Đặt vấn đề Chương trình thực tập nghề tại Nhật Bản là một chương trình có sự hợp tác, liên kết chặt chẽ với trường Đại Học Nông Lâm và Trung tâm đào tạo và Phát Triển Quốc Tế về nhiều lĩnh vực giáo dục và đào tạo, chuyển giao khoa học và công nghệ. Trong đó lĩnh vực về hợp tác phát triển nông nghiệp đang được chú trọng và quan tâm vì đặc thù của Việt Nam vẫn đang là một nước nông nghiệp dựa vào nông nghiệp là chính. Nhật Bản là một nước chịu nhiều về thiên tai, thời tiết khắc nghiệt nhưng nền nông nghiệp Nhật Bản lại rất phát triển đứng hàng đầu thế giới. Đối với chương trình thực tập nghề lần này không chỉ học về kiến thức nông nghiệp mà còn được trải nghiệm văn hóa, cách sống và làm việc của người Nhật Bản.
Nông nghiệp là một ngành sản xuất tổng hợp cùng tồn tại với thiên nhiên, ở đó sẽ có những bài học thực tế mà trong sách vở chắc chắn là trong sách không được đề cập đến. Ví dụ mầm cây từ khi gieo trồng đến lúc ra trồng ở ruộng phải qua rất nhiều công đoạn. Sản xuất rau không chỉ yêu cầu về kỹ thuật và công nghệ mà còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố tự nhiên như sâu bệnh, nhiệt độ, lượng mưa. ảnh hưởng của mưa đá, bão sau khi trồng.
tất cả những ảnh hưởng trên cũng cần được xem xét một cách kỹ lưỡng. Thông qua những trải nghiệm thực tế để khám phá những kiến thức mới biến nó thành kinh nghiệm cho bản thân. Ở Việt Nam hiện nay những thông tin về ngộ độc thực phẩm được thời sự và báo chí đưa lên. Điều đó cho thấy nhu cầu về nông nghiệp sạch ở Việt Nam là rất cần thiết.
Để có được mô hình trồng rau sạch từ những nước phát triển nền nông nghiệp như Nhật Bản tôi đã quyết định lựa chọn đề tài “Nghiên cứu quy trình sản xuất rau xà lách cuộn tại trang trại của ông Yoshimomi, Fujihara, làng Kawakami, Nagano, Nhật Bản năm 2019”. Mục tiêu - Đánh giá được kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch rau xà lách cuộn. - Nghiên cứu quy trình sản xuất rau xà lách tại chủ trang trại Yoshiomi Fujihara, làng Kawakami, tỉnh Nagano Nhật Bản. Giới hạn của đề tài Do giới hạn về tiếng Nhật nên đã không trao đổi được kỹ hơn về thành phần, tỷ lệ dung dịch dinh dưỡng có trong phân bón cho rau xà lách.
m 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Tình hình sản xuất nông nghiệp tại Nhật Bản 2. Tình hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao tại Nhật Bản Tại Nhật Bản, phần lớn đất đồng bằng nông nghiệp trước đây đã dần được đưa vào phát triển đô thị trong khi các sườn núi ở Nhật Bản lại quá dốc để tiến hành canh tác. Nông nghiệp tại đây dường như gặp khó khăn hơn bất cứ quốc gia nào trên thế giới.
Nhật cũng là nước phải hứng chịu nhiều trận bão dữ dội và tuyết rơi trong năm khiến cho hoạt động nông nghiệp đã khó khăn lại càng khó khăn hơn. Mặc dù khó khăn nhưng đất nước đã khôi phục, phát triển nền nông nghiệp theo hướng công nghệ cao. Nông nghiệp công nghệ cao ở Nhật Bản dần trở thành bản sắc khi nhắc đến đất nước này. Từ những mô hình trồng rau nhà kính đến công nghệ chăn nuôi bò sữa khép kín, tất cả đều được ứng dụng máy móc công nghệ hiện đại để giảm tối đa sức lực cho người lao động.
Chính nhờ thế mà nền nông nghiệp Nhật Bản cũng phát triển top đầu trên thế giớ. Diện tích đất canh tác không lớn nhưng hiệu quả và năng suất thu về thì đáng kinh ngạc. Ibaraki là một trong những tỉnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao nhiều nhất ở Nhật Bản. Đây là vùng có diện tích đất đồng bằng lớn nhất hội tụ đủ các điều kiện thuận lợi để nghiên cứu, phát triển và sản xuất nông sản sạch.
Theo thống kê mới nhất, chỉ riêng ngành nông nghiệp đã đóng góp tới 110 tỷ USD/năm (hơn 50% GDP toàn vùng) mặc dù tổng dân số tỉnh Ibaraki chỉ khoảng 3 triệu người. Sự hiệu quả của nông nghiệp công nghệ cao Nhật Bản được thể hiện ở chỗ chỉ 3% dân số tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp nhưng đủ cung cấp lương thực, thực phẩm cho hơn 127,8 triệu dân. Ngoài ra, hàng năm Nhật Bản vẫn xuất khẩu một lượng nông sản sạch cho các thị trường quốc tế [3]. m 4 Nền kinh tế Nhật Bản đang phải đối mặt với một thách thức nghiêm trọng về sự già hóa dân số.
Tình trạng thiếu hụt lao động trẻ đang đe dọa ngành nông nghiệp Nhật Bản. Trước bối cảnh này, nông nghiệp thông minh, thị trường có tổng trị giá 95 triệu USD vào năm 2016, dự kiến sẽ tăng 300% cho đến năm 2023 (ước tính 305 triệu USD). Nông nghiệp thông minh là một thị trường tương đối non trẻ ở Nhật Bản, dựa vào các công nghệ: chủ yếu là công nghệ thông tin truyền thông bao gồm dữ liệu lớn, Internet vạn vật, người máy để tăng sản lượng nông nghiệp, giảm chi phí, tạo thuận lợi cho thương mại và cung cấp một môi trường công việc an toàn hơn cho người lao động. Các công nghệ này hỗ trợ người nông dân điều tiết được khí hậu của nhà kính một cách nghiêm ngặt.
Các giải pháp hỗ trợ bán hàng kết nối giữa người sản xuất với người mua thông qua công nghệ thông tin. Các giải pháp hỗ trợ vận hành làm giảm khối lương công việc cho các nhiệm vụ hành chính và giúp dự đoán năng xuất và thời gian thu hoạch bằng cách dựa vào các dữ liệu trong quá khứ và dự báo thời tiết. Khai thác canh tác chính xác công nghệ hiện đại, phát triển máy không người lái và lái tự động trong các nông trại để giảm thời gian. Cuối cùng là robot nông nghiệp đang được phát triển để hỗ trợ thu hoạch nông sản [5].
Hướng đi của nền nông nghiệp Nhật Bản là đúng đắn, tối ưu công suất lao động và tăng năng suất, chất lượng thu hoạch. Việt Nam cần có cơ chế khoa học công nghệ hiện đại để có thể phát triển như Nhật Bản. Cần học hỏi và hợp tác để chuyển giao công nghệ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao Nhật Bản. Tiếp tục bồi dưỡng nâng cao nguồn nhân lực có kiến thức về nông nghiệp công nghệ cao.
Tình hình xuất khẩu nông sản Ngành nông nghiệp chiếm khoảng 1% trong tổng GDP của Nhật Bản. Diện tích đất nông nghiệp ít chỉ khoảng 14%. Ở quốc gia này chỉ 3% dân số m 5 người Nhật Bản làm nông nghiệp nhưng cung cấp đầy đủ thực phẩm chất lượng cao cho hơn 127.8 triệu dân của quốc gia này, ngoài ra còn dư thừa để xuất khẩu [6]. Tình hình sản xuất rau xà lách tại Nhật Bản 2.
Tình hình sản xuất rau xà lách tại Nhật Bản Rau xà lách là một trong những loại rau được trồng phổ biến nhất tại Nhật Bản. Sản lượng và diện tích trồng rau xà lách tăng hàng năm. Sản lượng tăng 7,4 % từ năm 2006 đến 2018; diện tích tăng 3,8 %. Diện tích trồng xà lách hiện tại của Nhật Bản là khoảng 21.000 ha, sản lượng khoảng 500.
Nagano là tỉnh trồng nhiều xà lách nhất Nhật Bản với diện tích 6.160 ha, sản lượng đạt trên 202.7% tổng sản lượng sản lượng rau xà lách cả nước) hình 2. Sản lượng rau xà lách các tỉnh tại Nhật Bản năm 2018 (Nguồn: Japan govement statics (e-Stat) [https://www. Diện tích trồng rau xà lách các tỉnh tại Nhật Bản năm 2018 (Nguồn: Japan govement statics (e-Stat) [https://www. Kỹ thuật trồng rau xà lách theo công nghệ Nhật Bản - Yêu cầu sinh thái của xà lách: Nhiệt độ thích hợp cho cây sinh trưởng phát triển từ 18-25 oC, độ ẩm khoảng 80-90%.
Thích hợp với quang chu kỳ ngày dài. Xà lách có thể phát triển tốt ở nhiều loại đất khác nhau: Sét nhẹ, bazan, feralit vàng đỏ… pH tối thích 5. Từ lúc gieo hạt cho đến lúc cho thu hoạch trong khoảng từ 60-65 ngày. - Thời vụ: Xà lách có thể được trồng từ tháng 5 đến tháng 9.
- Làm đất: Rau xà lách có thể trồng trên nhiều loại đất, nhưng thích hợp nhất vẫn là đất thịt nhẹ, nhiều mùn, bằng phẳng (làm đất gieo xà lách cần phản băm nhỏ kỹ), đất dễ thoát nước, đất được cày, phơi ải từ 5-7 ngày trước khi lên luống mới. Đất được cày xới và dọn sạch tàn dư thực vật, bón vôi (để nâng pH lên 5.6) cày trộn đều trong đất phơi ải 1-2 tuần (có thể dùng các hóa chất, chế phẩm xử lý đất như: Nokap, Mocap, Sincosin,…) sau đó lên m 7 luống rộng 1 m, chiều cao luống từ 20-25 cm (tùy theo mùa), rãnh luống rộng 30 cm, chiều dài luống tùy theo kích thước thửa ruộng. Bón phân lót, xới và trộn đều phân. - Chuẩn bị đất kỹ tơi xốp, nhặt cỏ dại tàn dư cây trồng vụ trước, nếu có điều kiển phơi khô khoảng một tuần và đảo lớp đất mặt xuống dưới để thoáng khí cho cây trồng sinh trưởng tốt đồng thời hạn chế các loài sâu bệnh cư trú trong đất.
Mật độ, khoảng cách: Hàng x hàng: 25 cm. Cây x cây: 24 cm. - Đặt cây và giữa hố, lấp đất, nén nhẹ. Tránh trồng quá sâu hoặc quá nông.
Sau khi trồng nên chú ý độ ẩm trong vòng 10 ngày để giúp cây bén rễ tốt. Xử lý hạt giống và cách trồng: Xử lý hạt trống trước khi trồng bằng Metalaxyl, Iprodion. Gieo qua luống ươm, khi cây được 20-30 ngày tuổi rồi mới nhổ cây con đem trồng. Hoặc gieo thẳng trực tiếp trên luống không quan luống ươm.
Sau khi gieo xong phủ một lớp rơm mỏng giữ ẩm cho đất [2]. Tình hình sản xuất nông nghiệp tại tỉnh Nagano 2. Sản xuất nông nghiệp của Nagano Nagano là một tỉnh của Nhật Bản, thuộc vùng Chubu, trên đảo Honshu. Trung tâm hành chính là thành phố Nagano.
Khí hậu tỉnh Nagano Nhật Bản chịu ảnh hưởng lớn bởi các ngọn núi Alp. Chính nhờ các ngọn núi đó đã khiến cho Nagano trở thành nơi tuyết rơi nhiều nhất ở Nhật Bản. Khi mùa đông đến, luồng không khí lạnh từ Xibêri thổi qua biển Nhật Bản đã biến hơi nước thành tuyết và rơi xuống Nagano. Vào mùa hè, nhiệt độ lên tới 35 oC, buổi sáng sớm hay ban đêm nhiệt độ có thể giảm tới âm 2 oC.
Mùa xuân và mùa thu khí hậu của tỉnh Nagano mát vẻ ở ngưỡng 15 ºC đến 27 ºC Nhiệt độ mùa đông ban ngày từ -3 ºC đến 0 ºC và ban đêm nhiệt độ có khi xuống -10 ºC đến – 15 ºC, độ ẩm thấp. Tuy nhiên, họ có thể sản xuất khoảng 170.000 tấn rau mỗi năm trong nhà lưới và trở thành trung tâm sản suất rau quả lớn.