Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN BỒI DƯỠNG PHƯƠNG PHÁP, TÁC PHONG CÔNG TÁC CỦA ĐỘI NGŨ CHÍNH TRỊ VIÊN Ở BINH CHỦNG THÔNG TIN LIÊN LẠC 1. Phương pháp, tác phong công tác và những vấn đề cơ bản bồi dưỡng phương pháp, tác phong công tác của đội ngũ chính trị viên ở Binh chủng Thông tin liên lạc 1. Đội ngũ chính trị viên ở Binh chủng Thông tin liên lạc * Một số nét khái quát về Binh chủng Thông tin liên lạc Ngay từ những năm đầu thập kỷ bốn mươi của thế kỷ XX, trong quá trình vận động quần chúng, tổ chức lực lượng, chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ: “Việc liên lạc là một việc quan trọng bậc nhất trong công tác cách mệnh, vì chính nó quyết định sự thống nhất chỉ huy, sự phân phối lực lượng và do đó bảo đảm thắng lợi” [21, tr.80-81] Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 9 tháng 9 năm 1945, Phòng TTLL quân sự, Bộ Tổng Tham mưu được thành lập, đánh dấu sự ra đời của một chuyên ngành kỹ thuật mới, sau này trở thành một binh chủng kỹ thuật, bảo đảm chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam- Binh chủng TTLL. Ngày 9 tháng 9 hàng năm được xác định là ngày ra đời, ngày truyền thống vẻ vang của Binh chủng TTLL.
Trải qua 65 năm chiến đấu, xây dựng, cùng với sự trưởng thành của các lực lượng vũ trang nhân dân, Binh chủng TTLL đã được xây dựng và trưởng thành nhanh chóng, trở thành một binh chủng kỹ thuật chính qui, ngày càng hiện đại, đã hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, quân đội và nhân dân tin cậy, giao phó. Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ TTLL đã chiến đấu, hy sinh, xây đắp nên truyền thống vẻ vang: Dũng cảm, nhanh nhẹn, khắc phục khó khăn, bảo đảm TTLL kịp thời, chính xác, bí mật, an toàn, phục vụ tốt cho chiến đấu và công tác chung. Binh chủng TTLL đã vinh dự được Đảng, Nhà nước, quân đội khen tặng nhiều phần thưởng cao quí, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh. Binh chủng, 7 trung đoàn, 18 tiểu đoàn, 26 đại 14 đội, 4 phân đội, 1 trạm giao liên, 1 nhà máy, 1 nhà trường và 34 cán bộ, chiến sĩ TTLL được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngày nay, trước yêu cầu mới của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhiệm vụ và yêu cầu xây dựng Binh chủng TTLL cũng có bước phát triển mới. Cùng với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, bộ đội TTLL đang ra sức xây dựng lực lượng theo hướng: “cách mạng, chính qui, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”. Với chức năng làm tham mưu cho Bộ Quốc phòng về quản lý Nhà nước tổ chức hệ thống thông tin quân sự và chỉ huy, lãnh đạo toàn diện các đơn vị thông tin thuộc quyền, nhiệm vụ chủ yếu của Binh chủng TTLL trong những năm trước mắt là: Tham mưu đề xuất với Bộ Quốc phòng và các cơ quan Bộ Quốc phòng về kiện toàn hệ thống tổ chức biên chế, tổ chức qui hoạch mạng lưới, qui hoạch trang bị, quản lý điều hành khai thác hệ thống thông tin quân sự thường xuyên và cơ động; thực hiện các biện pháp bảo mật thông tin quân sự, đối phó có hiệu quả với tác chiến điện tử, tác chiến mạng của địch; bảo đảm tốt TTLL cho SSCĐ trong các dịp cao điểm, lễ tết, diễn tập, chống bạo loạn, khủng bố, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn và các nhiệm vụ đột xuất khác; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, bảo đảm TTLL kịp thời, thông suốt, vững chắc trong mọi tình huống. Tham gia xây dựng hệ thống thông tin quân sự và hệ thống thông tin quốc gia, tư vấn và thẩm định việc mua sắm các trang thiết bị TTLL.
Đào tạo cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật thông tin cho toàn quân và tham gia đào tạo nguồn nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Lãnh đạo mọi hoạt động, các mặt công tác của Binh chủng, tiến hành CTĐ, CTCT, xây dựng cho cán bộ, chiến sĩ tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có ý chí chiến đấu cao; Xây dựng đảng bộ Binh chủng TSVM, xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ số lượng, cơ cấu hợp lý, chất lượng cao, thực hiện tốt công tác dân vận, công tác chính sách, gắn xây dựng đơn vị an toàn với xây dựng địa bàn an toàn; kiện toàn và phát huy vai trò, chức năng của các tổ chức quần chúng và hội đồng quân nhân, xây dựng Binh chủng và các đơn vị vững mạnh toàn diện. Về tổ chức biên chế, ngoài cơ quan Bộ Tư lệnh, hiện nay Binh chủng TTLL có 5 trung đoàn, lữ đoàn làm nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ, bảo đảm TTLL thường xuyên và TTLL cho các nhiệm vụ; 2 nhà trường đào tạo cán bộ và nhân viên chuyên môn kỹ 15 thuật thông tin cho toàn quân và một số đơn vị khác như: Trung tâm thông tin Công nghệ cao, Trung tâm Kiểm soát vô tuyến. Toàn Binh chủng có trên một trăm tiểu đoàn và đại đội thuộc các trung đoàn, lữ đoàn và nhà trường.
Xây dựng Binh chủng TTLL vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới là trách nhiệm của mọi tổ chức, mọi cấp, mọi lực lượng trong Binh chủng, trong đó đội ngũ CTV có vai trò hết sức quan trọng. Phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác của đội ngũ CTV là một trong những nhân tố quyết định khả năng hoàn thành nhiệm vụ của các phân đội thông tin cũng như góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu và khả năng hoàn thành nhiệm vụ của Binh chủng. * Đội ngũ chính trị viên ở Binh chủng Thông tin liên lạc Nghị quyết 51/NQ-TW của Bộ Chính trị xác định: “ở mỗi cấp từ đại đội và tương đương đến tiểu đoàn và tương đương có chính trị viên. Chính trị viên là người “chủ trì về chính trị” [10, tr.11], “chịu trách nhiệm trước cấp trên và cấp ủy cấp mình về toàn bộ hoạt động CTĐ, CTCT; có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, tổ chức tiến hành các nội dung CTĐ, CTCT theo chức trách, nhiệm vụ; tham gia xây dựng, tổ chức thực hiện các kế hoạch công tác chung của đơn vị” [10, tr.
Theo đó, đội ngũ CTV ở Binh chủng TTLL là một bộ phận cán bộ của Đảng trong quân đội, được bổ nhiệm chức vụ CTV tiểu đoàn, CTV đại đội ở các trung đoàn, lữ đoàn, các nhà trường thuộc Binh chủng TTLL; là người chủ trì về chính trị ở tiểu đoàn, đại đội, có đủ uy tín để bầu làm bí thư chi bộ (đảng ủy), có thể là đảng ủy viên cấp trên (tiểu đoàn, trung đoàn, lữ đoàn, nhà trường); CTV cùng với người chỉ huy (đại đội trưởng, tiểu đoàn trưởng) có trách nhiệm và quyền hạn cao nhất trong đơn vị, cùng chịu trách nhiệm về mọi hoạt động trong đơn vị. Như vậy, đội ngũ CTV ở Binh chủng TTLL là một bộ phận cán bộ chính trị của quân đội, được bổ nhiệm chức vụ: CTV tiểu đoàn, CTV đại đội thuộc biên chế của Binh chủng TTLL; là người chủ trì về chính trị, trực tiếp chỉ đạo, tổ chức tiến hành các hoạt động CTĐ, CTCT theo chức trách, nhiệm vụ, bảo đảm cho các phân 16 đội thông tin luôn giữ vững phương hướng chính trị trong mọi nhiệm vụ, mọi hoạt động, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. * Đặc điểm đội ngũ chính trị viên ở Binh chủng Thông tin liên lạc Đội ngũ CTV ở Binh chủng TTLL là một bộ phận không tách rời và mang đầy đủ những đặc điểm cơ bản của đội ngũ CTV nói chung. Đồng thời, đội ngũ CTV ở Binh chủng TTLL cũng có những đặc điểm riêng do yêu cầu nhiệm vụ, tính chất hoạt động của Binh chủng TTLL tác động, qui định, cụ thể là: Hầu hết đội ngũ CTV tiểu đoàn, đại đội ở các đơn vị thông tin trong Binh chủng phát triển từ cán bộ chỉ huy tham mưu thông tin và nhân viên chuyên môn kỹ thuật thông tin, số CTV được đào tạo cơ bản từ Trường Sĩ quan Chính trị chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ (7/121 đ/c = 5,7%).
Đặc điểm này cho thấy: Về thuận lợi, CTV khá am hiểu lĩnh vực chỉ huy, kĩ thuật, CMNV thông tin, do đó có nhiều thuận lợi trong việc xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị thông tin, tạo được uy tín trong lãnh đạo, chỉ huy, giải quyết các mối quan hệ, có thể thay thế người chỉ huy trong quá trình công tác, quản lý, chỉ huy đơn vị khai thác, vận hành hệ thống TTLL và thực hiện các nhiệm vụ. Mặt khác, CTV đã qua hoạt động quản lý, chỉ huy ở đơn vị thông tin, phần nào thể hiện được phẩm chất, năng lực, năng khiếu hoạt động CTĐ, CTCT. Do đó, nếu làm tốt công tác lựa chọn, bồi dưỡng, tạo nguồn thì sẽ có được đội ngũ CTV có chất lượng cao. Về khó khăn, do không được đào tạo cơ bản, chuyên sâu về chính trị nên năng lực tư duy lý luận và năng lực thực hành CTĐ, CTCT bị hạn chế nhất định, ảnh hưởng không nhỏ tới vai trò chủ trì về chính trị cũng như quá trình chỉ đạo và tiến hành CTĐ, CTCT ở đơn vị.
Mặt khác, do là cán bộ quân sự chuyển sang làm cán bộ chính trị nên nhiều CTV còn bị ảnh hưởng bởi phương pháp, tác phong công tác của người chỉ huy, nặng về quản lý hành chính, mệnh lệnh, cá biệt còn có biểu hiện quân phiệt trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đội ngũ CTV ở Binh chủng TTLL có sự chênh lệch khá lớn về tuổi đời, tuổi quân, quân hàm, đặc biệt là giữa CTV tiểu đoàn và CTV đại đội. Hầu hết CTV tiểu đoàn có quân hàm trung tá, trung tá nâng lương, thượng tá, trong khi quân hàm của 17 CTV các đại đội chỉ mới trung úy, thượng úy. Đây là điều kiện thuận lợi cho việc học hỏi, bồi dưỡng, bổ sung lẫn nhau, thực hiện cấp trên bồi dưỡng cấp dưới, người giỏi bồi dưỡng người còn hạn chế trong đội ngũ CTV, nhưng đồng thời cũng gây ra một số trở ngại trong quá trình thực hiện nhiệm vụ và giải quyết các mối quan hệ, nhất là mối quan hệ giữa CTV tiểu đoàn với CTV đại đội.