BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO # \ 6 (UAT BAN GIAO A VIET NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGUYÊN QUANG VINH (Tổng Chủ biên kiêm Chủ biên) TRAN DANG CAT - BO MANH HUNG SINH HỌC & (Tái bản lân thứ bảy) NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DUC VIET NAM Chịu trách nhiệm xuất bản : Chủ tịch HĐQT kiếm Tổng Giám đốc NGÔ TRẤN AI Phó Tổng Giám đốc kiêm Tổng biên tập NGUYỄN QUÝ THAO Biên tập lần đầu : TRINH NGUYEN GIAO - TRẤN NGỌC OANH Biên tập tái bản : LÊ THỊ PHƯỢNG Thiết kế sách : NGUYÊN THANH LONG Trình bày bìa - TAO THU HUONG Biên tập mì thuát : TAO THU HUONG - NGUYEN THANH LONG Sua ban in: VU TH| DUNG Chế bản : CONG TY C6 PHAN Mi THUAT VA TRUYEN THONG Bản quyền thuộc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam - Bộ Giáo dục và Đào tạo SINH HỌC 8 Mã số : 2H809T1 In 140.000 cuốn (ST), khổ 17 x 24 cm. In tại Công tỉ cổ phần in Phúc Yên, Số in : 02. Sấ XB : 01-20114/CXB/76-1235/GD. In xong và nộp lưu chiểu tháng 01 năm 2011. LOI NOI DAU ua Sinh học 6 và Sinh học 7 các em đà được tìm hiéu vẻ cấu tao và đời sống của cac co thé thuc vat và động vật, thăy được tính đa dạng va phong phủ củng như tính thích n ! điệu Với môi trường sống của chúng. các em củng thấy được sự tiên hoá từ cơ thể đơn giản đến cơ thế phức tap có câu tạo phu hợp vơi chức nàng ngày càng hoàn thiện da phat trat qua qua trình phát triển lịch sử lâu dài. Bước sang Sinh hoc 8, cac em sẽ được tìm hiểu sáu về một loài động vật cao nhất trên bâc thang tiến hoá - con người, về những điều bị ân trone chính bản thân các em. nắm chắc các kiến thức đó, các em sẽ có cơ sở áp dụng các biện pháp vẻ sinh, rèn luyên than thẻ khoẻ manh, tạo điều kiện cho hoat động học tâp và lao đông có hiệu suất và chất lương. Hay nghiên cứu kị hình vẻ trong sach đẻ hiệu rò cấu tao cua co quan, hê cơ quan trong cơ thê. Trên cơ sở đó tìm hiệu chuc nang cua chung thong qua thi nghiém hoac thông tin do sách cung cấp. Bằng cách học đó, các em sẻ lĩnh hói được những kiên thức và ki nang can thiét mà mục tiêu của bài. của chương trình da dé ra. Mòi số hình trong sách, chúng tôi có tham khảo tai liêu của các tác gia trong và ngoàt nước. Nhân đây, chúng tôi xin chân thành cam ơn các tác gia cua các tàt hiệu trên. xin lưu ý các em môi số điều sau đáy khi sử dụng sách : - Với những bài có bàng cân điền tiếp hoặc bài tập đánh dấu 4 vào [_ ]., các em nên kẻ sản bang và bài tập đó vao vơ hoc (theo màu trong SGK), hoặc đùng vở bài tập Sinh hoc 8, không nên điền trực tiệp vào sách. - Cuôi mỗi bài có phần tớm tắt các ý chính giúp các em nắm được trong tàm bai học, Phần này được đóng khung. các em cần hiếu va nhớ kì. - Sau phan câu hỏi và bài tâp, ở nhiều bài co thêm mục "Em có biét” cung cap mot so thong tin co tinh chất mở rộng kiến thức dé tham khao. - Mot vai kí hiệu duoc dung trong cac bar: W : Nhung diéu can thuc hién trén lop (quan sát, thảo luận, trả lời câu hỏi,.) đẻ tìm tòi kiến thức mới. M@ : Nhong thong tin can thiét Hên quan đến kiến thức can tim toi trong V.) : Cac cau hoi, bai tap nang cao. Chuc cac em thanh céng. Cac tac gia Bài 1 BAI MO DAU 1- Vi tn cua con ngudi trong tu nhién ¥ - Trong chuong trinh Sinh học lớp 7, cac em da hoc cac nganh dong vat nao 2 - Lớp đông vât nào trong ngành Đông vật co xương sống có vị trí tiến hoa cao nhất 2 @ Cau tao chung cua cơ thê người rất giống câu tao chung của cơ thê đông vat có xương sốnp. Người đặc biệt giống thú : có lông mao, đẻ con, có tuyến sửa và nuôi con bàng sửa. Vì vậy vẻ vị trí phân loại, loài người thuộc lớp Thú. Dac diém co ban phan biệt người với động vật là người biết chế tạo và sử dụng cỏng cu lao động vao những mục đích nhất định, co tư duy, tiếng nói, chữ viết. Trai qua hàng triệu năm. loại người đã tiến hoá hơn tất ca các động vật khác, ngày cang giám bởi sự lệ thuộc vào thiên nhién. Y Em hày xác định những đặc điểm nào đưới đây chỉ có ở người, không có ở động vật và đánh dau “ vào 6 L] Ở cuối câu đó. - Bi bang hai chân LÍ - Su phân hoa của bộ xương phù hợp với chức nang lao dong bàng tay và đi bàng hai chân LILIFTIL]I - Nhơ lao động có mục đích, nên bởi lẻ thuộc vào thiên nhiên - Rang phan hoa thanh rang cua, rang nanh, rang ham - Có tiếng nói, chứ viết, có tư duy trừu tượng và hình thành ý thức - Phần thân của cơ thê có hai khoang : ngực và bụng, ngàn cach nhau bơi cơ hoành LILILI - Biệt dung lửa đề nấu chín thức ăn - Nao phat trién, so lon hon mat H - Ninent vu cia mou Co thé NEVO va ve sinh a - Mon hoc Cơ thê ngươi và vệ sinh tiếp nối chương trình Sinh hoc lop 7 nham hoàn thiện những hiểu biết vẻ thế giới động vật, giúp ta thấy rò loại người có nguồn gốc đông vật nhưng đã vươt lên vi tri cao nhất về mắt tiến hoá. Nhơ có lao đông con người đã bớt lệ thuộc thiên nhiên. - Môn học giúp ta tìm hiểu đặc điểm cấu tạo và chức năng của cơ thể từ cấp độ tế bào đến cơ quan, hệ cơ quan và cơ thể trong mối quan hệ với môi trường và những cơ chế điều hoà các quá trình sống. Từ đó, đề ra các biện pháp rèn luyện than thé, bảo vệ sức khoẻ, giúp ta có hiểu biết khoa học để có ý thức và hành vi bảo vệ môi trường. ' Hay cho biết kiến thức về cơ thể người và vệ sinh có quan hệ mật thiết với những. ngành nghề nào trong xã hội ? (hình 1-1—>3). Cán bộ y tế chăm sóc stức khoẻ cho nhân dân Hình 1-2. Bóng đá là môn thể thao ưa thích Hình 1-3. Cô giáo trong giờ lên lớp TH - Phương pháp học tập môn học Cơ thể người và vệ sinh ® Đề đạt được mục đích, nhiệm vụ môn học, chúng ta cần thực hiện phương pháp học tâp khoa học, cụ thể là : ~ Quan sát tranh ánh, mô hình, tiêu bản. đề hiểu rõ đặc điểm hinh thải, cấu tạo các cơ quan trong cơ thể, ~ Thí nghiệm (có thề trực tiếp lam thí nghiệm, xem băng hinh, xem thầy biểu diễn hoặc nghe mô tả thí nghiệm.) để tìm ra những kết luận khoa học về chức năng của các cơ quan trong cơ thể. ~ Vận dụng những hiểu biết khoa học giải thích các hiện tượng thực tế, đồng thời áp dụng các biện pháp vệ sinh và rèn luyện thân thé. Người là động »ật thuộc lúp Thú. Đặc điểm c0 bản phân biệt người tới động 0ật là người biết chế tạo nà sử dụng công œw lao động ào những tục đích nhất định, có tự du), tiếng nói, ciuữ tiết. Sinh học 8 cưng cấp những kiến thức nê đặc điểm cấu tạo, chức năng của e0 thể người trong tối quan hệ »ói tôi trường, những hiểm biết »ê phòng chống bệnh tật »à rèn luyện thân thể. Kiến thức ê cd thể người có lien quan tới nhiêu ngành khoa học nhac Y hoe, Tam lé gido dục học, Hội hoạ, Thể thao. Phương pháp học tập phù hợp voi dac diém mon hoc la két hop quan sat, tht nghiém va van dung kién thie, ki nang vao thue té cuoe song. Cau hỏi và bài tập 1. Trinh bày những đặc điểm giống nhau và khác nhau giữa người và động vật thuộc lớp Thu. Hay cho biết những lợi ích của việc học tập môn học "Cơ thể người và vệ sinh”. Bài 2 CẤU TẠO CƠ THỂ NGƯỜI I - Cấu tạo 1. Các phản cơ thể °Y Quan sat hinh 2-1 va 2-2, kết hợp với tự tìm hiểu bản than, hay tra loi các câu hỏi sau : - Cơ thể người gồm mấy phần ? Kẻ tên các phần đó. - Khoang ngực ngăn cách với khoang bụng nhờ cơ quan nào ? - Những cơ quan rào nằm trong khoang ngực ? - Những cơ quan nào nằm trong khoang bụng ? Hình 2-1. Các cơ quan ở phần Cơ thể người thân của cơ thể người 2. Các hệ cơ quan ft Cơ thẻ chúng ta có nhiều hệ cơ quan. Hệ cơ quan gồm các cơ quan cùng phối hợp hoạt động thực hiện một chức năng. nhất định của cơ thể. Ÿ - Hay ghi tên các cơ quan có trong thành phần của mỏi hệ cơ quan và chức năng chính của mỗi hệ cơ quan vào bảng 2. Thành phần, chức năng của các hệ cơ quan [eee Các cơ quan trong (ừng hệ cớ quan ic ning của hệ cơ quan | Hệ vận động | _ Hệ tiêu hoá sree)ca | Hệ tuần hoàn | He hô hấp Lee bài tiết Sir Hệ thần kinh ' ~ Ngoài các hệ cơ quan trên, trong cơ thể còn có các hệ co quan nào ? Ñl Hé vận động có chức năng nâng đỡ, vận đóng cơ thể ; hệ tiều hoá, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp, hệ bài tiết cũng phối hợp thực hiện chức năng trao đôi chất dưới sự chỉ đạo của hệ thán kinh và hệ nội tiết. Ngoài ra, hệ than kinh còn có chức năng đảm bảo sự thích ứng của cơ thể trước những thay đổi của mói trường. II - Sự phối hợp hoạt động của các cơ quan Ÿ Khi chay, hệ vận động làm việc với cường độ lớn. Lúc đó, các hệ cơ quan khác cũng tăng cường hoạt động, tím đập nhanh và mạnh hon, mach máu dan, tho nhanh và sâu, mồ hôi tiết nhiéu,. Điều đó chứng tỏ, các hệ cơ quan trong cơ thề có sự phối hợp hoạt động. Ÿ Quan sát hình 2-3, hay cho biết các mũi tên từ hệ thán kinh và hệ nội tiết tới các hệ cơ quan nói lên điều gì. [a = Sicsse en <=} He than inh va he nội tiết ag = 7 | | Hetiguhod <<” “ - vo i_ + — a — : _Hệhôhấp ,———*' Hệ tuẩnhoàn [ ¡ Hệ bài tiết| Sa mm. Sơ đô mối liên hệ qua lại giữa các hệ cơ quan trong cơ thể @ Cac co quan trong co thé co su phéi hop hoat dong mot cach nhip nhang dam bảo tính thống nhất.
