chương 1, các tác giả dã hệ thống những vấn đề cơ bản về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; vai trò của GVCN; tính tất yếu của công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho HS. Đồng thời, các tác giả đã khảo sát và trình bày thực trạng trong công giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho HS lớp CN tại trường THPT Diễn Châu 4. Từ đó đưa ra các GP giáo dục chính tri ṭ ư tưởng cho HS lớp chủ nhiệm tại trường THPT Diễn Châu 4, Huyện Diễn Châu, Tỉnh Nghệ An đạt hiệu quả ở chương 2. 15 CHƯƠNG 2 NGUYÊN TẮC VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH CHO HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM 2.
Một số nguyên tắc giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh 2. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu giáo dục toàn diện học sinh Giáo dục là nền móng của sự phát triển khoa học – kỹ thuật, giáo dục mang lại sự phát triển cho nền kinh tế quốc dân, nền văn minh của đất nước. Với mục tiêu chung của giáo dục phổ thông là nhằm phát triển toàn diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế. Đứng trước những đòi hỏi của sự phát triển nền kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao thì mục tiêu giáo dục toàn diện học sinh được xác định là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu đối với mỗi đơn vị trường học, mỗi cấp học.
Bởi vậy, giáo dục trong nhà trường cũng thực hiện đồng bộ các giải pháp chuyên môn, các hoạt động giáo dục đạo đức HS. Song song với dạy kiến thức, nhà trường còn chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh. GVCN phát huy vai trò giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống thông qua tiết sinh hoạt lớp, xử lý các tình huống xảy ra trong lớp học một cách hợp lý, tổ chức nhiều hơn nữa các hoạt động trải nghệm của lớp, trường; giúp các em biết đúng, sai, trưởng thành hơn và phát triển toàn diện hơn. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống tạo nên sức mạnh tổng hợp Tính hệ thống là một dấu hiệu đặc trưng của tri thức khoa học.
Khi xét về nguyên tắc này, chúng ta thấy nó yêu cầu đảm bảo không những với nội dung dạy học mà còn cả việc lĩnh hội tri thức của học sinh bao gồm tri thức văn hóa lẫn tri thức của các hoạt động khác diễn ra trong trường học. Tính hệ thống của các giải pháp giáo dục tư tưởng, đạo đưc, phong cách Hồ Chí minh trong nhà trường THPT bao gồm mức độ tổ chức, hình thức tổ chức, quy mô tổ chức và quá trình theo dõi, đánh giá thi đua khen thưởng… Tuy nhiên, hệ thống của các cách thức này không nhất thiết phản ánh hoàn toàn đúng trình tự khi tiến hành các giải pháp giáo dục đạo đức HS. Việc đảm bảo tính hệ thống trong công tác giáo dục HS sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp của cá nhân với cá nhân, của tập thể với tập thể. Vì vậy, trong quá trình tổ chức các giải pháp giáo dục đạo đức HS một cách tích cực và hiệu quả thì nhà trường cần đảm bảo nguyên tắc này.
Bởi lẽ, Học sinh cấp THPT hầu hết nằm trong độ tuổi mà người ta thường gọi là “Tuổi 16 ăn, tuổi lớn”, độ tuổi mà sự phát triển về tâm sinh lý chưa đạt đến độ hoàn thiện và trưởng thành. Do đó, trong quá trình gió dục, các em chưa nhận thức được tầm quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách của mình. Việc đảm bảo tính hệ thống trong quá trình triển khai các giải pháp giáo dục HS một mặt mang lại sự lôgic, hợp lý, khoa học trong công việc; mặt khác tạo ra sự đồng bộ, toàn diện cho đối tượng tham gia. Từ đó góp phần giáo dục HS một cách toàn diện.
Nguyên tắc đảm bảo tính cụ thể, thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, lớp học Thực tiễn là các hoạt động của con người cải tạo tự nhiên xã hội đã và đang diễn ra trong đời sống hiện thực. Thực tiễn luôn là tiêu chuẩn của chân lý, là cái cho ta câu trả lời về nhận thức và hoạt động của con người có phù hợp với khách quan hay không. Vì vậy, trong quá trình tổ chức các hoạt động học tập và giáo dục đạo đức cho HS trong trường THPT không chỉ dựa vào các lý thuyết khoa học mà còn phải phù hợp với thực tiễn giáo dục của nhà trường, phải có quan điểm lịch sử cụ thể. Do đó cần thực hiện một cách bài bản, cụ thể thiết thực.
Trong quá trình xây dựng kế hoạch và tiến hành các hoạt động dạy học và giáo dục cần tăng cường tìm hiểu thục tế, nắm bắt thông tin đa chiều, phát hiện phân tích tổng kết, phổ biến những kinh nghiệm rút ra nhằm nhân rộng điển hình và phát huy được hiệu quả tối đa. Mỗi hoạt động của trường, lớp đặt ra thường gắn liền với chủ đề, chủ điểm của tuần, tháng, thậm chí của năm học. Đặc biệt là phải có tính thiết thực áp dụng cao và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường. Bởi vì, khi đưa ra kế hoạch cho các hoạt động càng cụ thể, thiết thực bao nhiêu thì càng thu hút và tạo hứng thú cho HS tham gia bấy nhiêu.
Hơn nữa, khi nắm rõ được điều kiện thực tế của trường, lớp thì GVCN lại dễ dàng khai thác và phát huy được khả năng cũng như năng lực sở trường của HS. Nếu như tất cả các hoạt động giáo dục đạo đức cho HS diễn ra trong nhà trường thiếu tính cụ thể, thiết thực và không phù hợp thì chắc chắn hiệu quả của các hoạt động đó sẽ không cao. Điều này đồng nghĩa với việc, đưa ra các hoạt động chỉ mang tính chất hình thức, tượng trưng chứ không chú trọng đến nội dung và chất lượng của nó. Nguyên tắc đảm bảo kết hợp linh hoạt các giải pháp Xuất phát từ bản chất của việc giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, trong đó tập trung vào việc lập kế hoạch, chỉ đạo các hoạt động giáo dục để đạt hiệu quả cao nhất.
Các hoạt động này nhằm tạo ra kỷ cương, nền nếp phối hợp với các lực lượng trong và ngoài nhà trường tạo ra môi trường xã hội lành mạnh, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho HS. Đảm bảo kết hợp linh hoạt các giải pháp phải chú ý đến các yếu tố tác động tham gia vào các biện pháp như cơ sở vật chất, năng lực đội ngũ báo cáo viên, năng lực của đội ngũ ban cán sự… Chỉ khi thực hiện đồng bộ các giải pháp mới phát huy thế mạnh của từng biện pháp quản lý hình thành và phát triển đạo đức cho HS ở trường THPT nhằm mục tiêu giáo dục toàn diện HS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. 17 Mỗi giải pháp có những ưu điểm, những hạn chế nhất định và có những tác động khác nhau đến đối tượng HS. Các giải pháp đều có quan hệ biện chứng, tác động qua lại, hỗ trợ, bổ sung cho nhau trong cùng một hệ thống.
Chính vì vậy khi đề xuất và thực hiện các giải pháp, phải chú ý đến mối quan hệ của các giải pháp và biết phối hợp linh hoạt, đồng bộ nhiều giải pháp trong hệ thống đa dạng, năng động của nó, để giải quyết những nhiệm vụ cụ thể. Nguyên tắc kết hợp linh hoạt các giải pháp không chỉ mang đến hiệu quả tích cực trong việc giáo dục đạo đức HS, mà còn góp phần tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện năng lực phẩm chất. Có như vậy mới phát huy hiệu quả của việc áp dụng các giải pháp nhằm kích thích sự hứng thú, tìm tòi, sáng tạo của HS trong quá trình giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho HS. Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh lớp chủ nhiệm Trên cơ sở thu thập được từ điều tra khảo sát 39 GV đang trực tiếp làm công tác CN lớp tại trường Trung học phổ thông Diễn Châu 4, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An về các GP mà chúng tôi đã đề xuất.
Nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh lớp chủ nhiệm, nâng cao lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho HS góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; thực hiện nếp sống văn minh, tiến bộ, bài trừ các tệ nạn xã hội cho HS trường THPT Diễn Châu 4, chúng tôi tập trung vào một số giải pháp cơ bản sau: 2. Giải pháp 1: Tiếp tục nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đội ngũ CBGVNV, học sinh và cha mẹ học sinh về công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh thông qua công tác chủ nhiệm lớp 2. Mục tiêu của giải pháp Giúp các giáo viên cán bộ công nhân viên (GVCB-CNV), HS, và phụ huynh hiểu đầy đủ hơn về vai trò, tầm quan trọng của các hoạt động giáo dục nhằm giáo dục tư tưởng, đạo đức phong cách Hồ Chỉ Minh cho HS. Tạo ra sự đồng tâm, nhất trí, đồng hành của phụ huynh, HS với đội ngũ quản lý, các GV bộ môn, các cơ quan đoàn thể trong quá trình giáo dục HS phát triển năng lực, phẩm chất một cách toàn diện.
Từ đó, giúp họ thay đổi trong nhận thức và hành động, có cái nhìn khác về tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho HS nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Nội dung và cách thức thực hiện a. Đối với cán bộ giáo viên - công nhân viên: Hiện nay tại các trường học, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức không thể thiếu việc giáo dục cho HS học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức theo tấm gương của Bác Hồ Chí Minh. Việc đưa ra từng chủ đề theo từng năm học, từng tháng trở nên cấp thiết và có ý nghĩa cụ thể.