Xây dựng quy trình quản lý đề tài nghiên cứu khoa học tại trường Đại học Y Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh xây dựng quy trình quản lý đề tài dự án nhằm nâng cao chất lượng công tác quản lý nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Lê Giang
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Ngọc Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Quản Lý Khoa Học Và Công Nghệ
• Đề tài: Xây Dựng Qui Trình Quản Lý Đề Tài/Dự Án Nhằm Nâng Cao Chất Lƣợng Công Tác Quản Lý Nghiên Cứu Khoa Học Tại Trƣờng Đại Học Y Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Khoa Học
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.2. Nghiên cứu khoa học
• 1.3. Chất lượng nghiên cứu khoa học
• 1.4. Qui trình. Mối quan hệ giữa qui trình quản lý đề tài/ dự án NCKH và chất lượng quản lý NCKH
• 1.5. Những phương pháp quản lý chất lượng. Những công cụ quản lý chất lượng cơ bản. Những yếu tố tác động đến chất lượng quản lý NCKH
• 1.6. Ảnh hưởng của qui trình quản lý đề tài/ dự án NCKH đến chất lượng quản lý NCKH
• 1.7. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐỀ TÀI/DỰ ÁN NCKH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
• 2.1. Hoạt động NCKH của các trường Đại học Y, Dược thuộc Bộ Y tế
• 2.2. Đề tài/ dự án NCKH của các đơn vị thuộc BYT thực hiện trong năm 1996-2010. Nhân lực cho NCKH trong các trường đại học Y, Dược
• 2.3. Những đặc điểm chung của Trường ĐHYHN
• 2.4. Khái quát Trường ĐHYHN
• 2.5. Các hoạt động NCKH của Trường ĐHYHN từ năm 2009 đến nay
• 2.6. Thực trạng hoạt động NCKH của trường ĐHYHN
• 2.7. Thực trạng nguồn lực cán bộ NCKH của trường ĐHYHN
• 2.8. Điểm mạnh của cán bộ khoa học trường ĐHYHN
• 2.9. Điểm yếu của cán bộ khoa học trường ĐHYHN
• 2.10. Những cơ hội mà cán bộ khoa học nhận được khi thực hiện đề tài NCKH
• 2.11. Những thách thức mà cán bộ khoa học của trường ĐHYHN gặp phải khi thực hiện NCKH
• 2.12. Công tác quản lý đề tài/ dự án NCKH tại trường ĐHYHN
• 2.13. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG QUI TRÌNH QUẢN LÝ ĐỀ TÀI/DỰ ÁN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
• 3.1. Những nguyên tắc chủ yếu
• 3.2. Nội dung khung mẫu quy trình quản lý đề tài/dự án NCKH
• 3.3. Nội dung cơ bản của việc xây dựng qui trình quản lý và thực hiện đề tài/ dự án
• 3.4. Qui trình quản lý thực hiện đề tài/ dự án NCKH cấp Nhà nước
• 3.5. Sơ đồ dòng chảy qui trình thực hiện đề tài/ dự án NCKH cấp Nhà nước
• 3.6. Nội dung, thời gian, đối tượng thực hiện các công việc trong hoạt động NCKH đề tài/ dự án cấp Nhà nước
• 3.7. Công tác tài chính, thanh quyết toán cho đề tài / dự án NCKH cấp Nhà nước
• 3.8. Qui trình quản lý thực hiện đề tài/ dự án NCKH cấp Bộ
• 3.9. Sơ đồ dòng chảy qui trình thực hiện đề tài/ dự án NCKH cấp Bộ
• 3.10. Nội dung, thời gian, đối tượng thực hiện các công việc trong hoạt động NCKH đề tài/ dự án cấp Bộ
• 3.11. Công tác tài chính, thanh quyết toán cho đề tài / dự án NCKH cấp Bộ
• 3.12. Qui trình quản lý đề tài/ dự án NCKH cấp Cơ sở
• 3.13. Sơ đồ dòng chảy qui trình thực hiện đề tài/ dự án NCKH cấp Cơ sở
• 3.14. Nội dung, thời gian, đối tượng thực hiện các công việc trong hoạt động NCKH đề tài/ dự án cấp Cơ sở
• 3.15. Công tác tài chính, thanh quyết toán cho đề tài / dự án NCKH cấp cơ sở
• 3.16. Những hiệu quả khi áp dụng các qui trình quản lý đề tài/ dự án NCKH ở trường ĐHYHN
• 3.17. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình quản lý đề tài nghiên cứu tại Đại học Y Hà Nội

Quy trình quản lý đề tài nghiên cứu tại Đại học Y Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học. Quy trình này không chỉ giúp kiểm soát các hoạt động nghiên cứu mà còn đảm bảo rằng các đề tài được thực hiện đúng quy định và đạt hiệu quả cao nhất. Việc xây dựng quy trình quản lý này cần dựa trên các văn bản pháp quy hiện hành và thực tiễn hoạt động nghiên cứu tại trường.

1.1. Định nghĩa và vai trò của quy trình quản lý đề tài nghiên cứu

Quy trình quản lý đề tài nghiên cứu được hiểu là hệ thống các bước cần thiết để thực hiện và giám sát các hoạt động nghiên cứu. Vai trò của quy trình này là đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và chất lượng trong công tác nghiên cứu khoa học.

1.2. Lịch sử hình thành quy trình quản lý tại Đại học Y Hà Nội

Quy trình quản lý đề tài nghiên cứu tại Đại học Y Hà Nội đã được hình thành và phát triển qua nhiều giai đoạn. Từ những năm đầu thành lập, trường đã chú trọng đến việc xây dựng các quy định và hướng dẫn cụ thể nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học.

II. Những thách thức trong quản lý đề tài nghiên cứu tại Đại học Y Hà Nội

Mặc dù quy trình quản lý đề tài nghiên cứu đã được xây dựng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này bao gồm việc thiếu nguồn lực, sự phối hợp giữa các phòng ban chưa hiệu quả, và việc áp dụng các quy định chưa đồng bộ.

2.1. Thiếu nguồn lực và nhân lực cho nghiên cứu

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực có trình độ cao. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện các đề tài nghiên cứu chất lượng.

2.2. Sự phối hợp giữa các phòng ban chưa hiệu quả

Sự phối hợp giữa các phòng ban và các cán bộ nghiên cứu chưa đạt hiệu quả cao. Điều này dẫn đến việc thông tin không được truyền đạt đầy đủ và kịp thời, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng nghiên cứu.

III. Phương pháp xây dựng quy trình quản lý đề tài nghiên cứu hiệu quả

Để nâng cao chất lượng quản lý đề tài nghiên cứu, cần áp dụng các phương pháp xây dựng quy trình hiệu quả. Các phương pháp này bao gồm việc tham khảo các quy định hiện hành, tổ chức các buổi tập huấn cho cán bộ và xây dựng hệ thống giám sát chặt chẽ.

3.1. Tham khảo các quy định hiện hành

Việc tham khảo các quy định hiện hành giúp đảm bảo rằng quy trình quản lý đề tài nghiên cứu được xây dựng phù hợp với các yêu cầu của nhà nước và các tổ chức liên quan.

3.2. Tổ chức tập huấn cho cán bộ nghiên cứu

Tổ chức các buổi tập huấn cho cán bộ nghiên cứu là cần thiết để nâng cao nhận thức và kỹ năng quản lý. Điều này giúp cán bộ nắm rõ quy trình và thực hiện đúng các bước trong quản lý đề tài.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quy trình quản lý đề tài nghiên cứu

Quy trình quản lý đề tài nghiên cứu không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ rệt. Nhiều đề tài nghiên cứu đã được triển khai thành công nhờ vào quy trình này, từ đó nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học tại trường.

4.1. Các đề tài nghiên cứu thành công tại Đại học Y Hà Nội

Nhiều đề tài nghiên cứu đã đạt được thành công lớn, góp phần vào việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Các kết quả nghiên cứu này đã được ứng dụng vào thực tiễn và mang lại lợi ích cho xã hội.

4.2. Đánh giá hiệu quả của quy trình quản lý

Đánh giá hiệu quả của quy trình quản lý đề tài nghiên cứu là cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu. Qua đó, có thể điều chỉnh và cải tiến quy trình để đạt được kết quả tốt hơn trong tương lai.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quy trình quản lý

Kết luận, quy trình quản lý đề tài nghiên cứu tại Đại học Y Hà Nội là một công cụ quan trọng giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học. Trong tương lai, cần tiếp tục cải tiến quy trình này để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động nghiên cứu.

5.1. Định hướng phát triển quy trình quản lý

Định hướng phát triển quy trình quản lý trong tương lai cần tập trung vào việc cải tiến các bước trong quy trình, đảm bảo tính linh hoạt và hiệu quả.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu

Tăng cường hợp tác quốc tế sẽ giúp Đại học Y Hà Nội tiếp cận được nhiều nguồn lực và kinh nghiệm quý báu, từ đó nâng cao chất lượng nghiên cứu và quản lý đề tài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực y dược đóng vai trò huyết mạch đối với sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Trường Đại học Y Hà Nội là cơ sở đào tạo và nghiên cứu hàng đầu cả nước với quy mô 1.281 cán bộ, trong đó có 234 tiến sĩ và 284 thạc sĩ. Trong giai đoạn 2008 - 2010, tổng nguồn kinh phí ngân sách nhà nước đầu tư cho hoạt động khoa học công nghệ của trường đạt 14,835 tỷ đồng với hàng trăm công trình trải rộng từ nghiên cứu cơ bản trong labo đến y tế cộng đồng trên khắp các tỉnh thành.

Tuy nhiên, công tác quản lý đề tài và dự án nghiên cứu khoa học tại trường giai đoạn 2006 - 2011 còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Tình trạng thiếu một quy trình chuẩn hóa, liên thông giữa các phòng ban chức năng và các đơn vị nghiên cứu đã làm giảm sút hiệu quả thực thi. Điển hình vào năm 2009, nhà trường đề xuất 35 đề tài cấp Bộ nhưng chỉ có 4 đề tài trúng tuyển; trong 11 đề tài nghiên cứu cơ bản gửi Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia chỉ có 3 đề tài được xét duyệt.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý hoạt động khoa học công nghệ, từ đó xây dựng hệ thống quy trình quản lý đề tài và dự án nghiên cứu khoa học phân cấp từ cấp Nhà nước, cấp Bộ đến cấp Cơ sở phù hợp với đặc thù của Trường Đại học Y Hà Nội. Nghiên cứu hướng đến việc tối ưu hóa hiệu suất quản lý, tháo gỡ rào cản hành chính - tài chính cho 93,6% cán bộ nghiên cứu, đồng thời nâng cao tỷ lệ trúng tuyển và chất lượng ứng dụng thực tiễn của các sản phẩm khoa học y học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa lý thuyết quản lý chất lượng đồng bộ (Total Quality Management - TQM) và chu trình cải tiến liên tục PDCA (Plan - Do - Check - Act) do William Edwards Deming khởi xướng từ năm 1950. Khái niệm chất lượng nghiên cứu khoa học được tiếp cận theo quan điểm hệ thống toàn diện, không chỉ đánh giá qua sản phẩm đầu ra mà phải kiểm soát xuyên suốt quá trình từ khâu hình thành ý tưởng, thẩm định thuyết minh, tổ chức triển khai đến nghiệm thu và chuyển giao.

Khung phân tích của luận văn vận hành theo mô hình quản lý 4 thành phần: Đầu vào (Input), Quá trình (Process), Đầu ra (Output) và Hiệu quả tác động (Outcome). Trong đó, các yếu tố đầu vào gồm nguồn nhân lực, kinh phí và trang thiết bị; quá trình bao gồm các bước tổ chức thực hiện, theo dõi tiến độ và đánh giá định kỳ; đầu ra là các bài báo quốc tế, quy trình kỹ thuật mới và sở hữu trí tuệ; hiệu quả tác động là giá trị phục vụ khám chữa bệnh và hoạch định chính sách y tế. Ngoài ra, nghiên cứu vận dụng các quan điểm về phân loại đề tài theo 3 cấp quản lý chính gồm cấp Nhà nước, cấp Bộ và cấp Cơ sở để thiết kế các dòng quy trình tương thích với từng cấp độ pháp lý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực chứng. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo tổng kết khoa học công nghệ, số liệu tài chính giai đoạn 2008 - 2010 của 14 phòng chức năng, 6 khoa và các labo chuyên sâu thuộc Trường Đại học Y Hà Nội.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra bảng hỏi với cỡ mẫu khảo sát gồm 203 cán bộ nghiên cứu khoa học trực tiếp tại trường. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm bao phủ các nhóm đối tượng đại diện: 188 tiến sĩ (gồm 73 Giáo sư, Phó Giáo sư và 115 Tiến sĩ), 15 thạc sĩ; phân bổ tại 114 cán bộ lâm sàng, 59 cán bộ cơ bản - cơ sở và 30 cán bộ y tế công cộng cùng các phòng ban. Lý do lựa chọn cỡ mẫu này là nhằm thu thập đánh giá chuyên sâu từ những người đã có kinh nghiệm trực tiếp làm chủ nhiệm đề tài các cấp (111 cán bộ chủ nhiệm cấp Bộ, Nhà nước; 71 cán bộ chủ nhiệm cấp Cơ sở và 21 cán bộ tham gia).

Phương pháp xử lý dữ liệu định lượng sử dụng thống kê mô tả, phân tích bảng chéo và tính toán điểm trung bình theo thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ trên phần mềm thống kê để lượng hóa mức độ khó khăn. Phương pháp chuyên gia thông qua phỏng vấn sâu các chủ nhiệm đề tài và thư ký khoa học được thực hiện nhằm giải mã sâu sắc các nguyên nhân gây chậm trễ tiến độ và tắc nghẽn quyết toán kinh phí trong giai đoạn 2006 - 2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng trên 203 cán bộ khoa học của Trường Đại học Y Hà Nội đã chỉ ra những phát hiện then chốt về tiềm lực cũng như những rào cản thực tế trong hoạt động nghiên cứu khoa học:

Thứ nhất, tiềm lực học thuật của đội ngũ cán bộ rất lớn với 92,6% có trình độ tiến sĩ trở lên; 97,0% (197 cán bộ) từng có trải nghiệm công bố bài báo và hướng dẫn học viên sau đại học; 94,6% (192 cán bộ) thành thạo khâu tổ chức triển khai nghiên cứu. Tuy nhiên, chỉ có 54,6% (111 cán bộ) từng giữ vai trò chủ nhiệm đề tài cấp Bộ hoặc Nhà nước, còn lại 35,0% (71 cán bộ) mới chỉ làm chủ nhiệm cấp Cơ sở và 10,3% (21 cán bộ) chưa từng chủ trì đề tài, phản ánh sự thiếu hụt kinh nghiệm chủ trì các nhiệm vụ quy mô lớn.

Thứ hai, rào cản về thủ tục tài chính và mua sắm vật tư là điểm nghẽn nặng nề nhất. Có tới 97,5% (198 cán bộ) đánh giá mức chi cho nghiên cứu còn thấp với điểm mức độ khó khăn đạt 3,9 trên thang điểm 5. Đồng thời, 93,6% (190 cán bộ) khẳng định thủ tục thanh quyết toán kinh phí quá phức tạp (điểm khó khăn 3,8/5) và 84,7% (172 cán bộ) gặp bế tắc trong khâu mua sắm hóa chất, sinh phẩm phục vụ thí nghiệm (điểm khó khăn 3,6/5).

Thứ ba, tỷ lệ thương mại hóa và tiếp tục nhận tài trợ còn rất thấp. Chỉ có 11,8% (24 cán bộ) từng tham gia hội chợ công nghệ hoặc đăng ký bảo hộ sáng kiến; tỷ lệ công trình được tiếp tục cấp kinh phí mở rộng chỉ dao động từ 7,9% đến 11,8%. Hiệu quả tuyển chọn đề tài năm 2009 đạt tỷ lệ khiêm tốn khi chỉ có 4 trên 35 đề tài đề xuất cấp Bộ được duyệt (chiếm 11,4%) và 3 trên 11 đề tài cơ bản gửi Quỹ Quốc gia được phê duyệt (chiếm 27,3%).

Thứ tư, công tác phối hợp và hạ tầng nghiên cứu chưa đồng bộ. Có 86,7% (176 cán bộ) phản ánh tình trạng thiếu thốn, lạc hậu của trang thiết bị (điểm khó khăn 3,4/5). Việc vận hành 4 trung tâm labo trọng điểm (Y sinh học, Gen - Protein, Môi trường, Miễn dịch học) còn thiếu cơ chế dùng chung và hạch toán dịch vụ rõ ràng giữa các bộ môn lâm sàng và cơ sở.

Thảo luận kết quả

Thực trạng khó khăn được phản ánh rõ rệt qua sự khác biệt giữa các nhóm học vị và vai trò nghiên cứu. Nhóm chủ nhiệm là thạc sĩ và tiến sĩ trẻ thường đảm nhận vị trí thư ký đề tài nên chịu áp lực thủ tục hành chính cao hơn đáng kể với điểm khó khăn về thanh quyết toán đạt 3,8/5 và mua sắm hóa chất đạt từ 3,7 đến 4,0/5, cao hơn nhóm Giáo sư và Phó Giáo sư (3,5/5).

Dữ liệu nghiên cứu được hệ thống hóa rõ ràng thông qua bảng phân tích điểm trung bình khó khăn theo kinh nghiệm nghiên cứu và biểu đồ tăng trưởng kinh phí khoa học công nghệ giai đoạn 2008 - 2010. Biểu đồ cho thấy kinh phí cấp Nhà nước tăng mạnh từ 300 triệu đồng năm 2008 lên 4.800 triệu đồng năm 2010, song kinh phí cấp Bộ lại sụt giảm từ 6.050 triệu đồng xuống còn 3.350 triệu đồng. Điều này chứng minh rằng nếu không có quy trình quản lý hồ sơ chuyên nghiệp, nhà trường sẽ đánh mất ưu thế trong các vòng tuyển chọn cạnh tranh cấp Bộ và Nhà nước.

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng trên bắt nguồn từ việc thiếu vắng một quy trình quản lý chuẩn hóa. Khảo sát chỉ ra 46,2% cán bộ đề nghị Phòng Quản lý Nghiên cứu khoa học cần thông báo kịp thời kế hoạch tuyển chọn bằng văn bản; 41,5% yêu cầu hỗ trợ tư vấn lập đề cương; 40,0% đề nghị ban hành quy trình cụ thể công khai trên website trường và 43,2% yêu cầu Nhà trường ban hành hướng dẫn đồng bộ liên phòng ban. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu của Ninh Đức Nhận và Trần Khánh Đức khi khẳng định quản lý chất lượng nghiên cứu đại học phải bắt đầu từ việc chuẩn hóa công cụ quản lý và cơ chế phối hợp tác nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm nâng cao toàn diện chất lượng quản lý nghiên cứu khoa học tại Trường Đại học Y Hà Nội:

1. Chuẩn hóa và ban hành hệ thống quy trình quản lý dòng chảy đề tài theo 3 cấp quản lý: Ban Giám hiệu ký quyết định ban hành và áp dụng khung quy trình chuẩn cho đề tài cấp Nhà nước, cấp Bộ và cấp Cơ sở. Mục tiêu giảm 50% thời gian xử lý thủ tục hành chính, bảo đảm 100% hồ sơ nghiên cứu có bộ 4 bảng kiểm giám sát tiến độ (thuyết minh, triển khai, nghiệm thu, thanh lý). Thời gian triển khai hoàn thành trong quý 4 năm 2012, do Phòng Quản lý Nghiên cứu khoa học chủ trì thực hiện.

2. Xây dựng cổng thông tin quản lý khoa học công nghệ trực tuyến và số hóa văn bản: Số hóa 100% các biểu mẫu, hướng dẫn pháp lý và quy trình tuyển chọn trên hệ thống mạng nội bộ LAN và cổng thông tin điện tử của trường. Mục tiêu giúp 100% cán bộ tra cứu nhanh chóng, giảm 90% các lỗi sai sót hồ sơ giấy tờ khi đăng ký tuyển chọn. Thời gian thực hiện trong 6 tháng đầu năm 2013, do Trung tâm Công nghệ thông tin Y học phối hợp với Phòng Quản lý Nghiên cứu khoa học đảm trách.

3. Đổi mới cơ chế quản lý tài chính, phân định rõ danh mục khoán chi và mua sắm vật tư: Phòng Tài chính Kế toán và Phòng Vật tư Trang thiết bị phối hợp xây dựng văn bản hướng dẫn cụ thể về chế độ khoán chi cho đề tài theo đúng quy định nhà nước. Giải pháp này giúp tháo gỡ khó khăn thanh quyết toán cho 93,6% cán bộ, bảo đảm giải ngân đúng tiến độ 100% các nguồn kinh phí nghiên cứu từ năm học 2012 - 2013.

4. Thiết lập cơ chế liên kết và vận hành dịch vụ có thu tại 4 trung tâm labo chuyên sâu: Ban Giám hiệu ban hành quy chế dùng chung trang thiết bị giữa các bộ môn cơ bản, lâm sàng và cộng đồng; cho phép các labo thực hiện các xét nghiệm dịch vụ có thu để tạo nguồn kinh phí bảo dưỡng máy móc. Mục tiêu nâng công suất sử dụng trang thiết bị lên trên 80%, trích lập tối thiểu 15% doanh thu để tái đầu tư hóa chất từ giai đoạn 2013 - 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, Ban Giám hiệu và lãnh đạo các phòng chức năng tại các trường đại học khối khoa học sức khỏe: Tài liệu cung cấp cơ sở khoa học và bộ công cụ thực chứng để tái cấu trúc bộ máy quản lý khoa học, tối ưu hóa việc quản lý nguồn ngân sách 14,835 tỷ đồng và xây dựng chiến lược phát triển khoa học công nghệ dài hạn.

Thứ hai, các chủ nhiệm đề tài, giảng viên, bác sĩ và nghiên cứu sinh y học: Bản luận văn cung cấp cẩm nang chi tiết về các bước chuẩn bị hồ sơ tuyển chọn, kỹ năng quản trị tiến độ và bộ bảng kiểm 4 giai đoạn giúp hạn chế tối đa sai sót hành chính khi chủ trì đề tài các cấp.

Thứ ba, cán bộ chuyên trách công tác quản lý khoa học, tài chính kế toán và vật tư y tế: Luận văn đưa ra giải pháp tháo gỡ các vướng mắc pháp lý về mua sắm hóa chất, khoán chi tài chính và nghiệm thu thanh lý hợp đồng khoa học công nghệ theo chuẩn mực quy định.

Thứ tư, các nhà nghiên cứu chính sách giáo dục đại học và quản lý khoa học công nghệ: Dữ liệu phân tích định lượng từ 203 nhà khoa học y khoa là nguồn tài liệu tham khảo quý giá để xây dựng các mô hình quản lý chất lượng nghiên cứu tương thích cho hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong quản lý nghiên cứu tại Trường Đại học Y Hà Nội? Luận văn giải quyết tình trạng thiếu đồng bộ và rườm rà trong quản lý khoa học bằng việc chuẩn hóa khung quy trình quản lý dòng chảy cho 3 cấp đề tài (Nhà nước, Bộ, Cơ sở) theo tiêu chuẩn TQM, giúp quản lý minh bạch nguồn kinh phí 14,835 tỷ đồng và tối ưu hóa thời gian thực hiện nghiên cứu.

Khảo sát thực tế trong luận văn được tiến hành trên quy mô và đối tượng nào? Khảo sát được thực hiện trên cỡ mẫu 203 cán bộ nghiên cứu trực tiếp tại trường, trong đó có 188 tiến sĩ (gồm 73 Giáo sư, Phó Giáo sư) và 15 thạc sĩ; bao gồm 111 cán bộ đã từng chủ nhiệm đề tài cấp Bộ, Nhà nước và 71 cán bộ chủ nhiệm cấp Cơ sở.

Những khó khăn lớn nhất mà các nhà khoa học y khoa gặp phải khi làm đề tài là gì? Có 3 khó khăn lớn nhất: 97,5% cán bộ phản ánh mức kinh phí nghiên cứu còn thấp (điểm 3,9/5); 93,6% gặp trở ngại lớn với thủ tục thanh quyết toán phức tạp (điểm 3,8/5) và 84,7% cán bộ gặp bế tắc trong thủ tục mua sắm hóa chất, sinh phẩm thí nghiệm.

Khung quy trình quản lý mới mang lại những cải tiến đột phá nào cho nhà trường? Khung quy trình thiết lập các sơ đồ dòng chảy rõ ràng, phân định trách nhiệm từng phòng ban và tích hợp bộ 4 bảng kiểm cho từng giai đoạn, giúp rút ngắn 50% thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao tỷ lệ trúng tuyển đề tài cấp Bộ vượt mốc 11,4% của năm 2009.

Mô hình quản lý chất lượng đồng bộ TQM được ứng dụng cụ thể như thế nào trong quy trình nghiên cứu? Mô hình TQM và chu trình 4 bước PDCA được vận hành khép kín từ khâu lập kế hoạch (Plan), thực hiện tuyển chọn và nghiên cứu (Do), kiểm soát tiến độ định kỳ (Check), đến đánh giá nghiệm thu và điều chỉnh chính sách (Act), bảo đảm 100% sản phẩm trung gian đều được kiểm soát chất lượng.

Kết luận

• Chuẩn hóa thành công hệ thống quy trình quản lý nghiên cứu khoa học cho 3 cấp đề tài (Nhà nước, Bộ, Cơ sở) gắn liền với bộ 4 bảng kiểm giai đoạn thực thi.
• Phân tích thực chứng toàn diện trên 203 cán bộ khoa học, chỉ rõ 97,5% khó khăn về định mức kinh phí và 93,6% vướng mắc về thủ tục thanh quyết toán.
• Vận dụng sáng tạo lý thuyết quản lý chất lượng đồng bộ TQM và chu trình 4 bước PDCA vào thực tiễn quản lý khoa học công nghệ tại trường đại học y khoa.
• Xác lập lộ trình thực thi 4 nhóm giải pháp đồng bộ giai đoạn 2012 - 2015 nhằm số hóa hồ sơ và nâng cao công suất khai thác 4 labo trọng điểm lên trên 80%.
• Các cơ sở giáo dục đại học y dược và viện nghiên cứu cần nhanh chóng tham khảo, áp dụng khung quy trình chuẩn hóa này để tối ưu hóa nguồn lực và nâng tầm công bố khoa học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu. Phần thứ hai: Nội dung nghiên cứu. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận. Chƣơng 2: Đánh giá thực trạng công tác quản lý NCKH tại trƣờng ĐHYHN.

Chƣơng 3: Xây dựng qui trình quản lý đề tài/dự án NCKH tại trƣờng ĐHYHN. Phần thứ ba: Kết luận và khuyến nghị. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Các khái niệm cơ bản 1.

Khoa học Có nhiều định nghĩa về khoa học: - Khoa học đƣợc hiểu là hệ thống tri thức về mọi qui luật của vật chất và sự vận động của vật chất, những qui luật của tự nhiên, xã hội, tƣ duy [23]. - Khoa học là hệ thống tri thức về các hiện tƣợng, sự vật, qui luật của tự nhiên, xã hội và tƣ duy [34]. Hệ thống tri thức đƣợc hiểu là tri thức khoa học. Khác với tri thức kinh nghiệm, tri thức khoa học là những đƣợc hiểu biết đƣợc tích lũy một cách hệ thống nhờ hoạt động đƣợc vạch sẵn theo một mục tiêu xác định và đƣợc tiến hành dựa trên những phƣơng pháp khoa học.

Tri thức khoa học là sự tổng kết những tập hợp số liệu và sự kiện ngẫu nhiên, rời rạc để khái quát hóa thành cơ sở lý thuyết về các liên hệ bản chất, nó đƣợc tổ chức trong khuôn khổ các bộ môn khoa học. - Khoa học là một hình thái ý thức xã hội, đƣợc hình thành và phát triển trong quá trình con ngƣời nhận thức và cải tạo tự nhiên, phát triển xã hội và tự hoàn thiện chính bản thân con ngƣời. Hoạt động nghiên cứu nhằm mục đích sản xuất ra những tri thức mới về tự nhiên, xã hội, tƣ duy và bao gồm tất cả những điều kiện, những yếu tố của sự sản xuất này là: nhà khoa học, cơ quan khoa học, phƣơng pháp, thông tin khoa học [32]. Khoa học tập hợp những tri thức đã đƣợc nghiên cứu, đƣợc tích lũy, hệ thống hóa về qui luật tự nhiên, xã hội và tƣ duy.

Khoa học còn là tập hợp các phƣơng pháp, phƣơng tiện và lực lƣợng đƣợc ứng dụng và các quá trình nghiên cứu nhằm đạt đƣợc những kết quả thực tiễn. Với tƣ cách là hệ thống tri thức khoa học là một phần văn hóa nhân loại. Nghiên cứu khoa học Từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, các nhà nghiên cứu đã đƣa ra những định nghĩa quan niệm về NCKH. Hoạt động NCKH nhằm hai mục đích cơ bản: Nhận thức thế giới và cải tạo thế giới.

Hai mục đích đó đƣợc thực hiện thông qua những chức năng cụ thể mô tả, giải thích, dự báo và sáng tạo. Một số định nghĩa tiêu biểu: 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - NCKH là một quá trình nghiên cứu hiện thực khách quan, phát hiện ra những hiểu biết mới mang tính qui luật, có tính chân lý hoặc tìm ra đƣợc những qui luật mới, chân lý mới trong hiện thực đó. - NCKH là hoạt động nhận thức có đặc trƣng tạo ra giá trị nhận thức mới trƣớc đó không ai biết, để giải quyết mâu thuẫn giữa một bên là những điều chƣa ai biết mới nảy sinh và một bên là những hiểu biết đã có. Những giá trị nhận thức mới đó sẽ giúp loài ngƣời đi sâu vào bản chất, qui luật thế giới và do đó nâng cao năng lực nhận thức và cải tạo thế giới của loài ngƣời và năng lực tập thể của xã hội.

NCKH có tác dụng bổ sung, hoàn chỉnh và phát triển khoa học [26]. - NCKH là hoạt động có mục đích, có kế hoạch đƣợc tổ chức chặt chẽ của nhà khoa học nhằm khám phá ra bản chất và qui luật của thế giới khách quan và vận dụng chúng vào cải tạo thế giới [44]. - NCKH là một hoạt động xã hội, hƣớng vào việc tìm kiếm những điều khoa học chƣa biết; hoặc là phát hiện bản chất của sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới hoặc là sáng tạo phƣơng pháp mới và phƣơng tiện kỹ thuật để cải tạo thế giới [23]. - NCKH là một hoạt động sáng tạo và phức tạp của các nhà khoa học nhằm nhận thức thế giới và cải tạo thế giới [38].

- NCKH là hoạt động phát hiện tìm hiểu các hiện tƣợng sự vật, qui luật tự nhiên, xã hội và tƣ duy; sáng tạo các giải pháp nhằm ứng dụng vao thực tiễn. NCKH gồm NCCB, NCƢD, NCTK [34]. Từ các góc độ khác nhau, mỗi định nghĩa có nhấn mạnh một khía cạnh, làm nổi lên một trọng tâm làm cho việc nhận thức về NCKH trở nên sâu sắc hơn, có những điểm tƣơng đồng trong các định nghĩa trên về các đặc điểm của NCKH: - NCKH là một dạng hoạt động đặc biệt, đó là hoạt động nhận thức thế giới có tổ chức, có kế hoạch do các nhà khoa học thực hiện. - Đối tƣợng NCKH là những sự kiện, hiện tƣợng của thế giới khách quan mà loài ngƣời chƣa đủ kiến thức để giải thích.

- Mục đích NCKH là phát hiện ra bản chất và các qui luật vận động của thế giới vận dụng vào việc cải tạo thế giới phục vụ cho cuộc sống con ngƣời thông qua những chức năng cụ thể: mô tả, giải thích, dự báo và sáng tạo. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Sản phẩm của NCKH là hệ thống trí thức mới, hệ thống chân lý khách quan, đã đƣợc kiểm nghiệm bằng các phƣơng pháp khác nhau. - NCKH là hoạt động đƣợc tiến hành bằng một hệ thống các giải pháp, phƣơng pháp, thủ thuật với những phƣơng tiện kỹ thuật hỗ trợ. - Đặc điểm của NCKH: Tính mới, tính thông tin, tính rủi ro, tính tin cậy, tính khách quan, tính kế thừa, tính cá nhân và tính phi kinh tế.

Qua những đặc điểm trên cho thấy: NCKH là một dạng hoạt động đặc biệt, có tổ chức, có mục tiêu của các nhà khoa học đƣợc tiến hành bằng hệ thống phƣơng pháp, phƣơng tiện kỹ thuật hiện đại, nhằm phát hiện bản chất qui luật thế giới, sáng tạo ra hệ thống tri thức mới, hệ thống chân lý khách quan đƣợc vận dụng vào cải tạo thế giới phục vụ đời sống kinh tế xã hội của con ngƣời. Hoạt động KH&CN là sản xuất tri thức nó khác với các hoạt động sản xuất vật chất, nó có những đặc điểm: - Chuyển dịch khoa học (là đặc trưng quan trọng của phát triển KH&CN hiện đại); - Linh hoạt, uyển chuyển (do đặc điểm tự thân lao động KH&CN quyết định); - Độ tự do của bản thân lao động KH&CN. * Đề tài: Đề tài là một hình thức tổ chức NCKH đƣợc đặc trƣng bởi một nhiệm vụ NCKH và do một ngƣời hay một nhóm ngƣời thực hiện. Đề tài NCKH phải có các điều kiện: Sự vật cần nghiên cứu là vấn đề mới chƣa đƣợc biết đến, chƣa ai nghiên cứu hoặc chƣa ai công bố kết quả nghiên cứu.

Khi đề tài NCKH hoàn thành sẽ cung cấp những thông tin có giá trị khoa học về lý thuyết/ ứng dụng hoặc cả lý thuyết và ứng dụng. Đề tài NCKH có tính cấp thiết đối với lý luận và thực tiễn, phải có tính mới , khi giải quyết đƣợc đề tài sẽ làm cho khoa học phát triển, bổ sung vào kho tàng tri thức những thông tin mới. Có nhiều cách phân loại đề tài NCKH - Phân loại theo cấp quản lý: + Đề tài cấp Nhà nƣớc: là đề tài do cấp Trung ƣơng quản lý, cơ quan quản lý trực tiếp toàn diện là Bộ KH&CN. Các đề tài cấp Nhà nƣớc là những nhiệm vụ kế hoạch KH&CN có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế quốc dân, củng cố quốc phòng và nâng cao đời sống nhân dân.

13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Đề tài cấp Bộ: là đề tài do Bộ chủ quản/ cơ quan ngang Bộ trực tiếp quản lý toàn diện. Các đề tài cấp Bộ thực hiện những nhiệm vụ KH&CN có ý nghĩa quan trọng đối với các Bộ, Ngành, Tỉnh, Thành phố cần phải giải quyết nhằm phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đời sống của nhân dân và củng cố quốc phòng trong địa phƣơng. + Đề tài cấp Cơ sở: là đề tài do cơ sở trực tiếp quản lý. - Phân loại theo phạm vi tác động, mức độ đầu tƣ về kinh phí cho nghiên cứu: + Đề tài: định hƣớng vào việc trả lời những câu hỏi về ý nghĩa học thuật, có thể chƣa quan tâm nhiều đến việc hiện thực hóa trong hoạt động thực tế.

- Phân loại theo đào tạo: + Luận án nghiên cứu sinh (tiến sỹ): Luận án tiến sỹ trình bày có hệ thống một vấn đề khoa học của nghiên cứu sinh để bảo vệ giành học vị tiến sỹ. + Luận văn thạc sỹ: Luận văn thạc sỹ trình bày có hệ thống một vấn đề khoa học của học viên cao học để bảo vệ giành học vị thạc sỹ. + Luận văn tốt nghiệp: là chuyên khảo tổng hợp sau khi kết thúc chƣơng trình đại học để bảo vệ lấy bằng tốt nghiệp đại học, nó đƣợc gọi là đề tài nghiên cứu khi đảm bảo những đặc trƣng của một công trình NCKH. (gọi là đồ án tốt nghiệp đối với những ngành nghiên cứu về khoa học kỹ thuật; luận văn cử nhân đối với những ngành nghiên cứu về khoa học xã hội và nhân văn) - Phân loại theo tính chất sản phẩm NCKH Theo tính chất của sản phẩm NCKH, thông thƣờng, ngƣời ta phân chia NCKH thành 3 loại [23]: + Nghiên cứu cơ bản: là những nghiên cứu nhằm phát hiện thuộc tính, cấu trúc, động thái các sự vật.

Kết quả nghiên cứu cơ bản có thể là các khám phá, phát hiện, phát minh, dẫn tới hình thành một hệ thống lý thuyết mới. Có nghiên cứu cơ bản thuần túy và nghiên cứu cơ bản định hƣớng (nghiên cứu nền tảng và nghiên cứu chuyên đề). + Nghiên cứu ứng dụng: là sự vận dụng quy luật đƣợc phát hiện từ nghiên cứu cơ bản để giải thích một sự vật hoặc tạo ra những nguyên lý mới về các giải pháp. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Triển khai thực nghiệm: gọi tắt là triển khai, là sự vận dụng các lý thuyết để đƣa ra các vật mẫu và công nghệ sản xuất vật mẫu với những tham số khả thi về kỹ thuật.

Nói đến nghiên cứu và triển khai là để nói nên một cách phân loại NCKH. Trong trƣờng hợp này NC&TK đƣợc phân loại theo các giai đoạn của NCKH. Hoạt động triển khai gồm 3 giai đoạn: - Tạo mẫu: Kết quả nghiên cứu tạo ra các vật mẫu hoặc các sản phẩm mẫu, thƣờng là đơn chiếc, có tính năng hoặc hiệu quả kinh tế - kỹ thuật vƣợt trội so với các sản phẩm cùng loại hiện hành.