Chương 1. KHÁI QUAT VE VĂN HÓA DOANH NGHIỆP VA SO TAY VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về văn hóa doanh nghiệp 1. Khát niệm văn hóa và văn hóa doanh nghiệp Khái niệm đầu tiên về văn hoá được chấp nhận rộng rãi trên thế giới là định nghĩa do nhà nhân chung hoc Edward Taylor đưa ra: “Van hoá là một tong thể phức tap bao gồm các kiến thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, dao duc, luật lệ, phong tục và toàn bộ những kỹ năng, thoi quen mà con người đạt được với tu cách là thành viên cua một xã hộ?” [5,tr.
Con trong cuốn Đại từ dién tiếng Việt của Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam do Bộ Giáo dục và Dao tạo xuất bản năm 1998, văn hóa là những giá trị vật chat, tinh thần do con người sáng tạo ra trong lịch sử. Bên cạnh đó, văn hóa còn được hiểu là một hệ thong những giá tri do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên và xã hội cua mình [1,tr. Văn hoá phản ánh và thé hiện một cách tổng quát, sống động mọi mặt của cuộc sống (của mỗi cá nhân và của mỗi cộng đồng) đã diễn ra trong quá khứ, cũng như đang diễn ra trong hiện tại, qua hàng bao nhiêu thế kỷ nó đã cấu thành một hệ thống các giá trị, truyền thống, thâm mỹ và lối sống và dựa trên đó từng dân tộc khăng định bản sắc riêng của mình. Tác giả Goelzer (2003) cho rằng: “Văn hóa dé cập đến một hệ thong giá tri, tap tục, kiến thức, thái độ, niềm tin, và các yếu tô xã hội và lịch sử khác mà một nhóm người hoặc một xã hội nao đó chia sẻ va theo đuổi” [19,tr.
Thêm vào đó, văn hóa thé hiện các giá trị và niềm tin mà những người trong nhóm hoặc xã hội đó coi trọng. Nó cũng liên quan đến ngôn ngữ và cách mọi người trong xã hội đó truyền đạt thông tin và tương tác với nhau. Ngôn ngữ có thé phan ánh các khía cạnh văn hóa như quyền lực và xã hội. Các tập tục và hành vi xã hội thường được thiết lập dựa trên giá tri và 13 niềm tin của một văn hóa.Văn hóa có thé biến đổi từ một xã hội hoặc nhóm người đến xã hội hoặc nhóm khác, và nó có thê thay đổi theo thời gian.
Nó có ảnh hưởng sâu sắc đến cách con người tư duy, hành động, và tương tác với môi trường xã hội và tự nhiên [13]. Tóm lại, “ Van hóa là một khái niệm rộng lớn, bao gom tat cả các mẫu tục, lễ nghỉ, tập tục, giá tri, f tưởng, kiến thức, và sự sáng tạo của con người trong mot cộng dong xã hội nhất định[14, tr. Văn hóa doanh nghiệp (corporate culture) là một khái niệm mô tả tập hợp các giá trị, thái độ, niềm tin, quy tắc và hành vi mà một tô chức kinh doanh hay công ty xây dựng và thúc đây trong bất kỳ hoạt động nào liên quan đến công việc và môi trường làm việc của họ. Văn hóa doanh nghiệp chịu anh hưởng lớn từ sự lãnh đạo, lịch sử, mục tiêu va giá trị cốt lõi của t6 chức [17, tr.
Bên cạnh đó, VHDN còn được xem là toàn bộ những quy tắc và thủ pháp giải quyết van đề thích ứng bên ngoài và thống nhất bên trong các nhân viên của doanh nghiệp [8, tr.35]- Văn hóa doanh nghiệp là hệ thống các ý nghĩa và niềm tin được chia sẻ bên trong doanh nghiệp và nó có tác động mạnh mẽ tới phương thức hành động của các cá nhân trong tổ chức [20, tr. Ngoài ra| văn hóa doanh | Inghiệp Jlà các nếp nghĩ, các quan điểm chung liên quan đến các giá trị, chuẩn mực của các nhân viên trong cùng một doanh nghiệp. Điều này có thé giải thích bởi mỗi doanh nghiệp khác nhau về quy mô, ngành kinh doanh loại hình tô chức., khiến cho mỗi doanh nghiên có cách nhìn nhận van dé, cách hành động và đối xử khác nhau [20, tr. Theo Kotter & Heskett (2016), văn hóa doanh nghiệp thể hiện tổng hợp những giá trị và cách hành xử phụ thuộc lẫn nhau điển hình trong tổ chức, và chúng có xu hướng tự lưu truyền trong thời gian dài.
Văn hóa doanh nghiệp là những niềm tin, thái độ và giá trị ton tại phổ biến và ồn định trong tổ chức [21. 14 Từ các định nghĩa trên, trong luận văn này, khái niệm văn hóa doanh nghiệp được hiéu như sau: Van hóa doanh nghiệp là một hệ thong giá trị, thái độ, niềm tin, quy tắc, và hành vi mà to chức kinh doanh xây dựng và thúc day trong môi trường làm việc của họ. Nó tạo ra nền tảng cho cách nhân viên tương tác, làm việc, và phản ánh giá tri cốt lõi của công ty. Tam quan trọng của văn hóa doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò vô cùng cần thiết, quyết định đến sự thành công và sự bền vững của một tô chức.
Vai trò của văn hóa doanh nghiệp được thé hiện ở những khía cạnh sau: Một là, văn hóa doanh nghiệp đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo nên sức mạnh tập thê trong tô chức. Văn hóa doanh nghiệp xác định giá trị và mục tiêu chung, giúp tất cả nhân viên có một hướng đi chung. Điều này giúp tạo ra sự đồng lòng trong việc đạt được mục tiêu tô chức. Bên cạnh đó, văn hóa doanh nghiệp khuyến khích sự gan kết giữa các thành viên và tạo ra môi trường mà mọi người cảm thấy họ là một phan quan trong của tô chức và hỗ trợ lẫn nhau.
Văn hóa doanh nghiệp tạo động lực, khuyến khích sự cam kết của nhân viên đối với những mục tiêu chung, giúp họ làm việc với đầy đủ nhiệt huyết và sự tận tụy. Hơn nữa, công ty có văn hóa doanh nghiệp tốt sẽ tạo ra một tinh thần làm việc chung và lòng tự hào trong việc làm việc cho tô chức. Nhân viên cảm thấy họ đang đóng góp vào một sứ mệnh lớn hơn và là một phần của một gia đình công ty. Cùng với đó, văn hóa doanh nghiệp thúc đây việc học hỏi và phát triển bằng cách khuyến khích sự chia sẻ kiến thức va kinh nghiệm giữa các thành viên trong tổ chức giúp nâng cao kiến thức và kỹ năng của cả tập thê [15, tr.
Hai là, văn hóa góp phần xây dựng hình ảnh doanh nghiệp, nâng cao lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp thể hiện giá trị cốt lõi, mục tiêu và lý tưởng của tổ chức. Một văn hóa doanh nghiệp tích cực và 15 đạo đức giúp xác định sự độc đáo và giá trị đặc biệt của doanh nghiệp, thu hút sự quan tâm từ khách hàng và đối tác. Do đó, văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng niềm tin và uy tín của doanh nghiệp.
Một tổ chức có nền văn hoá mạnh mẽ và đáp ứng đầy đủ các quy định pháp lý tạo ra một hình ảnh chuyên nghiệp và tin cậy trong mắt khách hàng, đối tác và cộng đồng. Từ việc xây dựng một hình ảnh uy tín, văn hóa doanh nghiệp cũng góp phan tạo nên lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp có văn hóa vững mạnh, độc đáo có thể giúp cho doanh nghiệp nổi bật giữa các đối thủ bằng cách tạo ra giá tri đặc biệt cho khách hàng và thúc đây phát triển bền vững. Cách làm việc, quan hệ với khách hàng và đối xử với nhân viên dựa trên giá trị và đạo đức có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.
Ba là, văn hóa doanh nghiệp vững mạnh tạo nên một môi trường làm việc tích cực cho nhân viên. Môi trường làm việc tích cực thường thúc day sự sáng tạo và khám phá giải pháp mới, nâng cao năng suất làm việc. Nhân viên cảm thay họ được động viên dé đóng góp ý kiến, tham gia vào quyết định và thúc day sự phát triển và cải tiến. Một văn hóa doanh nghiệp vững mạnh, tích cực thường khuyến khích giao tiếp cởi mở giữa các thành viên trong tô chức.
Điều này giúp xây dựng một môi trường trong đó nhân viên cảm thấy tự do thé hiện ý kiến, giao tiếp cởi mở, từ đó giúp giải quyết các vấn đề nhanh chóng và hiệu quả. Ngoài ra, doanh nghiệp có văn hóa tốt thường đầu tư vào phát triển cá nhân của nhân viên, tạo điều kiện cho họ tham gia các khóa đào tạo, học hỏi và phát triển kỹ năng mới. Nhân viên cảm thấy họ nhận được đầu tư và quan tâm đến sự phát triển cá nhân, điều này thúc day họ làm việc với tinh thần tích cực hơn. Thêm vào đó, doanh nghiệp có văn hóa tốt cũng khuyến khích đoàn kết đội nhóm bang cách tao các hoạt động xây dựng đội hình và thúc day su hop tác giữa các bộ phận.
Một môi trường đoàn kết đội nhóm tạo cơ hội cho 16 nhân viên làm việc cùng nhau dé đối phó với thách thức và đạt được mục tiêu chung. Vì thế, văn hóa doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong việc tạo nên môi trường làm việc tích cực. Là nền tảng cho sự phát triển, sáng tao, và giao tiếp cởi mở trong tổ chức. Bồn là, một doanh nghiệp với nền văn hóa tốt không chỉ có khả năng thu hút nhân tài từ trong ngành mà còn có khả năng duy trì và giữ chân nhân viên gắn bó với doanh nghiệp trong thời gian dài.
Trong môi trường làm việc có văn hóa tốt, nhân viên có cơ hội phát triển bản thân một cách liên tục. Họ luôn tìm kiếm một nơi làm việc giúp họ nắm vững kiến thức và kỹ năng mới, khám phá tiềm năng cá nhân và chủ động trong việc đóng góp vào sự phát triển của doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích nhân viên tự tin và sáng tạo, vì họ cảm thấy môi trường làm việc đang hỗ trợ họ trong việc thực hiện mục tiêu cá nhân. Môi trường làm việc tốt thường có sự tương tác tích cực giữa nhân viên và lãnh đạo.
Điều nay tao ra một cộng đồng làm việc nơi mọi người cảm thay ho được lang nghe, đánh giá va động viên. Nhân viên trong môi trường nay không chỉ làm việc dé kiếm sống ma còn dé thé hiện sự đam mê va sáng tạo. Họ biết rằng công việc của họ mang lại giá trị cho doanh nghiệp và xã hội, điều này thúc đây họ làm việc hết mình. Chính điều này thúc day họ ở lại và đóng góp hon cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp 1.