Giáo trình giáo dục âm nhạc tập 2 in lần thứ mười chín phần 2

Giáo trình Giáo dục Âm nhạc tập 2 (in lần thứ 19, phần 2). Tài liệu giảng dạy âm nhạc, kiến thức chuyên sâu, phục vụ học tập, nghiên cứu âm nhạc hiệu quả.

• Trường học: Vụ Giáo dục Mầm non
• Chuyên ngành: Giáo dục âm nhạc
• Đề tài: Các hình thức tổ chức hoạt động âm nhạc
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 1987-1988

Mục lục chi tiết

• 3. CHƯƠNG 3: CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC
• 3.1. DẠY CÁC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC
• 3.1.1. Chương trình cải cách
• 3.1.1.1. Đối với lứa tuổi nhà trẻ
• 3.1.1.2. Tiết học âm nhạc ở lứa tuổi mẫu giáo
• 3.1.1.3. Yêu cầu của các hoạt động trong từng loại tiết (cải cách)
• 3.1.2. Đổi mới hình thức giáo dục âm nhạc
• 3.1.2.1. Quan điểm, mục đích giáo dục theo hướng đổi mới
• 3.1.2.2. Giờ hoạt động chung theo hướng dẫn năm 2002
• 3.1.2.3. Điều chỉnh chương trình đổi mới hiện nay
• 3.1.2.4. Các hình thức giáo dục âm nhạc ở lớp mẫu giáo bé, nhỡ
• 3.1.2.5. Hoạt động góc
• 3.2. HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC TRONG ĐỜI SỐNG HÀNG NGÀY Ở TRƯỜNG MẦM NON
• 3.2.1. Trước giờ học buổi sáng (Giờ đón trẻ)
• 3.2.2. Vào đầu giờ buổi sáng (Giờ thể dục sáng)
• 3.2.3. Âm nhạc trong các giờ học khác

Tóm tắt

I. Tổng quan chi tiết giáo trình giáo dục âm nhạc tập 2

Giáo trình giáo dục âm nhạc tập 2, với lần tái bản thứ 19, tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những tài liệu giảng dạy âm nhạc nền tảng và uy tín nhất. Được biên soạn bởi cặp đôi tác giả Hoàng Long - Hoàng Lân và phát hành bởi Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, cuốn sách này không chỉ là một sách giáo khoa âm nhạc thông thường. Đây là một công trình nghiên cứu sư phạm sâu sắc, đúc kết kinh nghiệm giảng dạy qua nhiều thế hệ. Nội dung phần 2 của giáo trình tập trung vào các hình thức tổ chức hoạt động âm nhạc cho lứa tuổi mầm non, một giai đoạn vàng để hình thành cảm thụ nghệ thuật. Cuốn sách cung cấp một hệ thống lý luận chặt chẽ, đi kèm các ví dụ thực tiễn sinh động, giúp giáo viên mầm non có thể xây dựng những tiết học hấp dẫn và hiệu quả. Việc tái bản lần thứ 19 cho thấy giá trị bền vững và sự cập nhật liên tục của giáo trình, đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới. Sách không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức nhạc lý cơ bản mà còn đi sâu vào tâm lý lứa tuổi, từ đó đề xuất các phương pháp dạy học âm nhạc phù hợp, biến giờ học nhạc thành những trải nghiệm vui vẻ và sáng tạo cho trẻ.

1.1. Vai trò của tác giả Hoàng Long Hoàng Lân và NXB Giáo dục

Sự thành công của giáo trình sư phạm âm nhạc này gắn liền với tên tuổi của hai nhạc sĩ, nhà giáo dục lão thành Hoàng Long và Hoàng Lân. Phong cách sư phạm của hai tác giả thể hiện rõ qua từng trang sách: khoa học, dễ hiểu và gần gũi với trẻ thơ. Các bài hát, trò chơi, và hoạt động được lựa chọn không chỉ đảm bảo tính nghệ thuật mà còn mang giá trị giáo dục cao. Đồng hành cùng hai tác giả là Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, một đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực xuất bản sách giáo khoa. Vai trò của nhà xuất bản không chỉ là in ấn mà còn là thẩm định, biên tập và đảm bảo chất lượng nội dung, giúp cuốn sách giáo viên âm nhạc này trở thành một tài liệu tham khảo chuẩn mực, được tin dùng rộng rãi trong hệ thống giáo dục mầm non trên cả nước. Sự kết hợp này tạo nên một sản phẩm giáo dục toàn diện, đáng tin cậy.

1.2. Ý nghĩa của lần tái bản lần thứ 19 trong bối cảnh mới

Việc một giáo trình được tái bản lần thứ 19 là một minh chứng rõ ràng cho giá trị và sức sống của nó. Trong bối cảnh giáo dục liên tục đổi mới, phiên bản này không chỉ là sự in lại nội dung cũ. Nó thể hiện sự điều chỉnh, bổ sung để phù hợp hơn với quan điểm giáo dục hiện đại, đặc biệt là định hướng phát triển năng lực và phẩm chất người học. Giáo trình cập nhật các phương pháp tiếp cận mới, nhấn mạnh vai trò của hoạt động trải nghiệm, sáng tạo và tích hợp liên môn. Điều này giúp giáo viên không bị lạc hậu, đồng thời mang đến cho trẻ những giờ học âm nhạc năng động, không còn bị gò bó theo khuôn mẫu máy móc. Sức ảnh hưởng của giáo trình vẫn còn nguyên giá trị, là kim chỉ nam cho nhiều thế hệ giáo viên mầm non trong việc nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc cho trẻ.

II. Các thách thức dạy nhạc giải pháp từ giáo trình

Giảng dạy âm nhạc cho trẻ mầm non luôn tiềm ẩn những thách thức đặc thù. Trẻ ở độ tuổi này hiếu động, khả năng tập trung ngắn và nhận thức còn mang tính trực quan, cảm tính. Nhiều giáo viên gặp khó khăn trong việc tổ chức một tiết học vừa đảm bảo mục tiêu kiến thức, vừa duy trì được không khí vui vẻ, hào hứng. Giáo trình giáo dục âm nhạc tập 2 đã nhận diện và đưa ra những giải pháp thiết thực cho những vấn đề này. Cuốn sách không áp đặt một công thức cứng nhắc mà cung cấp nhiều hình thức tổ chức hoạt động linh hoạt. Tài liệu chỉ rõ, “căn cứ vào nội dung các hoạt động âm nhạc (nghe, hát, vận động, chơi), dựa vào đặc điểm tâm sinh lí trẻ, vào chế độ sinh hoạt hàng ngày”, giáo viên có thể lựa chọn hình thức phù hợp. Thay vì chỉ tập trung vào tiết học truyền thống, giáo trình gợi ý tích hợp âm nhạc vào mọi thời điểm trong ngày, từ giờ đón trẻ, giờ thể dục, đến giờ ăn, giờ ngủ. Cách tiếp cận này giúp âm nhạc trở thành một phần tự nhiên trong cuộc sống của trẻ, làm giảm áp lực học tập và tăng cường hiệu quả thẩm thấu nghệ thuật một cách vô thức.

2.1. Khó khăn trong việc cấu trúc một giáo án âm nhạc chuẩn

Một trong những trở ngại lớn nhất là việc xây dựng một giáo án âm nhạc vừa khoa học, vừa hấp dẫn. Giáo viên thường lúng túng khi phải cân bằng giữa nội dung trọng tâm và nội dung kết hợp, hay phân bổ thời gian cho các hoạt động tĩnh và động. Giáo trình đã giải quyết vấn đề này bằng cách đưa ra các cấu trúc mẫu rất cụ thể cho từng loại tiết học và từng độ tuổi. Ví dụ, với trẻ 2-3 tuổi, một tiết học chỉ nên kéo dài 12-15 phút và có cấu trúc ba phần (nghe, hát, vận động). Sách còn đưa ra ví dụ về chuỗi 4 tiết học liên hoàn với sự thay đổi linh hoạt về nội dung trọng tâm, giúp trẻ không bị nhàm chán và kỹ năng được củng cố dần dần. Những hướng dẫn chi tiết này trong sách giáo viên âm nhạc là công cụ vô giá, giúp giáo viên tự tin hơn trong việc thiết kế bài giảng của mình.

2.2. Vấn đề duy trì sự hứng thú của trẻ trong giờ học nhạc

Làm thế nào để trẻ không cảm thấy giờ học âm nhạc là một gánh nặng? Giáo trình nhấn mạnh quan điểm “học mà chơi, chơi mà học”. Thay vì yêu cầu trẻ ngồi yên và lặp lại một cách máy móc, sách khuyến khích các hoạt động sáng tạo. Trích dẫn từ tài liệu gốc: “Trẻ hoạt động không bị áp đặt để phát huy năng lực bản thân, được trao đổi, nhận xét để trở nên năng động hơn”. Ví dụ, trong hoạt động vận động, trẻ được tự do thể hiện nhiều cách khác nhau thay vì tất cả phải giống hệt cô giáo. Việc sử dụng đồ dùng, đạo cụ, nhạc cụ trẻ em và tổ chức các trò chơi âm nhạc cũng là một phương pháp dạy học âm nhạc hiệu quả được giáo trình đề cao. Cách tiếp cận này biến mỗi giờ học thành một sân chơi nghệ thuật, nơi trẻ được chủ động khám phá và thể hiện bản thân, từ đó duy trì sự hứng thú một cách tự nhiên.

III. Phương pháp dạy học âm nhạc theo từng độ tuổi hiệu quả

Một điểm ưu việt của giáo trình giáo dục âm nhạc tập 2 là sự phân hóa rõ rệt trong phương pháp tiếp cận đối với từng nhóm tuổi. Sách không áp dụng một mô hình chung mà đi sâu vào đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhà trẻ và trẻ mẫu giáo để đưa ra những chỉ dẫn sư phạm phù hợp. Đối với lứa tuổi nhà trẻ, mục tiêu chính là tạo cảm giác an toàn và vun đắp tình cảm thông qua âm nhạc. Hoạt động chủ yếu là cho trẻ nghe hát, với thời lượng ngắn, từ 5-7 phút cho trẻ dưới 1 tuổi và 8-10 phút cho trẻ 1-2 tuổi. Nội dung thường là các bài hát ru, dân ca với giai điệu êm ái. Giáo trình hướng dẫn giáo viên có thể “hát lời, hát giai điệu (la la...) hoặc đọc diễn cảm lời bài hát kèm theo điệu bộ minh họa”. Đối với trẻ 2-3 tuổi, cấu trúc giờ học đã bắt đầu phức tạp hơn với sự kết hợp của ba hoạt động: nghe, hát và vận động. Cách tiếp cận tuần tự, từ đơn giản đến phức tạp, từ thụ động nghe đến chủ động tham gia, thể hiện sự am hiểu sâu sắc về quá trình phát triển của trẻ, giúp việc dạy và học đạt hiệu quả cao nhất.

3.1. Tiếp cận dạy học cho lứa tuổi nhà trẻ dưới 3 tuổi

Với trẻ nhà trẻ, mục tiêu của giáo dục âm nhạc không phải là kỹ năng biểu diễn mà là nuôi dưỡng cảm xúc. Giáo trình chỉ rõ, hoạt động chính là cho trẻ nghe hát để tạo cảm giác an toàn. Thời gian tiếp xúc với âm nhạc rất ngắn, chỉ từ 5 đến 15 phút tùy độ tuổi. Các tài liệu giảng dạy âm nhạc trong sách gợi ý giáo viên sử dụng các bài hát ru, dân ca có giai điệu nhẹ nhàng. Ví dụ, với bài “Cò lả”, giáo viên có thể hát lời, hát giai điệu “la la”, hoặc đọc lời theo tiết tấu kết hợp động tác vẫy tay. Với trẻ lớn hơn một chút (1-2 tuổi), giáo viên có thể khuyến khích các biểu hiện hứng thú đơn giản như lắc lư người, vẫy tay theo nhịp. Phương pháp này nhấn mạnh sự tương tác tình cảm giữa cô và trẻ, sử dụng âm nhạc như một phương tiện kết nối, vỗ về.

3.2. Cấu trúc 4 loại tiết học âm nhạc cho lứa tuổi mẫu giáo

Khi trẻ bước vào lứa tuổi mẫu giáo (3-6 tuổi), khả năng nhận thức và vận động đã phát triển hơn. Do đó, cấu trúc tiết học cũng được thiết kế bài bản hơn. Giáo trình giới thiệu cấu trúc 4 tiết học liên hoàn, mỗi tiết có một trọng tâm khác nhau nhưng vẫn đảm bảo sự kết hợp của các hoạt động nghe, hát, vận động và trò chơi. Cụ thể: Tiết 1 trọng tâm dạy hát mới; Tiết 2 trọng tâm nghe hát; Tiết 3 trọng tâm dạy vận động; Tiết 4 là ôn tập dưới hình thức biểu diễn. Cấu trúc này giúp trẻ nắm vững kỹ năng một cách có hệ thống, từ làm quen, thuộc bài hát, đến thể hiện cảm xúc qua vận động. Việc dành riêng một tiết để biểu diễn cũng là cách khích lệ, tạo sự tự tin và biến việc học thành một lễ hội nhỏ, giúp trẻ cảm nhận được thành quả của mình.

IV. Bí quyết tích hợp âm nhạc vào hoạt động hàng ngày của trẻ

Giáo dục âm nhạc không nên chỉ giới hạn trong một tiết học 30 phút. Sức mạnh thực sự của âm nhạc được phát huy khi nó hòa quyện vào mọi khoảnh khắc trong cuộc sống của trẻ tại trường mầm non. Giáo trình giáo dục âm nhạc tập 2 dành một phần quan trọng để hướng dẫn giáo viên cách tích hợp âm nhạc một cách tự nhiên và hiệu quả. Cuốn sách khẳng định: “Việc giáo dục âm nhạc được thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt cả ngày ở trường của trẻ có ý nghĩa lớn, nhờ đó cuộc sống của trẻ thêm vui vẻ, hồn nhiên”. Từ giờ đón trẻ buổi sáng, những giai điệu vui tươi như “Em đi mẫu giáo” hay “Vui đến trường” có thể tạo không khí phấn khởi. Trong giờ thể dục, thay vì những khẩu lệnh khô khan, giáo viên có thể sử dụng các bài hát có tiết tấu rõ ràng như “Chú gà trống gọi” để trẻ vừa hát vừa tập động tác. Ngay cả trong giờ ăn, giờ ngủ, những bản nhạc không lời nhẹ nhàng hay những bài hát ru êm dịu cũng góp phần tạo nên một môi trường giáo dục giàu tính nhân văn và thẩm mỹ.

4.1. Ứng dụng âm nhạc trong chế độ sinh hoạt hằng ngày

Giáo trình cung cấp rất nhiều ví dụ cụ thể về việc lồng ghép âm nhạc vào lịch sinh hoạt. Buổi sáng, khi đón trẻ, có thể mở các ca khúc về chủ đề đến trường để tạo sự hứng khởi. Giờ thể dục, thay vì hô nhịp 1-2-3-4, có thể dùng bài “Tập đi đều” của Kim Hữu để trẻ bước theo nhịp phách. Trước giờ ăn, bài hát “Mời bạn ăn” giúp tạo không khí vui vẻ và nhắc nhở nề nếp. Đặc biệt, trước giờ ngủ trưa, việc cô giáo hát ru trực tiếp hoặc mở những bản dân ca êm dịu có tác động sâu sắc đến tâm hồn trẻ. Theo giáo trình, “hát ru là sự tổng hợp của nhiều yếu tố: âm thanh êm dịu mượt mà và sự trìu mến của cô giáo đưa trẻ vào giấc ngủ đầm ấm dễ chịu”. Cách làm này biến âm nhạc thành người bạn đồng hành thân thiết của trẻ suốt cả ngày.

4.2. Lồng ghép âm nhạc vào các môn học khác để tăng hiệu quả

Âm nhạc còn là một chất xúc tác tuyệt vời, giúp các giờ học khác trở nên sinh động và hấp dẫn hơn. Đây là một trong những phương pháp dạy học âm nhạc hiện đại được giáo trình khuyến khích. Trong giờ làm quen văn học, sau khi trẻ đọc bài thơ “Hạt gạo làng ta”, giáo viên có thể cho nghe bài hát cùng tên do Trần Viết Bính phổ nhạc để nâng cao sự cảm thụ nghệ thuật. Trong giờ hoạt động tạo hình, khi trẻ vẽ về chủ đề “ông mặt trời”, việc mở bài hát “Cháu vẽ ông mặt trời” của Tân Huyền sẽ kích thích trí tưởng tượng và sự sáng tạo. Tương tự, trong giờ làm quen với môi trường xung quanh, các bài hát về chú bộ đội, cô công nhân, hay các loài vật sẽ giúp trẻ củng cố kiến thức một cách trực quan và dễ nhớ. Sự tích hợp này không chỉ làm phong phú thêm giờ học mà còn giúp trẻ thấy được mối liên kết thú vị giữa các lĩnh vực trong cuộc sống.

V. Hướng dẫn soạn giáo án và tổ chức sự kiện thực tế

Từ lý thuyết đến thực hành là một bước quan trọng, và giáo trình giáo dục âm nhạc tập 2 đã làm rất tốt vai trò cầu nối này. Phần cuối của tài liệu tập trung vào việc hướng dẫn chi tiết cách soạn một giáo án âm nhạc hoàn chỉnh và cách tổ chức các hoạt động âm nhạc trong những dịp đặc biệt. Đối với việc soạn giáo án, sách yêu cầu phải xác định rõ đối tượng, mục tiêu, yêu cầu cần đạt, các biện pháp tiến hành, dự kiến thời gian, và chuẩn bị đồ dùng dạy học. Sách cung cấp hai ví dụ mẫu về giáo án: một theo chương trình cải cách và một theo hướng đổi mới, giúp giáo viên dễ dàng hình dung và áp dụng. Đặc biệt, giáo trình nhấn mạnh việc dự kiến những chỗ khó trong bài hát (tiết tấu, giai điệu) và chuẩn bị các biện pháp sửa sai, thể hiện tính cẩn thận và chuyên nghiệp trong công tác sư phạm. Phần hướng dẫn này thực sự là một sách giáo viên âm nhạc thu nhỏ, vô cùng hữu ích cho cả giáo sinh thực tập và giáo viên đang công tác.

5.1. Quy trình soạn thảo giáo án âm nhạc theo chương trình mới

Giáo trình cung cấp một khung sườn chi tiết để soạn giáo án theo định hướng đổi mới. Giáo án cần xác định rõ chủ điểm (ví dụ: Quê hương đất nước), nội dung chính (dạy hát, vận động) và nội dung kết hợp (nghe hát, trò chơi). Mục đích yêu cầu phải được nêu cụ thể, đo lường được, ví dụ: “Trẻ thuộc bài hát, thể hiện tình cảm” hay “Trẻ biết cách chơi, hào hứng tham gia”. Phần tiến hành được mô tả tuần tự các hoạt động của cô và trẻ, từ gây hứng thú, đàm thoại, đến dạy hát, vận động, tổ chức trò chơi và kết thúc. Các lời dẫn, câu hỏi gợi mở, và cách thức tương tác cũng được gợi ý, giúp giáo án trở nên sống động và khả thi. Quy trình này đảm bảo một tiết học được diễn ra logic, liền mạch và đạt được mục tiêu giáo dục đề ra.

5.2. Tổ chức hoạt động âm nhạc trong ngày lễ ngày hội lớn

Ngày lễ, ngày hội là cơ hội tuyệt vời để trẻ thể hiện khả năng và cảm thụ âm nhạc. Giáo trình chỉ ra rằng hoạt động này “tạo ra môi trường âm nhạc phong phú, sinh động cho trẻ”. Sách hướng dẫn giáo viên cách xây dựng một chương trình văn nghệ hấp dẫn cho các dịp như Tết Trung thu, ngày 8/3, hay Tết Nguyên đán. Chương trình thường bao gồm các tiết mục múa, hát, đọc thơ, kịch... do chính các cháu biểu diễn. Giáo trình còn gợi ý danh sách các bài hát phù hợp với từng chủ đề ngày lễ. Ví dụ, Tết Trung thu có thể chọn bài “Rước đèn dưới trăng” (Phạm Tuyên), ngày 8/3 có bài “Bông hoa mừng cô” (Trần Thị Duyên). Những hướng dẫn này giúp các trường mầm non có thể tổ chức các sự kiện văn nghệ thành công, để lại ấn tượng đẹp và ý nghĩa giáo dục sâu sắc trong lòng trẻ.

VI. Tương lai và vai trò của tài liệu giảng dạy âm nhạc này

Trải qua gần hai thập kỷ với 19 lần tái bản, giáo trình giáo dục âm nhạc tập 2 của tác giả Hoàng Long - Hoàng Lân vẫn giữ vững vai trò là một tài liệu giảng dạy âm nhạc kinh điển trong hệ thống giáo dục mầm non Việt Nam. Dù có nhiều phương pháp và tài liệu mới ra đời, giá trị cốt lõi của cuốn sách vẫn không hề suy giảm. Đó là sự am hiểu sâu sắc về tâm lý trẻ thơ, hệ thống phương pháp luận chặt chẽ và kho tàng các tác phẩm âm nhạc thiếu nhi chọn lọc, giàu tính giáo dục. Cuốn sách không chỉ dạy về kỹ năng âm nhạc mà còn dạy về cách nuôi dưỡng một tâm hồn đẹp. Trong tương lai, khi công nghệ phát triển, các hình thức dạy học có thể thay đổi, nhưng những nguyên tắc sư phạm nền tảng về giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mầm non mà giáo trình này đặt ra sẽ luôn là kim chỉ nam quý báu. Nó là nền móng vững chắc để các giáo viên tiếp tục sáng tạo và xây dựng những thế hệ trẻ em Việt Nam yêu và hiểu âm nhạc.

6.1. Giá trị cốt lõi của sách giáo khoa âm nhạc kinh điển

Giá trị bền vững của cuốn sách giáo khoa âm nhạc này nằm ở tính khoa học và tính nhân văn. Về khoa học, sách xây dựng một lộ trình học tập bài bản, logic, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ. Các kiến thức về nhạc lý cơ bản được lồng ghép một cách tự nhiên qua các bài hát, trò chơi. Về nhân văn, giáo trình luôn đặt trẻ làm trung tâm, tôn trọng cảm xúc và khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân. Các bài hát được tuyển chọn đều mang nội dung trong sáng, giáo dục trẻ tình yêu gia đình, quê hương, bạn bè và thiên nhiên. Chính những giá trị cốt lõi này đã giúp giáo trình vượt qua thử thách của thời gian, trở thành một người bạn đồng hành không thể thiếu của nhiều thế hệ giáo viên và học sinh mầm non.

6.2. Lưu ý về việc tìm kiếm và sử dụng bản scan PDF giáo trình

Trong thời đại số, nhu cầu tìm kiếm bản scan PDF giáo trình ngày càng tăng cao vì sự tiện lợi. Tuy nhiên, việc sử dụng các bản scan không rõ nguồn gốc có thể tiềm ẩn rủi ro về chất lượng hình ảnh, nội dung thiếu sót hoặc sai lệch. Để đảm bảo tiếp cận được kiến thức chuẩn xác nhất từ Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, việc sử dụng sách in chính thống vẫn được khuyến khích hàng đầu. Sách in đảm bảo chất lượng mực in, giấy, và đặc biệt là sự tôn trọng bản quyền dành cho công sức của các tác giả. Nếu sử dụng bản PDF, cần tìm đến các nguồn uy tín, được cấp phép để có được tài liệu giảng dạy âm nhạc chất lượng cao, phục vụ tốt nhất cho công tác giảng dạy và học tập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương ba CÁC HÌNH THÚC TỔ CHÚC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC Trong trường Mầm non, căn cứ vào nội dung các h‹ động âm nhạc (nghe, hát, vận động, chơi), dựa vào đặc đit tâm sinh lí trẻ, vào chế độ sinh hoạt hàng ngày, giáo dục í nhạc bao gồm các hình thức tổ chức sau: — Dạy các hoạt động âm nhạc (trong tiết học hoặc h‹ động chung); ~ Tổ chức hoạt động âm nhạc trong chế độ sinh hoạt; ~— Tổ chức âm nhạc trong các ngày lễ, ngày hội. DẠY CÁC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC Là hình thức cơ bản nhất, được tổ chức theo tiết học h‹ trong hoạt động học (theo chương trình đổi mới). Ö đây, được học các kĩ năng, cách thể hiện, cách cảm thụ âm nhạc hệ thống dưới sự tổ chức, điểu khiển, chỉ dẫn của giáo v trong một thời gian nhất định. Âm nhạc là nghệ thuật âm thanh, nghệ thuật động, lì đòi hỏi hoạt động trực tiếp và sáng tạo của con người.

giáo dục, âm nhạc được coi là phương tiện hình thành và p triển cho trẻ tình cảm thẩm mĩ, tình cảm đạo đức lành mạnh, lòng nhân ái. “Trong tiết học âm nhạc, các hoạt động nghe nhạc, tập hát, tập vận động và chơi nối tiếp liên hoàn với nhau, trong đó trẻ được ôn bài cũ, luyện tập bài đang học và được giới thiệu để chuẩn bị tập tiếp một bài mới khác. Chương trình cải cách Tw sau khi thực hiện chuyên đề giáo dục âm nhạc 1993 — 1996, chương trình cải cách được hướng dẫn thực hiện như sau: Đối với lứa tuổi nhà trẻ, hoạt động chính là cho trẻ nghe hat để tạo cảm giác an toàn, tình cảm. Trẻ dưới 1 tuổi tiếp xúc với âm nhạc từ ð - 7 phút.

Giáo viên hát cho trẻ nghe vài lần những bài hát ru, dân ca. Ngoài hát lời, giáo viên có thể hát giai điệu (la la.) hoặc đọc điễn cảm lời bài hát kèm theo điệu bộ minh hoa. Ví dụ: Hát bài Cò /đ (Dân ca đồng bằng Bắc Bộ) — Hat lời: Con cé cé bay la a — Hat giai diéu: La là là la lả (theo giai điệu bài hát) — Hoặc đọc lời theo âm hình tiết tấu kèm theo động tác vẫy cánh tay như cò bay: Con cò (cò) bay lả lả bay la Bay từ (từ) cửa phủ bay ra (ra) cánh đồng. Trẻ 1- 2 tuổi nghe hát khoảng 8 - 10 phút.

Giáo viên c trẻ làm quen với âm thanh to - nhỏ bằng cách vỗ tay to—n theo cô. Cần khuyến khích biểu hiện hứng thú của trẻ n cầm tay vẫy theo nhịp, khi hát lắc lư đầu, người theo nÌ điệu bài hát. Trẻ 2 - 3 tuổi học theo cấu trúc ba phần (nghe, hát, v động theo nhạc). Các hoạt động này luân phiên thay đổi nh diễn ra trong vài tiết học.

Thời gian tiếp xúc với âm nhạc 12 - 15 phút. Trong mỗi tiết học có nội dung trong tam vai dung kết hợp. Nội dung trọng tâm được biểu là hướng dẫn kĩ năng hát, vận động, cách cảm thụ âm nhạc một cach | tiết, từ dễ đến khó. Nội dung kết hợp được hiểu là giới th cho trẻ làm quen với bài hát, bài vận động sắp học hoặc ôn + bài đã học.

Tiết 1: Trọng tâm hát: Hát cho trẻ nghe. Kết hợp: Cho trẻ làm quen bài hát sắp học. Két hợp: Cho trẻ làm quen bài vận động sắp học. Tiết 3: "Trọng tâm : Dạy trẻ hát.

Kết hợp : Ôn lại bài hát cho trẻ nghe. Kết hợp : Tiếp tục làm quen bài vận động. Tiết 3: "Trọng tâm : Dạy trẻ vận động. Kết hợp : Ôn thêm bài hát cho trẻ nghe.

Kết hợp : Trẻ hát ôn lại bài đã học. Tiết 4: Ôn lại các bài đã học dưới hình thức tập biểu diễn. Ví dụ: Bài học âm nhạc bao gồm: ~ Hát cho trẻ nghe bài Chiếc khăn tay. Sáng tác: Văn Tấn ~— Trẻ học hát bài Mùø hè đến.

Sáng tác: Nguyễn Thị Nhung — Van déng theo nhac bai Chim bay. Sáng tác: Vũ Thanh Nội dung trên diễn ra trong 4 tiết như sau: Tiết 1: — Nghe hát : Chiếc khăn tay (trọng tâm) — Hát : Mùa hè đến (làm quen) — Vận động : Chim bay (lầm quen) Tiết 2: — Day hat : Mùa hè đến (trọng tâm) - Vận động : Chim bay (tiếp tục làm quen) — Nghe : Chiếc khăn tay (ôn) Tiết 3: - Vận động : Chim bay (trọng tâm) — Day hat : Mùa hè đến (ôn tiếp) — Nghe : Chiếc khăn tay (ôn tiếp) Tiết 4: Ôn dưới hình thức biểu diễn (lóp, tổ, tốp, cá nhân) "Tiết học âm nhạc ở lứa tuổi mẫu giáo có thêm trò chơi 4 nhạc. Thời gian ở mỗi nhóm tuổi như sau: Mẫu giáo 3- 4 tuổi 15- 20 phút Mẫu giáo 4 - ð tui 20 - 2ð phút Mẫu giáo õ - 6tuổi: 2ð - 30 phút Dua theo văn bản hướng dẫn thực hiện chương trình gi dục âm nhạc của Vụ Giáo dục Mầm non sau khi chỉnh lí ‹ ban hành 1987 - 1988, cấu trúc bài học gồm bốn hoạt độ: nghe, hát, vận động, trò chơi diễn ra trong 4 tiết. Xét về tí chất kết hợp thì mỗi tiết có những trọng tâm khác nhau.

Tiết 1: — Tập bài hát mới (trong tâm). ~ Vận động bài cũ (kết hợp). — Trò chơi, hoặc nghe (kết hợp). Tiết 2: ~ Tập hát tiếp bài mới (kết hợp).

— Nghe bài giáo viên hát (trọng tâm). ~ Trò chơi hoặc ôn vận động (kết hợp). Tiết 3: ~ Vận động bài đã học hát (trọng tâm). ~ Nghe lại bài giáo viên hát (kết hợp).

— Trò chơi âm nhạc. Tiết 4: ~ Vận động tiếp bài đã học (kết hợp). ~ Biểu diễn các bài đã học (trọng tâm). ~ Nghe giáo viên hát giới thiệu bài hát sẽ học (kết hợp) Ôn ở tiết 4 dưới hình thức biểu diễn có thể bổ sung thê: các bài đã học trong giai đoạn, bài ngoài chương trình.

Gié viên chỉ đạo chương trình phải tập cho trẻ các cách biểu diễ khác nhau: nhóm, tốp, cá nhân, đồng thời sử dụng trar phụe, đạo cụ, trang trí để buổi học thêm hấp dẫn, mang tín nghệ thuật. Nếu ở các tiết 1, 2, 3 kết quả chưa tốt có thể dạy thêm mí lần nữa trước khi tổ chức tiết 4. Để tăng ý nghĩa giáo dục, giá viên nên hướng nội dung âm nhạc vào để tài nào đó: ngày 8/; ngày thành lập quân đội, rằm Trung thu. Nội dung trọng tâm của tiết học dành nhiều thời gian ho nội dung kết hợp để tập trung và luyện kĩ năng cho trẻ.

V‹ nội dung hát cho trẻ nghe, cho trẻ nghe nhạc không nhất thié phải dành nhiều thời gian như cho trẻ hát hay vận động + đây là nội dung âm nhạc tác động tới trẻ, trẻ sẽ khó ngồi yê để nghe nhạc lâu. Mặc dù âm nhạc là loại hình nghệ thuật thính giác, ngh thuật biểu hiện nhưng các hoạt động cần xen kẽ hợp Ii để dar bảo yêu cầu tĩnh - động cho trẻ. Ví dụ: cho trẻ tập hát (động), hát cho trẻ nghe (tĩnh), ch trẻ chơi trò chơi âm nhạc (động). Yêu cầu của các hoạt động trong từng loại tiê (cải cách): a.

Dạy trẻ hát Nếu bài hát đa số trẻ đã hiết. ơiáo viên nha trả hát vài lầ› Nếu bài trẻ chưa được làm quen nhiều, giáo viên dạy t từng câu liên tiếp cho tới khi trẻ hát được. Lần 1 (tiết 1): Trẻ hát theo cô, cảm nhận được tính chất, phong cách t hiện bài hát, hát rõ lời, hát tập thể đều, biết tên tác gid, ti bài hát. Lần 2 (tiết 2): Trẻ thuộc trôi chảy lời bài hát, thể hiện được tính chí phong cách bài hát (sôi nổi, vui tươi hay nhẹ nhàng.), h đúng trọng âm, biết thể hiện sắc thái (to — nhỏ, cao trào h rõ, chậm dần ở kết thúc.), nhớ tên bài hát, tên tác giả.

Lần 3 (tiết 3): Trẻ tự hát sau khi giáo viên bắt giọng, bắt nhịp, h dién cam. Nghe hat Lan 1 (tiết 2): Trẻ cảm thụ tính chất bài hát qua âm điệu, lời ca, bỉ chăm chú lắng nghe, nhắc lại tên bài hát, tên tác giả, nói v nét về nội dung bài hát. Lần 2 (tiết 3): "Trẻ nhận ra bài hát khi nghe giai điệu qua đàn hoặc ng giáo viên hát theo giai điệu la la. Khi nghe giáo viên đàn h¡ trẻ hưởng ứng theo như gật gù, dậm chân, hát theo vài e trẻ nhớ.

Lần 3 (tiết 4): Tré thích thú say sưa nghe, có biểu hiện tình cảm với Ì hát. Trẻ nói ngay được tên bài hát, tên tác giả, đàm thoại v nội dung bài hát. Vận động theo nhạc Trước khi dạy trẻ vận động, múa, nên cho trẻ đi vào ló hay ổn định đội hình trên nền nhạc. Nội dung vận động gồr luyện tập hình tượng, tập múa, các âm hình tiết tấu.

Lần 1 (tiết 3): Trẻ bắt chước vận động theo giáo viên đúng nhịp điệt đúng động tác. Lần 2 (tiết 4): Trẻ vận động, múa sau khi giáo viên làm mẫu một lầr phối hợp tốt các động tác, thay đổi vị trí đội hình theo âr nhạc, thể hiện diễn cảm. Lần 3 (tiết 1 mới): Trẻ vận động, múa một cách nhuần nhuyễn trong s: khích lệ của giáo viên, biết tự sáng tạo thêm chỉ tiết động tác đội hình. Trò chơi âm nhạc Lần 1: Giáo viên nêu tên trò chơi, hướng dẫn chỉ tiết sau khi phi biến cách chơi.

Trẻ biết chơi và tham gia hào hứng. Các lần sau: Giáo viên nói lại tên trò chơi, nhắc lại ngắn gọn cách chơi Trẻ tham gia chơi và giáo viên nâng cao dần yêu cầu chơi. “Trong khi tổ chức chơi. giáo viên luôn chú ớ mue đích vàn trẻ biết theo đối, động viên bạn.

Có thể cải tiến, bổ sung các trò chơi để trẻ đỡ chán. Đổi mới hình thức giáo dục âm nhạc là giác Quan điểm, mục đích giáo dục của hướng đổi mới động vui chơi viên là người hướng dẫn, tạo cơ hội cho. trẻ hoạt g đó c tìm tồi, khám phá. Trẻ tham gia các hoạt động, tron âm nhạc một cách hứng thú, chủ động để phát triển khả năng cá nhân.

đí Giáo viên tích cực làm việc trực tiếp với nhóm, cá nhân khôn giúp trẻ thể hiện tốt hoạt động âm nhạc. "Trẻ hoạt động bị áp đặt để phát huy năng lực bản thân, được trao đổi, nhật xét để trở nên năng động hơn. Chính vì vậy, trong vận độn: nhịp điệu, trẻ được tự do thể hiện nhiều cách khác nhau không nhất thiết yêu cầu mọi trẻ vận động giống nhau hoặ khi trẻ đã nắm được bài hát, giáo viên cho trẻ kết hợp vật động nhịp điệu, bổ qua các bước dạy hát không cần thiết. Về thiết bị đồ dùng dạy học, ngoài nhạc cụ của giáo viêr băng đài, đĩa hinh.