Sử Dụng Đàn Phím Điện Tử Trong Dạy Học Âm Nhạc Bậc Trung Học Cơ Sở

Chuyên khảo giáo dục phân tích Tài liệu sử dụng đàn phím điện tử trong dạy học âm nhạc bậc trung học cơ sở, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Ngô Thị Việt Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Trịnh Hoài Thu
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Nghệ Thuật Trung Ương
• Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc
• Đề tài: Sử Dụng Đàn Phím Điện Tử Trong Dạy Học Âm Nhạc Bậc Trung Học Cơ Sở
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về giáo dục
• 1.2. Vấn đề phương pháp luận
• 1.3. Một số khái niệm, thuật ngữ
• 1.4. Cơ sở lý thuyết của việc sử dụng đàn phím điện tử trong dạy học âm nhạc bậc Trung học cơ sở
• 1.5. Tổng quan tình hình nghiên cứu của đề tài
• 1.6. Về phương pháp dạy học và thực hành luyện tập đàn phím điện tử
• 1.7. Về soạn bài giảng và hỗ trợ dạy học trên lớp
• 1.8. Hướng dẫn đệm hát và giáo trình dạy đàn cho thiếu nhi
• 1.9. Tổng quan địa bàn nghiên cứu
• 1.10. Địa bàn và các trường Trung học cơ sở ở Tuyên Quang
• 1.11. Địa bàn và các trường Trung học cơ sở ở Bắc Kạn
• 1.12. Địa bàn và các trường Trung học cơ sở ở Lạng Sơn
• 1.13. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ĐÀN PHÍM ĐIỆN TỬ CỦA GIÁO VIÊN TRONG DẠY HỌC ÂM NHẠC TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ MIỀN NÚI PHÍA BẮC
• 2.1. Chuẩn bị thực hiện khảo sát
• 2.2. Phân loại trường và lựa chọn địa điểm khảo sát
• 2.3. Cách thức thu thập thông tin
• 2.4. Khảo sát các trường Trung học cơ sở tại Tuyên Quang
• 2.4.1. Khảo sát trường khu vực đô thị (KVI)
• 2.4.2. Khảo sát trường thuộc vùng sâu vùng xa (KVIII)
• 2.5. Khảo sát các trường Trung học cơ sở tại Bắc Kạn
• 2.5.1. Khảo sát trường khu vực đô thị (KVI)
• 2.5.2. Khảo sát trường thuộc vùng sâu vùng xa (KV III)
• 2.6. Khảo sát các trường Trung học cơ sở tại Lạng Sơn
• 2.6.1. Khảo sát trường khu vực đô thị (KVI)
• 2.6.2. Khảo sát điểm trường vùng sâu vùng xa (KVIII)
• 2.7. Nhận xét về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và sử dụng đàn phím điện tử
• 2.7.1. Trường, lớp, phòng học âm nhạc và trang bị đàn phím điện tử
• 2.7.2. Đội ngũ giáo viên âm nhạc và việc sử dụng đàn phím điện tử
• 2.7.3. Sử dụng đàn phím điện tử của giáo viên qua giờ dạy học âm nhạc
• 2.8. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐÀN PHÍM ĐIỆN TỬ CHO GIÁO VIÊN ÂM NHẠC TRONG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ MIỀN NÚI PHÍA BẮC
• 3.1. Những vấn đề nhìn từ khảo sát thực trạng sử dụng đàn phím điện tử
• 3.2. Vấn đề phòng học môn Âm nhạc
• 3.3. Vấn đề trang bị đàn phím điện tử
• 3.4. Vấn đề đội ngũ giáo viên và các nhà quản lý giáo dục
• 3.5. Một số biện pháp nâng cao việc sử dụng đàn phím điện tử
• 3.6. Sử dụng đàn phím điện tử trong dạy học các mạch nội dung âm nhạc. Gắn việc sử dụng nhạc cụ vào các giờ dạy âm nhạc
• 3.7. Thực nghiệm sư phạm
• 3.7.1. Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng thực nghiệm
• 3.7.2. Nội dung, thời gian và đánh giá kết quả thực nghiệm
• 3.7.3. Xây dựng trình tự các bước tiến hành
• 3.7.4. Tiến trình thực nghiệm sư phạm, kiểm tra đánh giá kết quả thực nghiệm
• 3.8. Kết luận chương 3
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sử Dụng Đàn Phím Điện Tử Trong Dạy Học Âm Nhạc

Đàn phím điện tử đã trở thành một công cụ quan trọng trong việc dạy học âm nhạc tại các trường Trung học cơ sở. Việc sử dụng đàn phím điện tử không chỉ giúp giáo viên dễ dàng truyền đạt kiến thức mà còn tạo ra môi trường học tập sinh động cho học sinh. Đặc biệt, trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc áp dụng công nghệ vào giảng dạy âm nhạc là một xu hướng tất yếu.

1.1. Đàn Phím Điện Tử Công Cụ Hỗ Trợ Dạy Học Âm Nhạc

Đàn phím điện tử giúp giáo viên dễ dàng minh họa các khái niệm âm nhạc, từ lý thuyết đến thực hành. Học sinh có thể nghe và thực hành ngay tại lớp học, tạo điều kiện cho việc tiếp thu kiến thức nhanh chóng.

1.2. Lợi Ích Của Việc Sử Dụng Đàn Phím Điện Tử Trong Giáo Dục

Việc sử dụng đàn phím điện tử trong dạy học âm nhạc mang lại nhiều lợi ích như tăng cường sự hứng thú của học sinh, phát triển kỹ năng âm nhạc và khả năng sáng tạo. Học sinh có thể dễ dàng tiếp cận với âm nhạc hiện đại và truyền thống.

II. Thách Thức Trong Việc Sử Dụng Đàn Phím Điện Tử Ở Trường Trung Học Cơ Sở

Mặc dù đàn phím điện tử mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó trong dạy học âm nhạc cũng gặp phải không ít thách thức. Đội ngũ giáo viên chưa được đào tạo bài bản về cách sử dụng đàn phím điện tử, dẫn đến việc khai thác không hiệu quả các tính năng của nó.

2.1. Thiếu Kỹ Năng Sử Dụng Đàn Phím Điện Tử Của Giáo Viên

Nhiều giáo viên âm nhạc chưa được đào tạo chuyên sâu về đàn phím điện tử, dẫn đến việc họ không thể sử dụng hiệu quả trong giảng dạy. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học âm nhạc.

2.2. Cơ Sở Vật Chất Hạn Chế Trong Các Trường Học

Nhiều trường học ở vùng miền núi phía Bắc thiếu trang thiết bị cần thiết, bao gồm cả đàn phím điện tử. Điều này gây khó khăn cho giáo viên trong việc tổ chức các tiết học âm nhạc chất lượng.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đàn Phím Điện Tử Trong Dạy Học

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đàn phím điện tử trong dạy học âm nhạc, cần có những phương pháp cụ thể và hiệu quả. Việc bồi dưỡng kỹ năng cho giáo viên và cải thiện cơ sở vật chất là rất cần thiết.

3.1. Đào Tạo Giáo Viên Về Kỹ Năng Sử Dụng Đàn

Cần tổ chức các khóa đào tạo cho giáo viên về cách sử dụng đàn phím điện tử, giúp họ nắm vững các kỹ năng cần thiết để giảng dạy hiệu quả hơn.

3.2. Cải Thiện Cơ Sở Vật Chất Tại Các Trường Học

Đầu tư vào cơ sở vật chất, đặc biệt là trang bị đàn phím điện tử cho các trường học, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc dạy học âm nhạc.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Đàn Phím Điện Tử Trong Dạy Học Âm Nhạc

Việc áp dụng đàn phím điện tử trong dạy học âm nhạc đã cho thấy những kết quả tích cực. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức nhanh hơn mà còn phát triển được khả năng sáng tạo và cảm thụ âm nhạc.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Dạy Học

Nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng đàn phím điện tử đã giúp học sinh cải thiện kỹ năng âm nhạc và tăng cường sự hứng thú trong học tập.

4.2. Các Mô Hình Dạy Học Thành Công

Một số trường học đã áp dụng thành công mô hình dạy học âm nhạc với đàn phím điện tử, tạo ra môi trường học tập tích cực và hiệu quả cho học sinh.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Đàn Phím Điện Tử Trong Dạy Học Âm Nhạc

Tương lai của việc sử dụng đàn phím điện tử trong dạy học âm nhạc tại các trường Trung học cơ sở là rất hứa hẹn. Với sự phát triển của công nghệ, việc áp dụng đàn phím điện tử sẽ ngày càng trở nên phổ biến và cần thiết.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Công Nghệ Trong Giáo Dục

Công nghệ sẽ tiếp tục phát triển và ảnh hưởng đến cách thức dạy học âm nhạc, trong đó đàn phím điện tử sẽ đóng vai trò quan trọng.

5.2. Định Hướng Đào Tạo Giáo Viên Âm Nhạc

Cần có những định hướng rõ ràng trong việc đào tạo giáo viên âm nhạc, giúp họ nắm vững kỹ năng sử dụng đàn phím điện tử để nâng cao chất lượng dạy học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, bố cục luận án dự kiến sẽ gồm 3 chƣơng với các nội dung chính sau đây: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận, tổng quan tình hình nghiên cứu và địa bàn nghiên cứu Chƣơng 2: Thực trạng sử dụng đàn phím điện tử của giáo viên trong dạy học âm nhạc tại một số trƣờng Trung học cơ sở miền núi phía Bắc Chƣơng 3: Biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đàn phím điện tử cho giáo viên âm nhạc trong các trƣờng Trung học cơ sở miền núi phía Bắc document, khoa luan15 of 98. tai lieu, luan van16 of 98. 9 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN, TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU 1. Căn cứ pháp lý Căn cứ pháp lý của đề tài “Sử dụng ĐPĐT trong dạy học âm nhạc bậc THCS ở một số tỉnh miền núi phía Bắc” bao gồm: Quan điểm, đƣờng lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc về giáo dục đào tạo (nhất là về giáo dục phổ thông).

Quan điểm của Đảng và Nhà nước về giáo dục Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về giáo dục có ý nghĩa hết sức quan trọng về mặt đƣờng lối, chính sách định hƣớng cho sự phát triển chung cho sự nghiệp giáo dục của Việt Nam. Bởi thế, đây cần đƣợc coi là cơ sở lý luận nền tảng không thể bỏ qua khi thực hiện các nghiên cứu liên quan đến giáo dục phổ thông. Nghị quyết của Đảng, pháp luật về Giáo dục phổ thông Ngay từ những ngày đầu tiên của Nhà nƣớc Việt Nam mới, trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời ngày 3/9/1945, Hồ Chủ tịch nói: “Hơn 90% đồng bào ta mù chữ. một dân tộc dốt là một dân tộc yếu, vì vậy tôi đề nghị mở một chiến dịch chống nạn mù chữ”.

Gần nhƣ ngay sau đó, ngày 8/9/1945, Chính phủ ra 3 sắc lệnh: Sắc lệnh 17/SL thành lập Nha Bình dân học vụ; Sắc lệnh 19/SL quy định mọi làng phải có lớp học bình dân và Sắc lệnh 20/SL quy định cƣỡng bách học chữ quốc ngữ không mất tiền [116]. Trƣớc khi Luật Giáo dục 1998 ra đời, quan điểm về giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam đƣợc khẳng định tại điều 35 trong Hiến pháp 1992: Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu. Nhà nƣớc phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài. Mục tiêu của giáo dục là hình thành và bồi dƣỡng nhân cách, document, khoa luan16 of 98.

tai lieu, luan van17 of 98. 10 phẩm chất và năng lực của công dân; đào tạo những ngƣời lao động có nghề, năng động và sáng tạo, có niềm tự hào dân tộc, có đạo đức, có ý chí vƣơn lên góp phần làm cho dân giầu nƣớc mạnh, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc [115]. Luật Giáo dục 2005, đƣợc sửa đổi bổ sung một số điều năm 2009, căn cứ ban hành luật không còn sử dụng cụm từ mang tính khẩu hiệu “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”. Cụm từ này đƣợc chuyển thành nội dung của điều luật về phát triển giáo dục (Điều 9).

Quan điểm của Đảng đƣợc thể hiện rõ hơn về mặt tƣ tƣởng chủ đạo, thành nguyên lý của nền giáo dục quốc dân: “Nền giáo dục Việt Nam là nền giáo dục xã hội chủ nghĩa có tính nhân dân, dân tộc, khoa học, hiện đại, lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tƣ tƣởng Hồ Chí Minh làm nền tảng. Luật Giáo dục 1998 quy định mục tiêu giáo dục tại Điều 2 là: “Đào tạo con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tƣởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dƣỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [117]. Luật Giáo dục 2005 giữ nguyên điều 2 của Luật 1998, nhƣng đến Luật Giáo dục 2019, điều 2 đƣợc bổ sung thêm một số tiêu chí. Theo đó, mục tiêu giáo dục đƣợc bổ sung thêm tiêu chí “văn hóa”, tiêu chí “phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân” và tiêu chí “nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài” (nhấn mạnh nội dung mục tiêu giáo dục đã đƣợc ghi nhận trong Điều 35 Hiến pháp 1992, Điều 61 Hiến pháp 2013) [115], [116].

Những chi tiết đáng chú ý trong nội dung của Mục tiêu giáo dục, liên quan trực tiếp đến đề tài này là: “phát triển toàn diện”, “văn hóa”, “thẩm mỹ”. Bởi vì, giáo dục âm nhạc phổ thông thực sự có vai trò quan trọng đối document, khoa luan17 of 98. tai lieu, luan van18 of 98. 11 với mục tiêu giáo dục con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện, có văn hóa, có thẩm mỹ.

Mục tiêu giáo dục đƣợc ghi nhận trong Hiến pháp và Luật Giáo dục là cơ sở pháp lý quan trọng nhất cho đƣờng hƣớng phát triển giáo dục Việt Nam, là cơ sở cho việc đƣa các môn nghệ thuật vào hệ thống giáo dục phổ thông nhƣ một nội dung bắt buộc. Văn bản hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo Ngay sau khi Luật Giáo dục năm 2005 đƣợc Quốc hội ban hành ngày 14 tháng 6 năm 2005, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2006, ngày 05 tháng 5 năm 2006 Bộ GD&ĐT đã ra Quyết định số 16/2006/QĐ-BGĐT Ban hành Chƣơng trình giáo dục phổ thông, kịp thời điều chỉnh để hoàn thiện và tổ chức lại chƣơng trình giáo dục phổ thông theo quy định của Luật Giáo dục. Từ tháng 12 năm 2003 (theo “Lời nói đầu” của phần Những vấn đề chung ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGĐT), Bộ GD&ĐT đã tổ chức hoàn thiện bộ Chƣơng trình giáo dục phổ thông với sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, nhà sƣ phạm, cán bộ quản lí giáo dục và giáo viên đang giảng dạy tại các nhà trƣờng. Hội đồng Quốc gia thẩm định Chƣơng trình giáo dục phổ thông đƣợc thành lập và đã dành nhiều thời gian xem xét, thẩm định các chƣơng trình.

Nội dung Chƣơng trình giáo dục phổ thông bao gồm 5 vấn đề: 1/ Mục tiêu giáo dục phổ thông, mục tiêu giáo dục các cấp học, mục tiêu giáo dục các môn học và hoạt động giáo dục; 2/ Phạm vi và cấu trúc nội dung giáo dục đáp ứng mục tiêu giáo dục của từng môn học, hoạt động giáo dục và phù hợp với sự phát triển tuần tự của các cấp học; 3/ Chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu cơ bản về thái độ mà học sinh cần phải và có thể đạt đƣợc; 4/ Phƣơng pháp giáo dục và hình thức tổ chức giáo dục phù hợp với đặc trƣng của giáo dục phổ thông; 5/ Cách thức đánh giá kết quả giáo dục phù hợp với đặc trƣng của document, khoa luan18 of 98. tai lieu, luan van19 of 98. 12 môn học và hoạt động giáo dục ở từng cấp học. Chƣơng trình Giáo dục phổ thông 2006 là cơ sở cho Chƣơng trình Sách giáo khoa mới cho từng cấp học, thống nhất trên toàn quốc, mang tính pháp lý cao, nhƣ Pháp lệnh khẳng định một chƣơng trình, một bộ sách giáo khoa cho hệ thống Giáo dục phổ thông ở Việt Nam.

Đến tháng 5 năm 2006, Bộ GDĐT tiếp tục bổ sung hoàn chỉnh Chƣơng trình giáo dục phổ thông cấp THCS (Ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05 tháng 5 năm 2006 của Bộ trƣởng Bộ GD&ĐT). Chƣơng trình này quy định cấp THCS gồm có 13 môn (riêng lớp 6 và lớp 7 có 12 môn) trong đó môn Âm nhạc là một trong những môn bắt buộc. Điều này đã đƣợc ghi rất rõ trong quan điểm xây dựng và phát triển chƣơng trình cấp THCS: - Âm nhạc là môn văn hóa bắt buộc. Tất cả học sinh đều đƣợc học để có trình độ văn hóa âm nhạc nhất định trong nền học vấn chung ở THCS.

- Kế thừa và phát triển chƣơng trình âm nhạc đã có, chú trọng đến tính dân tộc và hiện đại. - Quan tâm đến tính vừa sức, tính thực tiễn của chƣơng trình. - Coi trọng việc rèn luyện thực hành, hết sức giảm nhẹ nội dung lí thuyết âm nhạc. - Xây dựng chƣơng trình xuất phát từ đặc trƣng nghệ thuật âm nhạc phù hợp với lứa tuổi học sinh đại trà, kết hợp với những định hƣớng về đổi mới phƣơng pháp, gắn liền với thiết bị dạy học [8].

Nói về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế trong Nghị quyết số 29/NQ-TW của Hội nghị Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng lần thứ 8 khóa XI đã chỉ đạo: document, khoa luan19 of 98. tai lieu, luan van20 of 98. 13 Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dƣỡng năng khiếu, định hƣớng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tƣởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời [5]. Nghị quyết số 88 năm 2014 của Quốc hội khóa 13 về đổi mới chƣơng trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông đã chỉ rõ về mục tiêu, yêu cầu và nội dung đổi mới trong đó nhấn mạnh rằng các yêu cầu của chƣơng trình giáo dục phổ thông về nội dung giáo dục, yêu cầu về phẩm chất và năng lực học sinh cần đƣợc sách giáo khoa cụ thể hóa. Sách giáo khoa cũng là công cụ định hƣớng về phƣơng pháp giáo dục và cách thức kiểm tra, đánh giá chất lƣợng giáo dục. Quốc hội chủ trƣơng thực hiện xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa đảm bảo có một số sách giáo khoa cho mỗi môn học.

Đồng thời, Nghị quyết 88 của Quốc hội cũng đề ra lộ trình thực hiện cụ thể cho chƣơng trình đổi mới sách giáo khoa và chƣơng trình giáo dục phổ thông. Từ năm học 2018 - 2019, bắt đầu triển khai áp dụng chƣơng trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa mới theo hình thức cuốn chiếu đối với mỗi cấp TH, THCS và THPT [61].