CHƯƠNG 1: ĐÔNG PHƯƠNG HỌC - NGÀNH ĐÀO TẠO TIỀM NĂNG CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN 1. Bộ môn Châu Á học – tiền thân của khoa Đông Phương học 1. 1 Nhu cầu thành lập khoa Đông phương học Phương Đông – bao gồm khu vực Châu Á và Bắc Phi – là một trong những cái nôi lâu đời của nền văn minh nhân loại. Nền văn minh này xuất hiện rất sớm, cuối thiên niên kỉ IV đầu thiên niên kỉ III TCN, trước cả nền văn minh Hy Lạp – La Mã của phương Tây.
Khi chế độ nguyên thủy ở Ai Cập tan rã, Nhà nước và giai cấp xuất hiện thì đó cũng là thời điểm nền văn minh phát triển rực rỡ bậc nhất nhân loại được bắt đầu. Nền văn minh phương Đông có bốn cái nôi trung tâm văn hóa lớn: Ai Cập, Lưỡng Hà, Ấn Độ, Trung Quốc. Và cũng từ đây những phát minh mang tính cơ bản làm nền tảng cho sự phát triển của loài người sau này đã ra đời: - Khoa học: toán học (hệ số đếm, hình học), kỹ thuật (thuốc súng, la bàn, in, làm giấy), y học (châm cứu, phẫu thuật), cách tính và làm lịch. - Nghệ thuật: kim tự tháp, vạn lý trường thành, lăng mộ, đền miếu….
- Tư tưởng – triết học: triết lý Âm Dương, Ngũ Hành. - Tín ngưỡng – tôn giáo: là nơi ra đời của hai trong ba tôn giáo lớn nhất thế giới (Islam giáo và Phật giáo). Những thành tựu văn hóa này đã được nền văn minh phương Tây – lúc đó là Hy Lạp và La Mã – tiếp thu, từ đó đã sáng tạo ra nhiều thành tựu khoa học vĩ đại ảnh hưởng rất sâu sắc và mạnh mẽ đến tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại. Mặc dù xuất hiện từ rất sớm nhưng dưới con mắt của các nhà khoa học phương Tây thì phương Đông vẫn mang một nét huyền bí thôi thúc con người khám phá và chinh phục.
Vì thế phương Đông đã, đang và vẫn sẽ là một miền đất hứa với những ai thích phiêu lưu mạo hiểm. 5 Hiện tại, phương Đông đang được xem là miền đất chứa đựng nguồn tài nguyên thiên nhiên và nhân lực dồi dào, một khu vực phát triển kinh tế rất năng động, một thị trường đang trỗi dậy với nhiều triển vọng lớn lao của thế giới. Trong sự phát triển đó, phương Đông ngày càng thu hút sự chú ý của các nhà khoa học, hoạt động xã hội, kinh tế, chính trị, ngoại giao… ở khắp nơi trên thế giới. Việt Nam là một trong những quốc gia nằm trong vùng giàu tiềm năng này của thế giới, đã và đang có những quan hệ trên nhiều lĩnh vực với các quốc gia trong vùng.
Vì vậy, việc nghiên cứu để hiểu biết sâu rộng về Đông phương là một nhu cầu tất yếu và khách quan. Đáp ứng nhu cầu trên, năm 1992, Bộ môn Châu Á học trực thuộc Trường Đại học Tổng hợp TP. HCM được thành lập. Bộ môn bao gồm 3 tổ chuyên ngành: Đông Á; Đông Nam Á; Nam Á-Úc và các nước Thái Bình Dương Tổ chức cán bộ: với khoảng 40 cán bộ giảng dạy trong đó có 05 Tiến sĩ, PGS.
là giảng viên biên chế. Mặc dù với thời gian ngắn ngủi và đội ngũ cán bộ rất mỏng nhưng kết quả hoạt động của Bộ môn đã đặt nền tảng về đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế cho sự thành lập khoa Đông Phương học. Sự đóng góp của các thầy cô đi tiên phong là điều quý giá và đáng trân trọng. 2 Khoa Đông phương học – xây dựng và phát triển Trước đòi hỏi hiện thực của xã hội về nguồn nhân lực và mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, ngày 24 tháng 1 năm 1994, Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp (nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã ra quyết định số 249/QĐ-TCCB về việc thành lập khoa Đông Phương học trực thuộc Trường Đại học Tổng hợp Tp.
HCM nay là Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn thuộc ĐH Quốc Gia Tp. Sự ra đời của khoa Đông Phương học và hoạt động của Khoa đã đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trong xã hội về đội ngũ chuyên gia có đủ khả năng phục vụ, hoạt động trên các lĩnh vực gắn liền với các nước Đông phương. 6 Sau nhiều năm hoạt động, khoa Đông Phương học đã trưởng thành nhanh chóng về đào tạo đại học, về xây dựng đội ngũ giảng viên, về thành tích nghiên cứu khoa học cũng như quan hệ hợp tác bên ngoài. Cơ cấu chuyên môn của Khoa gồm Ban Chủ nhiệm Khoa, Hội đồng Khoa học Khoa và 4 bộ môn (Đông Á, Đông Nam Á, Ấn Độ - Nam Á và Úc – Nam Thái Bình Dương) với 7 chuyên ngành (Nhật Bản học, Hàn Quốc học, Trung Quốc học, Úc học, Ấn Độ học, Thái Lan học và Indonesia học).
Hội đồng Khoa học khoa gồm các nhà khoa học – sư phạm đầu đàn trong ngành và một số nhà khoa học – sư phạm ngoài trường gần gũi với các lĩnh vực chuyên ngành Đông phương học. Hội đồng Khoa học này góp phần cùng Ban Chủ nhiệm Khoa định hướng lâu dài cũng như từng giai đoạn cho công tác đào tạo và các hoạt động nghiên cứu khoa học, hoạch định và đánh giá các kết quả nghiên cứu, biên soạn và biên dịch các tài liệu khoa học cụ thể. Ngoài những giáo viên chủ chốt, Khoa đã đề nghị Trường hàng năm giữ lại một số sinh viên tốt nghiệp giỏi của Khoa để đào tạo thành giáo viên cơ hữu. Vì vậy, trong thời gian ngắn, số lượng cán bộ giảng dạy của Khoa tăng lên nhanh chóng.
Chất lượng của đội ngũ cán bộ giảng dạy cũng không ngừng được cải thiện để phù hợp với yêu cầu của công tác giảng dạy và để nâng cao hơn nữa trình độ của sinh viên với khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của xã hội. Tiềm năng của khoa Đông Phương học. Với mục tiêu đào tạo đề ra, khoa Đông phương học từ khi mới thành lập đến nay đã trở thành một trong nhưng khoa có uy tín và chất lượng đào tạo hàng đầu của trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Do đó hằng năm khoa thu hút một lượng thí sinh đăng kí dự thi khá đông và là một trong những khoa có điểm đầu vào cao nhất nhì của trường.
Đông phương học được đánh giá là một khoa đầy tiềm năng bởi nhiều lý do. Khoa Đông phương học là Khoa đào tạo đa ngành, hiện Khoa có 4 bộ môn với 7 chuyên ngành như chúng tôi đã trình bày ở trên. Hiện Khoa có quy mô đào 7 tạo khá lớn với các hệ đào tạo, bậc đào tạo đa dạng. Đào tạo đại trà với tổng số sinh viên hệ chính qui 4 năm của Khoa khoảng 1032 người, và khoảng 500 sinh viên hệ chính qui văn bằng II và sinh viên vừa học vừa làm.
Ngoài ra Khoa còn được giao nhiệm vụ đào tạo hệ Cử nhân tài năng và Thạc sĩ ngành Châu Á học. Với cơ cấu đào tạo như vậy rất phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa của nước ta hiện nay. Kết cấu chương trình đào tạo và môi trường đào tạo của Khoa rất thuận lợi để tạo ra những sinh viên dễ dàng thích nghi và đáp ứng được yêu cầu xã hội. Phương pháp đào tạo của Khoa kết hợp giữa lý thuyết và thực hành do đó đã phần nào cung cấp được cho xã hội một đội ngũ lao động có tri thức và kỹ năng thực hành.
Ưu điểm nổi bật này của Khoa đã được thực tế chứng minh. Đó là, khi đăng kí vào khoa Đông phương học, lí do chung nhất được hầu hết các bạn sinh viên trả lời đó là được học thông viết thạo đến hai ngoại ngữ (sau khi tốt nghiệp các bạn sinh viên sẽ đạt được trình độ tương đương bằng C đối với ngoại ngữ chính và tương đương B đối với ngoại ngữ thứ hai). Chẳng hạn như đối với sinh viên ngành Nhật, Hàn, Thái, Indonesia, Trung Quốc bên cạnh học tiếng của các nước này họ còn được học thêm ngoại ngữ hai là tiếng Anh, một ngôn ngữ phổ biến trên thế giới hiện nay. Viêc sử dụng thành thạo hai ngoại ngữ là một trong những thế mạnh lớn của sinh viên khoa Đông phương.
Bên cạnh giảng dạy ngoại ngữ, khoa Đông phương học còn trang bị cho các sinh viên một lượng kiến thức rất rộng trong nhiều lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội, quan hệ ngoại giao…không chỉ của một quốc gia nói riêng mà còn bao gồm cả các nước Phương đông nói chung. Chính hướng đi này đã giúp sinh viên của Khoa không chỉ giỏi ngoại ngữ mà còn am tường nhiều lĩnh vực đặc biệt là am tường đất nước mà mình đang theo học. Đây có thể nói là một trong những chiến lược đào tạo của khoa vì nhu cầu xã hội hiện đang rất cần những người vừa thông thạo ngôn ngữ vừa hiểu biết rõ về đất nước đó để có thể trở thành cầu nối làm tăng sự hiểu biết lẫn nhau giữa hai nước, qua đó thúc đẩy mối quan hệ hợp tác và phát triển ngày một tốt đẹp hơn. Khi tốt nghiệp và đi làm sinh viên khoa Đông phương học luôn được các nhà tuyển dụng 8 đánh giá cao không chỉ vì thông thạo ngoại ngữ, hiểu biết văn hóa mà còn vì họ rất năng đông, tự tin và sáng tạo.
Với điểm chuẩn khá cao hằng năm, khoa Đông phương đã thu hút được các sinh viên khá, giỏi, tạo thuận lợi lớn trong quá trình giảng dạy về sau vì hầu hết các bạn đều tiếp thu khá nhanh, năng động trong công tác học tập cũng như tham gia các hoạt động đoàn thể do khoa và trường tổ chức. Việc hợp tác giao lưu quốc tế cũng là một thế mạnh của Khoa. Khoa thường xuyên nhận được sự quan tâm của chình phủ, các tổ chức các nước thông qua lãnh sự quán, các tổ chức giáo dục. Chính điều này đã tạo thuận lợi cho giáo viên và sinh viên Khoa tham gia vào các hoạt động quốc tế.
Khoa Đông Phương học được coi là một trong những khoa đi đầu trong các phong trào đoàn, hội. Sinh viên Đông Phương được đánh giá tự tin, năng động, học tập tốt và sinh hoạt phong trào mạnh. Lễ hội Đông phương được tổ chức thường niên hằng năm đã khẳng định thêm vị trí quan trọng của Khoa trong Trường và đối với bạn bè quốc tế. 9 CHƯƠNG 2: ÚC HỌC – CHUYÊN NGÀNH ĐÀO TẠO CỦA KHOA ĐÔNG PHƯƠNG HỌC 1.
