Chương 1 - Một số vẫn đề |ÿ luận về tổ chức hệ thông TAND; Chương 2 - 8o sảnh pháp luật về tổ chức hệ thông TAND nước CHDCND Lào và nước CHXYHCN Tiệt Nam; Chương 3 - Bài học lánh nghiệm và kiến nghỉ một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về tổ chức hệ thông TAND nước CHDCND Lào CHUONG 1 MOT SO VAN DE LY LUAN VE TO CHUC HE THONG TOA AN NHAN DAN 1. Khái quátvề Tỏa án nhân dân 1. Khái niệm Toa an uhan dan Trong bất kỷ môt BMNN của bắt cứ một quốc gia, vùng lãnh thổ nào cũng đều trao quyên tư pháp, thực luận hoạt đông xét xử, giải quyết những tranh châp trong xã hội, bao gôm cả việc giải quyết mâu thuần giữa những người dân nÌaau và giữa công dân với các cơ quan nhà trước để đảm bảo õn định xã hội, đảm bảo quyền luc nha mroc. Theo V I Lénin: “Sir tổn tại quyền lực rửuaà ruớớc được thể hiển thông gua doi ngii quan lai, quém doi.
b6 may hanh chinh, Toa an. nến: bỏ qua các bộ phận ây thì quyền lực nhà nước ch là cải bóng là sự tưởng tương hoặc là một tên gơi trồng rổng. Cũng chính từ quan điểm này, đại đa số các quốc gia trên thê giới trong thời liện đại đều trao quyền phân xử các tranh châp xã hội cho một cơ quan nhật định đề hòa giải, giải quyêt triệt để các tranh châp trong xã hội, cơ quan đó chính là Tòa án- một cơ quan được xây đựng và thành lập, tôn tại trong bất kỷ ché d6 nha mrdc nao. Trong tiên trình phát triển của lịch sử, các cơ quan xét xử trong đó có Tòa án liên tục được hoàn thiện và phát triển gắn liên với việc hoàn thiên phát triển BMNN.
Theo V I _Lénin khai mém “Toa ái” được định ng†ấa nltư sau “Tòa án là co quan quyền lực nhà nước, hoạt động của Tòa đm là hình thức hoạt đồng của nhà nước"3 Do đó, Tòa án được hiểu là mot co quan quyên lực tong BMNN, cac hoạt đông của Tòa án là một trong những lạnh thức hoạt động của nha tước, trong đo hoạt động chủ yêu là hoạt động xét xử, giải quyêt các tranh châp với mục đích đảm bảo công lý được thực th, bảo vệ quyên lơi hợp pháp minh bạch, công băng giữa tiững người dân với nhau cũng nhu gira nguoi dan va nha tước. ` Nhả mất bản Chỉnh trị (2005), Ƒ.1 Lêmm( Toản tập, Tập 21 ,tr. ' Nhả xuất băn Chủ trị thđd tr 197. § Hiện nay, mỗi một quốc gia sẽ có định nghĩa về khái tiêm “Tòa án” riêng trong đó “Tòa án nhân dân” là các khái niém được các quốc gia xã hội chủ nghấa như Lào và Việt Nam quy đính Tại khoản 1 Điều 102 Hiện pháp Việt Nam nam 2013 quy định rõ: “TAND là cơ quam vét vừ của nước CHYHCN Tiệt Nam, thực hiện quyên tư pháp”.
Theo đó, tại Việt Nam, TAND là cơ quan đưy nhất được Hiền pháp giao cho riuệm vụ xét xử (thực luận quyên tư phap) các vụ việc tranh châp trong các hoạt động của xã hội dựa trên cơ sở của pháp luật Con tại Lao, Điều 90 Hiên pháp Lào năm 2015 cũng quy đính “TAND là cơ quan tư pháp của Nhà nước; và là cơ quan đhp! nhất có quyền kiểm tra và xem xét các trường hợp trong CHDCND Lào”. Như vậy, tương tự như Việt Nam, Hiên pháp Lào cũng quy đứnh rõ về việc TAND là cơ quan tư pháp của đât rước mình, trong BMNN, là cơ quan duy nhât có quyên kiểm tra và xem xét các trường hợp tranh châp trong xã hội, đồng thời cũng khẳng đính việc phân định rõ nhánh quyên tư pháp trong mỗi quan hệ phân công phổi hợp quyên lực trong BMNN giữa ba cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp. Như vậy, tử những phân tích trên, có thể higu “Téa cn nhdn dan là cơ quan tư pháp đhụ' nhất thực hiển quyền xét xử của quốc gia, thực hiện quyền tư pháp để kiém tra. xem xét và giải quyết các tranh chấp, mâu thuẫn phát sinh trong xã hội”.
Vi tri, vai tro cua Tòa ấu nhân dâm Tòa án hay TAND với vị trílà cơ quan tư pháp duy nhật thực hiện quyên xét xử nhân danh quyên lực nhà trước thực luận quyên tư pháp, xét xử tật cả các vụ án phát snh trong đời sông xã hội từ hình su, dân sự, lao đồng kinh tê, hôn nhân và gia đính thương mại, kính doanh đền cả những vụ án hành chính Tòa án nhân dân phải thực hiện quyền tư pháp của minh theo đúng quy định của pháp luật một cách sang tạo, linh hoạt, vừa đảm báo được các quy định của pháp luật được bảo vệ, vừa bảo vệ được quyên lợi hợp pháp chính đáng cho các bên trong quá trình xét xử Chính vì vậy, TAND có vị trí, vai trò đặc biệt quan trong trong BMNN. Thong qua hoạt đông xét xử của minh TAND có vai trò cực kỷ quan trong trong việc gữ gìn, và đảm bảo công lý, bảo vệ pháp luật và quyên lợi của công dân- mốt trong những 9 nhiém vu quan trong bac nhat cla mdi quéc gia. La co quan trong hé thong tu phep, TAND là cơ quan riêng biệt trực hiện hoạt động xét xử, TAND tại Lao và Việt Nam giữ môt vị trí, vai trò quan trọng trong BMNN, có những đắc thù khác so với những cơ quan khác, cụ thể: Thứ uhất, TAND là cơ quan nhân danh quyền lực nhà nước để thực hiện quyên tư pháp, không phải giải quyêt những vân đề ở tâm vã mô, không thực luận các hoạt động hoạch đính kinh tê - xã hội mà thực hiên chức nắng giải quyệt các vân đê xã hội một cách cu thé, 16 rang gắn liên với từng vụ việc, từng cá thể riêng biệt trong đời sông xã hội Thông qua việc xem xét, giải quyết các vụ việc cụ thể căn cử trên các quy định của pháp luật, TAND sẽ giải quyêt các vụ việc theo hướng hòa bình bình đẳng công bằng và mịnh bạch đấm bảo quyên lợi của công dân được bảo vệ. Trong một sô trường hợp đề giải quyết các mâu thuẫn, xung đột trong xã hội, các bản án, phán quyêt của TAND sẽ được đảm bảo thực luận thông qua “aunyển lực” của nhà trước bằng các hình thức cưỡng chê thí hành Thứ hai, TAND co wi tn độc lập trong hệ thông BMNN, chính vì vậy, các hoạt đông xét xử của TAND sẽ được thực hiện một cách đừng đăn khách quan nhat thông qua việc áp dụng các quy định của pháp luat nha nuoc mot cach sang tao, linh hoạt mà không bị ràng buộc bởi bật kỳ sư tác động nào từ bên ngoài (bao gôm từ phía các cơ quan nhà nước có thâm quyên khác nlur các cơ quan thực luận quyền lập pháp và hành pháp) Tuy niuên, các hoạt đông của TAND trong BMNN không hoàn toàn độc lập mà có sự phổi hợp chất chế với các cơ quan khác, từ đó mới đảm bảo được tốt nhât quyên lợi hợp pháp của nhân dân, cũng nlrz các cơ quan, tô chức, pháp nhân trong quốc gia đó.
Thư ba, với tư cách là cơ quan xét xử chuyên ngiuệp, hoạt động xét xử của TAND được thực hiên sáng tao trong việc áp dụng pháp luật, các Thâm phán Hội thâm hoặc các cá nhân làm việc trong hệ thông TAND có chuyên môn trình độ, nghiệp vụ cao để giải quyệt các vân đề xảy ra trong xã hôi từ các vân đề đơn giản đền phức tạp nhất, từ đó mới gây dung được tuêm tin cho người dân đôi với TAND nói riêng và đôi với BMNN nói chung Và cũng chính vì vậy, TAND cũng là nơi 10 thê hiện rõ bản chất của nhà rước thông qua việc bảo vệ công lý, uy tín của nhà nước, bảo vệ quyền của công dân, gớp phân duy trì được nên hòa bình ồn định của dat maroc. Gite nang cna Toa an uhan dan Tòa án nhân dân có vị trí, vai tro đắc biệt quan trọng trong BMNN, theo do, TAND cũng thực hiện chức nắng đặc thủ chung của Tòa án mà hâu hệt các trước trên thê giới hiện nay đều quy định, đó là Thứ nhất, TAND là cơ quan thực luận quyên xét xử của nhà nước, vì vậy, chỉ có TAND mới có thâm quyền xét xử các vụ an hình sự, dân sự, hôn nhân và ga đính, kinh doanh, thương mai lao đông hành chính và giải quyết những việc khác theo quy định của pháp luật Các vu việc này không phải được giải quyết với mục đích hoạch định các chính sách về kinh tê hay các chính sách về xã hội mà đơn giản chỉ là xét xử, giải quyệt tùng vụ án cụ thể có liên quan đên một sô đổi tượng cụ thể có quan hệ trong tranh châp, xung đột cân được giải quyêt thông qua việc xét xử của TAND, đảm bảo ôn đínhxã hội. Thứ hai, TAND là cơ quan trung tâm của hoạt động tư pháp Trong tổng thé các hoạt đồng tư pháp, các cơ quan thực hiện quyên điêu tra, công tô, bào chữa đều hướng tới hoạt động xét xử, chính vì vây, hoạt động xét xử của TÀND luôn đong vai tro trong tam. Cac Tham phán và Hội thâm phải nghiên cửu kỹ, toàn điện các điêu kiện khách quan cũng rxư các yêu tô chủ quan có liên quan đền từng vụ án cụ thê, tử đó đưa ra những phân tích, đánh giá phù hợp để áp dưng pháp luật giải quyét vu việc được khách quan, hợp tình hợp lý nhật, đảm bảo các quy pham pháp luật được vân dựng đúng đắn, đưa ra những phán quyêt chính xác và đúng quy định của pháp luật.
Do đó, các kêt quả xét xử (phán quyêt, bản án, quyêt định) của TAND mang tính bắt buộc thị hành và có tính quyêt đính cuối cùng khi giải quyết các vụ việc pháp lý Thông qua các quy đính của pháp luật nghiêm ngặt về quy trình thủ tục thực luện hoạt đông xét xử của Tòa an trong các văn bản quy phạm pháp luật mã các kêt quả xét xử của TAND được xem là kêt quả của việc áp dụng pháp luật đúng đắn, chính xác và khách quan, công bằng nhât đôi với các cơ quan tô chức, cá 11 nhân Chính vì vây, bên cạnh chúc năng thực luện hoạt động xét xử tlu Toa an tại mt sO quốc gia trên thê giới còn có chức năng sáng tạo luật, dựa trên các vụ án đã được xét xử, sử đụng các Bản án/ quyêt định của của Tòa án làm án lệ dùng để giải quyêt các mâu thuần, tranh châp tương tự khác có phát snh trên thực tiền sau này.