Sách giáo khoa Lịch sử lớp 7 - Bộ Giáo dục và Đào tạo

• Tác giả: Phan Ngọc Liên
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Lịch sử 7
• Loại tài liệu: Sách giáo khoa
• Năm xuất bản: 2014

Tóm tắt

I. Tổng quan về sách giáo khoa Lịch sử 7 mới

Sách giáo khoa Lịch sử 7 mới là tài liệu học tập chính thức do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành. Bộ sách thuộc chương trình giáo dục phổ thông mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nội dung sách được biên soạn công phu với đội ngũ tác giả uy tín. Tổng chủ biên là PGS.TS Phan Ngọc Liên. Chủ biên là Nghiêm Đình Vỹ. Sách gồm hai phần chính. Phần một giới thiệu lịch sử thế giới trung đại. Phần hai trình bày lịch sử Việt Nam từ thế kỷ X đến giữa thế kỷ XIX. Mỗi bài học được thiết kế khoa học. Hệ thống câu hỏi, hình ảnh minh họa phong phú. Sách giúp học sinh tiếp cận lịch sử một cách sinh động, dễ hiểu. Đây là công cụ quan trọng trong việc giáo dục truyền thống lịch sử dân tộc cho thế hệ trẻ.

1.1. Cấu trúc sách giáo khoa Lịch sử 7

Sách giáo khoa Lịch sử 7 mới có cấu trúc rõ ràng, logic. Phần một gồm các bài về lịch sử thế giới trung đại. Nội dung tập trung vào xã hội phong kiến ở châu Âu. Phần hai trình bày lịch sử Việt Nam. Chương đầu tiên nói về buổi đầu độc lập thời Ngô-Đinh-Tiền Lê thế kỷ X. Các chương tiếp theo đề cập đến nhà Lý, nhà Trần, nhà Lê. Mỗi bài học được chia thành các mục nhỏ. Có hệ thống câu hỏi kiểm tra đánh giá. Hình ảnh minh họa được chọn lọc kỹ lưỡng. Bố cục sách giúp học sinh dễ dàng theo dõi và nắm bắt kiến thức.

1.2. Đội ngũ biên soạn sách

Đội ngũ biên soạn sách giáo khoa Lịch sử 7 gồm nhiều chuyên gia hàng đầu. Tổng chủ biên là PGS.TS Phan Ngọc Liên, người có nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy. Chủ biên Nghiêm Đình Vỹ đảm nhận phần biên tập chính. Các biên tập viên lần đầu và tái bản đều là những người có chuyên môn sâu. Họ đến từ các trường đại học và viện nghiên cứu uy tín. Đội ngũ họa sĩ thiết kế bìa và trình bày cũng rất chuyên nghiệp. Sự kết hợp giữa chuyên gia nội dung và thiết kế tạo nên sản phẩm chất lượng. Mỗi ấn bản đều được kiểm duyệt chặt chẽ trước khi xuất bản.

II. Phân tích nội dung Lịch sử thế giới trung đại

Phần lịch sử thế giới trung đại trong sách giáo khoa Lịch sử 7 tập trung vào xã hội phong kiến châu Âu. Bài đầu tiên trình bày sự hình thành xã hội phong kiến. Người German từ phía Bắc tràn xuống xâm lược đế quốc La Mã. Họ thành lập nhiều vương quốc mới như Vương quốc Anglo-Saxon, Vương quốc Frank. Xã hội phong kiến được hình thành trên cơ sở phân chia ruộng đất. Các lãnh chúa phong kiến chiếm giữ đất đai rộng lớn. Họ xây dựng lâu đài kiên cố với hào sâu, tường cao. Nông dân trở thành nông nô, phụ thuộc vào lãnh chúa. Mức tô thuế thường rất nặng, có khi lên đến một nửa sản phẩm. Nội dung này giúp học sinh hiểu được đặc điểm cơ bản của chế độ phong kiến. Cách trình bày rõ ràng, logic tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp thu kiến thức.

2.1. Sự hình thành lãnh địa phong kiến

Lãnh địa phong kiến là vùng đất riêng của các lãnh chúa. Khi tràn vào lãnh thổ La Mã, người German chiếm ruộng đất của chủ nô La Mã cũ. Họ chia đất cho nhau. Các tướng lĩnh quân sự và quý tộc được phần nhiều hơn. Họ còn được phong các tước vị như công tước, hầu tước, bá tước, nam tước. Những người này vừa có ruộng đất, vừa có tước vị. Họ trở nên có quyền lực và giàu có. Đó là các lãnh chúa phong kiến. Nông dân và nô lệ biến thành nông nô, phụ thuộc vào lãnh chúa. Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành trên cơ sở này.

2.2. Chế độ quân chủ thời phong kiến

Chế độ quân chủ là hình thức nhà nước phổ biến trong xã hội phong kiến. Ở phương Đông, sự chuyên chế của vua có từ thời cổ đại. Sang xã hội phong kiến, nhà vua chuyên chế còn tăng thêm quyền lực. Họ trở thành Hoàng đế hay Đại vương. Ở châu Âu, quyền lực nhà vua lúc đầu bị hạn chế trong các lãnh địa. Nhưng từ thế kỷ XV, khi các quốc gia phong kiến được thống nhất, quyền hành ngày càng tập trung vào tay vua. Nhà nước quân chủ thống nhất được hình thành ở Anh, Pháp, Tây Ban Nha. Chế độ này tồn tại suốt thời kỳ phong kiến.

III. Phương pháp học tập sách Lịch sử 7 hiệu quả

Học tập sách giáo khoa Lịch sử 7 đòi hỏi phương pháp khoa học. Trước tiên, học sinh cần đọc kỹ bài trước khi đến lớp. Gạch chân các từ khóa quan trọng trong mỗi phần. Tạo sơ đồ tư duy để hệ thống hóa kiến thức. Liên hệ các sự kiện lịch sử với nhau để hiểu bối cảnh tổng thể. Sử dụng hình ảnh minh họa trong sách để ghi nhớ lâu hơn. Làm các câu hỏi cuối bài để kiểm tra mức độ hiểu bài. Thảo luận nhóm giúp mở rộng góc nhìn về các sự kiện. Ghi chép sổ tay những điểm chưa hiểu để hỏi thầy cô. Ôn tập thường xuyên, không học dồn trước kỳ thi. Áp dụng phương pháp này sẽ mang lại kết quả học tập tốt. Lịch sử không chỉ là ghi nhớ mà còn là hiểu và phân tích.

3.1. Kỹ năng ghi nhớ sự kiện lịch sử

Ghi nhớ sự kiện lịch sử là kỹ năng quan trọng khi học Lịch sử 7. Sử dụng phương pháp ghi nhớ bằng hình ảnh. Liên kết sự kiện với câu chuyện cụ thể để dễ nhớ hơn. Tạo bảng niên đại để theo dõi trình tự thời gian. Ghi chú các mốc thời gian quan trọng vào sổ tay riêng. Sử dụng màu sắc khác nhau để phân loại kiến thức. Học qua bản đồ lịch sử giúp hình dung không gian thời gian. Nghe kể chuyện lịch sử từ nhiều nguồn khác nhau. Lặp lại kiến thức theo chu kỳ để tránh quên. Áp dụng các kỹ thuật ghi nhớ sẽ giúp học sinh nắm vững nội dung bài học.

3.2. Cách phân tích và đánh giá sự kiện

Phân tích sự kiện lịch sử đòi hỏi tư duy phản biện. Đọc kỹ tài liệu để hiểu nguyên nhân của sự kiện. Xác định bối cảnh lịch sử khi sự kiện xảy ra. Đánh giá vai trò của các nhân vật lịch sử. So sánh sự kiện này với sự kiện khác để tìm điểm tương đồng và khác biệt. Đặt câu hỏi tại sao sự kiện lại diễn ra như vậy. Tìm hiểu hậu quả và ảnh hưởng của sự kiện. Liên hệ với thực tế hiện tại để hiểu ý nghĩa lịch sử. Tránh đánh giá phiến diện, một chiều. Tư duy phân tích giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về lịch sử.

IV. Ý nghĩa và ứng dụng sách Lịch sử 7

Sách giáo khoa Lịch sử 7 có ý nghĩa quan trọng trong giáo dục. Nó giúp học sinh hiểu biết về quá khứ dân tộc và thế giới. Kiến thức lịch sử xây dựng lòng yêu nước và tự hào dân tộc. Học sinh hiểu được quá trình dựng nước và giữ nước của cha ông. Bài học về buổi đầu độc lập thời Ngô-Đinh-Tiền Lê rất đặc biệt. Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 mở ra kỷ nguyên mới. Ngô Quyền lên ngôi năm 939, chọn Cổ Loa làm kinh đô. Hơn 1000 năm Bắc thuộc chấm dứt. Sách cũng giới thiệu nhà Lý với nhiều thành tựu. Quốc Tử Giám được mở năm 1076, là trường đại học đầu tiên. Phật giáo phát triển mạnh mẽ dưới thời Lý. Kiến trúc chùa Một Cột trở thành biểu tượng văn hóa. Những kiến thức này ứng dụng thực tiễn trong đời sống.

4.1. Ứng dụng kiến thức lịch sử trong đời sống

Kiến thức lịch sử từ sách giáo khoa Lịch sử 7 có nhiều ứng dụng thực tiễn. Hiểu lịch sử giúp đánh giá đúng hiện tại. Học sinh biết trân trọng hòa bình và độc lập. Kiến thức về các triều đại phong kiến giúp hiểu nền tảng văn hóa Việt Nam. Tham quan di tích lịch sử trở nên ý nghĩa hơn khi có kiến thức. Các cuộc thi lịch sử học sinh cần nền tảng vững chắc từ sách giáo khoa. Lịch sử cũng hỗ trợ học các môn xã hội khác. Tư duy phân tích lịch sử áp dụng được trong nhiều lĩnh vực. Giáo dục lịch sử góp phần xây dựng công dân có trách nhiệm.

4.2. Giá trị giáo dục truyền thống dân tộc

Sách giáo khoa Lịch sử 7 mang giá trị giáo dục truyền thống dân tộc sâu sắc. Qua bài học về Ngô Quyền, học sinh hiểu tinh thần yêu nước. Chiến thắng Bạch Đằng thể hiện ý chí độc lập tự chủ. Nhà Lý với việc mở Quốc Tử Giám cho thấy truyền thống hiếu học. Phật giáo thời Lý phản ánh đời sống tâm linh phong phú. Kiến trúc chùa Một Cột là biểu tượng sáng tạo của dân tộc. Những bài học này hun đúc lòng tự hào dân tộc. Học sinh ý thức được trách nhiệm với đất nước. Truyền thống lịch sử là hành trang cho tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LÕCH SÛà 7 nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc viÖt nam Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o phan ngäc liªn (Tæng Chñ biªn) nghiªm ®×nh vú (Chñ biªn) ®inh ngäc b¶o - phan ®¹i do·n nguyÔn c¶nh minh - nguyÔn phan quang lÞch sö 7 ð nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc ViÖt nam ChÞu tr¸ch nhiÖm xuÊt b¶n : Chñ tÞch Héi ®ång Thµnh viªn kiªm Tæng Gi¸m ®èc ngðT ng« trÇn ¸i Phã Tæng Gi¸m ®èc kiªm Tæng biªn tËp gS.TS vò v¨n hïng Biªn tËp lÇn ®Çu : nguyÔn hång liªn - bïi tuyÕt hð¬ng Biªn tËp t¸i b¶n : lðu hoa s¬n Biªn vÏ b¶n ®å : cï ®øc nghÜa - kim dung Tr×nh bµy b×a : t¹ träng trÝ Söa b¶n in : N¤NG thÞ huÖ ChÕ b¶n : C«ng ty cæ phÇn mÜ thuËt vµ truyÒn th«ng B¶n quyÒn thuéc Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc ViÖt Nam - Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o. lÞch sö 7 M· sè : 2H712T4 In . cuèn, khæ 17 x 24 cm. Sè XB : 01-2014/CXB/222-1062/GD. In xong vµ nép lðu chiÓu th¸ng . K CM YK Tr 3 PhÇn mét h¸i qu¸t lÞch sö thÕ giíi trung ®¹i Bµi 1 Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña x· héi phong kiÕn ë ch©u ¢u 1. Sù h×nh thµnh x· héi phong kiÕn ë ch©u ¢u C¸c quèc gia cæ ®¹i phð¬ng T©y tån t¹i ®Õn cuèi thÕ kØ V th× bÞ c¸c bé téc ngðêi GiÐc-man tõ phð¬ng B¾c trµn xuèng x©m chiÕm tiªu diÖt. Khi vµo l·nh thæ cña ®Õ quèc R«-ma, ngðêi GiÐc-man ®· thµnh lËp nªn nhiÒu vð¬ng quèc míi cña hä nhð vð¬ng quèc cña ngðêi ¡ng-gl« X¾c-x«ng, Vð¬ng quèc Ph¬-r¨ng, Vð¬ng quèc T©y Gèt, Vð¬ng quèc §«ng Gèt v. mµ sau nµy ph¸t triÓn thµnh c¸c vð¬ng quèc Anh, Ph¸p, T©y Ban Nha, ý (I-ta-li-a) v. Ngðêi GiÐc-man cßn chiÕm ruéng ®Êt cña chñ n« R«-ma cò råi chia cho nhau, trong ®ã c¸c tðíng lÜnh qu©n sù vµ quý téc ®ðîc phÇn nhiÒu h¬n, ®ång thêi còng ®ðîc phong c¸c tðíc vÞ cao, thÊp kh¸c nhau nhð c«ng tðíc, hÇu tðíc, b¸ tðíc, nam tðíc. ThÕ lµ nh÷ng ngðêi nµy võa cã ruéng ®Êt, võa cã tðíc vÞ. Hä trë nªn cã quyÒn thÕ vµ rÊt giµu cã. §ã lµ c¸c l·nh chóa phong kiÕn, cßn n« lÖ vµ n«ng d©n th× biÕn thµnh n«ng n«, phô thuéc vµo c¸c l·nh chóa. X· héi phong kiÕn ë ch©u ¢u ®· ®ðîc h×nh thµnh. - Khi trµn vµo l·nh thæ cña ®Õ quèc R«-ma, ngðêi GiÐc-man ®· lµm g× ? Nh÷ng viÖc lµm Êy cã t¸c ®éng nhð thÕ nµo ®Õn sù h×nh thµnh x· héi phong kiÕn ch©u ¢u ? - L·nh chóa phong kiÕn vµ n«ng n« ®ðîc h×nh thµnh tõ nh÷ng tÇng líp nµo cña x· héi cæ ®¹i ? 2. L·nh ®Þa phong kiÕn Nh÷ng vïng ®Êt ®ai réng lín mµ c¸c quý téc chiÕm ®o¹t ®ðîc ®· nhanh chãng bÞ hä biÕn thµnh khu ®Êt riªng cña m×nh gäi lµ l·nh ®Þa phong kiÕn. Mçi 3 CM YK Tr 4 l·nh chóa phong kiÕn ®Òu cã mét l·nh ®Þa riªng. H×nh 1 - L©u ®µi vµ thµnh qu¸ch cña l·nh chóa ë trong l·nh ®Þa, l·nh chóa x©y dùng n¬i ë cña m×nh nhð nh÷ng ph¸o ®µi kiªn cè, cã hµo s©u, tðêng cao bao quanh, trong ®ã cã dinh thù, nhµ thê vµ cã c¶ nhµ kho, chuång tr¹i v. PhÇn ®Êt ®ai ë xung quanh l©u ®µi bao gåm ®Êt canh t¸c, ®ång cá, ao hå, ®Çm lÇy v., l·nh chóa giao cho n«ng n« sö dông vµ thu t«, thuÕ. Møc t« thðêng rÊt nÆng, cã khi tíi 1/2 s¶n phÈm thu ®ðîc. Ngoµi ra, n«ng n« cßn ph¶i nép nhiÒu thø thuÕ kh¸c nhð thuÕ th©n, thuÕ cðíi xin, thuÕ thõa kÕ tµi s¶n v. C¸c l·nh chóa th× kh«ng bao giê ph¶i lao ®éng, suèt ngµy chØ luyÖn tËp cung, kiÕm, cðìi ngùa hoÆc tæ chøc nh÷ng buæi tiÖc tïng, héi hÌ trong nh÷ng l©u ®µi nguy nga, tr¸ng lÖ, rùc rì ¸nh ®Ìn, nÕn. Kh«ng nh÷ng thÕ, hä cßn ®èi xö rÊt tµn nhÉn víi n«ng n«. V× thÕ, n«ng n« ®· nhiÒu lÇn næi dËy chèng l¹i c¸c l·nh chóa phong kiÕn. - Em h·y miªu t¶ l·nh ®Þa phong kiÕn vµ cuéc sèng cña l·nh chóa trong l·nh ®Þa. Sù xuÊt hiÖn c¸c thµnh thÞ trung ®¹i L·nh ®Þa lµ ®¬n vÞ chÝnh trÞ vµ kinh tÕ c¬ b¶n trong thêi k× phong kiÕn ph©n 4 CM YK Tr 5 quyÒn ë ch©u ¢u. Trong l·nh ®Þa, n«ng n« tù s¶n xuÊt ra mäi vËt dông vµ tiªu dïng nh÷ng thø do m×nh lµm ra. Hä chØ ph¶i mua muèi vµ s¾t lµ hai thø mµ hä chða tù lµm ra ®ðîc, ngoµi ra kh«ng cã sù trao ®æi, bu«n b¸n víi bªn ngoµi. Mçi ngðêi n«ng n« võa lµm ruéng, võa lµm thªm mét nghÒ thñ c«ng nµo ®ã. Nhðng tõ cuèi thÕ kØ XI, do hµng thñ c«ng s¶n xuÊt ra ngµy cµng nhiÒu, mét sè thî thñ c«ng ®· ®ða hµng ho¸ cña H×nh 2 - Héi chî ë §øc (tranh vÏ) m×nh ®Õn nh÷ng n¬i cã ®«ng ngðêi qua l¹i ®Ó b¸n vµ lËp xðëng s¶n xuÊt. Tõ ®ã hä lËp ra c¸c thÞ trÊn, sau trë thµnh c¸c thµnh phè lín, gäi lµ c¸c thµnh thÞ trung ®¹i. Nhð thÕ, trong thµnh thÞ, cð d©n chñ yÕu lµ nh÷ng thî thñ c«ng vµ thð¬ng nh©n. Hä lËp ra c¸c phðêng héi, thð¬ng héi ®Ó cïng nhau s¶n xuÊt vµ bu«n b¸n. H»ng n¨m, hä cßn tæ chøc nh÷ng héi chî lín ®Ó triÓn l·m, trao ®æi vµ bu«n b¸n s¶n phÈm. Do vËy, sù ra ®êi cña thµnh thÞ trung ®¹i cã mét vai trß rÊt quan träng ®èi víi sù ph¸t triÓn cña x· héi phong kiÕn ë ch©u ¢u. - Thµnh thÞ trung ®¹i ®· xuÊt hiÖn nhð thÕ nµo ? - Nh÷ng ai sèng trong c¸c thµnh thÞ ? Hä lµm nh÷ng nghÒ g× ? C © u h ái 1. X· héi phong kiÕn ë ch©u ¢u ®· ®ðîc h×nh thµnh nhð thÕ nµo ? 2. ThÕ nµo lµ l·nh ®Þa phong kiÕn ? Em h·y nªu nh÷ng ®Æc ®iÓm chÝnh cña nÒn kinh tÕ 5 CM YK Tr 6 l·nh ®Þa. V× sao xuÊt hiÖn thµnh thÞ trung ®¹i ? NÒn kinh tÕ trong c¸c thµnh thÞ cã ®iÓm g× kh¸c víi nÒn kinh tÕ l·nh ®Þa ? Bµi 2 Sù suy vong cña chÕ ®é phong kiÕn vµ sù h×nh thµnh chñ nghÜa tð b¶n ë ch©u ¢u 1. Nh÷ng cuéc ph¸t kiÕn lín vÒ ®Þa lÝ Tõ gi÷a thÕ kØ XV, do yªu cÇu ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt nªn c¸c thð¬ng nh©n ch©u ¢u cÇn rÊt nhiÒu vµng b¹c, nguyªn liÖu vµ thÞ trðêng míi. Hä muèn t×m nh÷ng con ®ðêng biÓn ®Ó sang bu«n b¸n víi Ên §é vµ c¸c nðíc phð¬ng §«ng. ThÕ lµ ngðêi ta ra ®i, bÊt chÊp mäi hiÓm nguy, vðît trïng dð¬ng xa x«i víi hi H×nh 3 - Tµu Ca-ra-ven(1) H×nh 4 - C. C«-l«m-b« (1451 - 1506) väng t×m ®ðîc nh÷ng "m¶nh ®Êt cã vµng". Qu¶ nhiªn, hä ®· t×m ra nhiÒu vïng ®Êt míi mµ trðíc kia hä chða biÕt tíi. §i-a-x¬ ®· ®i vßng qua ®iÓm cùc Nam ch©u Phi vµo n¨m 1487. Mðêi n¨m sau, Va-xc« ®¬ Ga-ma còng ®i qua ®©y ®Ó ®Õn n¨m 1498, ®· cËp bÕn Ca-li-cót ë phÝa t©y nam Ên §é ; C. C«-l«m-b« "t×m ra" ch©u MÜ n¨m 1492 vµ ®oµn th¸m hiÓm cña Ph. Ma-gien-lan lÇn ®Çu tiªn ®· ®i vßng quanh Tr¸i §Êt (1) Tµu Ca-ra-ven : lo¹i tµu cã b¸nh l¸i, 3 c¸nh buåm vµ nhiÒu bÎ chÌo. C¸c nhµ th¸m hiÓm ®· dïng tµu nµy ®Ó vðît ®¹i dð¬ng, ®Õn c¸c ch©u lôc. 6 CM YK Tr 7 hÕt gÇn 3 n¨m, tõ n¨m 1519 ®Õn n¨m 1522. Nh÷ng cuéc ph¸t kiÕn ®Þa lÝ ®· gãp phÇn thóc ®Èy thð¬ng nghiÖp ch©u ¢u ph¸t triÓn vµ ®em l¹i cho giai cÊp tð s¶n ch©u ¢u nh÷ng nguån nguyªn liÖu quý gi¸, nh÷ng kho vµng b¹c, ch©u b¸u khæng lå cïng nh÷ng vïng ®Êt mªnh m«ng ë ch©u ¸, ch©u Phi vµ ch©u MÜ. - Nguyªn nh©n nµo dÉn ®Õn c¸c cuéc ph¸t kiÕn ®Þa lÝ ? 2. Sù h×nh thµnh chñ nghÜa tð b¶n ë ch©u ¢u Sau c¸c cuéc ph¸t kiÕn ®Þa lÝ, c¸c quý téc vµ thð¬ng nh©n ch©u ¢u ra søc cðíp bãc cña c¶i, tµi nguyªn cña c¸c nðíc thuéc ®Þa mang vÒ ch©u ¢u. Nhê thÕ H×nh 5 - Nh÷ng cuéc ph¸t kiÕn ®Þa lÝ nh÷ng ngðêi nµy ®· giµu lªn nhanh chãng. Hä cßn tæ chøc b¾t hµng triÖu ngðêi da ®en ë ch©u Phi ®em ®i b¸n cho c¸c chñ ®ån ®iÒn, hÇm má ë ch©u ¢u, ch©u MÜ lµm nh©n c«ng. ë trong nðíc, quý téc phong kiÕn vµ tð s¶n dïng b¹o lùc ®Ó cðíp ®o¹t ruéng ®Êt, ®uæi n«ng n« ra khái l·nh ®Þa. Hµng v¹n n«ng n« kh«ng cã ruéng cµy cÊy, trë thµnh nh÷ng ngðêi ®i lang thang, cuèi cïng buéc ph¶i vµo lµm thuª trong 7 CM YK Tr 8 c¸c xÝ nghiÖp cña tð s¶n. ThÕ lµ c¸c nhµ tð s¶n ®· cã ®ðîc nguån vèn ban ®Çu vµ mét ®éi ngò ®«ng ®¶o nh÷ng ngðêi lµm thuª. Nhê cã tiÒn vèn vµ c«ng nh©n lµm thuª, c¸c nhµ tð s¶n ra søc më réng kinh doanh, lËp c¸c xðëng s¶n xuÊt víi quy m« lín, c¸c c«ng ti thð¬ng m¹i vµ nh÷ng ®ån ®iÒn réng lín. C¸c chñ xðëng, chñ ®ån ®iÒn vµ nh÷ng thð¬ng nh©n giµu cã dÇn dÇn trë thµnh giai cÊp tð s¶n. Hä dïng ®ñ mäi c¸ch ®Ó bãc lét ®Õn kiÖt quÖ søc lao ®éng cña nh÷ng ngðêi lµm thuª. §«ng ®¶o nh÷ng ngðêi lµm thuª trë thµnh giai cÊp v« s¶n. Quan hÖ s¶n xuÊt tð b¶n chñ nghÜa ®· ®ðîc h×nh thµnh. - Quý téc vµ tð s¶n ch©u ¢u ®· lµm c¸ch nµo ®Ó cã ®ðîc tiÒn vèn vµ ®éi ngò c«ng nh©n lµm thuª ? - Giai cÊp tð s¶n vµ v« s¶n ®· ®ðîc h×nh thµnh tõ nh÷ng tÇng líp nµo trong x· héi phong kiÕn ch©u ¢u ? C © u h ái 1. C¸c cuéc ph¸t kiÕn ®Þa lÝ ®· t¸c ®éng nhð thÕ nµo ®Õn x· héi ch©u ¢u ? 2. Quan hÖ s¶n xuÊt tð b¶n chñ nghÜa ë ch©u ¢u ®ðîc h×nh thµnh nhð thÕ nµo ? Bµi 3 Cuéc ®Êu tranh cña giai cÊp tð s¶n chèng phong kiÕn thêi hËu k× trung ®¹i ë ch©u ©u 1. Phong trµo V¨n ho¸ Phôc hðng (thÕ kØ XIV - XVII) Quª hð¬ng cña phong trµo V¨n ho¸ Phôc hðng lµ nðíc ý, råi tõ ®ã lan nhanh sang c¸c nðíc T©y ¢u kh¸c vµ trë thµnh mét trµo lðu réng lín. H×nh 6 - Ma-®«-na bªn cöa sæ Trong thêi Phôc (Tranh cña Lª-«-na ®¬ Vanh-xi) 8 CM YK Tr 9 hðng ®· xuÊt hiÖn rÊt nhiÒu nhµ v¨n ho¸, khoa häc thiªn tµi mµ ngðêi ta thðêng gäi lµ "nh÷ng con ngðêi khæng lå" : Ph. Ra-b¬-le lµ nhµ v¨n, nhµ y häc, R.§ª-c¸c-t¬ - nhµ to¸n häc vµ nhµ triÕt häc xuÊt s¾c, Lª-«-na ®¬ Vanh-xi - ho¹ sÜ ®ång thêi lµ kÜ sð næi tiÕng, N. C«-pÐc-nÝch - nhµ thiªn v¨n häc, U. SÕch-xpia - nhµ so¹n kÞch vÜ ®¹i v. B»ng nh÷ng t¸c phÈm cña m×nh, hä ®· lªn ¸n nghiªm kh¾c Gi¸o héi Ki-t« vµ ®¶ ph¸ trËt tù x· héi phong kiÕn. Giê ®©y thÇn th¸nh kh«ng cßn lµ nh÷ng nh©n vËt trung t©m trong c¸c t¸c phÈm v¨n häc, Kinh th¸nh cña nhµ thê kh«ng cßn lµ ch©n lÝ.