Luận văn thạc sĩ bồi dưỡng rèn luyện tính tự giác chấp hành pháp luật của học viên ở trường sĩ quan pháo binh hiện nay

Luận văn thạc sĩ: Bồi dưỡng tính tự giác chấp hành pháp luật cho học viên trường sĩ quan pháo binh. Giải pháp nâng cao ý thức pháp luật.

• Trường học: Trường Sĩ quan Pháo binh
• Chuyên ngành: Xây dựng Đảng
• Đề tài: Bồi dưỡng rèn luyện tính tự giác chấp hành pháp luật của học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• Những công trình nghiên cứu liên quan đến văn hóa pháp luật
• Những công trình nghiên cứu liên quan đến công tác giáo dục, phổ biến pháp luật
• Những công trình nghiên cứu liên quan đến ý thức pháp luật
• Những công trình nghiên cứu liên quan đến giáo dục rèn luyện kỷ luật, bồi dưỡng rèn luyện ý thức kỷ luật
• Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Mục đích
• Nhiệm vụ
• Đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Cơ sở lý luận và phương pháp luận nghiên cứu
• Cơ sở lý luận
• Cơ sở thực tiễn
• Phương pháp luận nghiên cứu
• Ý nghĩa của luận văn
• Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: BỒI DƯỠNG RÈN LUYỆN TÍNH TỰ GIÁC CHẤP HÀNH PHÁP LUẬT CỦA HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG SĨ QUAN PHÁO BINH - MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Tính tự giác chấp hành pháp luật và một số vấn đề cơ bản về bồi dưỡng rèn luyện tính tự giác chấp hành pháp luật của học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh
• 1.1.1. Tính tự giác chấp hành pháp luật của học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh
• 1.1.1.1. Học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh

Tóm tắt

I. Luận Giải Về Rèn Luyện Tự Giác Chấp Hành Pháp Luật

Rèn luyện tính tự giác chấp hành pháp luật là một quá trình có mục đích, có tổ chức, nhằm xây dựng và củng cố phẩm chất cốt lõi của mỗi cá nhân, đặc biệt trong môi trường quân đội. Đây không chỉ là việc tuân thủ quy định một cách bị động, mà là sự chuyển hóa từ nhận thức thành hành động tự nguyện. Quá trình này đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nơi nguyên tắc “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” trở thành nền tảng. Luận văn thạc sĩ về chủ đề này tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của hoạt động bồi dưỡng, rèn luyện, đặc biệt là trong bối cảnh đào tạo sĩ quan. Mục đích cuối cùng là hình thành ở người học viên một ý thức chấp hành pháp luật sâu sắc, biến nó thành động lực nội tại để điều chỉnh hành vi. Quá trình này đòi hỏi sự tác động đồng bộ từ nhiều chủ thể: cấp ủy, chỉ huy, các tổ chức và nỗ lực tự thân của mỗi học viên. Hiệu quả của công tác này trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội, đảm bảo hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Do đó, việc nghiên cứu và áp dụng các phương pháp hiệu quả để bồi dưỡng kỷ luật tự giác là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn, góp phần hoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng.

1.1. Khái niệm cốt lõi về tự giác chấp hành pháp luật

Tính tự giác chấp hành pháp luật được định nghĩa là một phẩm chất nhân cách, kết tinh từ kiến thức, niềm tin và hành vi pháp luật. Nó tạo ra động lực nội tại, thôi thúc cá nhân chủ động thực hiện nghiêm minh Hiến pháp, pháp luật Nhà nước và kỷ luật quân đội. Đây là trạng thái chủ động tuân thủ các quy tắc xử sự do Nhà nước ban hành, không cần sự giám sát hay thúc ép từ bên ngoài. Trong môi trường quân đội, phẩm chất này còn bao gồm việc chấp hành nghiêm điều lệnh, điều lệ và mọi quy định của đơn vị, góp phần hoàn thành mục tiêu đào tạo và nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu.

1.2. Các yếu tố cấu thành ý thức chấp hành pháp luật

Ý thức chấp hành pháp luật được cấu thành từ ba yếu tố chính có mối quan hệ biện chứng. Thứ nhất là kiến thức pháp luật: sự hiểu biết về hệ thống các quy phạm, từ Hiến pháp, các bộ luật đến điều lệnh, quy định cụ thể. Thứ hai là niềm tin pháp luật: sự tin tưởng vào tính công bằng, nghiêm minh của pháp luật, coi việc tuân thủ là nghĩa vụ và vinh dự. Cuối cùng là hành vi pháp luật: sự biểu hiện ra bên ngoài thông qua hành động cụ thể, quyết tâm rèn luyện và chấp hành nghiêm túc, tạo thành thói quen và lối sống thượng tôn pháp luật.

1.3. Tầm quan trọng của giáo dục pháp luật trong quân đội

Giáo dục pháp luật trong quân đội là nhiệm vụ nền tảng, trực tiếp góp phần xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ. Hoạt động này giúp quân nhân nắm vững tri thức pháp lý, bồi dưỡng tình cảm, trách nhiệm và lòng tin vào pháp chế. Một quân nhân có ý thức chính trị - pháp lý vững vàng sẽ tự giác chấp hành kỷ luật, mệnh lệnh, góp phần tạo nên sự thống nhất ý chí và hành động, yếu tố quyết định sức mạnh chiến đấu. Do đó, tăng cường tuyên truyền phổ biến giáoáo dục pháp luật là giải pháp căn cơ để xây dựng con người và tổ chức vững mạnh.

II. Phân Tích Thực Trạng Tự Giác Chấp Hành Pháp Luật Hiện Nay

Việc đánh giá thực trạng chấp hành pháp luật là bước đi quan trọng để xác định phương hướng và giải pháp phù hợp. Nghiên cứu tại Trường Sĩ quan Pháo binh giai đoạn 2006-2011 cho thấy công tác bồi dưỡng, rèn luyện tính tự giác đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Lãnh đạo, chỉ huy các cấp đã có nhận thức đúng đắn và trách nhiệm cao, thể hiện qua các nghị quyết lãnh đạo thường xuyên và chuyên đề. Đa số học viên nhận thức đúng đắn nhiệm vụ, có động cơ phấn đấu rõ ràng, tích cực tu dưỡng rèn luyện. Một cuộc khảo sát cho thấy “98,5% ý kiến cho rằng động cơ phấn đấu khi học tập tại trường là trở thành người sĩ quan, đảng viên phục vụ lâu dài trong quân đội”. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm, thực trạng vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định. Nhận thức của một số cấp ủy, cán bộ quản lý đôi khi chưa sâu sắc, công tác kiểm tra chưa thường xuyên. Một bộ phận học viên vẫn còn biểu hiện ngại rèn luyện, tính tự giác chưa cao, còn có hành vi tự do tùy tiện. Những hạn chế này xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan như tác động của mặt trái kinh tế thị trường, và nguyên nhân chủ quan từ chính nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể và đối tượng trong quá trình giáo dục pháp luật.

2.1. Ưu điểm nổi bật trong công tác bồi dưỡng kỷ luật

Điểm sáng lớn nhất là sự nhận thức đúng đắn và trách nhiệm cao của lãnh đạo, chỉ huy các cấp. Các cấp ủy đảng đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên có nghị quyết lãnh đạo sát sao. Nội dung, hình thức bồi dưỡng được đổi mới tích cực, gắn liền hoạt động đào tạo với xây dựng đơn vị. Nhờ đó, phần lớn học viên đã hình thành được thói quen tuân thủ pháp luật, có ý chí quyết tâm cao, tỷ lệ vi phạm kỷ luật giảm dần qua các năm, góp phần xây dựng môi trường sư phạm quân sự mẫu mực.

2.2. Những hạn chế và thách thức cần khắc phục

Mặc dù có nhiều tiến bộ, công tác rèn luyện vẫn còn tồn tại hạn chế. Một số cấp ủy, cán bộ quản lý đôi khi còn giản đơn, chưa sâu sát trong tổ chức thực hiện. Nội dung, hình thức giáo dục có lúc chậm đổi mới, chưa thực sự phong phú. Đáng chú ý, một bộ phận học viên chưa nhận thức sâu sắc về pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật chưa trở thành thói quen vững chắc, vẫn còn hiện tượng đối phó, ngại rèn luyện. Tình trạng này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng đào tạo toàn diện.

2.3. Nguyên nhân khách quan và chủ quan của thực trạng

Nguyên nhân của những thành tựu đến từ sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật và nỗ lực của toàn trường. Tuy nhiên, các hạn chế lại bắt nguồn từ tác động tiêu cực của mặt trái kinh tế thị trường, làm xói mòn các giá trị đạo đức. Về chủ quan, năng lực và trách nhiệm của một số cán bộ còn hạn chế, chưa thực sự là tấm gương. Quan trọng hơn, ý thức tự học, tự rèn của một bộ phận học viên chưa cao, còn tồn tại tư tưởng trung bình chủ nghĩa, thiếu ý chí vươn lên.

III. Top 4 Giải Pháp Nâng Cao Ý Thức Chấp Hành Pháp Luật Hiệu Quả

Để khắc phục hạn chế và phát huy ưu điểm, luận văn đã đề xuất hệ thống các giải pháp nâng cao ý thức pháp luật một cách đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào đối tượng là học viên mà còn tác động đến toàn bộ các chủ thể tham gia vào quá trình giáo dục, rèn luyện. Trọng tâm của các giải pháp là tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ từ nhận thức đến hành động, từ việc chấp hành có giám sát đến kỷ luật tự giác. Giải pháp đầu tiên và quan trọng nhất là tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng và vai trò của người chỉ huy. Sự lãnh đạo đúng đắn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động, đảm bảo việc rèn luyện đi đúng hướng và đạt hiệu quả. Tiếp theo là việc phải liên tục đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục. Một phương pháp giáo dục hấp dẫn, phù hợp với tâm lý lứa tuổi và thực tiễn đơn vị sẽ mang lại hiệu quả cao hơn nhiều so với cách làm giáo điều, cứng nhắc. Các giải pháp này cần được tiến hành đồng bộ, kiên trì, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy xây dựng văn hóa pháp lý lành mạnh làm chính, tạo ra môi trường thuận lợi để mỗi cá nhân tự giác rèn luyện và trưởng thành.

3.1. Tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy chỉ huy

Đây là giải pháp then chốt, có ý nghĩa quyết định. Các cấp ủy đảng cần có nghị quyết chuyên đề, xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo cụ thể. Người chỉ huy, chính ủy phải đề cao trách nhiệm, trực tiếp chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện. Cần phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Cán bộ phải là người đi đầu trong tuân thủ pháp luật, nói đi đôi với làm, tạo ra sự tin tưởng và noi theo cho học viên.

3.2. Đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục pháp luật

Nội dung giáo dục cần toàn diện nhưng phải có trọng tâm, trọng điểm, gắn với thực tiễn nhiệm vụ. Cần tránh lý thuyết suông, tăng cường các hoạt động thực hành, xử lý tình huống pháp luật, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu. Phương pháp tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật cần đa dạng hóa: kết hợp giảng dạy trên lớp với hoạt động ngoại khóa, sử dụng công nghệ thông tin, sân khấu hóa... để làm cho các bài học pháp luật trở nên sinh động và dễ tiếp thu.

IV. Phương Pháp Rèn Luyện Tự Giác Chấp Hành Pháp Luật Thực Tiễn

Lý thuyết phải luôn đi đôi với thực hành. Việc rèn luyện tự giác chấp hành pháp luật chỉ thực sự hiệu quả khi được thực hiện thông qua các hoạt động thực tiễn hàng ngày. Đây là quá trình biến kiến thức pháp luật thành kỹ năng và thói quen. Một trong những phương pháp hiệu quả nhất là gắn liền việc bồi dưỡng nhận thức với tổ chức duy trì nghiêm các chế độ, quy định trong đơn vị. Nền nếp chính quy, kỷ luật nghiêm minh chính là môi trường rèn luyện tốt nhất. Khi mọi hoạt động từ học tập, sinh hoạt đến công tác đều tuân theo quy định chặt chẽ, học viên sẽ dần hình thành phản xạ tự giác. Bên cạnh đó, việc phát huy tính tích cực, chủ động của bản thân người học viên là yếu tố có tính quyết định. Quá trình giáo dục phải hướng đến việc khơi dậy nhu cầu tự rèn luyện, biến quá trình đào tạo thành tự đào tạo. Cần tạo điều kiện và khuyến khích học viên xây dựng kế hoạch phấn đấu cá nhân, tự soi, tự sửa, và chủ động tham gia vào việc xây dựng môi trường văn hóa pháp lý của tập thể, tạo ra sức mạnh tổng hợp từ sự nỗ lực của mọi thành viên.

4.1. Gắn lý luận với thực tiễn và duy trì kỷ luật nghiêm

Kết hợp chặt chẽ giữa trang bị kiến thức trên giảng đường và rèn luyện trong thực tiễn. Mọi hoạt động hàng ngày, từ chế độ trực ban, học tập, đến huấn luyện trên thao trường đều là cơ hội để rèn luyện hành vi pháp luật. Phải duy trì nghiêm các chế độ, quy định, thưởng phạt công minh, kịp thời. Việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm không chỉ mang tính răn đe mà còn có tác dụng giáo dục, củng cố niềm tin vào sự công bằng của pháp luật và kỷ luật quân đội.

4.2. Phát huy vai trò chủ thể của học viên trong tự rèn luyện

Cần nhận thức rằng học viên vừa là đối tượng, vừa là chủ thể của quá trình rèn luyện. Do đó, phải đề cao vai trò tự giáo dục, tự rèn luyện. Cán bộ quản lý cần hướng dẫn học viên xây dựng kế hoạch phấn đấu cá nhân, tự đặt ra mục tiêu và biện pháp thực hiện. Khuyến khích tinh thần tự phê bình và phê bình, chủ động đấu tranh với những biểu hiện sai trái, lệch lạc trong nhận thức và hành động của bản thân cũng như đồng đội.

V. Kinh Nghiệm Thực Tiễn Từ Luận Văn Tại Trường SQ Pháo Binh

Từ thực tiễn công tác bồi dưỡng, rèn luyện tự giác chấp hành pháp luật tại Trường Sĩ quan Pháo binh, luận văn đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Kinh nghiệm đầu tiên và sâu sắc nhất là phải luôn coi trọng việc nâng cao nhận thức pháp luật và trách nhiệm cho mọi chủ thể, từ lãnh đạo, chỉ huy đến từng cán bộ, giảng viên. Khi tất cả các lực lượng đều nhận thức đúng và hành động thống nhất, sức mạnh tổng hợp sẽ được phát huy tối đa. Thứ hai, việc đổi mới nội dung, phương pháp phải diễn ra thường xuyên, liên tục, bám sát thực tiễn và đặc điểm đối tượng. Không thể áp dụng một cách máy móc, rập khuôn mà cần linh hoạt, sáng tạo. Kinh nghiệm thứ ba là phải kết hợp chặt chẽ giữa quản lý, duy trì kỷ luật nghiêm với việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội. Một môi trường sống tốt, lành mạnh sẽ tạo động lực để học viên yên tâm học tập, rèn luyện. Cuối cùng, sự phối hợp đồng bộ giữa các tổ chức, các lực lượng như tổ chức đảng, chỉ huy, đoàn thanh niên, và gia đình... là yếu tố không thể thiếu để tạo nên một môi trường giáo dục toàn diện.

5.1. Bài học về nâng cao nhận thức và trách nhiệm

Thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy, người chỉ huy quan tâm, sâu sát thì ở đó phong trào rèn luyện kỷ luật, chấp hành pháp luật diễn ra sôi nổi và hiệu quả. Việc giáo dục để mọi người hiểu rõ vai trò của mình trong quản lý nhà nước về pháp luật tại đơn vị là nền tảng của mọi thành công. Phải làm cho việc chấp hành pháp luật trở thành nhu cầu tự thân, một tiêu chí quan trọng để đánh giá phẩm chất, năng lực của mỗi cá nhân.

5.2. Tầm quan trọng của sự phối hợp đồng bộ các lực lượng

Rèn luyện học viên là trách nhiệm chung của toàn trường. Phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị quản lý học viên, các khoa giáo viên, các cơ quan chức năng và các tổ chức quần chúng. Sự thống nhất trong nhận thức và hành động của các lực lượng sẽ tạo ra môi trường giáo dục đồng bộ, tránh tình trạng “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”, qua đó nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng văn hóa pháp lý một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 BỒI DƯỠNG RÈN LUYỆN TÍNH TỰ GIÁC CHẤP HÀNH PHÁP LUẬT CỦA HỌC VIÊN Ở TRƯỜNG SĨ QUAN PHÁO BINH - MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Tính tự giác chấp hành pháp luật và một số vấn đề cơ bản về bồi dưỡng rèn luyện tính tự giác chấp hành pháp luật của học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh 1. Tính tự giác chấp hành pháp luật của học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh * Học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh Trường Sĩ quan Pháo binh là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chỉ huy, chính trị pháo binh cho toàn quân. Từ năm học 1997 - 1998 nhà trường bước vào đào tạo sĩ quan chỉ huy cấp phân đội bậc đại học.

Ngoài ra, nhà trường còn đào tạo, bồi dưỡng các đối tượng khác như: Hoàn thiện đại học, hoàn thiện cao đẳng, chuyển loại cán bộ chính trị, đào tạo ngắn chỉ huy tham mưu cấp trung, lữ đoàn, đào tạo trung đội trưởng, khẩu đội trưởng và sĩ quan dự bị. Mục tiêu, đào tạo những thanh niên, quân nhân có đủ tiêu chuẩn theo quy định trở thành sĩ quan chỉ huy - tham mưu pháo binh cấp phân đội, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ đại học, năng lực toàn diện về chỉ huy, lãnh đạo, huấn luyện và quản lý bộ đội. Học viên tốt nghiệp được cấp bằng chỉ huy - tham mưu pháo binh trình độ đại học, đảm nhiệm chức vụ ban đầu là trung đội trưởng và tương đương, hướng phát triển đến tiểu đoàn trưởng và tương đương, có tiềm năng phát triển lâu dài. Yêu cầu, tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của Đảng, với Tổ quốc Việt Nam XHCN, với nhân dân, có niềm tin vững chắc vào thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, kiên định vững vàng trong mọi tình huống, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ, phấn đấu trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Có ý thức tổ chức kỷ luật tự giác, nghiêm minh, giữ vững và chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, điều lệnh, điều lệ của quân đội. Có tác phong, phương pháp công tác khoa học, cụ thể; 11 quyết đoán, biết phát huy dân chủ, đề cao tinh thần tự phê bình và phê bình, đoàn kết xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Giữ vững và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, có đạo đức, lối sống trong sạch, lành mạnh, trung thực, khiêm tốn, giản dị, cần kiệm, cầu tiến bộ, gắn bó với quần chúng, được quần chúng tín nhiệm. Nắm vững chuyên ngành pháo binh, làm và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao theo chức danh đào tạo, quản lý và khai thác sử dụng có hiệu quả vũ khí, trang bị được biên chế.

Có sức khỏe tốt, đủ điều kiện phục vụ lâu dài trong quân đội. Nắm vững kiến thức cơ bản và vận dụng sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các môn khoa học xã hội và nhân văn, CTĐ, CTCT, Nghị quyết của Đảng, chỉ thị của cấp trên; xây dựng tổ chức Đảng TSVM, đơn vị VMTD. Nhiệm vụ, xây dựng động cơ thái độ học tập đúng đắn, nêu cao tinh thần trách nhiệm và tích cực học tập, rèn luyện, nghiên cứu khoa học, thực hiện đầy đủ chương trình kế hoạch giáo dục đào tạo của nhà trường, không ngừng cải tiến phương pháp học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Thường xuyên xây dựng ý chí, lòng say mê nghề nghiệp để tu dưỡng rèn luyện ngày càng hoàn thiện và phát triển nhân cách của quân nhân.

Thực hiện nghiêm chỉnh điều lệnh, điều lệ của quân đội và những quy định của nhà trường, tích cực rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, ý thức tổ chức kỷ luật, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau. Xây dựng nếp sống có văn hóa, trung thực, giản dị, khiêm tốn, chống các tệ nạn cờ bạc, lô đề., tích cực xây dựng và phát huy truyền thống của nhà trường. Học viên ở TSQPB là những thanh niên và những hạ sĩ quan, chiến sĩ ưu tú đã trúng tuyển hoặc được cử tuyển, có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, học lực và sức khoẻ, được giáo dục, đào tạo, rèn luyện cơ bản, toàn diện theo mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ đào tạo của nhà trường, tốt nghiệp ra trường có học vấn đại học, trở thành sĩ quan, đảng viên, có trình độ, năng lực 12 hoàn thành nhiệm vụ, chức trách được giao theo chức danh đào tạo. Học viên ở TSQPB có những đặc điểm cơ bản sau: Một là, học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay hầu hết tuổi đời còn trẻ, có trình độ, năng lực nhận thức cao, song kinh nghiệm vốn sống còn ít, bản lĩnh đang trong quá trình hình thành, phát triển.

Là những thanh niên sinh ra và lớn lên sau thời kỳ chiến tranh, kế thừa truyền thống kiên cường, bất khuất trong lao động sản xuất, chiến đấu và xây dựng đất nước của tổ tiên và cha anh, được sự giáo dục của nhà trường phổ thông, gia đình và đơn vị. Đặc biệt, đây là lớp thanh niên được lớn lên trong thời kỳ đổi mới đất nước, có sức khoẻ, có nhận thức tốt, năng động, nhạy bén, sáng tạo trong cuộc sống, có chí hướng được phục vụ lâu dài trong quân đội. Đó là những thuận lợi rất cơ bản cho quá trình BDRL tính tự giác chấp hành pháp luật của học viên ở TSQPB. Tuy nhiên, do tuổi đời còn trẻ (khoảng từ 18 - 24) lại chưa từng trải, nên hạn chế về vốn sống, cách xem xét, đánh giá thường hay phiến diện.

Đặc biệt là những kinh nghiệm trong cuộc sống quân sự, trong xây dựng quân đội chưa có nhiều nên bản lĩnh thiếu sự vững vàng, hay nôn nóng, bồng bột, hăng hái, nhiệt tình, tích cực ủng hộ cái mới, ngay cả những cái mới tiêu cực, dễ dao động, chán nản trước những hoàn cảnh khó khăn, thích được tự do trong sinh hoạt, ngại rèn luyện chấp hành kỷ luật và pháp luật. Đây cũng là những hạn chế vốn có của tuổi trẻ, của những người mới bước vào quân ngũ. Hơn nữa, học viên ở TSQPB chủ yếu là con em nông dân xuất thân từ nhiều vùng miền của đất nước, họ bao gồm nhiều thành phần, dân tộc, giai tầng xã hội khác nhau. Chính vì vậy họ chịu ảnh hưởng của phong tục, tập quán, lối sống, thói quen cũ, do đó trong tư tưởng, nhận thức, tâm lý, tình cảm của họ in đậm dấu vết, truyền thống, thói quen của mỗi dân tộc và vùng miền nơi gia đình họ sinh sống.

Nên khả năng nhận thức, mức hưởng thụ của họ cũng khác nhau. Để khắc phục những điểm yếu đó và xây dựng nên những phẩm chất của người sĩ quan pháo binh thì cần phải được giáo dục BDRL nghiêm túc trên nhiều mặt trong đó đặc biệt là tự giác chấp hành pháp luật. Hai là, học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh có động cơ vào học khác nhau nhưng đa số có xu hướng nghề nghiệp rõ ràng, tích cực trong học tập, rèn luyện. 13 Những năm qua Đảng và Nhà nước ta đã có những chính sách, quan tâm đúng mức tới quân đội; nghĩa vụ, quyền lợi của sĩ quan quân đội từng bước được thực hiện trong thực tế, đời sống gia đình sĩ quan, hậu phương quân đội được cải thiện đã và đang thu hút nhiều thanh niên, quân nhân thi tuyển vào học tại các trường sĩ quan.

Với nguyện vọng đó không chỉ giúp học viên xác định xu hướng nghề nghiệp rõ ràng, mà còn gắn bó với nhà trường và với những công việc được giao. Đây chính là điều kiện thuận lợi trong BDRL tính tự giác chấp hành pháp luật của học viên ở TSQPB hiện nay. Ba là, học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh có hiểu biết cơ bản về pháp luật và có nhu cầu tự giác chấp hành pháp luật. Học viên ở TSQPB là những công dân đã tốt nghiệp trung học phổ thông, có hiểu biết cơ bản về chính trị - pháp luật, được học tập rèn luyện trong môi trường chính quy, tiên tiến mẫu mực của nhà trường quân đội.

Trên cơ sở những hiểu biết ban đầu về pháp luật Nhà nước và ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật quân đội, việc học tập, rèn luyện từ năm thứ nhất đến năm cuối khoá học, học viên ở TSQPB được học tập, nghiên cứu kiến thức cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại và có hệ thống; được trang bị thế giới quan, phương pháp luận khoa học, thường xuyên được bồi dưỡng nội dung kiến thức pháp luật, kỷ luật quân đội; kết hợp với duy trì, chấp hành các chế độ, quy định hàng ngày trong nhà trường nên sự hiểu biết toàn diện về pháp luật ngày càng cao. Nhu cầu hiểu biết và chấp hành nghiêm pháp luật và điều lệnh, điều lệ quân đội, chế độ quy định của nhà trường ngày càng tăng, đặc biệt là những năm cuối của khoá học càng thể hiện rõ khả năng tự khẳng định uy tín, tính tự giác chấp hành pháp luật, kỷ luật của học viên. Đây là một trong những đặc điểm rất thuận lợi để BDRL tính tự giác chấp hành pháp luật của học viên ở TSQPB. Bốn là, học viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh được học tập, rèn luyện trong môi trường sư phạm quân sự, hoạt động theo điều lệnh, điều lệ quân đội, pháp luật nhà nước và chế độ quy định chặt chẽ thống nhất.

14 Ở TSQPB, học viên được biên chế trong tổ chức thống nhất theo tiểu đoàn, đại đội, trung đội, khẩu đội. Tất cả học viên đều ở nội trú, ăn, ở, sinh hoạt theo quy định tập trung, thống nhất và được quản lý nghiêm các hoạt động trong ngày; các quan hệ quân nhân được duy trì theo đúng chế độ, điều lệnh. Đơn vị học viên có hệ thống tổ chức đảng, hệ thống chỉ huy, tổ chức quần chúng theo quy định. Đây là những điều kiện rất thuận lợi để giáo dục, rèn luyện học viên, hình thành cho họ tính tổ chức, tính kỷ luật, đoàn kết cao.

Các đơn vị trong nhà trường thường xuyên có các phong trào thi đua thực hiện tốt các nội dung về chấp hành kỷ luật, pháp luật như: Tuần thanh niên, tháng thanh niên hành động theo kiểu mẫu về điều lệnh về pháp luật, qua đó mọi hoạt động đều được các đoàn viên chấp hành một cách tự giác ở mọi lúc, mọi nơi, cả ở trên giảng đường và ngoài bãi tập, chi đoàn có thành lập ra tổ theo dõi chấm điểm thi đua đến các đoàn viên từ việc học hành, đi lại, ăn, ở đến tác phong mang mặc.