So sánh chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh thừa thiên huế với các tỉnh thuộc khu vực bắc trung bộ giai doạn 2005 2015

Bài viết so sánh chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh Thừa Thiên Huế với các tỉnh Bắc Trung Bộ giai đoạn 2005-2015, cung cấp cái nhìn tổng quan.

• Tác giả: Lê Châu Thúy Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Lê Nữ Minh Phương
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: So Sánh Chỉ Số Năng Lực Cạnh Tranh Cấp Tỉnh Thừa Thiên Huế Giai Đoạn 2005-2015
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Nội dung nghiên cứu
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2. Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHỈ SỐ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CẤP TỈNH
• 2.1. Một số khái niệm về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh và năng lực cạnh tranh cấp tỉnh
• 2.1.1. Khái niệm cạnh tranh và phân loại cạnh tranh
• 2.1.2. Khái niệm cạnh tranh
• 3. Chương 2: SO SÁNH CHỈ SỐ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CẤP TỈNH CỦA TỈNH THỪA THIÊN HUẾ VỚI KHU VỰC BẮC TRUNG BỘ GIAI ĐOẠN 2005-2015
• 3.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2. Chỉ số PCI tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2005 - 2015
• 3.2.1. Quá trình tăng trưởng và đóng góp phát triển kinh tế của doanh nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.2.2. Biến động PCI của tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.2.3. So sánh chỉ số PCI tỉnh Thừa Thiên Huế với khu vực Bắc Trung Bộ
• 3.2.4. Tổng quan về chỉ số PCI của tỉnh Thừa Thiên Huế và các tỉnh Bắc Trung Bộ
• 3.2.5. Biến động của các chỉ số thành phần PCI của tỉnh Thừa Thiên Huế và khu vực Bắc Trung Bộ
• 3.2.6. Đánh giá môi trường đầu tư của tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.2.6.1. Điểm mạnh môi trường đầu tư của tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.2.6.2. Điểm yếu môi trường đầu tư của tỉnh Thừa Thiên Huế
• 4. Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHỈ SỐ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CẤP TỈNH CỦA TỈNH THỪA THIÊN HUẾ GIAI ĐOẠN 2016-2018
• 4.1. Mục tiêu, định hướng nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016-2018
• 4.1.1. Quan điểm, mục tiêu nâng cao PCI tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016-2018
• 4.1.2. Định hướng nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016-2018
• 4.2. Giải pháp nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016-2020
• 4.2.1. Giải pháp chung cải thiện các chỉ số cạnh tranh
• 4.2.2. Các giải pháp cụ thể
• 5. PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với chính phủ
• 5.2. Đối với chính quyền địa phương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chỉ Số Năng Lực Cạnh Tranh Thừa Thiên Huế

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, Việt Nam đối diện với nhiều cơ hội và thách thức. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trở nên cấp thiết. Năng lực cạnh tranh quốc gia bắt nguồn từ năng lực điều hành môi trường kinh doanh của các tỉnh thành. Nhiều chính quyền cấp tỉnh nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, thu hút vốn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Các nhà nghiên cứu quan tâm đến vai trò của chính quyền cấp tỉnh, đặc biệt là năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Chỉ số Năng Lực Cạnh Tranh Cấp Tỉnh (PCI) được coi là chỉ số đánh giá khách quan nhất về khả năng điều hành môi trường kinh doanh của chính quyền địa phương, giúp các tỉnh cải thiện khu vực kinh tế tư nhân và phát triển kinh tế-xã hội.

1.1. Vai Trò Quan Trọng của PCI Trong Phát Triển Kinh Tế

PCI đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá và xếp hạng chính quyền các tỉnh, thành phố của Việt Nam trong việc xây dựng một môi trường kinh doanh thuận lợi cho sự phát triển của các doanh nghiệp dân doanh. Chỉ số này cung cấp một cái nhìn tổng quan về những nỗ lực của các tỉnh trong việc tạo ra một môi trường cạnh tranh, từ đó thúc đẩy sự sáng tạo, thu hút đầu tư và tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

1.2. Thừa Thiên Huế và Vị Thế Trong Bảng Xếp Hạng PCI

Thừa Thiên Huế là một tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, với những điều kiện tự nhiên thuận lợi đã tạo lợi thế rất lớn trong việc thu hút đầu tư kinh doanh, phát triển kinh tế xã hội. Theo báo cáo xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của phòng thương mại và công thương Việt Nam cho thấy Thừa Thiên Huế từ vị trí thứ 38 (năm 2006) đã vươn lên đứng thứ hai trong bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2013. Kể từ năm 2007, chỉ duy nhất một lần tỉnh rơi khỏi nhóm 25 tỉnh có điểm số cao nhất và nằm trong nhóm "Tốt".

II. Thách Thức Nâng Cao Chỉ Số PCI Thừa Thiên Huế

Mặc dù luôn nằm trong nhóm tốt, chỉ số PCI của tỉnh Thừa Thiên Huế không ổn định và có xu hướng giảm trong nhiều năm. Cần nghiên cứu thực trạng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh để nhận diện những mặt tích cực và hạn chế so với khu vực Bắc Trung Bộ. Đồng thời, cần học hỏi kinh nghiệm của các tỉnh thành khác. Mục tiêu là đưa ra giải pháp hữu hiệu, cải thiện chất lượng điều hành của chính quyền tỉnh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Khóa luận này tập trung so sánh chỉ số năng lực cạnh tranh của Thừa Thiên Huế với khu vực Bắc Trung Bộ giai đoạn 2005-2015.

2.1. Sự Biến Động và Xu Hướng Giảm của PCI

Mặc dù luôn được đánh giá cao, PCI của tỉnh vẫn có sự biến động và xu hướng giảm, điều này cho thấy rằng vẫn còn nhiều yếu tố cần được cải thiện. Điều này đòi hỏi một sự phân tích sâu sắc để xác định nguyên nhân và tìm ra các giải pháp phù hợp.

2.2. Xác Định Điểm Mạnh và Điểm Yếu Của Tỉnh

Việc xác định rõ điểm mạnh và điểm yếu của tỉnh so với các tỉnh khác trong khu vực Bắc Trung Bộ sẽ giúp cho chính quyền địa phương có thể tập trung vào việc phát huy những lợi thế cạnh tranh, đồng thời khắc phục những hạn chế để tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.

2.3. Học Hỏi Kinh Nghiệm từ Các Tỉnh Thành Khác

Việc học hỏi kinh nghiệm từ các tỉnh thành khác, đặc biệt là những tỉnh thành có chỉ số PCI cao, là một cách hiệu quả để tìm ra những giải pháp sáng tạo và phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh.

III. Phân Tích Chi Tiết Các Thành Phần Chỉ Số PCI

PCI là một chỉ số phức tạp, cấu thành từ nhiều yếu tố. Nghiên cứu này phân tích các chỉ tiêu, chỉ số thành phần cấu thành chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các chỉ số của các tỉnh Bắc Trung Bộ trong giai đoạn 2005-2015. Mục tiêu là làm rõ thực trạng chỉ số năng lực cạnh tranh của Thừa Thiên Huế và các tỉnh Bắc Trung Bộ, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao PCI.

3.1. Gia Nhập Thị Trường Rào Cản và Cơ Hội

Chỉ số này đánh giá mức độ dễ dàng và nhanh chóng khi các doanh nghiệp muốn gia nhập thị trường. Các yếu tố như thủ tục hành chính, thời gian và chi phí đăng ký kinh doanh đều ảnh hưởng đến chỉ số này.

3.2. Tiếp Cận Đất Đai và Tính Ổn Định

Đây là một yếu tố quan trọng đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất. Chỉ số này đánh giá khả năng tiếp cận đất đai của doanh nghiệp, cũng như tính ổn định trong việc sử dụng đất.

3.3. Tính Minh Bạch và Tiếp Cận Thông Tin

Chỉ số này đo lường mức độ minh bạch của chính quyền địa phương trong việc cung cấp thông tin cho doanh nghiệp. Thông tin rõ ràng và dễ tiếp cận sẽ giúp các doanh nghiệp đưa ra quyết định kinh doanh hiệu quả hơn.

IV. Điểm Mạnh và Yếu Môi Trường Đầu Tư Thừa Thiên Huế

Nghiên cứu tập trung xác định điểm mạnh môi trường đầu tư như tính minh bạch, dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp, và điểm yếu môi trường đầu tư như cạnh tranh bình đẳng, tính năng động của lãnh đạo. Điều này giúp tỉnh có cái nhìn tổng quan và đưa ra giải pháp khắc phục.

4.1. Ưu Thế Về Minh Bạch và Dịch Vụ Hỗ Trợ Doanh Nghiệp

Tính minh bạch trong hoạt động của chính quyền và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp được đánh giá là những điểm mạnh của tỉnh. Điều này cho thấy rằng chính quyền địa phương đã có những nỗ lực trong việc tạo ra một môi trường kinh doanh công khai, minh bạch và hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển.

4.2. Hạn Chế Về Cạnh Tranh Bình Đẳng và Tính Năng Động

Tuy nhiên, cạnh tranh bình đẳng và tính năng động của lãnh đạo vẫn còn là những hạn chế của tỉnh. Điều này cho thấy rằng cần có những cải cách mạnh mẽ hơn để tạo ra một sân chơi công bằng cho tất cả các doanh nghiệp và nâng cao năng lực điều hành của chính quyền địa phương.

V. Giải Pháp Cải Thiện PCI Thừa Thiên Huế Giai Đoạn Mới

Đề xuất giải pháp cải thiện chỉ số năng lực cạnh tranh của Thừa Thiên Huế. Giải pháp bao gồm: quan tâm giải quyết vướng mắc trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, duy trì đối thoại với doanh nghiệp, tiếp tục lắng nghe ý kiến đóng góp của doanh nghiệp, nâng cao năng lực quản lý của chính quyền, phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện cơ sở hạ tầng.

5.1. Tăng Cường Đối Thoại và Lắng Nghe Doanh Nghiệp

Việc tăng cường đối thoại và lắng nghe ý kiến của doanh nghiệp là một giải pháp quan trọng để cải thiện môi trường kinh doanh. Điều này giúp cho chính quyền địa phương có thể hiểu rõ hơn về những khó khăn, vướng mắc mà các doanh nghiệp đang gặp phải, từ đó đưa ra những chính sách và giải pháp hỗ trợ phù hợp.

5.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý và Điều Hành Của Chính Quyền

Năng lực quản lý và điều hành của chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi. Điều này đòi hỏi chính quyền phải có đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao, có tinh thần trách nhiệm và luôn sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp.

5.3. Đầu Tư Phát Triển Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao

Nguồn nhân lực chất lượng cao là một yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư và phát triển kinh tế. Do đó, việc đầu tư phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là đào tạo các kỹ năng cần thiết cho các ngành công nghiệp mũi nhọn, là một giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh.

VI. Kết Luận và Hướng Phát Triển PCI Tương Lai

Khóa luận cung cấp cái nhìn tổng quan về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Thừa Thiên Huế so với Bắc Trung Bộ. Kết quả nghiên cứu giúp tỉnh xác định phương hướng cải thiện môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư. Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh để đưa ra các chính sách phù hợp và hiệu quả.

6.1. Đánh Giá Tổng Quan và Hướng Đi Tương Lai

Khóa luận cung cấp một đánh giá tổng quan về tình hình năng lực cạnh tranh của tỉnh, từ đó giúp cho chính quyền địa phương có thể xác định được những hướng đi phù hợp để cải thiện môi trường kinh doanh và thu hút đầu tư.

6.2. Cần Nghiên Cứu Sâu Hơn về Các Yếu Tố Ảnh Hưởng

Việc nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của tỉnh là cần thiết để có thể đưa ra những chính sách và giải pháp phù hợp và hiệu quả. Điều này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà nghiên cứu, các chuyên gia và chính quyền địa phương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia là một đòi hỏi tất yếu đối với Việt Nam. Năng lực cạnh tranh quốc gia bắt nguồn và chịu sự chi phối trực tiếp từ năng lực điều hành kinh tế, xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh của chính quyền các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Cấp tỉnh (Provincial Competitiveness Index - PCI) do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Dự án Sáng kiến Cạnh tranh Việt Nam (VNCI/USAID) xây dựng từ năm 2005 được xem là công cụ đo lường thực tế về mức độ hài lòng của cộng đồng doanh nghiệp dân doanh đối với chất lượng quản trị địa phương.

Thừa Thiên Huế là địa phương nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, sở hữu nhiều lợi thế phát triển du lịch, dịch vụ, kinh tế biển và giao thương liên vùng. Theo báo cáo PCI của VCCI, tỉnh đã có bước tiến mạnh mẽ từ vị trí thứ 38 (năm 2006) vươn lên đứng thứ 2 toàn quốc vào năm 2013, phần lớn thời gian đều nằm trong nhóm điều hành "Tốt". Dẫu vậy, thứ hạng và điểm số PCI của Thừa Thiên Huế qua các năm giai đoạn 2005–2015 diễn biến thiếu ổn định và có xu hướng sụt giảm trong một số năm. Việc phân tích biến động chỉ số PCI của tỉnh trong tương quan so sánh với khu vực Bắc Trung Bộ nhằm tìm ra nguyên nhân, xác định điểm mạnh, điểm yếu và học hỏi mô hình quản trị hiệu quả là vấn đề cấp thiết.

Đề tài xác định hệ thống mục tiêu nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Phân tích chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của tỉnh Thừa Thiên Huế so với khu vực Bắc Trung Bộ giai đoạn 2005–2015; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chỉ số PCI nhằm thúc đẩy môi trường kinh doanh và phát triển kinh tế địa phương trong giai đoạn 2016–2018.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh cấp tỉnh và phương pháp luận xây dựng chỉ số PCI.
   • Đánh giá thực trạng và so sánh chỉ số PCI, các chỉ số thành phần của tỉnh Thừa Thiên Huế với các tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung Bộ giai đoạn 2005–2015.
   • Đề xuất định hướng và các nhóm giải pháp chủ yếu nâng cao chỉ số PCI tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016–2018 (tầm nhìn 2020).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các tiêu chí, 10 chỉ số thành phần cấu thành chỉ số PCI của tỉnh Thừa Thiên Huế và các giải pháp cải thiện năng lực điều hành kinh tế địa phương.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ tháng 10/2015 đến tháng 01/2016; dữ liệu chuỗi thời gian thứ cấp phục vụ phân tích so sánh được thu thập trong giai đoạn 2005–2015.
• Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế trong mối tương quan so sánh với các tỉnh thuộc vùng Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị) và một số địa phương dẫn đầu cả nước.
• Phạm vi nội dung: Thực trạng môi trường đầu tư kinh doanh, biến động các chỉ số thành phần PCI và các giải pháp thuộc thẩm quyền quản trị của chính quyền cấp tỉnh.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các quan điểm kinh tế học kinh điển và hiện đại:

• Lý thuyết về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh: Tiếp cận quan điểm của Các Mác về cạnh tranh tư bản chủ nghĩa nhằm giành giật điều kiện sản xuất - tiêu thụ để thu lợi nhuận siêu ngạch; quan điểm của Michael Porter (1980) về bản chất cạnh tranh là giành thị phần và đạt lợi nhuận trên mức trung bình thông qua 4 nhóm yếu tố nội tại và thúc đẩy (yếu tố sản xuất cơ bản/nâng cao, nhu cầu khách hàng, ngành công nghiệp hỗ trợ, chiến lược và cấu trúc ngành, kết hợp vai trò của Chính phủ); định nghĩa của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) về năng lực cạnh tranh quốc gia gắn liền với mức tăng năng suất và đời sống bền vững.
• Bản chất năng lực cạnh tranh cấp tỉnh tại Việt Nam: Phân tích cạnh tranh cấp địa phương xuất phát từ sự phân cấp quản lý kinh tế giữa Trung ương và địa phương, trong đó công cụ cạnh tranh chính là sự khác biệt và linh hoạt trong điều hành kinh tế nhằm tối đa hóa hiệu quả sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp.
• Mô hình phương pháp luận PCI của VCCI/VNCI: Đánh giá thông qua quy trình 3 bước ("3T": Thu thập dữ liệu qua điều tra chọn mẫu phân tầng doanh nghiệp dân doanh và số liệu công bố -> Tính toán và chuẩn hóa 10 chỉ số thành phần theo thang điểm 10 -> Tính trọng số quy đổi về thang điểm 100). Thang phân loại gồm 6 nhóm: Rất tốt (>70 điểm), Tốt (60–70 điểm), Khá (55–60 điểm), Trung bình (50–55 điểm), Tương đối thấp (40–50 điểm), Thấp (<40 điểm).

Hệ thống 10 chỉ số thành phần đo lường PCI bao gồm:

1. Chi phí gia nhập thị trường (thời gian đăng ký kinh doanh, cơ chế một cửa, giấy phép con).
2. Tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất (cấp GCNQSDĐ, rủi ro thu hồi, bồi thường).
3. Tính minh bạch và tiếp cận thông tin (công khai quy hoạch, tài liệu pháp lý, website tỉnh, vai trò hiệp hội).
4. Chi phí thời gian để thực hiện các quy định của Nhà nước (thanh tra, kiểm tra, thủ tục hành chính).
5. Chi phí không chính thức (hiện tượng nhũng nhiễu, tỷ lệ chi trả chi phí bôi trơn >10% doanh thu).
6. Cạnh tranh bình đẳng (đo lường sự thiên vị đối với doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp FDI so với khu vực tư nhân).
7. Tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh (sự linh hoạt trong khuôn khổ pháp lý, giải quyết vướng mắc thực tế).
8. Dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp (xúc tiến thương mại, hội chợ, tư vấn pháp lý, đào tạo quản trị).
9. Đào tạo lao động (chất lượng giáo dục dạy nghề, tỷ lệ lao động qua đào tạo, giới thiệu việc làm).
10. Thiết chế pháp lý (lòng tin vào hệ thống tòa án kinh tế, giải quyết tranh chấp hợp đồng, bảo vệ bản quyền).

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp luận: Sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để xem xét các chỉ số trong mối liên hệ vận động khách quan với điều kiện kinh tế - xã hội địa phương.
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Khóa luận sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo thường niên PCI của VCCI từ năm 2005 đến năm 2014/2015; các báo cáo kinh tế - xã hội và văn bản của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thừa Thiên Huế; số liệu thống kê liên quan.
• Phương pháp phân tích: Phương pháp phân tổ thống kê, phương pháp so sánh (số tuyệt đối, số tương đối, số bình quân, trung vị) và phương pháp tổng hợp để làm rõ biến động qua chuỗi thời gian.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI)

Chương 1 hệ thống hóa các khái niệm nền tảng về cạnh tranh, phân loại hình thái cạnh tranh (lành mạnh, không lành mạnh, hoàn hảo, độc quyền nhóm, độc quyền tuyệt đối) và các cấp độ năng lực cạnh tranh từ sản phẩm, doanh nghiệp đến quốc gia và cấp tỉnh. Tác giả phân tích 4 nhóm nhân tố ảnh hưởng đến PCI: (1) Năng lực, hiệu lực và hiệu quả của bộ máy quản lý nhà nước; (2) Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên; (3) Trình độ phát triển kinh tế - xã hội; (4) Môi trường chính trị.

Phần thực tiễn nghiên cứu kinh nghiệm cải thiện PCI của 3 địa phương điển hình:

• Thanh Hóa: Năm 2013 đạt 61,59 điểm, xếp thứ 8/63 tỉnh thành (tăng 36 bậc so với năm 2012 nhờ thu hút đầu tư vào Khu kinh tế Nghi Sơn, hiện đại hóa bộ phận một cửa liên thông tại TP Thanh Hóa, Yên Định, Nga Sơn, Bỉm Sơn và bồi dưỡng công chức).
• Đà Nẵng: Địa phương 5 lần dẫn đầu và 3 lần đạt á quân qua 10 năm công bố PCI, nổi bật nhờ xây dựng quỹ đất sạch, tổ chức "Năm doanh nghiệp 2014", phát triển hạ tầng KCN/KCNC, công khai thủ tục và quyết liệt giảm chi phí phi chính thức.
• Lào Cai: Đứng đầu cả nước năm 2011 và xếp thứ 3 năm 2012 với phương châm "Doanh nghiệp phát tài, Lào Cai phát triển", ban hành 8 nhóm giải pháp và xây dựng chuyên trang website PCI riêng biệt.

Năm	Điểm số PCI Đà Nẵng (/100)	Vị trí xếp hạng (/63)	Nhóm xếp hạng
2005	70,67	2	Rất tốt
2006	75,39	2	Rất tốt
2007	72,96	2	Rất tốt
2008	72,18	1	Rất tốt
2009	75,96	1	Rất tốt
2010	69,77	1	Rất tốt
2011	66,98	5	Tốt
2012	61,71	12	Tốt
2013	66,45	1	Rất tốt
2014	66,87	1	Rất tốt

Từ thực tiễn trên, tác giả đúc kết 4 bài học kinh nghiệm cho Thừa Thiên Huế: nâng cao trách nhiệm cán bộ lãnh đạo; đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với công khai minh bạch; nâng cao chất lượng dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp; khai thác tiềm năng lợi thế so sánh.

Chương 2: So sánh chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của tỉnh Thừa Thiên Huế với khu vực Bắc Trung Bộ giai đoạn 2005-2015

Chương 2 khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Thừa Thiên Huế với diện tích tự nhiên 5.053,99 km², gồm 1 thành phố, 2 thị xã (Hương Thủy, Hương Trà), 6 huyện (Phú Vang, Quảng Điền, Nam Đông, A Lưới, Phong Điền, Phú Lộc) cùng hệ thống hạ tầng gồm Sân bay Quốc tế Phú Bài, Cảng Thuận An, Cảng nước sâu Chân Mây, Quốc lộ 1A và hành lang kinh tế Đông - Tây.

Đi sâu vào dữ liệu PCI, chương 2 phân tích diễn biến điểm số của Thừa Thiên Huế:

Chỉ tiêu / Năm	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014
Điểm tổng hợp PCI	58,36	50,56	63,14	59,96	67,49	64,48	63,00	60,67	65,60	60,59
Vị trí xếp hạng (/63)	14/42	38/64	15/64	16/64	7/63	17/63	18/63	18/63	2/63	11/63
Nhóm xếp hạng	Khá	Trung bình	Tốt	Khá	Tốt	Tốt	Tốt	Tốt	Rất tốt	Tốt

Phân tích so sánh với các tỉnh Bắc Trung Bộ cho thấy:

• Điểm mạnh: Thừa Thiên Huế duy trì điểm số cao và ổn định ở các chỉ số Chi phí gia nhập thị trường (rút ngắn thời gian đăng ký doanh nghiệp, hiệu quả bộ phận một cửa), Tính minh bạch (công khai quy hoạch, trang thông tin điện tử hoạt động tốt), Tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất, cùng sự cải thiện ở Thiết chế pháp lý và Dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp.
• Điểm hạn chế: Chỉ số Cạnh tranh bình đẳng còn thấp do doanh nghiệp cảm nhận vẫn còn ưu ái cho doanh nghiệp nhà nước và FDI; đặc biệt chỉ số Tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh sụt giảm, thấp hơn mức trung bình khu vực Bắc Trung Bộ và cả nước. Ngoài ra, chất lượng nguồn nhân lực có tay nghề cao và tính đồng bộ của hạ tầng kỹ thuật vẫn là điểm nghẽn của tỉnh.

Chương 3: Định hướng và một số giải pháp nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016-2018

Chương 3 xác định quan điểm xem cải thiện PCI là nhiệm vụ trọng tâm thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và thu hút đầu tư. Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp:

• Giải pháp chung: Đổi mới tư duy quản lý hành chính sang phục vụ; tăng cường đối thoại công khai, định kỳ giữa chính quyền với cộng đồng doanh nghiệp gắn với cơ chế giám sát phản hồi giải quyết kiến nghị; thu hút doanh nghiệp và hiệp hội tham gia ngay từ khâu soạn thảo, phản biện chính sách địa phương.
• Giải pháp cụ thể theo chỉ số thành phần:
  • Nâng cao tính năng động và trách nhiệm công vụ: Phân cấp rõ ràng, xóa bỏ tình trạng đùn đẩy trách nhiệm lên Trung ương hoặc trì hoãn thực thi ở cấp sở ngành, huyện thị xã.
  • Cải cách thủ tục và công khai minh bạch: Ứng dụng công nghệ thông tin trong kê khai thuế, hải quan, cấp phép đất đai; công khai các danh mục quy hoạch, dự án kêu gọi đầu tư, biểu phí lệ phí.
  • Phát triển nguồn nhân lực và hạ tầng: Nâng cấp chất lượng các cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp; hoàn thiện hạ tầng các khu công nghiệp, cảng biển và dịch vụ logistics.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Phản ánh trung thực diễn biến chỉ số PCI của Thừa Thiên Huế qua chuỗi dữ liệu 2005–2014/2015: từ mức 50,56 điểm (xếp thứ 38 năm 2006) tăng lên đỉnh cao 65,60 điểm (xếp thứ 2 toàn quốc năm 2013) và đạt 60,59 điểm (xếp thứ 11 năm 2014).
• Làm rõ cấu trúc điểm mạnh, điểm yếu trong năng lực điều hành của tỉnh: thế mạnh nằm ở các chỉ số thủ tục hành chính ban đầu (gia nhập thị trường, tiếp cận đất đai, minh bạch thông tin), nhưng điểm nghẽn nghiêm trọng nằm ở tính năng động tiên phong của bộ máy và môi trường cạnh tranh bình đẳng.
• Xây dựng hệ thống giải pháp gắn với chức năng quản lý nhà nước của chính quyền cấp tỉnh và đề xuất kiến nghị đối với Chính phủ về phân cấp thể chế.

Đóng góp của đề tài

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về cạnh tranh cấp tỉnh và phương pháp luận đo lường PCI theo tiêu chuẩn VCCI/VNCI.
• Cung cấp bức tranh so sánh đa chiều, định lượng giữa Thừa Thiên Huế với 5 tỉnh Bắc Trung Bộ và các địa phương dẫn đầu (Đà Nẵng, Lào Cai, Thanh Hóa) trong giai đoạn 10 năm.
• Đề xuất các giải pháp có tính khả thi, xuất phát từ việc giải quyết trực tiếp các chỉ tiêu thành phần có điểm số thấp của địa phương.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu sử dụng chủ yếu dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo PCI đã công bố của VCCI và Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thừa Thiên Huế; chưa thực hiện được các cuộc điều tra khảo sát sơ cấp chuyên sâu theo từng nhóm loại hình doanh nghiệp hoặc theo từng đơn vị hành chính cấp quận/huyện trong tỉnh do giới hạn về thời gian (thực hiện trong 4 tháng từ 10/2015 đến 01/2016).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá năng lực cạnh tranh ở cấp sở, ban, ngành và Ủy ban nhân dân cấp huyện (Bộ chỉ số Đánh giá Năng lực Cạnh tranh Cấp Sở, Ban, Ngành và Địa phương - DDCI); phân tích tác động định lượng của từng chính sách hỗ trợ cụ thể đến tốc độ tăng trưởng quy mô vốn và số lượng doanh nghiệp thành lập mới trên địa bàn tỉnh.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế phát triển, Kế hoạch và Đầu tư, Quản lý công, Kinh tế học ứng dụng; cán bộ, chuyên viên tại Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý các Khu kinh tế - Công nghiệp tỉnh và các cơ quan tham mưu chính sách địa phương.
• Nội dung tham khảo giá trị: Khung lý thuyết phân tích 10 chỉ số thành phần PCI và các tiêu chí đo lường chi tiết; chuỗi số liệu thứ cấp tổng hợp về PCI Thừa Thiên Huế và khu vực Bắc Trung Bộ 2005–2015; bài học kinh nghiệm quản trị hành chính từ mô hình cải cách của Đà Nẵng, Thanh Hóa và Lào Cai.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Vị trí xếp hạng PCI của tỉnh Thừa Thiên Huế biến động như thế nào trong giai đoạn 2005–2014?

Trong giai đoạn 2005–2014, thứ hạng PCI của tỉnh có sự dao động lớn: năm 2005 xếp thứ 14/42 tỉnh (58,36 điểm - nhóm Khá); năm 2006 tụt xuống thứ 38/64 tỉnh (50,56 điểm - nhóm Trung bình); từ năm 2007 đến 2012 duy trì trong nhóm Tốt (vị trí 7 đến 18); năm 2013 vươn lên vị trí Á quân toàn quốc (thứ 2/63 tỉnh với 65,60 điểm - nhóm Rất tốt); năm 2014 xếp thứ 11/63 tỉnh (60,59 điểm - nhóm Tốt).

2. Chỉ số PCI được xây dựng và tính toán dựa trên quy trình nào?

Chỉ số PCI được VCCI và VNCI/USAID xây dựng qua quy trình 3 bước ("3T"): (1) Thu thập dữ liệu điều tra qua bảng hỏi đối với doanh nghiệp dân doanh kết hợp số liệu thống kê công bố; (2) Tính toán 10 chỉ số thành phần và chuẩn hóa theo thang điểm 10; (3) Tính trọng số cho từng chỉ số thành phần để quy đổi thành điểm tổng hợp PCI trên thang điểm 100.

3. Những chỉ số thành phần nào là điểm mạnh và điểm yếu nổi bật của Thừa Thiên Huế?

• Điểm mạnh: Chi phí gia nhập thị trường, Tính minh bạch, Tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất, Thiết chế pháp lý và Dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp.
• Điểm yếu: Chỉ số Cạnh tranh bình đẳng (còn biểu hiện thiên vị doanh nghiệp nhà nước/FDI) và đặc biệt là chỉ số Tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh (thấp hơn mặt bằng chung Bắc Trung Bộ và cả nước).

4. Khóa luận rút ra bài học kinh nghiệm gì từ các địa phương dẫn đầu như Đà Nẵng, Lào Cai và Thanh Hóa?

Khóa luận đúc kết 4 bài học: (1) Nâng cao vai trò, tính tiên phong của cán bộ lãnh đạo và đổi mới tinh thần phục vụ của công chức; (2) Đẩy mạnh cải cách hành chính một cửa liên thông gắn với công khai quy hoạch, quỹ đất sạch; (3) Cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ doanh nghiệp thực chất, giảm chi phí không chính thức; (4) Khai thác tối đa tiềm năng kinh tế mũi nhọn và lợi thế hạ tầng liên vùng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Châu Thúy Hằng đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh và phân tích toàn diện thực trạng biến động chỉ số PCI của tỉnh Thừa Thiên Huế trong tương quan so sánh với khu vực Bắc Trung Bộ giai đoạn 2005–2015. Kết quả nghiên cứu làm rõ các điểm mạnh về thủ tục hành chính, tính minh bạch và chỉ ra những hạn chế cốt lõi về tính năng động của bộ máy lãnh đạo cùng sự bất bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực của doanh nghiệp. Hệ thống giải pháp được đề xuất trong công trình mang tính thực tiễn cao, đóng góp cơ sở dữ liệu và định hướng quản trị hữu ích cho chính quyền tỉnh Thừa Thiên Huế trong việc nâng cao chỉ số PCI và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh giai đoạn 2016–2018.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHỈ SỐ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CẤP TỈNH 1. Một số khái niệm về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh và năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 1. Khái niệm cạnh tranh và phân loại cạnh tranh 1. Khái niệm cạnh tranh Dưới thời kì CNTB phát triển vượt bậc, Các Mác đã quan niệm rằng: “ Cạnh tranh CNTB là sự ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch”.

Trong kinh tế chính trị học thì cạnh tranh là sự ganh đua về kinh tế giữa những chủ thể trong nền sản xuất hàng hóa nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất, tiêu thụ hoặc tiêu dùng hàng hóa để từ đó thu được nhiều lợi ích nhất cho mình. Cạnh tranh có thể xảy ra giữa những người sản xuất với người tiêu dùng (người sản xuất muốn bán đắt, người tiêu dùng muốn mua rẻ); giữa người tiêu dùng với nhau để mua được hàng rẻ hơn; giữa những người sản xuất để có những điều kiện tốt hơn trong sản xuất và tiêu thụ. Theo Michael Porter thì: Cạnh tranh là giành lấy thị phần. Bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận, là khoản lợi nhuận cao hơn mức lợi nhuận trung bình mà doanh nghiệp đang có.

Kết quả quá trình cạnh tranh là sự bình quân hóa lợi nhuận trong ngành theo chiều hướng cải thiện sâu dẫn đến hệ quả giá cả có thể giảm đi (1980). Theo diễn đàn cao cấp về cạnh tranh công nghiệp của tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) cho rằng : “ Cạnh tranh là khả năng của các doanh nghiệp , ngành, quốc gia, khu vực trong việc tạo ra việc làm và thu nhập cao hơn trong điều kiện cạnh tranh quốc tế”. 5 Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, cạnh tranh là một điều kiện và là yếu tố kích thích sản xuất kinh doanh, là môi trường và động lực thúc đẩy sản xuất phát triển, tăng năng suất lao động và tạo đà cho sự phát triển của xã hội. Như vậy, cạnh tranh là qui luật khách quan của nền sản xuất hàng hóa vận động theo cơ chế thị trường.

Sản xuất hàng hóa càng phát triển, hàng hóa bán ra càng nhiều, số lượng người cung ứng càng đông thì cạnh tranh càng gay gắt. Kết quả cạnh tranh sẽ có một số doanh nghiệp bị thua cuộc và bị gạt ra khỏi thị trường trong khi một số doanh nghiệp khác tồn tại và phát triển hơn nữa. Cạnh tranh buộc các doanh nghiệp luôn tìm cách nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, thay đổi kiểu dáng mẫu mã, đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Cạnh tranh khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các công nghệ mới, hiện đại, tạo sức ép buộc các doanh nghiệp phải sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của mình để giảm giá thành, nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã, tạo ra các các sản phẩm mới khác biệt có sức cạnh tranh cao.

Cạnh tranh sẽ làm cho doanh nghiệp năng động hơn, nhạy bén hơn trong việc nghiên cứu, nâng cao chất lượng sản phẩm giá cả và dịch vụ sau bán hàng nhằm tăng vị thế của mình trên thương trường, tạo uy tín với khách hàng và mang lại nguồn lợi nhuận cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, cạnh tranh ở đây phải là cạnh tranh hoàn hảo, cạnh tranh lành mạnh, các doanh nghiệp cạnh tranh nhau để cùng phát triển bền vững. Còn cạnh tranh độc quyền sẽ ảnh hưởng không tốt đến nền kinh tế, nó tạo ra môi trường kinh doanh không bình đẳng dẫn đến mâu thuẫn về quyền lợi và lợi ích kinh tế trong xã hội, làm cho nền kinh tế không ổn định. Phân loại cạnh tranh -Xét theo tính chất của phương thức cạnh tranh: +Cạnh tranh lành mạnh: Cạnh tranh lành mạnh là loại cạnh tranh theo đúng quy định của pháp luật, đạo đức xã hội, đạo đức kinh doanh.

Cạnh tranh có tính chất thi đua, thông qua đó mỗi chủ thể nâng cao năng lực của chính mình mà không dùng thủ đoạn triệt hạ đối thủ. Phương châm của cạnh tranh lành mạnh là "không cần phải thổi tắt ngọn nến của người khác để mình tỏa sáng". Trong kinh doanh, thành công của doanh nghiệp không nhất thiết đòi hỏi phải có những kẻ 6 thua cuộc, có nghĩa là các doanh nghiệp không nhất thiết phải cạnh tranh với nhau mà có thể liên kết với nhau để cùng đem lại thành công. +Cạnh tranh không lành mạnh: Cạnh tranh không lành mạnh là tất cả những hành động trong hoạt động kinh tế trái với đạo đức nhằm làm hại các đối thủ kinh doanh hoặc khách hàng.

Và cũng gần như sẽ không có người thắng nếu việc kinh doanh được tiến hành giống như một cuộc chiến. Cạnh tranh khốc liệt mang tính tiêu diệt chỉ dẫn đến một hậu quả thường thấy sau các cuộc cạnh tranh khốc liệt là sự sụt giảm mức lợi nhuận ở khắp mọi nơi. -Xét theo hình thái cạnh tranh: + Cạnh tranh tự do hay cạnh tranh hoàn hảo:Là loại cạnh tranh theo các quy luật của thị trường mà không có sự can thiệp của các chủ thể khác. Giá cả của sản phẩm được quyết định bởi quy luật cung cầu trên thị trường.

Cung nhiều cầu ít sẽ dẫn đến giá giảm, cung ít cầu nhiều sẽ dẫn đến giá tăng. + Cạnh tranh độc quyền hay cạnh tranh không hoàn hảo : Là sự cạnh tranh mang tính chất "ảo", thực chất cạnh tranh này là sự quảng cáo để chứng minh sự đa dạng của một sản phẩm nào đó, để khách hàng lựa chọn một trong số những sản phẩm nào đó của một doanh nghiệp nào đó chứ không phải của doanh nghiệp khác. Loại cạnh tranh này xảy ra khi trên thị trường một số lượng lớn các nhà sản xuất sản xuất ra những sản phẩm tương đối giống nhau nhưng khách hàng lại cho rằng chúng có sự khác biệt, dựa trên chiến lược khác biệt hoá sản phẩm của các công ty. Trong cạnh tranh độc quyền có thể phân chia thành hai loại: • Độc quyền nhóm: Là loại độc quyền xảy ra khi trong ngành có rất ít nhà sản xuất, bởi vì các ngành này đòi hỏi vốn lớn, rào cản gia nhập ngành khó.

• Độc quyền tuyệt đối: Xảy ra khi trên thị trường tồn tại duy nhất một nhà sản xuất và giá cả, số lượng sản xuất ra hoàn toàn do nhà sản xuất này quyết định. Một số khái niệm về năng lực cạnh tranh và năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 1. Khái niệm năng lực cạnh tranh Theo diễn đàn cao cấp về cạnh tranh công nghiệp của tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) cho rằng : “ Năng lực cạnh tranh là khả năng của các doanh nghiệp , ngành, quốc gia, khu vực trong việc tạo ra việc làm và thu nhập cao hơn trong điều kiện cạnh tranh quốc tế”. Theo từ điền thuật ngữ kinh tế học: Năng lực cạnh tranh là khả năng dành được thị phần lớn trước các đối thủ cạnh tranh trên thị trường, kể cả khả năng dành lại một phần hay toàn bộ thị phần của đồng nghiệp.

Các cấp độ năng lực cạnh tranh -Năng lực cạnh tranh cấp sản phẩm: là khả năng đáp ứng được nhu cầu của khách hàng về chất lượng, giá cả, tính năng, kiểu dáng, tính độc đáo hay sự khác biệt, thương hiệu, bao bì,…hơn hẳn so với những sản phẩm hàng hóa cùng loại. Hay nói cách khác, năng lực cạnh tranh của sản phẩm được đo bằng chính thị phần của sản phẩm đó. -Năng lực cạnh tranh cấp doanh nghiệp: Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là việc khai thác, sử dụng thực lực và lợi thế bên trong, bên ngoài nhằm tạo ra những sản phẩm – dịch vụ hấp dẫn người tiêu dùng để tồn tại và phát triển, thu được lợi nhuận ngày càng cao và cải tiến vị trí so với các đối thủ cạnh tranh trên thị trường. Hay nói cách khác, năng lực cạnh tranh của một doanh nghiệp chính là những lợi thế vượt trội mà một doanh nghiệp có được tương ứng với các đối thủ cùng hoạt động trên một thị trường, ngành hàng Năng lực cạnh tranh thể hiện ở việc làm tốt hơn với các công ty so sánh (các đối thủ) về doanh thu, thị phần, khả năng sinh lời và đạt được thông qua các hành vi chiến lược, được định nghĩa như là một tập hợp các hành động tiến hành để tác động tới môi trường nhờ đó làm tăng lợi nhuận công ty, cũng như bằng những công cụ marketing khác.

Nó cũng đạt được thông qua việc nâng cao chất lượng sản phẩm mà sự sáng tạo sản phẩm là những khía cạnh rất quan trọng của quá trình cạnh tranh. 8 Theo Michael Porter thì năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp gồm bốn yếu tố: a. Các yếu tố bản thân doanh nghiệp: Bao gồm các yếu tố về con người (chất lượng, kỹ năng); các yếu tố về trình độ (khoa học kỹ thuật, kinh nghiệm thị trường); các yếu tố về vốn… các yếu tố này chia làm 2 loại: * Loại 1: các yếu tố cơ bản như: môi trường tự nhiên, địa lý, lao động; * Loại 2: các yếu tố nâng cao như: thông tin, lao động trình độ cao… Trong đó, yếu tố thứ 2 có ý nghĩa quyết định đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Chúng quyết định lợi thế cạnh tranh ở độ cao và những công nghệ có tính độc quyền.

Trong dài hạn thì đây là yếu tố có tính quyết định phải được đầu tư một cách đầy đủ và đúng mức. Nhu cầu của khách hàng: Đây là yếu tố có tác động rất lớn đến sự phát triển của doanh nghiệp. Thực tế cho thấy, không một doanh nghiệp nào có khả năng thõa mãn đầy đủ tất cả những yêu cầu của khách hàng. Thường thì doanh nghiệp có lợi thế về mặt này thì có hạn chế về mặt khác.

Vấn đề cơ bản là, doanh nghiệp phải nhận biết được điều này và cố gắng phát huy tốt nhất những điểm mạnh mà mình đang có để đáp ứng tốt nhất những đòi hỏi của khách hàng. Thông qua nhu cầu của khách hàng, doanh nghiệp có thể tận dụng được lợi thế theo quy mô, từ đó cải thiện các hoạt động kinh doanh và dịch vụ của mình. Nhu cầu khách hàng còn có thể gợi mở cho doanh nghiệp để phát triển các loại hình sản phẩm và dịch vụ mới. Các loại hình này có thể được phát triển rộng rãi ra thị trường bên ngoài và khi đó doanh nghiệp là người trước tiên có được lợi thế cạnh tranh.