SKKN: Giải pháp phối hợp Gia Đình - Nhà Trường phòng chống bạo lực học đường THPT

Giải pháp phối hợp nhà trường, gia đình, xã hội phòng chống bạo lực học đường THPT cấp tỉnh. Kỹ năng sống cho học sinh, môi trường an toàn, lành mạnh.

• Tác giả: Lê Thị Mai
• Trường học: Trường THPT Quỳnh Lưu 3
• Chuyên ngành: Chủ nhiệm
• Đề tài: Một Số Biện Pháp Phối Hợp Giữa Nhà Trường - Gia Đình - Xã Hội Trong Việc Giáo Dục Học Sinh Kĩ Năng Phõng Chống Bạo Lực Học Đường Ở Trường THPT
• Loại tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• I. PHẦN I: MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài:
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 5.1. Nghiên cứu lý luận
• 5.2. Nghiên cứu thực nghiệm, phân tích, điều tra
• 5.3. Phương pháp tổng hợp
• 6. Đóng góp của đề tài
• II. PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở pháp lý qui định về công tác phối hợp giữa gia đình nhà trường và xã hội trong việc giáo dục học sinh
• 1.2. Vai trò, vị trí giáo viên chủ nhiệm lớp
• 1.3. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT
• 1.4. Vai trò của phụ huynh trong việc giáo dục học sinh
• 1.5. Nguyên tắc thiết lập kênh liên lạc giữa gia đình và nhà trường
• 1.6. Bạo lực học đường
• 1.6.1. Khái niệm Bạo lực học đường
• 1.6.2. Các hình thức bạo lực học đường
• 1.6.3. Các biện pháp phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp, xử lý khi xảy ra bạo lực học đường
• 1.7. Cơ sở thực tiễn
• 1.7.1. Một số vụ bạo lực học đường năm trường trọng trong thời gian gần đây.
• 1.7.2. Tình hình bạo lực học đường ở các trường THPT trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu
• 1.7.3. Thực trạng về công tác phối hợp giữa gia đình nhà trường và xã hội trong việc giáo dục học sinh kĩ năng phòng chống bạo lực học đường
• 1.7.4. Thực trạng lớp chủ nhiệm trước khi áp dụng giải pháp
• 2. Chương 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỐI HỢP GIỮA GIA ĐÌNH NHÀ TRƯỜNG VÀ XÃ HỘI TRONG VIỆC GIÁO DỤC HỌC SINH KĨ NĂNG PHÕNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG
• 2.1. Biện pháp 1: Xây dựng kênh liên lạc giữa nhà trường và gia đình đảm bảo đúng nguyên tắc, thiết thực và có hiệu quả
• 2.2. Biện pháp 2: Tìm hiểu đặc điểm tâm lý học sinh và khảo sát mối quan hệ giữa phụ huynh và học sinh từ đó giúp phụ huynh và học sinh gắn kết
• 2.2.1. Khảo sát mối quan hệ giữa phụ huynh và học sinh
• 2.2.2. Biện pháp giúp phụ huynh và học sinh gắn kết: Viết “Bức tâm thư”
• 2.3. Biện pháp 3: Trang bị kiến thức, kĩ năng phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp, xử lý bạo lực học đường cho cán bộ lớp, học sinh và phụ huynh.
• 2.4. Biện pháp 4: Mời phụ huynh tham gia các hoạt động ngoại khoá, sinh hoạt tập thể của lớp và của trường
• 2.4.1. Mời phụ huynh tham gia hoạt động ngoại khóa
• 2.4.2. Tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho cả phụ huynh và học sinh
• 2.5. Biện pháp 5: Giáo dục học sinh sử dụng mạng xã hội đúng mục đích và ứng xử văn hoá trên mạng xã hội.
• 2.6. Biện pháp 6: Phối kết hợp với các lực lượng giáo dục khác trong và ngoài nhà trường
• 2.6.1. Phối hợp chặt chẽ với Ban đại diện cha mẹ học sinh
• 2.6.2. Phối hợp với Ban giám hiệu nhà trường
• 2.6.3. Phối hợp với Giáo viên bộ môn
• 2.6.4. Phối hợp với Đoàn trường
• 2.6.5. Phối hợp với chính quyền địa phương
• 2.7. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất
• 2.7.1. Mục đích khảo sát
• 2.7.2. Nội dung và phương pháp khảo sát
• 2.7.2.1. Nội dung khảo sát
• 2.7.2.2. Phương pháp khảo sát và thang đánh giá
• 2.7.3. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của đề tài
• 2.7.3.1. Khảo sát tính cấp thiết của đề tài
• 2.7.3.2. Khảo sát tính khả thi của đề tài
• 3. Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích, yêu cầu thực nghiệm.
• 3.2. Thời gian thực nghiệm.
• 3.3. Qui trình thực nghiệm.
• 3.4. Kết quả thực nghiệm
• 3.5. Kết luận và biện pháp.
• 3.6. Kiến nghị và đề xuất.
• 3.6.1. Với nhà trường
• 3.6.2. Đề xuất hướng phát triển đề tài.
• PHỤ LỤC : KẾT QUẢ THI ĐUA CỦA LỚP 0A , D6 và 2D4
• PHỤ LỤC 2: BÀI TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG TÌNH BẠN ĐẸP, NÓI KHÔNG VỚI BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG
• PHỤ LỤC 3: THỰC TRẠNG VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA PHỤ HUYNH VỚI HỌC SINH
• PHỤ LỤC 4: TUYÊN TRUYỀN ỨNG XỬ VĂN HOÁ TRÊN MẠNG XÃ HỘI
• PHỤ LỤC 5: MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ CÁC HOẠT ĐỘNG PHỐI HỢP VỚI CÁC LỰC LƯỢNG TRONG VÀ NGOÀI NHÀ TRƯỜNG.
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Thực trạng bạo lực học đường Vấn nạn và hậu quả

Bạo lực học đường không còn là một vấn đề xa lạ. Nó đã trở thành một vấn nạn nhức nhối, gây ra những tổn thương sâu sắc về thể chất và tinh thần cho học sinh. Vấn đề này không chỉ giới hạn ở các hành vi đánh đập, mà còn biến tướng dưới nhiều hình thức tinh vi hơn như bạo lực tinh thần, bạo lực ngôn ngữ và đặc biệt là cyberbullying (bạo lực mạng). Việc nhận diện đúng các hình thức và hiểu rõ hậu quả bạo lực học đường là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong hành trình tìm kiếm giải pháp. Các nghiên cứu, bao gồm cả sáng kiến kinh nghiệm tại trường THPT Quỳnh Lưu 3, đã chỉ ra rằng những tổn thương này có thể kéo dài, ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách và tương lai của các em. Do đó, việc can thiệp sớm trở nên vô cùng cấp thiết.

1.1. Các hình thức bạo lực phổ biến trong trường học

Bạo lực học đường tồn tại dưới nhiều hình thức đa dạng. Bạo lực thể chất là dạng dễ nhận biết nhất, bao gồm các hành vi đánh đập, xô xát, gây tổn thương cơ thể. Tuy nhiên, các hình thức khác lại tiềm ẩn và nguy hiểm không kém. Bạo lực ngôn ngữ thể hiện qua việc sử dụng lời lẽ xúc phạm, miệt thị, chê bai, làm tổn thương danh dự và lòng tự trọng của nạn nhân. Bên cạnh đó là bạo lực tinh thần và xã hội, với các hành vi như cô lập, tẩy chay, lan truyền tin đồn sai sự thật, khiến nạn nhân cảm thấy bị xa lánh và tổn thương tâm lý nghiêm trọng. Trong thời đại số, bạo lực mạng hay cyberbullying đang gia tăng với tốc độ chóng mặt. Các hành vi này diễn ra trên không gian mạng thông qua tin nhắn, bình luận ác ý, đăng tải thông tin cá nhân hoặc hình ảnh nhạy cảm nhằm bôi nhọ, đe dọa người khác. Sáng kiến kinh nghiệm tại THPT Quỳnh Lưu 3 nhấn mạnh, bạo lực mạng có khả năng lan truyền nhanh và khó kiểm soát, gây ra những hệ lụy khôn lường.

1.2. Hậu quả nghiêm trọng đối với nạn nhân và xã hội

Hậu quả bạo lực học đường ảnh hưởng tiêu cực đến mọi đối tượng liên quan. Đối với nạn nhân, các em phải chịu đựng những tổn thương nặng nề về thể chất và tâm lý như trầm cảm, rối loạn lo âu, sợ hãi khi đến trường, thậm chí có những suy nghĩ và hành vi tiêu cực. Kết quả học tập sa sút, mất đi sự tự tin và khả năng hòa nhập xã hội. Đối với người gây ra bạo lực, các em có nguy cơ phát triển lệch lạc về nhân cách, hình thành thói quen giải quyết mâu thuẫn bằng vũ lực và có thể vi phạm pháp luật trong tương lai. Về phía xã hội, bạo lực học đường làm xói mòn các giá trị đạo đức, phá vỡ môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh. Nó tạo ra một thế hệ trẻ thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc và giải quyết xung đột, ảnh hưởng đến an ninh trường học và trật tự xã hội. Việc hỗ trợ nạn nhân kịp thời là yếu tố then chốt để giảm thiểu những tác động tiêu cực này.

II. Phân tích nguyên nhân bạo lực học đường từ gốc rễ

Nguyên nhân bạo lực học đường là một tổ hợp phức tạp, xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau. Không thể đổ lỗi hoàn toàn cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào. Thay vào đó, cần có một cái nhìn toàn diện từ gia đình, nhà trường đến bản thân học sinh và các tác động từ xã hội. Sự thiếu kết nối trong gia đình, những lỗ hổng trong quản lý của nhà trường, và đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi đều là những mảnh ghép tạo nên bức tranh đáng báo động này. Tài liệu nghiên cứu cho thấy, sự phối hợp lỏng lẻo giữa các bên là một trong những nguyên nhân chính khiến tình trạng bắt nạt học đường ngày càng gia tăng và khó giải quyết triệt để. Hiểu rõ nguyên nhân là chìa khóa để xây dựng các giải pháp phòng chống hiệu quả.

2.1. Sự thiếu kết nối và giám sát từ phía gia đình

Gia đình là nền tảng hình thành nhân cách. Tuy nhiên, nhiều gia đình hiện nay đang đối mặt với sự thiếu kết nối sâu sắc. Cha mẹ bận rộn với gánh nặng kinh tế, ít có thời gian quan tâm, lắng nghe và chia sẻ cùng con cái. Một số phụ huynh lại áp dụng các phương pháp giáo dục không phù hợp, quá nuông chiều hoặc quá khắt khe, sử dụng bạo lực để dạy dỗ, vô tình trở thành tấm gương xấu. Sáng kiến kinh nghiệm tại THPT Quỳnh Lưu 3 chỉ ra, nhiều học sinh có hành vi bạo lực xuất thân từ những gia đình có hoàn cảnh đặc biệt, cha mẹ đi làm ăn xa hoặc gia đình không hạnh phúc. Sự thiếu vắng tình thương và giám sát chặt chẽ từ gia đình khiến các em dễ bị lôi kéo vào các hành vi tiêu cực, coi bạo lực là cách để thể hiện bản thân và giải quyết vấn đề. Điều này cho thấy vai trò của gia đình là vô cùng quan trọng.

2.2. Lỗ hổng trong trách nhiệm và phương pháp của nhà trường

Trách nhiệm của nhà trường trong việc xây dựng môi trường học đường an toàn là rất lớn. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tồn tại nhiều lỗ hổng. Một số trường học chỉ tập trung vào việc truyền thụ kiến thức mà xem nhẹ giáo dục nhân cách và kỹ năng sống cho học sinh. Các chương trình phòng chống bạo lực còn mang tính hình thức, chưa đi vào chiều sâu. Hệ thống tư vấn tâm lý học đường hoạt động chưa hiệu quả, chưa trở thành nơi tin cậy để học sinh tìm đến chia sẻ khó khăn. Bên cạnh đó, việc áp dụng các biện pháp kỷ luật chưa thực sự mang tính răn đe và giáo dục. Một số giáo viên chưa được trang bị đủ kỹ năng để nhận biết và xử lý các tình huống bắt nạt học đường, dẫn đến việc bỏ qua hoặc xử lý không triệt để, khiến mâu thuẫn leo thang. Sự phối hợp với gia đình đôi khi còn lỏng lẻo, chưa tạo thành một mặt trận thống nhất.

III. Hướng dẫn giải pháp phòng chống bạo lực từ gia đình

Gia đình là thành trì đầu tiên và quan trọng nhất để bảo vệ trẻ khỏi bạo lực học đường. Vai trò của gia đình không chỉ dừng lại ở việc nuôi dưỡng, mà còn là giáo dục và định hướng nhân cách. Một môi trường gia đình yêu thương, ổn định và tin cậy là liều vắc-xin hiệu quả nhất. Để làm được điều này, cha mẹ cần chủ động xây dựng các kênh giao tiếp cởi mở, trang bị cho mình kiến thức và kỹ năng để đồng hành cùng con. Thay vì áp đặt, cha mẹ cần trở thành người bạn, người cố vấn đáng tin cậy. Các giải pháp được đề xuất trong sáng kiến kinh nghiệm nhấn mạnh tầm quan trọng của sự thấu hiểu và kết nối tình cảm, coi đây là nền tảng để ngăn chặn bạo lực từ trong trứng nước.

3.1. Phương pháp xây dựng kênh liên lạc thấu hiểu tin cậy

Để phòng chống bạo lực học đường, việc xây dựng một kênh liên lạc hiệu quả giữa cha mẹ và con cái là yếu tố tiên quyết. Sáng kiến kinh nghiệm tại THPT Quỳnh Lưu 3 đề xuất một phương pháp độc đáo và hiệu quả: hoạt động viết “Bức tâm thư”. Thông qua những lá thư này, học sinh có cơ hội bày tỏ những suy nghĩ, cảm xúc, những điều khó nói một cách chân thành. Cha mẹ cũng có dịp lắng nghe và thấu hiểu con mình hơn, từ đó xóa bỏ khoảng cách thế hệ. Bên cạnh đó, việc tận dụng công nghệ như lập nhóm Zalo chung giữa giáo viên, phụ huynh và học sinh giúp thông tin được trao đổi kịp thời, minh bạch. Cha mẹ có thể nắm bắt tình hình học tập, rèn luyện của con và phối hợp ngay với nhà trường khi có vấn đề phát sinh. Những kênh liên lạc này tạo ra một sợi dây gắn kết bền chặt, giúp phối hợp gia đình và nhà trường một cách nhịp nhàng và hiệu quả.

3.2. Bí quyết giáo dục phụ huynh Đồng hành cùng con đúng cách

Giáo dục phụ huynh là một hợp phần quan trọng. Cha mẹ cần được trang bị kiến thức về tâm lý lứa tuổi, các dấu hiệu nhận biết trẻ bị bắt nạt hoặc đang có xu hướng bạo lực. Thay vì chỉ trích, phán xét, cha mẹ cần học cách lắng nghe tích cực, động viên và khích lệ con. Một trong những biện pháp hiệu quả là mời phụ huynh tham gia vào các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt tập thể của lớp. Khi chứng kiến con tham gia các hoạt động, cha mẹ sẽ hiểu hơn về năng lực, tính cách và các mối quan hệ của con. Sự hiện diện và cổ vũ của phụ huynh tạo ra động lực to lớn, giúp các em cảm thấy được quan tâm và tự tin hơn. Điều này không chỉ củng cố mối quan hệ gia đình mà còn giúp phụ huynh nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc cùng nhà trường tạo ra một trường học hạnh phúc.

IV. Cách nhà trường xây dựng môi trường học đường an toàn

Nhà trường đóng vai trò trung tâm trong việc kiến tạo một không gian học tập an toàn, nơi mọi học sinh đều cảm thấy được tôn trọng và bảo vệ. Xây dựng môi trường học đường an toàn đòi hỏi một chiến lược tổng thể và sự vào cuộc quyết liệt của toàn bộ hệ thống. Các giải pháp không chỉ tập trung vào xử lý vụ việc khi đã xảy ra, mà quan trọng hơn là các biện pháp phòng ngừa, can thiệp sớm. Điều này bao gồm việc trang bị kỹ năng cho học sinh, áp dụng các phương pháp giáo dục hiện đại và tăng cường vai trò của các bộ phận chức năng. Một môi trường tích cực sẽ là mảnh đất màu mỡ cho lòng nhân ái nảy mầm và đẩy lùi bạo lực.

4.1. Trang bị kỹ năng sống cần thiết để học sinh tự bảo vệ

Trang bị kỹ năng sống cho học sinh là biện pháp phòng ngừa chủ động và bền vững nhất. Nhà trường cần tích hợp các nội dung giáo dục về kỹ năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn một cách hòa bình, kỹ năng giao tiếp và ứng xử văn hóa vào các tiết học chính khóa và hoạt động ngoại khóa. Nghiên cứu tại THPT Quỳnh Lưu 3 cho thấy hiệu quả của việc tổ chức các buổi sinh hoạt theo chủ đề, thảo luận tình huống giả định về bạo lực. Qua đó, học sinh được thực hành cách ứng phó khi bị bắt nạt, cách tìm kiếm sự giúp đỡ và cách từ chối các hành vi tiêu cực. Đồng thời, việc giáo dục học sinh sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, có trách nhiệm cũng là một nhiệm vụ cấp bách để ngăn chặn bạo lực mạng.

4.2. Kỷ luật tích cực và vai trò của phòng tư vấn tâm lý

Phương pháp kỷ luật tích cực cần được ưu tiên áp dụng thay cho các hình thức trừng phạt mang tính tiêu cực. Kỷ luật tích cực tập trung vào việc giúp học sinh nhận ra lỗi sai, hiểu được hậu quả hành vi của mình và học cách sửa chữa, thay vì chỉ gây ra sự sợ hãi. Song song đó, vai trò của phòng tư vấn tâm lý học đường cần được nâng cao. Đây phải là một địa chỉ an toàn, bảo mật và thân thiện, nơi học sinh có thể tìm đến để giải tỏa căng thẳng, chia sẻ vấn đề cá nhân mà không sợ bị phán xét. Các chuyên gia tâm lý có thể thực hiện các biện pháp can thiệp sớm, hỗ trợ cả nạn nhân và người có hành vi bạo lực, giúp các em vượt qua khủng hoảng và điều chỉnh hành vi một cách tích cực. Sự kết hợp giữa kỷ luật và hỗ trợ tâm lý tạo nên một cơ chế bảo vệ toàn diện cho học sinh.

V. Minh chứng hiệu quả từ mô hình phối hợp thực tiễn

Lý thuyết cần được chứng minh bằng thực tiễn. Mô hình phối hợp gia đình và nhà trường không chỉ là một khẩu hiệu mà đã cho thấy những kết quả tích cực khi được áp dụng một cách bài bản. Sáng kiến kinh nghiệm được thực nghiệm tại trường THPT Quỳnh Lưu 3 cung cấp những dữ liệu cụ thể, cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức và hành vi của học sinh sau khi triển khai đồng bộ các giải pháp. Những con số biết nói này là minh chứng thuyết phục nhất về tính khả thi và hiệu quả của việc xây dựng một mạng lưới an toàn xung quanh học sinh, với sự chung tay của tất cả các lực lượng giáo dục.

5.1. Kết quả thực nghiệm giảm thiểu bạo lực tại THPT Quỳnh Lưu 3

Kết quả thực nghiệm sư phạm tại THPT Quỳnh Lưu 3 đã chứng minh hiệu quả vượt trội của các biện pháp phối hợp. Trước khi áp dụng, các lớp thực nghiệm ghi nhận nhiều trường hợp có hành vi bạo lực, chia bè phái và kết quả học tập, hạnh kiểm còn hạn chế. Đáng chú ý, số vụ bạo lực học đường ở lớp 10 là 5 vụ, trong đó có những vụ nghiêm trọng. Sau một thời gian triển khai các giải pháp như xây dựng kênh liên lạc Zalo, tổ chức viết “Bức tâm thư”, mời phụ huynh tham gia hoạt động và giáo dục kỹ năng sống, tình hình đã cải thiện đáng kể. Số vụ bạo lực giảm mạnh, đến năm lớp 12 gần như không còn xảy ra. Nề nếp lớp học đi vào ổn định, tinh thần đoàn kết được nâng cao. Học sinh trở nên cởi mở, tự tin và biết cách ứng xử đúng mực hơn. Đây là thành quả lớn nhất, khẳng định tính đúng đắn và hiệu quả của mô hình phối hợp gia đình và nhà trường.

5.2. Sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và mối quan hệ

Không chỉ giảm số vụ việc, các giải pháp còn tạo ra sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức. Học sinh hiểu rõ hơn về hậu quả bạo lực học đường và được trang bị công cụ để giải quyết mâu thuẫn một cách tích cực. Mối quan hệ giữa học sinh và phụ huynh trở nên gắn kết hơn. Phụ huynh không còn “khoán trắng” việc giáo dục cho nhà trường mà chủ động tham gia, đồng hành cùng con. Mối quan hệ giữa giáo viên, phụ huynh và học sinh cũng trở nên gần gũi, thân thiện. Khảo sát về tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp cho thấy sự đồng thuận cao từ cả giáo viên và học sinh, với điểm trung bình đánh giá ở mức “Rất cấp thiết” và “Rất khả thi”. Sự thay đổi này tạo ra một hệ sinh thái giáo dục lành mạnh, là tiền đề để xây dựng một trường học hạnh phúc, nơi bạo lực không có chỗ đứng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Như chúng ta đã biết, Điều 89, 90, 91 của Luật Giáo dục năm 2019 (có hiệu lực từ 1/7/2020) chỉ rõ trách nhiệm nhà trường, gia đình, xã hội trong giáo dục học sinh. Gia đình được xem là trường học đầu tiên hình thành và phát triển nhân cách của con người. Gia đình cũng là nơi ươm mầm trí tuệ và cảm xúc cho mỗi cá nhân.

Đây là một trong những nhân tố chủ chốt để con người thành công trong sự nghiệp và cuộc sống. Chính vì vậy, việc gắn kết giữa học sinh với phụ huynh, gia đình là vô cùng quan trọng, giúp học sinh tìm thấy một điểm tựa tâm hồn vững chắc, phát huy hết khả năng tiềm ẩn của bản thân, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục. Những năm gần đây nhiều vấn đề nổi cộm trong học đường được cả xã hội quan tâm, đặc biệt là các vấn đề bạo lực học đường xảy ra với mức độ ngày càng tăng dần. Một trong những nguyên nhân để xảy ra các vấn đề tiêu cực chính là sự thiếu quan tâm học sinh từ phía gia đình, cùng với đó là sự thiếu gắn kết giữa phụ huynh - học sinh; điều đó đã gây nên không ít sự việc đau lòng và đã được báo chí, dư luận xã hội phản ánh trong thời gian qua.

Trong suốt nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT Quỳnh Lưu 3, chúng tôi nhận thấy nạn bạo lực học đường thường xảy ra trong lớp học, trong trường học cũng như ngoài nhà trường. Nguyên nhân xuất phát phần lớn là từ những xích mích nhỏ, những va chạm nhỏ nhưng các em không biết cách giải quyết chúng nên dẫn đến mâu thuẫn ngày càng lớn nghiêm trọng và để giải quyết mâu thuẫn các em dùng đến bạo lực khiến hậu quả càng nghiêm trọng hơn. Đặc biệt hiện nay, nạn bạo lực học đường càng biến đổi tinh vi và phức tạp hơn, nhưng HS lại chưa có những kĩ năng cần thiết để giải quyết vấn đề hợp lí và đạt hiệu quả. Là những giáo viên chủ nhiệm tâm huyết, chúng tôi luôn trăn trở và tìm cách gắn kết giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục học sinh kĩ năng phòng chống bạo lực học đường.

Chính vì những lí do trên, chúng tôi mạnh dạn trình bày giải pháp: “Một số biện pháp phối hợp giữa Gia đình – Nhà Trường – Xã Hội trong vịêc giáo dục học sinh kĩ năng phòng chống bạo lực học đường ở trường THPT”. Mục đích n hiên cứu - Trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về kĩ năng phòng chống bạo lực học đường. - Nhằm đúc rút kinh nghiệm của một số giải pháp mà bản thân chúng tôi qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm để kết nối phụ huynh – học sinh- nhà trường- xã hội. - Góp phần bồi dưỡng lối sống lành mạnh cho học sinh.

Đối t ợng và phạm vi nghiên cứu 1 31 t n n nc u Biện pháp phối hợp giữa Gia đình – Nhà Trường – Xã Hội trong vịêc giáo dục học sinh kĩ năng phòng chống bạo lực học đường ở trường THPT. 32 mv n nc u Trường THPT Quỳnh Lưu 3, lớp chủ nhiệm 11D6, lớp chủ nhiệm 12D4 và lớp 10A11 năm học 2023 – 2024. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tìm hiểu rõ cơ sơ pháp lý qui định về công tác phối hợp giữa gia đình nhà trường và xã hội. - Khảo sát, đánh giá thực trạng nạn bạo lực học đường trong các trường học trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu.

- Đề xuất các giải pháp giúp các em học sinh có kĩ năng phòng chống bạo lực học đường. - Khảo nghiệm tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp được đề xuất trong đề tài. Ph n pháp n hiên cứu 51 ơn p áp n n c u lý luận 5. Nghiên c u thực nghiệm, p ân tíc , đ ều tra 53 ơn p áp tổng h p 6.

Đón óp của đề tài Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc giáo dục kĩ năng mềm cho học sinh THPT góp phần giảm thiểu nạn bạo lực học đường hiện nay. Qua đó làm phong phú thêm lí luận và thực tiễn công tác giáo dục đối với GVCN nói riêng và nhà trường nói chung, đặc biệt đưa ra các giải pháp thiết thực và hiệu quả để thiết kế và tổ chức các hoạt động giáo dục kĩ năng mềm cho học sinh THPT góp phần giảm thiểu nạn bạo lực học đường hiện nay, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục hiện hành 2018. 2 PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Ch n :C SỞ L LU N VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở pháp lý qui định về công tác phối hợp giữa gia đình nhà trường và xã hội trong việc giáo dục học sinh Điều 89, 90, 91 của Luật Giáo dục năm 2019 (có hiệu lực từ 1/7/2020) chỉ rõ trách nhiệm nhà trường, gia đình, xã hội trong giáo dục học sinh • Trách nhiệm của nhà tr ờng - Có trách nhiệm thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục, quy tắc ứng xử; - Chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để tổ chức hoặc tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường, - Bảo đảm an toàn cho người dạy và người học; thông báo về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cho cha mẹ hoặc người giám hộ.

• Trách nhiệm của ia đình - Có trách nhiệm nuôi dưỡng, giáo dục và chăm sóc, - Tạo điều kiện cho con hoặc người được giám hộ được học tập, hoàn thành giáo dục bắt buộc, rèn luyện, tham gia các hoạt động của nhà trường; - Tôn trọng nhà giáo, không được xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể nhà giáo. - Tiếp nhận thông tin về kết quả học tập, rèn luyện của con - Tham gia hoạt động theo kế hoạch của nhà trường; - Tham gia hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh trong nhà trường. - Phối hợp với nhà trường, giải quyết các vấn đề có liên quan đến việc giáo dục con cái 1.2 Vai trò, vị trí giáo viên chủ nhiệm lớp Giáo viên chủ nhiệm vừa đóng vai trò quản lí hành chính Nhà nước, vừa đóng vai trò là người thầy giáo, đồng thời còn đóng vai trò người đại diện cho quyền lợi của tập thể lớp. Giáo viên chủ nhiệm vừa là giáo viên bộ môn vừa là người dìu dắt học sinh phấn đấu thành con ngoan, trò giỏi, công dân tốt, có ích cho xã hội.

Theo điều lệ trường phổ thông, giáo viên chủ nhiệm lớp có những vai trò sau đây: - Thay mặt Hiệu trưởng quản lí một lớp học: GVCN lớp do Hiệu trưởng phân công và thay mặt hiệu trưởng để quản lí và tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh ở một lớp học. 3 Vai trò quản lí của GVCN lớp thể hiện trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch giáo dục, đôn đốc, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập và tu dưỡng của học sinh trong lớp. - Xây dựng tập thể học sinh thành một khối đoàn kết: GVCN là linh hồn của lớp học. Bằng các biện pháp tổ chức, giáo dục, bằng sự gương mẫu và quan hệ tình cảm, GVCN xây dựng khối đoàn kết trong tập thể, dìu dắt các em nhỏ như con em của mình trưởng thành theo từng năm tháng.

Học sinh kính yêu GVCN như cha mẹ mình, đoàn kết thân ái với bạn bè như anh em ruột thịt, lớp học sẽ trở thành một tập thể vững mạnh. Tình cảm của lớp càng bền chặt, tinh thần trách nhiệm và uy tín của GVCN càng cao thì chất lượng giáo dục càng tốt. Rất nhiều giáo viên cùng giảng dạy trong một lớp nhưng GVCN bao giờ cũng để lại những ấn tượng sâu sắc đối với từng học sinh trong suốt cuộc đời họ. Bởi vì GVCN không chỉ dạy kiến thức mà còn dành nhiều tình cảm, tâm huyết để giáo dục học sinh.

Ngoài ra họ còn là nhân tố gắn kết các thành viên trong lớp với nhau và gắn kết các lực lượng giáo dục trong đó có sự gắn kết giữa phụ huynh và học sinh. - Tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh trong lớp: Vai trò của GVCN thể hiện trong việc thành lập bộ máy tự quản của lớp, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân, các tổ nhóm, đồng thời tổ chức các mặt hoạt động theo kế hoạch hoạt động hàng năm. Các hoạt động của lớp được tổ chức đa dạng và toàn diện, GVCN lớp quán xuyến các hoạt động một cách cụ thể, chặt chẽ. - Cố vấn đắc lực cho các đoàn thể của học sinh trong lớp: GVCN lớp cần nắm vững điều lệ, tôn chỉ mục đích, nghi thức hoạt động của các đoàn thể.

Với tinh thần, trách nhiệm, với kinh nghiệm công tác của mình làm tham mưu cho chi Đoàn thanh niên của lớp lập kế hoạch công tác, bầu ra Ban chấp hành chi đoàn, tổ chức các nội dung hoạt động và phối hợp với Ban cán sự lớp để xây dựng tập thể, đem lại hiệu quả giáo dục tốt nhất. - Giữ vai trò chủ đạo trong việc phối kết hợp với các lực lượng giáo dục: Gia đình, nhà trường và xã hội là ba lực lượng giáo dục, trong đó nhà trường là cơ quan giáo dục chuyên nghiệp, hoạt động có mục tiêu, nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục dựa trên cơ sở khoa học, do vậy GVCN phải là người chủ đạo trong điều phối các hoạt động giáo dục và cùng với các lực lượng giáo dục đó hoạt động một cách có hiệu quả nhất. Năng lực, uy tín chuyên môn, kinh nghiệm công tác của GVCN lớp là điều kiện quan trọng để tập hợp lực lượng, phối hợp thành công các hoạt động giáo dục đối với học sinh trong lớp. Đặc biệt là trong phối hợp với gia đình, nhà trường để giúp đỡ, cảm hoá học sinh trong rèn luyện để trở thành người có ích cho xã hội.Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT Đối với học sinh phổ thông, độ tuổi mà trình độ, kiến thức cuộc sống còn nhiều hạn chế, GVCN trở thành chỗ dựa tinh thần cho các em; là nhà tư vấn, hỗ trợ, định hướng, dẫn dắt cho các em về suy nghĩ, hành động, nuôi dưỡng mơ ước cho cho các em về tương lai để sau này các em trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước.

Lứa tuổi học sinh THPT là lứa tuổi chuyển tiếp từ trẻ em sang người lớn, các em có thể có những cảm xúc và hành vi rất khác nhau trước một vấn đề xảy ra trong cuộc sống của các em.