội ở những điều kiện xác định về thời gian và hoàn cảnh kinh tế xã hội.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 5 - Hiệu quả kinh tế phải lượng hóa được cụ thể việc sử dụng các yếu tố đầu vào (chi phí) và các yếu tố đầu ra (kết quả) trong quá trình sản xuất ở từng đơn vị, ngành, nền sản xuất xã hội trong từng thời kỳ nhất định các doanh nghiệp với mục đích là tiết kiệm lợi nhuận tối đa trên cơ sở khối lượng sản phẩm hàng hóa nhiều nhất với các chi phí tài nguyên và lao động thấp nhất. Do đó hiệu quả kinh tế liên quan trực tiếp đến yếu tố đầu vào và yếu tố đầu ra của quá trình sản xuất. Hiệu quả kinh tế là phạm trù chung nhất, nó liên quan trực tiếp tới sản xuất nông nghiệp và với tất cả các phạm trù và các quy luật kinh tế khác. Vì thế hiệu quả kinh tế phải đáp ứng được ba vấn đề: Một là: Mọi hoạt động của con người đều tuân theo quy luật “tiết kiệm thời gian”, nó là động lực phát triển của lực lượng sản xuất, là điều kiện quyết định phát triển văn minh xã hội và nâng cao đời sống con người qua mọi thời đại.

Hai là: Hiệu quả kinh tế phải được xem xét trên quan điểm của lý thuyết hệ thống. Quan điểm của lý thuyết hệ thống cho rằng nền sản xuất xã hội là một hệ thống các yếu tố sản xuất và các quan hệ vật chất hình thành giữa con người với con người trong quá trình sản xuất. Hệ thống là một tập hợp các phần tử có quan hệ với nhau tạo nên một chỉnh thể thống nhất và luôn vận động. Theo nguyên lý đó, khi nhiều phần tử kết hợp thành một hệ thống sẽ phát sinh nhiều tính chất mới mà từng phần tử đều không có, tạo ra hiệu quả lớn hơn tổng hiệu quả các phần tử riêng lẻ.

Do vậy việc tận dụng khai thác các điều kiện sẵn có, hay giải quyết các mối quan hệ phù hợp giữa các bộ phận của một hệ thống với yếu tố môi trường bên ngoài để đạt được khối lượng sản phẩm tối đa là mục tiêu của từng hệ thống. Đó chính là mục tiêu đặt ra đối với mỗi vùng kinh tế, mỗi chủ thể sản xuất trong mọi xã hội. Ba là: Hiệu quả kinh tế là một phạm trù phản ánh mặt chất lượng của các hoạt động kinh tế bằng quá trình tăng cường các nguồn lực sẵn có phục vụ cho lợi ích của con người. Do những nhu cầu vật chất của con người ngày càng tăng, vì thế nâng cao hiệu quả kinh tế là một đòi hỏi khách quan của mọi nền sản xuất xã hội.

Các nhà sản xuất và quản lý kinh tế cần phải nâng cao chất lượng các hoạt động kinh tế nhằm đạt mục tiêu với một lượng tài nguyên nhất định tạo ra một khối lượng sản phẩm lớn nhất hoặc tạo ra một khối lượng sản phẩm nhất định với chi phí tài nguyên ít nhất. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 6 Hiệu quả kinh tế được hiểu là mối tương quan so sánh giữa lượng kết quả đạt được và lượng chi phí bỏ ra trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Kết quả đạt được là phần giá trị thu được của sản phẩm đầu ra, lượng chi phí bỏ ra là phần giá trị của các nguồn lực đầu vào. Mối tương quan đó cần xét cả về phần so sánh tuyệt đối và tương đối cũng như xem xét mối quan hệ chặt chẽ giữa hai đại lượng đó.

Một phương án đúng hoặc một giải pháp kinh tế kỹ thuật có hiệu quả kinh tế cao là đạt được tương quan tối ưu giữa kết quả thu được và chi phí nguồn lực đầu tư (Phạm Vân Đình và cs. Vì vậy, bản chất của phạm trù kinh tế sử dụng đất là: Với một diện tích đất đai nhất định sản xuất ra một khối lượng của cải vật chất nhiều nhất với một lượng đầu tư chi phí về vật chất và lao động thấp nhất nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về vật chất của xã hội. Hiệu quả xã hội Hiệu quả xã hội là phạm trù có liên quan mật thiết với hiệu quả kinh tế và thể hiện mục tiêu hoạt động kinh tế của con người, việc lượng hóa các chỉ tiêu biểu hiện hiệu quả xã hội còn gặp nhiều khó khăn mà chủ yếu phản ánh bằng các chỉ tiêu mang tính chất định tính như tạo công ăn việc làm cho lao động, xóa đói giảm nghèo, định canh, định cư, công bằng xã hội, nâng cao mức sống của toàn dân. Trong sử dụng đất nông nghiệp, hiệu quả về mặt xã hội chủ yếu được xác định bằng khả năng tạo việc làm trên một diện tích đất nông nghiệp mà chỉ tiêu quan trọng nhất là giá trị của sản phẩm nông nghiệp đạt cao nhất trên một đơn vị diện tích (Nguyễn Duy Tính, 1995).

Hiện nay, việc đánh giá hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp là vấn đề đang được nhiều nhà khoa học quan tâm. Hiệu quả xã hội trong sử dụng đất hiện nay chủ yếu được xác định bằng khả năng thu hút lao động, đảm bảo đời sống nhân dân, góp phần thúc đẩy xã hội phát triển, nội lực và nguồn lực của địa phương được phát huy, đáp ứng nhu cầu của hộ nông dân về ăn, mặc, và nhu cầu sống khác. Sử dụng đất phù hợp với tập quán, nền văn hoá của địa phương Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc. Hiệu quả môi trường Hiện nay, tác động của môi trường sinh thái diễn ra rất phức tạp và theo nhiều chiều hướng khác nhau.

Cây trồng được phát triển tốt khi phát triển phù hợp với đặc tính, tính chất của đất. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất dưới tác động của các hoạt động sản xuất, quản lý của con người hệ thống cây trồng sẽ tạo nên những ảnh hưởng rất khác nhau đến môi trường.