Luận văn thạc sĩ về tội cướp tài sản trong bộ luật hình sự năm 2015

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích tội cướp tài sản trong bộ luật hình sự năm 2015, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Nghiên cứu tội cướp tài sản theo bộ luật hình sự 2015
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm tội cướp tài sản

Tội cướp tài sản được định nghĩa là hành vi của người phạm tội nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác bằng cách dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực. Theo Bộ luật hình sự 2015, tội cướp tài sản là một trong những tội phạm nguy hiểm, xâm phạm đến quyền sở hữu và quyền tự do thân thể của con người. Đặc điểm nổi bật của tội cướp tài sản là hành vi xâm phạm đến hai quan hệ xã hội quan trọng: quyền sở hữu và quyền nhân thân. Hành vi cướp tài sản không chỉ đơn thuần là việc chiếm đoạt tài sản mà còn gây thiệt hại đến tính mạng và sức khỏe của nạn nhân. Điều này thể hiện rõ trong các quy định của bộ luật hình sự 2015, nơi mà tội cướp tài sản được quy định tại Điều 168. Tội cướp tài sản không chỉ đơn thuần là hành vi chiếm đoạt mà còn là hành vi nguy hiểm cho xã hội, đe dọa đến an ninh trật tự.

1.1. Các dấu hiệu pháp lý của tội cướp tài sản

Các dấu hiệu pháp lý của tội cướp tài sản bao gồm hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc các hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự. Những dấu hiệu này là căn cứ để xác định tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội. Đặc biệt, hình phạt đối với tội cướp tài sản được quy định rõ ràng trong bộ luật hình sự 2015, với khung hình phạt cao nhất là chung thân, thể hiện tính chất nghiêm trọng của hành vi này. Tội cướp tài sản còn có sự phân biệt với các tội danh khác như tội cưỡng đoạt tài sản, điều này đòi hỏi người áp dụng pháp luật phải có sự am hiểu sâu sắc về các quy định liên quan. Hơn nữa, việc phân biệt rõ ràng giữa các loại tội cướp tài sản và các tội xâm phạm sở hữu khác là rất quan trọng trong quá trình điều tra và xử lý tội phạm.

II. Thực tiễn áp dụng Bộ luật hình sự năm 2015 về tội cướp tài sản

Thực tiễn áp dụng Bộ luật hình sự năm 2015 cho thấy có nhiều vấn đề cần được xem xét và cải thiện trong quá trình xử lý tội cướp tài sản. Các cơ quan chức năng đã gặp khó khăn trong việc áp dụng các quy định pháp luật một cách đồng bộ và hiệu quả. Một số vụ án cướp tài sản đã chỉ ra rằng, mặc dù có những quy định rõ ràng về hình phạt tội cướp tài sản, nhưng việc thực thi còn gặp nhiều trở ngại do thiếu sự đồng bộ trong nhận thức và áp dụng pháp luật giữa các cơ quan chức năng. Hơn nữa, một số vụ án cướp tài sản chưa được xử lý kịp thời, gây ra lo ngại về tình hình an ninh trật tự trong xã hội. Do đó, cần có những đề xuất cụ thể nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm, đặc biệt là tội cướp tài sản.

2.1. Một số hạn chế trong áp dụng pháp luật hình sự

Một số hạn chế trong việc áp dụng pháp luật hình sự đối với tội cướp tài sản bao gồm việc thiếu sự thống nhất trong cách hiểu và áp dụng các quy định của Bộ luật hình sự 2015. Nhiều trường hợp, các cơ quan điều tra và truy tố chưa có sự đồng bộ trong việc xác định dấu hiệu tội phạm, dẫn đến việc xử lý chưa chính xác. Hơn nữa, sự thiếu hụt thông tin và tài liệu tham khảo về các vụ án cướp tài sản cũng khiến cho việc áp dụng pháp luật gặp khó khăn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến việc xử lý tội phạm mà còn làm giảm lòng tin của người dân đối với hệ thống pháp luật. Do vậy, cần thiết phải tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng cho các cán bộ làm công tác pháp luật, nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng trong việc áp dụng pháp luật liên quan đến tội cướp tài sản.

2.2. Một số đề xuất bảo đảm áp dụng đúng quy định của BLHS

Để bảo đảm việc áp dụng đúng quy định của Bộ luật hình sự 2015 về tội cướp tài sản, cần có những biện pháp cụ thể như tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật cho người dân. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần có sự phối hợp chặt chẽ trong việc điều tra và xử lý các vụ án cướp tài sản. Hơn nữa, việc xây dựng các tài liệu hướng dẫn cụ thể về việc áp dụng pháp luật trong lĩnh vực này cũng rất cần thiết. Những tài liệu này sẽ giúp các cán bộ thực thi pháp luật có thêm thông tin và kiến thức để áp dụng đúng quy định, từ đó nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm cướp tài sản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 'NHỮNG VAN DE CHUNG VE TOI CƯỚP TÀI SẢN 1.1, Khái niệm tội cướp tài sin Tội cướp tài sản lần đầu tiên được quy định trong Pháp lệnh số 149- LTC ngày 21/10/1970 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trừng trị các tội xâm phạm tài sản xã hội chủ nghĩa và Pháp lệnh số 150-LCT ngày 21/10/1970 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trừng trị các tội xâm phạm tài sản của công dân. Khi BLHS năm 1985 và BLHS năm 1999 được ban hành, tội cướp tai sản tiếp tục được quy định. Tội cướp tài sản trong BLHS năm 2015 đã kế thừa một số quy định của BLHS năm 1999 va tiếp tục được sửa đổi, bổ sung một số điểm mới ‘Theo từ điển tiếng Việt, “Cướp là lấp quý giá của người khác bằng vit lực hoặc thủ đoạn. Tài sản trong tội cướp là vật, tiền hoặc giấy tờ trị giá KẾ thừa các quy định của BLHS năm 1985 và BLHS năm 1999, tội cướp tài sản tại Điều 168 BLHS năm 2015 quy + “Người nào dùng vit lực, de doa dùng vit lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tan công lâm vào tinh trạng không thé chống cự được nhằm chiếm đoạt tài “Trong khoa học luật hình sự, nói đến khái niệm tội cướp tài sẵn có quan điểm cho rằng, “Túi cướp tài sản là hành vi của người phạm tội nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác bằng cách dùng vũ lực hoặc de dọa dùng vũ lực.

ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tinh trạng không thé chẳng cự doc". KỈ ậm này nhấn mạnh mục đích của người phạm tội là chiếm đoạt tai sản của người khác và dé đạt được mục dich ` Ngyễn Nhu ¥ 2010, Từ đu Tu vợt NXB Thành phổ Hồ Chỉ Minh r 46 Ề 2 Pham Thị Hà Châu (016), cướp rà sn theo php lộ Rd sự Vật Ma từ thực itn un 0, View Khoa học xa đi, Vid ân lân kho ex hội Vit Nam, lá đó, người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội bằng các thủ đoạn khác nhau Cũng nói đến khái niệm tội cướp tai sản, có quan điểm khác lại cho rằng, “Tội cướp tài sản là hành vi nguy hiểm cho xã hội được thực hiện bằng cách dùng vũ lực, de dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tan công lâm vào tình trang không thé chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản "Ê. Theo quan điểm này, tác giả nhấn mạnh hanh vi phạm tội. Tức là người phạm thực hiện hành vi bằng các thủ đoạn khác nhau nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác.

'Các khái niệm về tội cướp tai sản nêu trên tuy có sự khác nhau song trong các kh: niệm này có điểm chung là người phạm tội thực hiện hành. vi nguy hiểm cho xã hội bằng các thủ đoạn khác nhau, nhằm mục đích chính. là chiếm đoạt tài sản của người khác. Tội cướp tải sản luôn được các nhà lập pháp xác định là một trong những tội phạm nguy hiểm vì hành vi cướp tài sản xâm phạm đồng thời hai quan hệ được luật bình sự bảo vệ.

Đó là quan hệ nhân thân và quan hệ sở hữu, bằng hành vi phạm tội của mình, người phạm tội cướp tài sản xâm phạm trước hết đến quyền tự do thân thé của con người để qua đó xâm phạm sở hữu. Sự xâm hại một trong hai quan hệ xã hội này đều chưa thể hiện được hết ‘ban chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi cướp tai sản. Do vậy, cả hai quan hệ xã hội bị xâm hại đều được coi là khách thé trực tiếp của tội cướp tài sản. 'Việc xếp tội cướp tài sản vào Chương các tội xâm phạm quan hệ sở hữu xuất phát từ mục đích chính của người phạm tội là nhằm vào sở hữu và việc xâm hại quan hệ nhân thân thực chất chỉ là phương tiện dé đạt mục đích chính đó.

Nghiên cứu các quan điểm khác nhau về khái niệm tội cướp tài sản, đồng thời từ quy định về tội cướp tài sản tại Điều 168 BLHS, chúng tôi đưa ra khái niệm tội cướp tài sản như sau: Tội cướp tài sản là hành vi nguy hiểm cho `Trần Thị Hải (2020), Tại cướp ti ảnh ựctễnính Đẳng Na, Viện Khoa họ xã hội, Việ Hin lâm khoa học xã hội Vệ Nam, 10. xã hội được thực hiện bằng hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức. khắc hoặc hành vi khác làm cho người bị tẫn công lâm vào tình trạng khong thể chẳng cự được nhằm chiém đoạt tài sản. ‘Tir khái niệm nêu trên, chúng ta có thé thấy, tội cướp tài sản có những, đặc điểm sau: ~ Tội cướp tai sản là loại tội phạm có tính nguy hiểm rất cao cho xã hội.

Dau hiệu đặc trưng của tội cướp tải sản là hành vi "đừng vil lực” hoặc ‘de dọa dùng vũ lực ngay tức khắc” hoặc “hành vi khác” làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tải sản. Đây là những hành vi có tính nguy hiểm cao, xám phạm trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe của con ngưi i. Người phạm tội thực hiện những hành vi này với mục đích chính là chiếm đoạt tai sản của người khác - xâm phạm sở: 1. Như vậy, hành vi phạm tội này đồng thời xâm phạm hai quan hệ xã hội quan trọng là quan hệ nhân thân và quan hệ sở hữu.

Đây là những quan hệ xã hội được BLHS quy định và bảo vệ. Điều đó cho thấy tội cướp tai sản có tinh Vi vậy, ngoài việc xâm phạm quan hệ nhân thân và quan hệ sở hữu, tội phạm này còn đe dọa nghiêm trọng đến an ninh, trật tự an toàn xã hội. Tội cướp tải sản cùng một lúc xâm phạm hai khách thể, lầu tiên là xâm phạm quan hệ nhân thân, thông qua việc xâm phạm đến nhân thân mà người phạm tội xâm phạm đến quan hệ tài sản, nếu không xâm phạm đến quan hệ nhân thân thì người phạm tội cướp tai sản không thể xâm phạm đến quan hệ tải sản được, ~ Tội cướp tài sản là loại tội phạm được thực hiện với lỗi cổ ý trực tiếp. ‘Nguoi phạm tội cướp tài sản nhận thức rõ hành vi của minh là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi phạm tội và mong muốn chiếm đoạt được tài sản đó, Người phạm tội cướp tai sản nhận thức rõ tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có.

hành vi khác có thể thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại và thấy trước hậu quả. của hành vi đó, Nhận thức tính gây thiệt hại cho xã hội của hành vi cướp tài sản là sự nhận thức trên cơ sở nhận thức những tình tiết khách quan tạo nên tính gây thiệt hại cho xã hội Do tội cướp tải sẵn có cầu thành hình thức, hậu quả thiệt hại không phải là dấu hiệu được mô tả trong cấu thành tội cướp tài sản nên van đề có thấy. trước hay không thấy trước hậu quả tỉ hại không được đặt ra khí xét lý trí của người phạm tội Người phạm tội mong muốn hậu quả xảy ra, hậu quả thiệt hại của hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác mà người phạm tội thực hiện hoàn toàn phù hợp với mục đích, phủ hợp với mong muốn của người phạm tội. Hậu quả thiệt hại không được quy định là dau hiệu.

bắt buộc của cấu thành tội phạm của tội cướp tài sản nên việc xác định ý chí đối với hậu quả thiệt hại không được đặt ra, ~ Ngoài các đặc điểm trên, chủ thể tội cướp tài sản là người từ đủ 14 tuổi trở lên, có năng lực trách nhiệm hình sự, đồng thời mục đích chiếm đoạt tài sản của người khác là yếu tố bắt buộc của cấu thành tội cướp tải sản. cao nhất của khung hình phạt là chung thân, qua đó thể hiện tính chất nguy hiểm của hành vi cướp tai sản. Các dấu hiệu pháp lý của tội cướp tài sản. Mỗi trường hợp phạm tội cụ thể của tội phạm nhất định như tội giết người, tội cướp tài sản đều có những nội dung biểu hiện riêng biệt ở cả bốn yếu tố.

Tuy khác nhau nhưng tắt cả các trường hợp phạm tội nhất định đều có những nội dung biểu hiện giống nhau ở cả bốn yếu tổ. Những biểu hiện giống, nhau đó được coi là những dấu hiệu chung có tính đặc trưng của tội phạm nhất định. Khi quy định tội phạm trong luật, nhà làm luật phải sử dụng các dấu hiệu này để mô tả tội phạm. Trong khoa học hình sự, mô tả này được coi là cấu thành tội phạm.

Như vậy, cấu thành tội phạm là tổng hợp những dấu. chung có tinh đặc trưng cho tội phạm cụ thé được quy định trong luật hình sự. Khách tl “ati phạm Khách thế của tội phạm là quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ bị tội phạm xâm hại". Bắt cứ hành vi phạm tội nào cũng đều gây thiệt hại hoặc hướng tới việc gây thiệt hại cho quan hệ xã hội nhất định được luật hình sự: bảo vệ.

Không gây thiệt hại hoặc không hướng tới gây thiệt h ho đối tượng, là quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ thì hành vi khách quan không có tính gây thiệt hại và do vậy cũng không có tội phạm. ‘Theo luật hình sự Việt Nam, những quan hệ xã hội được coi là khách thể bảo vệ của luật hình sự là những quan hệ xã hội đã được xác định tại khoản 1 Điều 8 BLHS là: Chủ quyền quốc gia, an ninh của đất nước, chế độ. xã hội chủ nghĩa, thông nhất, toàn ven lãnh thô quốc, chế độ chính trị, chết độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ich hợp pháp của tổ chức, cá nhân, tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tai sản, những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa, phòng ngừa va dau tranh chống tội phạm. Đồng thời, mỗi tội phạm đều.

gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại cho một trong những khách thể nhất định. Khách thể của tội phạm là một căn cứ quan trọng dé đánh giá mức độ, tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội. Khách thể của tội cướp tài sản là quyền sở hữu tai sản của nha nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân và quyền bất khả xâm phạm về tính mạng, sức khỏe của con người.