Sổ Tay Luật Sư Tập 3: Kỹ Năng Hành Nghề Luật Sư Tư Vấn

Sổ tay Luật sư Tập 3 tập trung vào việc phát triển các kỹ năng tư vấn trong lĩnh vực đầu tư, kinh doanh, và… 480 trang · Liên Đoàn Luật Sư Việt Nam · 2017.

• Tác giả: Ls. Trương Nhật Quang
• Người hướng dẫn: Phan Trung Hoài - Phó Chủ Tịch Liên Đoàn Luật Sư Việt Nam
• Trường học: Liên Đoàn Luật Sư Việt Nam
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Kỹ Năng Tư Vấn Đầu Tư, Kinh Doanh, Thương Mại
• Loại tài liệu: Sổ tay
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NHÀ XUẤT BẢN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CÁC KỸ NĂNG CHUYÊN SÂU VỀ TƯ VẤN
• 1.1. Yêu cầu chung đối với Luật sư tư vấn
• 1.2. Kỹ năng soạn thảo văn bản tư vấn
• 1.3. Kỹ năng đàm phán hợp đồng
• 1.4. Kỹ năng soạn thảo hợp đồng
• 2. CHƯƠNG 2: TƯ VẤN HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ
• 2.1. Dự án đầu tư và các yêu cầu có liên quan
• 2.2. Thủ tục cấp phép đầu tư
• 2.3. Các hình thức đầu tư
• 2.4. Các hạn chế đầu tư
• 2.5. Đầu tư ra nước ngoài
• 3. CHƯƠNG 3: TƯ VẤN THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP
• 3.1. Lựa chọn loại hình doanh nghiệp
• 3.2. Thành lập doanh nghiệp
• 3.3. Điều lệ và các văn bản nội bộ
• 4. CHƯƠNG 4: TƯ VẤN MUA BÁN DOANH NGHIỆP
• 4.1. Mua bán doanh nghiệp theo hình thức sở hữu vốn điều lệ
• 4.2. Mua bán doanh nghiệp theo hình thức mua bán tài sản
• 4.3. Các chấp thuận có liên quan trong giao dịch mua bán doanh nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: TƯ VẤN LĨNH VỰC BẤT ĐỘNG SẢN
• 5.1. Những vấn đề chung
• 5.2. Giao dịch bất động sản dân sự
• 5.3. Giao dịch kinh doanh bất động sản
• 5.4. Sở hữu nhà ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài
• 6. CHƯƠNG 6: TƯ VẤN LĨNH VỰC XÂY DỰNG
• 6.1. Hợp đồng xây dựng
• 6.2. Quy định về hợp đồng xây dựng theo luật Việt Nam và theo FIDIC
• 7. CHƯƠNG 7: TƯ VẤN LĨNH VỰC LAO ĐỘNG
• 7.1. Hợp đồng lao động
• 7.2. Thỏa ước lao động tập thể
• 7.3. Nội quy lao động, kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất
• 7.4. Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi
• 7.5. Tiền lương
• 7.6. Tranh chấp lao động
• 7.7. Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
• 8. CHƯƠNG 8: TƯ VẤN HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG QUỐC TẾ - CÁC ĐIỀU KHOẢN CHÍNH
• 8.1. Giới thiệu các điều khoản
• 8.2. Khoản tín dụng
• 8.3. Mục đích vay
• 8.4. Các khoản phí
• 8.7. Loại tiền cho vay trong nước và vay nợ nước ngoài
• 8.8. Trả nợ vay
• 8.9. Các khoản thuế và chi phí gia tăng
• 8.10. Các điều kiện tiên quyết
• 8.11. Các cam đoan và bảo đảm về các sự kiện thực tế
• 8.12. Các cam kết (covenants)
• 8.13. Các sự kiện vi phạm (events of default) và các biện pháp xử lý (remedies)
• 8.14. Các điều khoản tiêu chuẩn (boilerplate provisions)
• 9. CHƯƠNG 9: TƯ VẤN QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ
• 9.A. Quyền tác giả và quyền liên quan
• 9.A.I. Quyền tác giả
• 9.A.II. Quyền liên quan
• 9.B. Quyền sở hữu công nghiệp
• 9.B.I. Quy định về sở hữu công nghiệp theo Công ước Pari
• 9.B.II. Quy định về sở hữu công nghiệp theo pháp luật Việt Nam
• 9.B.III. Hành nghề sở hữu công nghiệp tại Việt Nam
• 10. CHƯƠNG 10: TƯ VẤN HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ
• 10.1. Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 10.2. Kỹ năng tư vấn, đàm phán, soạn thảo hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 10.3. Kỹ năng tham gia giải quyết tranh chấp về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 11. CHƯƠNG 11: TƯ VẤN CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG VỆ THƯƠNG MẠI
• 11.1. Giới thiệu về các biện pháp phòng vệ thương mại
• 11.2. Các quy định của pháp luật Việt Nam về phòng vệ thương mại
• Phụ lục
• LỜI NÓI ĐẦU

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Kỹ Năng Tư Vấn Đầu Tư Kinh Doanh Thương Mại

Sổ tay Luật sư Tập 3 tập trung vào việc phát triển các kỹ năng tư vấn trong lĩnh vực đầu tư, kinh doanh, và thương mại. Đây là những lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, đòi hỏi các Luật sư phải có kiến thức sâu rộng và kỹ năng chuyên môn vững vàng. Việc nắm vững các kỹ năng này không chỉ giúp Luật sư tư vấn hiệu quả mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và nền kinh tế.

1.1. Tầm quan trọng của Kỹ Năng Tư Vấn trong Luật Sư

Kỹ năng tư vấn là yếu tố quyết định trong việc cung cấp dịch vụ pháp lý. Luật sư cần hiểu rõ các quy định pháp luật và thực tiễn để đưa ra những giải pháp tối ưu cho khách hàng. Điều này không chỉ giúp khách hàng đạt được mục tiêu mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ.

1.2. Các Kỹ Năng Cần Thiết cho Luật Sư Tư Vấn

Luật sư cần trang bị cho mình nhiều kỹ năng như soạn thảo văn bản, đàm phán hợp đồng, và phân tích rủi ro. Những kỹ năng này giúp Luật sư xử lý các tình huống phức tạp và đưa ra các giải pháp pháp lý hiệu quả cho khách hàng.

II. Thách Thức trong Tư Vấn Đầu Tư và Kinh Doanh

Trong quá trình tư vấn, Luật sư thường gặp phải nhiều thách thức như sự thay đổi liên tục của quy định pháp luật và sự phức tạp trong các giao dịch thương mại. Những thách thức này đòi hỏi Luật sư phải luôn cập nhật kiến thức và linh hoạt trong cách tiếp cận vấn đề.

2.1. Những Vấn Đề Pháp Lý Thường Gặp

Các vấn đề pháp lý như hợp đồng thương mại, quy định đầu tư, và quản lý rủi ro là những thách thức lớn mà Luật sư phải đối mặt. Việc hiểu rõ các quy định này sẽ giúp Luật sư tư vấn chính xác và hiệu quả hơn.

2.2. Tác Động của Thay Đổi Pháp Luật đến Tư Vấn

Sự thay đổi trong quy định pháp luật có thể ảnh hưởng lớn đến các giao dịch thương mại. Luật sư cần theo dõi sát sao các thay đổi này để đảm bảo rằng khách hàng luôn tuân thủ pháp luật và tránh được các rủi ro pháp lý.

III. Phương Pháp Tư Vấn Hiệu Quả cho Luật Sư

Để tư vấn hiệu quả, Luật sư cần áp dụng các phương pháp như phân tích tình huống, đàm phán hợp đồng, và soạn thảo văn bản. Những phương pháp này giúp Luật sư đưa ra các giải pháp pháp lý phù hợp với nhu cầu của khách hàng.

3.1. Phân Tích Tình Huống và Đưa Ra Giải Pháp

Luật sư cần phân tích kỹ lưỡng tình huống của khách hàng để đưa ra các giải pháp pháp lý phù hợp. Việc này bao gồm việc xác định các vấn đề pháp lý cụ thể và tìm kiếm các quy định pháp luật liên quan.

3.2. Kỹ Năng Đàm Phán Hợp Đồng Thành Công

Đàm phán hợp đồng là một kỹ năng quan trọng giúp Luật sư bảo vệ quyền lợi của khách hàng. Luật sư cần có khả năng thương lượng và thuyết phục để đạt được các điều khoản có lợi nhất cho khách hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Kỹ Năng Tư Vấn

Kỹ năng tư vấn không chỉ được áp dụng trong lý thuyết mà còn trong thực tiễn. Luật sư cần biết cách áp dụng các kiến thức pháp lý vào các tình huống cụ thể để mang lại giá trị cho khách hàng.

4.1. Các Tình Huống Thực Tế trong Tư Vấn

Luật sư thường xuyên phải đối mặt với các tình huống thực tế như mua bán doanh nghiệp, đầu tư nước ngoài, và giao dịch bất động sản. Mỗi tình huống đều có những yêu cầu pháp lý riêng mà Luật sư cần nắm rõ.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu và Thực Tiễn Tư Vấn

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng đúng các kỹ năng tư vấn có thể giúp khách hàng đạt được kết quả tốt hơn trong các giao dịch thương mại. Luật sư cần thường xuyên cập nhật và cải thiện kỹ năng của mình để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kỹ Năng Tư Vấn

Kỹ năng tư vấn trong lĩnh vực đầu tư, kinh doanh, và thương mại sẽ tiếp tục phát triển và thay đổi theo sự biến động của thị trường. Luật sư cần không ngừng học hỏi và cải thiện kỹ năng của mình để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

5.1. Tương Lai của Nghề Luật Sư Tư Vấn

Nghề luật sư tư vấn sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hóa. Luật sư cần chuẩn bị cho mình những kỹ năng mới để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

5.2. Lời Khuyên cho Các Luật Sư Mới Vào Nghề

Các luật sư mới vào nghề nên chú trọng vào việc phát triển kỹ năng tư vấn và tìm kiếm cơ hội học hỏi từ các luật sư có kinh nghiệm. Việc này sẽ giúp họ nhanh chóng thích nghi và thành công trong nghề nghiệp.

Nội dung chính

Giáo Trình Sổ Tay Luật Sư Tập 3: Kỹ Năng Hành Nghề Luật Sư Tư Vấn Trong Lĩnh Vực Đầu Tư, Kinh Doanh, Thương Mại

Tổng quan về giáo trình

Sổ Tay Luật Sư Tập 3: Kỹ Năng Hành Nghề Luật Sư Tư Vấn Trong Lĩnh Vực Đầu Tư, Kinh Doanh, Thương Mại là tài liệu nghiệp vụ và đào tạo chuyên sâu, được biên soạn trong khuôn khổ Dự án Hợp tác Kỹ thuật trong lĩnh vực pháp luật giữa Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) và Liên đoàn Luật sư Việt Nam, do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành vào tháng 10 năm 2017. Bộ sách do Luật sư Trương Nhật Quang làm Trưởng nhóm biên soạn, cùng sự tham gia của các luật sư thành viên và chuyên gia pháp lý thực hành tại Việt Nam. Trong chương trình đào tạo luật và đào tạo nghề luật sư, giáo trình giữ vị trí tài liệu giảng dạy học phần Kỹ năng tư vấn pháp luật kinh doanh - thương mại, đồng thời đóng vai trò tài liệu tham khảo chuyên ngành cho bậc đào tạo đại học và cao học luật.

Mục tiêu học tập của giáo trình bao gồm:

• Trang bị phương pháp xác định và phân tích các vấn đề pháp lý phát sinh từ hoạt động đầu tư, quản trị doanh nghiệp và giao dịch thương mại.
• Rèn luyện kỹ năng kỹ thuật về soạn thảo văn bản tư vấn, kỹ năng điều hành và tham gia đàm phán hợp đồng, kỹ năng thiết kế cấu trúc và soạn thảo hợp đồng thương mại.
• Định hình chuẩn mực hành nghề theo các quy định của Luật Luật sư và Bộ Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam.

Giáo trình có cấu trúc gồm 11 chương chuyên đề và phần phụ lục. Cách tiếp cận của tài liệu là phân tích trực tiếp từ các tình huống nghiệp vụ thực tiễn, làm rõ cơ chế vận hành của pháp luật thực định kết hợp các tập quán thương mại quốc tế, thay vì chỉ diễn giải các quy định pháp luật thuần túy.

Nội dung kiến thức cốt lõi

                    SỔ TAY LUẬT SƯ TẬP 3
CHƯƠNG 1                CHƯƠNG 2 - 4            CHƯƠNG 5 - 11
Kỹ năng chuyên sâu      Đầu tư & Doanh nghiệp   Chuyên ngành & Quốc tế
- Soạn thảo tư vấn      - Dự án đầu tư & Giấy phép - Bất động sản & Xây dựng (FIDIC)
- Đàm phán hợp đồng     - Thành lập & Điều lệ   - Lao động & Tín dụng quốc tế
- Soạn thảo hợp đồng    - M&A (Vốn / Tài sản)   - SHTT, CISG & Phòng vệ thương mại

Các chương/chủ đề chính

• Chương 1: Giới thiệu các kỹ năng chuyên sâu về tư vấn (LS. Trương Nhật Quang, Vũ Nguyễn Ngọc Anh): Phân tích các yêu cầu đối với luật sư tư vấn; quy trình 3 giai đoạn soạn thảo văn bản tư vấn (Chuẩn bị, Soạn thảo, Kiểm tra); cấu trúc văn bản tư vấn hiện đại (Mở bài, Kết luận, Thân bài, Kết luận tổng quát); kỹ thuật đàm phán hợp đồng và cơ cấu các điều khoản cơ bản của hợp đồng.
• Chương 2: Tư vấn hoạt động đầu tư (LS. Trần Tuấn Phong và cộng sự): Trình bày quy trình xin cấp phép dự án đầu tư, các hình thức đầu tư trực tiếp và gián tiếp, các điều kiện hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài và thủ tục đầu tư ra nước ngoài.
• Chương 3: Tư vấn thành lập doanh nghiệp (LS. Lê Thị Lộc, LS. Vũ Dzũng): Phân tích tiêu chí lựa chọn loại hình doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp, quy trình đăng ký thành lập, kỹ năng soạn thảo Điều lệ công ty và các quy chế quản trị nội bộ.
• Chương 4: Tư vấn mua bán doanh nghiệp (LS. Nguyễn Hưng Quang và các cộng sự): Phân tích hai phương thức giao dịch M&A chính gồm mua bán phần vốn góp/cổ phần và mua bán tài sản doanh nghiệp; các thủ tục phê duyệt và chấp thuận cần thiết từ cơ quan quản lý và nội bộ doanh nghiệp.
• Chương 5 & 6: Tư vấn bất động sản và xây dựng (LS. Vũ Thị Quế, LS. Huỳnh Thị Thu Thủy, LS. Lê Nết): Phân tích các giao dịch bất động sản dân sự và thương mại; quy định sở hữu nhà ở của cá nhân/tổ chức nước ngoài; các dạng hợp đồng xây dựng theo pháp luật Việt Nam và chuẩn hợp đồng quốc tế FIDIC (Red Book, Yellow Book, Silver Book, Green Book, Pink Book).
• Chương 7: Tư vấn lĩnh vực lao động (LS. Nguyễn Hữu Phước): Hệ thống hóa kỹ năng soạn thảo hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, nội quy lao động; xử lý kỷ luật lao động, tiền lương, chế độ bảo hiểm bắt buộc và giải quyết tranh chấp lao động.
• Chương 8: Tư vấn hợp đồng tín dụng quốc tế - Các điều khoản chính (LS. Trần Anh Đức và nhóm tác giả): Đi sâu vào cấu trúc hợp đồng tín dụng quốc tế với các điều khoản trọng yếu: Khoản tín dụng, mục đích vay, loại tiền, thuế, các điều kiện tiên quyết, cam đoan và bảo đảm, cam kết tài chính/phi tài chính, sự kiện vi phạm và điều khoản tiêu chuẩn.
• Chương 9, 10 & 11: Sở hữu trí tuệ, Mua bán hàng hóa quốc tế và Phòng vệ thương mại (LS. Lê Quang Vy, LS. Trần Mạnh Hùng, LS. Nguyễn Trung Nam, LS. Đinh Ánh Tuyết và cộng sự): Phân tích quyền tác giả, quyền liên quan, sở hữu công nghiệp theo Công ước Paris, Công ước Rome và Luật Sở hữu trí tuệ; kỹ năng đàm phán hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế theo Công ước CISG 1980, bộ nguyên tắc UNIDROIT/PICC; kỹ năng giải quyết tranh chấp tại trọng tài thương mại (VIAC, SIAC) và tư vấn ứng phó các biện pháp phòng vệ thương mại (chống bán phá giá theo Hiệp định AD, trợ cấp theo SCM, tự vệ theo SG của WTO).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình hình thành nền tảng tư duy cấu trúc giao dịch (transaction structure) và cơ chế phân bổ rủi ro trong hoạt động kinh doanh. Tài liệu phân định hợp đồng thành ba nhóm điều khoản chức năng:

1. Nhóm điều khoản thương mại và cơ cấu giao dịch (đối tượng, giá cả, phương thức thanh toán).
2. Nhóm điều khoản pháp lý trọng yếu (Điều kiện tiên quyết - Conditions Precedent, Cam đoan và bảo đảm - Representations and Warranties, Cam kết - Covenants, Sự kiện vi phạm - Events of Default và Biện pháp khắc phục - Remedies).
3. Nhóm điều khoản tiêu chuẩn giải thích và thực thi (Boilerplate provisions).

Hệ thống lý thuyết được xây dựng dựa trên sự đối chiếu liên tục giữa các đạo luật cơ bản của Việt Nam (Luật Doanh nghiệp 2014, Luật Đầu tư, Bộ luật Dân sự, Luật Thương mại) với các điều ước và tập quán quốc tế (CISG 1980, chuẩn mực FIDIC 1999, hệ thống nguyên tắc hợp đồng thương mại quốc tế UNIDROIT/PICC, quy định GATT 1994).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích và nhận diện vấn đề: Khả năng bóc tách yêu cầu thực tế của khách hàng thành các bài toán pháp lý cụ thể, xác định điều kiện khả thi về mặt tài chính và tỷ lệ kiểm soát vốn (như tỷ lệ 51%, 65% hoặc 75% trong Công ty cổ phần theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2014).
• Kỹ năng soạn thảo văn bản tư vấn: Kỹ thuật xây dựng bản ghi nhớ pháp lý (legal memorandum) và ý kiến tư vấn (legal opinion) theo trật tự logic: Mở bài (giới thiệu yêu cầu, sự kiện, giả định, hạn chế) $\rightarrow$ Kết luận (trả lời ngắn gọn giải pháp) $\rightarrow$ Thân bài (lập luận chi tiết và dẫn chứng cơ sở pháp lý) $\rightarrow$ Kết luận tổng quát.
• Kỹ năng đàm phán và quản trị rủi ro: Khả năng chuẩn bị chiến lược đàm phán, nhận diện và ứng phó các kỹ thuật tâm lý đàm phán ("Luật sư tốt/Luật sư xấu", kỹ thuật mở rộng biên độ đòi hỏi); xây dựng sơ đồ giao dịch qua 3 mốc thời gian: Ký kết hợp đồng $\rightarrow$ Hoàn tất giao dịch $\rightarrow$ Kết thúc giai đoạn bồi hoàn.

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp sư phạm tiếp cận tình huống (Case-based Learning) và giải quyết vấn đề (Problem-based Learning). Tài liệu không diễn giải thuần túy các điều luật mà đặt người học vào vị thế của luật sư tư vấn xử lý yêu cầu của khách hàng.

                           QUY TRÌNH TƯ VẤN PHÁP LÝ

Trong quá trình giảng dạy và học tập, phương pháp được triển khai thông qua các nội dung:

• Phân tích tình huống nghiệp vụ thực tế: Đưa ra các bài toán cụ thể như: Tư vấn giao dịch thâu tóm cổ phần để giành quyền chi phối doanh nghiệp; xử lý xung đột quyền lợi giữa cổ đông sáng lập và nhà đầu tư mới; thẩm định tính pháp lý của tài sản dự án bất động sản.
• Thực hành kỹ thuật văn bản: Hướng dẫn người học kỹ thuật thiết lập các giả định (assumptions) và giới hạn trách nhiệm (qualifications) trong thư tư vấn; kỹ thuật xây dựng câu đơn ngắn gọn, hạn chế việc sử dụng thuật ngữ lý thuyết mang tính hàn lâm không giải quyết trực tiếp mục tiêu kinh doanh của khách hàng.
• Quy trình kiểm tra văn bản 2 bước: Hướng dẫn quy trình soát xét độc lập: Bước 1 kiểm tra tính nhất quán của chuỗi logic pháp lý và nội dung lập luận; Bước 2 rà soát lỗi chính tả, thể thức trình bày và tính chuẩn xác của các điều khoản dẫn chiếu.
• Tự học và tra cứu chuyên sâu: Đưa ra chỉ dẫn tiếp cận các nguồn dữ liệu pháp lý quốc tế có thu phí (như Lexis, Westlaw) khi nghiên cứu các thuật ngữ, cấu trúc hợp đồng nước ngoài, cùng kỹ năng kiểm tra hiệu lực văn bản trên cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp và cơ quan quản lý chuyên ngành.

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tích hợp các bộ điều kiện hợp đồng quốc tế chuẩn hóa: Giáo trình phân tích chi tiết việc áp dụng các mẫu hợp đồng xây dựng quốc tế FIDIC (ấn bản Red Book, Yellow Book, Silver Book 1999 và Pink Book), các điều khoản mẫu của hợp đồng tín dụng quốc tế (Loan Market Association - LMA style), và hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế theo Công ước Viên (CISG 1980).
• Định hình chuẩn cấu trúc văn bản tư vấn thương mại: Thay đổi tư duy trình bày truyền thống (Mở bài $\rightarrow$ Thân bài $\rightarrow$ Kết luận) sang mô hình văn bản hành nghề thực tế (Mở bài $\rightarrow$ Kết luận $\rightarrow$ Thân bài $\rightarrow$ Kết luận tổng quát), giúp doanh nghiệp nắm bắt ngay giải pháp pháp lý trước khi đi vào các phân tích chi tiết.
• Bám sát thực tiễn hoạt động M&A và đầu tư vốn: Cập nhật các kỹ thuật cơ cấu giao dịch M&A theo Luật Doanh nghiệp 2014 và Luật Đầu tư 2014, phân loại rõ ràng cơ chế mua cổ phần phát hành mới, chuyển nhượng phần vốn góp hiện hữu và mua bán tài sản gắn liền với dự án.
• Gắn kết quy tắc đạo đức với kỹ năng hành nghề: Phân tích cụ thể các giới hạn trách nhiệm pháp lý của luật sư theo Điều 81 Luật Luật sư và Quy tắc 3 Bộ Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam, chỉ rõ các giới hạn hành vi như: Không tự ý liên hệ với khách hàng của đối phương, không cam đoan kết quả tuyệt đối, và xác lập phạm vi bảo vệ quyền lợi hợp pháp của thân chủ.

Đối tượng sử dụng giáo trình

Nhóm đối tượng	Mục đích và cách thức sử dụng	Yêu cầu kiến thức tiên quyết
Học viên đào tạo nghề luật sư	Sử dụng làm giáo trình học phần Kỹ năng tư vấn pháp luật thương mại, rèn luyện kỹ năng soạn thảo hợp đồng, bản ghi nhớ tư vấn và mô phỏng đàm phán.	Đã hoàn thành chương trình Cử nhân Luật; nắm vững pháp luật dân sự, thương mại, doanh nghiệp và đầu tư.
Sinh viên đại học & Cao học luật	Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuyên ngành cho các môn học: Luật Thương mại quốc tế, Luật Doanh nghiệp chuyên sâu, Kỹ năng hành nghề luật.	Đã học các học phần: Lý luận Nhà nước và Pháp luật, Pháp luật Hợp đồng, Luật Thương mại, Tư pháp quốc tế.
Luật sư tập sự & Chuyên viên pháp chế	Dùng làm tài liệu đối chiếu nghiệp vụ khi thẩm định hợp đồng, thiết kế cấu trúc giao dịch M&A, xin cấp phép đầu tư và xử lý tranh chấp thương mại.	Nắm vững kỹ thuật tra cứu văn bản quy phạm pháp luật và nghiệp vụ rà soát hợp đồng kinh tế.
Giảng viên chuyên ngành luật	Thiết kế bài giảng tình huống, xây dựng đề thi thực hành kỹ năng soạn thảo văn bản pháp lý và chấm điểm dự án mô phỏng giao dịch.	Chuyên môn sâu về luật kinh tế, pháp luật thương mại quốc tế và tố tụng trọng tài.

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho học viên đào tạo nghề luật sư tại Học viện Tư pháp, sinh viên năm cuối và học viên cao học ngành luật, luật sư tập sự, luật sư tư vấn mới vào nghề, chuyên viên pháp chế nội bộ (in-house counsel) và các nhà quản lý doanh nghiệp cần nắm bắt cấu trúc pháp lý của giao dịch kinh doanh.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận tài liệu?

Người học cần nắm chắc kiến thức nền tảng về pháp luật dân sự (đặc biệt là chế định hợp đồng và nghĩa vụ), pháp luật doanh nghiệp, pháp luật đầu tư, pháp luật lao động, cũng như hiểu biết cơ bản về thương mại quốc tế và các thuật ngữ tiếng Anh pháp lý thông dụng.

3. Điểm khác biệt cơ bản giữa giáo trình này và các sách lý thuyết luật học thông thường là gì?

Tài liệu không phân tích lý thuyết thuần túy hay trích dẫn toàn văn văn bản luật, mà tập trung trực tiếp vào kỹ năng thực hành: Cách nhận diện bài toán kinh tế của khách hàng, chuyển hóa thành vấn đề pháp lý, kỹ thuật soạn thảo các điều khoản phân bổ rủi ro (cam đoan, cam kết, điều kiện tiên quyết) và phương pháp đàm phán bảo vệ quyền lợi thân chủ.

4. Làm thế nào để tự học và vận dụng hiệu quả các nội dung trong giáo trình?

Người học nên đọc theo lộ trình: Nắm vững kỹ năng tổng quát tại Chương 1 (cấu trúc văn bản tư vấn, các loại điều khoản hợp đồng), sau đó chọn các chương chuyên ngành (như Chương 4 về M&A hoặc Chương 8 về Tín dụng quốc tế) để đối chiếu trực tiếp với các hồ sơ, hợp đồng thực tế đang xử lý. Khi đọc, cần vẽ lại sơ đồ giao dịch và phân tích các mốc thời gian để hiểu rõ cơ chế phân bổ rủi ro.

5. Có tài liệu bổ trợ nào được đề cập trong giáo trình?

Giáo trình viện dẫn và khuyến nghị tham khảo các nguồn quy chuẩn quốc tế bao gồm: Các mẫu hợp đồng của Hiệp hội Quốc tế các Kỹ sư Tư vấn (FIDIC), Công ước Viên về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (CISG 1980), Nguyên tắc hợp đồng thương mại quốc tế của UNIDROIT (PICC), các hiệp định của WTO (GATT 1994, SCM, AD, SG), quy tắc trọng tài VIAC, SIAC và các cơ sở dữ liệu tra cứu pháp lý chuyên ngành như Lexis, Westlaw.

Kết luận

Sổ Tay Luật Sư Tập 3: Kỹ Năng Hành Nghề Luật Sư Tư Vấn Trong Lĩnh Vực Đầu Tư, Kinh Doanh, Thương Mại là công trình học thuật và nghiệp vụ pháp lý mang tính thực hành cao, hệ thống hóa toàn diện các kỹ năng cốt lõi của luật sư tư vấn doanh nghiệp tại Việt Nam. Giá trị của giáo trình thể hiện ở việc chuẩn hóa quy trình phân tích và soạn thảo sản phẩm pháp lý, kết hợp giữa pháp luật thực định Việt Nam với các chuẩn mực giao dịch quốc tế. Lộ trình học tập đề xuất là nắm vững phương pháp luận và kỹ thuật văn bản ở Chương 1, trước khi tiến hành nghiên cứu chuyên sâu vào từng lĩnh vực đầu tư, doanh nghiệp, bất động sản, xây dựng, tín dụng quốc tế và thương mại quốc tế trong các chương tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: GIỚI THIỆU CÁC KỸ NĂNG CHUYÊN SÂU VỀ TƯ VẤN ♦ 25 việc tìm ra văn bản pháp luật có liên quan và áp dụng trong bối cảnh của vụ việc hoặc giao dịch sẽ diễn ra dễ dàng hơn. Trong giai đoạn chuẩn bị, Luật sư cũng cần xác định các mục tiêu soạn thảo đối với văn bản tư vấn. Các mục tiêu soạn thảo có thể là yêu cầu cụ thể của khách hàng về mặt thời gian, hình thức hoặc nội dung của văn bản tư vấn (ví dụ, khách hàng muốn văn bản tư vấn được gửi trước ngày, giờ cụ thể hoặc được ký tên, đóng dấu bởi tổ chức hành nghề luật sư). Bản thân Luật sư có thể tự đề ra một số mục tiêu soạn thảo theo quan điểm và kinh nghiệm hành nghề thực tế của mình.

Bên cạnh đó, một số tổ chức hành nghề luật sư cũng có các tiêu chuẩn soạn thảo riêng để Luật sư có thể tham khảo và sử dụng khi cần thiết. c) Nghiên cứu và vận dụng pháp luật: Sau khi xác định được vấn đề pháp lý, Luật sư cần tìm và nghiên cứu các văn bản pháp luật, tiền lệ có liên quan. Luật sư cần đặt cho mình câu hỏi: “Liệu vấn đề này có thể được quy định ở đâu?”, nghiên cứu vấn đề một cách tổng thể, kỹ lưỡng, có hệ thống và tìm ra mọi văn bản pháp luật liên quan tới việc giải quyết vấn đề. Việc không tìm đủ các văn bản pháp luật có liên quan có thể gây ra những hậu quả tai hại như: Luật sư nghiên cứu không hoàn chỉnh, phân tích vấn đề sai hoặc không đầy đủ và đưa ra ý kiến tư vấn không chính xác.

Những trường hợp như vậy sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi và quan hệ của Luật sư với khách hàng. Khách hàng có thể không hài lòng hoặc tệ hơn là không muốn làm việc với tổ chức hành nghề luật sư hoặc thậm chí kiện tổ chức hành nghề luật sư về việc tư vấn sai. Do vậy, Luật sư cần liên tục cập nhật kiến thức luật thông qua việc tự nghiên cứu văn bản pháp luật mới, đọc tài liệu chuyên khảo, tham dự hội thảo và trao đổi chuyên môn với các Luật sư đồng nghiệp. Luật sư cũng có thể tham khảo tiền lệ pháp từ các nguồn uy tín hoặc tổ chức hành nghề luật sư nơi mình làm việc để biết được các vấn đề tương tự đã được xử lý như thế nào trong các vụ việc trước đó.

Sau khi tìm được các quy định pháp lý và tiền lệ liên quan, Luật sư tiến hành nghiên cứu để trả lời các vấn đề pháp lý được xác định cho 26 ♦ SỔ TAY LUẬT SƯ - Tập 3 khách hàng. Dựa trên tư duy lôgic thông thường, Luật sư so sánh và liên hệ giữa tình huống thực tế của khách hàng và các quy định có liên quan để tìm ra cách giải quyết. Nếu câu trả lời cho vấn đề pháp lý của khách hàng được quy định rõ ràng trong luật hoặc có các tiền lệ thể hiện rõ ràng cách cơ quan nhà nước xử lý vấn đề trước đó, thì nhiệm vụ còn lại của Luật sư tương đối đơn giản. Luật sư chỉ cần tìm câu trả lời trong luật hoặc tiền lệ.

Tuy nhiên, khi câu trả lời không thể được tìm thấy ngay hoặc thể hiện rõ ràng trong luật, hay có nhiều câu trả lời khác nhau thậm chí mâu thuẫn nhau cho cùng một vấn đề thì Luật sư phải có tư duy linh hoạt và quyết đoán để tìm ra câu trả lời cụ thể cho vấn đề của khách hàng. Luật sư cần tìm hiểu ý định của nhà làm luật khi đưa ra quy định đó và các hướng dẫn có liên quan. Ngoài ra, Luật sư cũng có thể hỏi ý kiến hướng dẫn không chính thức về vấn đề của khách hàng từ cơ quan ban hành văn bản trên cơ sở không tiết lộ thông tin về vụ việc và trao đổi với các đồng nghiệp của mình để bảo đảm rằng giải pháp tư vấn đưa ra đã được cân nhắc kỹ càng và có tính nhất quán với các vụ việc đã tiến hành. Trong nhiều trường hợp, Luật sư không muốn đưa ra nhận định hoặc câu trả lời, nhưng buộc phải làm như vậy để trấn an hoặc tư vấn để bảo vệ uy tín hoặc lợi ích sống còn của khách hàng.

Nếu Luật sư không chắc chắn về câu trả lời mà mình đưa ra, thì cần phải nói rõ cho khách hàng rằng giải pháp được lựa chọn là dựa trên quan điểm cá nhân của mình và có thể có các giải pháp khác mà khách hàng nên cân nhắc. d) Thu thập thêm thông tin: Quá trình nghiên cứu, phân tích văn bản pháp luật và tiền lệ có thể giúp Luật sư có câu trả lời rõ ràng cho vấn đề pháp lý. Nếu câu trả lời chưa rõ ràng hoặc quá rộng thì quá trình nghiên cứu này cũng giúp Luật sư xác định được các sự kiện thực tế quan trọng và có ảnh hưởng đến việc nghiên cứu của Luật sư. Trường hợp phát sinh, Luật sư cần hỏi lại ngay khách hàng để xác định các sự kiện thực tế và hoàn thiện phân tích để gửi khách hàng.

Chương 1: GIỚI THIỆU CÁC KỸ NĂNG CHUYÊN SÂU VỀ TƯ VẤN ♦ 27 Rất nhiều Luật sư mắc vào cái bẫy của việc “giả định”, tức là ngại hỏi lại khách hàng mà thích đặt giả định về các sự kiện thực tế để giới hạn phần phân tích của mình. Khi giả định không chính xác (nhất là các giả định có thể dễ dàng kiểm tra với khách hàng để xác định) thì ý kiến tư vấn của Luật sư cũng sẽ không chính xác. Luật sư có thể gọi điện hoặc gửi email cho khách hàng để xác nhận các sự kiện quan trọng thực tế đối với phần phân tích và đưa ra kết luận. Chỉ nên đặt giả định khi khách hàng không thể xác nhận tính chính xác của sự kiện thực tế và cũng không có cách nào khác để xác định sự kiện thực tế đó.

Các bước trong giai đoạn chuẩn bị soạn thảo văn bản tư vấn trên thực tế luôn diễn ra tương tác với nhau và không nhất thiết là phải theo đúng trình tự hết bước này thì mới đến bước khác. Cụ thể, Luật sư có thể thu thập thêm thông tin và sự kiện từ khách hàng trong bất kỳ bước nào của quá trình nghiên cứu, phân tích. Sau khi đã có thông tin và sự kiện bổ sung, Luật sư có thể hoàn thiện phân tích của mình để trả lời câu hỏi của khách hàng. Cuối cùng, Luật sư cũng cần lưu ý về việc sử dụng thông tin trên internet.

Internet thực sự là kho dữ liệu và thông tin khổng lồ, rất hữu ích cho công việc nghiên cứu của Luật sư. Tuy nhiên, Luật sư cần cẩn trọng trong việc sử dụng các thông tin ở đây. Vấn đề thường gặp nhất là các dữ liệu điện tử của cơ quan nhà nước hoặc các công ty cung cấp dịch vụ tìm kiếm có thể không được cập nhật hoặc bỏ sót các thông tin về tính hiệu lực, sửa đổi hoặc bổ sung của văn bản pháp luật. Bản dịch tiếng Anh (nếu có) không phải là bản dịch chính thức được cơ quan ban hành công nhận và có thể có sai sót so với nội dung văn bản tiếng Việt.

Các bài phân tích có thể chưa được thẩm duyệt hoặc chỉ phản ánh ý kiến cá nhân của người viết mà không dựa vào các cơ sở pháp lý. Do vậy, Luật sư cần cẩn trọng khi trích dẫn thông tin từ các nguồn trên internet. Ngoài ra, trong quá trình hành nghề, Luật sư có thể gặp phải các khái niệm pháp lý hoặc thương mại nước ngoài không thường gặp hoặc không có trong pháp luật Việt Nam. Nếu tìm qua các công cụ tìm kiếm phổ biến như Google, Bing hay Yahoo, Luật sư thường nhận được 28 ♦ SỔ TAY LUẬT SƯ - Tập 3 các kết quả từ các trang web như Wikipedia hay các website có tính “bách khoa toàn thư” khác về luật, tài chính, kinh tế, v.

Do đó, Luật sư cần lưu ý rằng, các thông tin trên có thể chưa được kiểm chứng, chưa được cập nhật hoặc có thể đúng nhưng không đầy đủ. Các thông tin đó chỉ nên được sử dụng để tham khảo và không nên đưa vào kết quả nghiên cứu một cách chính thức. Khi nghiên cứu về một khái niệm pháp lý nước ngoài, Luật sư nên sử dụng thông tin từ các cơ sở dữ liệu khoa học có uy tín như Lexis hay Westlaw, v. Các cơ sở dữ liệu này thường buộc người dùng phải trả một mức phí khá cao để được cấp quyền truy cập, sao chép hoặc tải tài liệu.

Các tổ chức hành nghề luật sư có thể đăng ký tài khoản truy cập chung dành cho tổ chức để tạo điều kiện cho quá trình nghiên cứu của Luật sư. Giai đoạn soạn thảo Khi soạn thảo văn bản tư vấn, việc hiểu các yếu tố và thói quen trình bày một cách có kết cấu và hệ thống là rất quan trọng đối với Luật sư. Năm yếu tố của việc trình bày này bao gồm: Giới thiệu vấn đề (gồm yêu cầu của khách hàng, các sự kiện, giả định và hạn chế liên quan); xác định các vấn đề pháp lý; trình bày câu trả lời hoặc kết luận ngắn gọn đối với các vấn đề pháp lý; phân tích để chứng minh câu trả lời hoặc kết luận ngắn gọn; đưa ra kết luận tổng quát. Nói một cách khái quát hơn, việc trình bày văn bản tư vấn của Luật sư theo trình tự bao gồm: - Mở bài: Giới thiệu vấn đề (bao gồm yêu cầu của khách hàng, các sự kiện, giả định và hạn chế liên quan); - Kết luận: Xác định vấn đề pháp lý và trình bày câu trả lời hoặc kết luận ngắn gọn đối với các vấn đề pháp lý đó; - Thân bài: Phân tích để chứng minh câu trả lời hoặc kết luận ngắn gọn.

- Kết luận tổng quát: Tóm tắt cô đọng các vấn đề pháp lý then chốt, các câu trả lời hoặc các kết luận ngắn gọn cho các vấn đề đã nêu. Sinh viên ngành luật thường viết tiểu luận hoặc khóa luật tốt nghiệp theo trình tự “mở bài,” “thân bài” và “kết luận”, nhưng Luật sư lại Chương 1: GIỚI THIỆU CÁC KỸ NĂNG CHUYÊN SÂU VỀ TƯ VẤN ♦ 29 nên trình bày “kết luận” trước “thân bài”, vì các khách hàng của một tổ chức hành nghề luật sư thường không có nhiều thời gian để nghe Luật sư trình bày dài dòng những phân tích hay cơ sở pháp lý rồi mới đi đến kết luận. Cứ thử tưởng tượng trường hợp đến gặp khách hàng là Tổng Giám đốc một ngân hàng thương mại, tổng công ty nhà nước hay tập đoàn tư nhân, v.