MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong số các loài thực vật thuộc họ Araceae được trồng, chi Alocasia được coi là một trong những loài yêu thích của cả những nhà sưu tập và những người làm cảnh trên khắp thế giới. Việc nhân giống không phù hợp với các loài Alocasia dễ gây ra việc các loài đó bị tuyệt. Việc nhân giống các loại cây mong muốn thông qua nuôi cấy mô sẽ đóng vai trò như một công cụ mạnh mẽ để bảo tồn các loài cây này.
Cây môn rồng hồng có những chiếc lá rộng và những đường gân sâu trông giống như vảy rồng, mặt dưới của lá có màu đỏ tía và thân cây có màu hồng tuyệt đẹp. Cây môn rồng hồng được trồng phổ biến vì nó có ý nghĩa phong thủy sâu sắc. Trong tiếng Trung, “màu hồng” là màu của sự “may mắn” và “môn” tượng trưng cho “gia môn phú quý”, do đó nhiều gia đình trồng môn rồng hồng trong nhà với hy vọng mang lại may mắn, tài lộc cho bản thân và gia đình của mình. Đối với những người đang kinh doanh, nên đặt một chậu cây môn rồng hồng nơi bàn làm việc của mình hoặc quầy lễ tân của công ty.
Không những để trang trí cho khu vực làm việc rực rỡ hơn, mà còn có tác dụng như “mèo thần tài” vẫy gọi sự thuận lợi và tài lộc đến rất hiệu quả. Khi trồng một chậu cây môn rồng hồng trong gia đình sẽ có tác dụng lọc khí rất hiệu quả, lá của cây hấp thụ được nhiều bụi bẩn cũng như là những nguồn năng lượng tiêu cực của không gian sống và trả lại bầu không khí trong lành cho gia đình bạn. Do đó, cây môn rồng hồng đang rất được ưa chuộng được chọn làm cây trang trí trong nhà, phòng làm việc.Để tôn thêm vẻ đẹp quý phái của của loài kiểng lá. Cây môn rồng hồng mới du nhập về Việt Nam nhưng hiện nay các phương pháp nhân giống truyền thống cây môn rồng hồng chưa mang lại được lợi ích 1 cao.
Thời gian nhân giống lâu và số lượng cây nhân giống đạt được thấp. Để khắc phục tình trạng đó các nhà khoa học đã nghiên cứu phương pháp nhân giống bằng nuôi cấy mô in vitro. Kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật có thể giải quyết được các vấn đề khó khăn hiện nay với cây môn rồng hồng, áp dụng kỹ thuật này sẽ tạo ra được giống cây con khoẻ mạnh, giảm thiểu khả năng nhiễm bệnh trong quá trình nuôi cấy, đảm bảo cho cây tăng trưởng tốt. Cây con trong nuôi cấy mô được giữ trong môi trường phòng thí nghiệm và thích ứng từ từ với điều kiện thời tiết tự nhiên.
Đây là cách tốt nhất và nhanh nhất để nhân giống cây trồng với số lượng lớn và chất lượng tốt. Với mục tiêu đẩy mạnh việc nuôi cấy và sản xuất trên quy mô lớn, tôi thực hiện đề tài: “Xây dựng quy trình nhân nhanh in vitro cây môn rồng hồng (Alocasia lowii “Grandis”)”. Mục đích Xây dựng được quy trình nhân nhanh in vitro cây môn rồng hồng cho chất lượng ổn định, hệ số nhân cao. Yêu cầu Xác định được môi trường nhân nhanh cây môn rồng hồng thích hợp.
Xác định được môi trường ra rễ tạo cây hoàn chỉnh của cây môn rồng hồng. Xác định giá thể và thời gian ra cây thích hợp nhất đối với cây môn rồng hồng. 2 PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Giới thiệu chung về cây môn rồng hồng Hình 1. 1 Cây môn rồng hồng (Nguồn Planthelp.me, 2020) Cây môn rồng hồng thường được tìm thấy nhiều nhất ở các vùng nhiệt đới cũng như cận nhiệt đới của Châu Á và Đông Úc.
Tuy nhiên, chúng được trồng và nhân giống rộng rãi trên khắp thế giới. Những địa điểm có nhiều độ ẩm và nhiệt độ ấm áp sẽ chăm sóc loài này tốt hơn những vùng lạnh hơn trên thế giới. Với những chiếc lá rộng và những đường gân sâu trông giống như vảy rồng, mặt dưới của lá có màu đỏ tía, và thân cây có màu hồng tuyệt đẹp, loài này được đặt tên là Alocasia Pink Dragon. 3 Cây môn rồng hồng thuộc chi Alocasia là một chi thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae).
Chi này gồm có 79 loài, đặc hữu đối với vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới trải dài từ châu Á đến đông Úc. Các loài trong chi này phân bố rộng khắp trên thế giới. Họ Ráy (Araceae) có khoảng 150 loài ở Việt Nam trong đó có nhiều loài được nhập trồng làm kiểng. Họ này gồm những cây thảo có thân rễ hình củ, thân nạc hoặc dây leo bám.
Hoa có dạng mo đặc trưng.2 Vị trí, phân loại, đặc điểm thực vật học của Alocasia pink dragon 2.1 Vị trí, phân loại của Alocasia pink dragon Tên khoa học: Alocasia lowii ‘Grandis’ Tên thường gọi: Alocasia Pink Dragon Giới Plantae Không phân hạng Angiospermae Không phân hạng Monocots Bộ Alismantales Họ Areaece Chi Alocasia 4 Cây môn rồng hồng thuộc chi Alocasia_một chi thực vật có hoa thân rễ hoặc thân củ , lá rộng, sống lâu năm ,thuộc họ Araceae. Có khoảng 97 loài được nhận biết có nguồn gốc từ châu Á nhiệt đới và cận nhiệt đới và miền đông Australia. Trên khắp thế giới, nhiều nhà trồng trọt và nghiên cứu về các loài Alocasia cũng như chọn tạo các dòng, giống mới phục vụ nhu cầu của con người 2.2 Đặc điểm thực vật học của môn rồng hồng Tán lá và thân cây Cây môn rồng hồng rất được yêu thích vì vẻ ngoài nhiệt đới và tán lá rộng. Lá hơi cong, bóng, sẫm.
lá có màu xanh lá cây với vân sáng màu ở khắp mọi nơi trên bề mặt nhẵn. Những chiếc lá có mặt dưới màu đỏ tía và mọc trên những cuống lá màu hồng. Những chiếc lá này có thể phát triển lớn tới 50 cm. Thường xanh Cây môn rồng hồng có tán lá xanh quanh năm, cây luôn duy trì được màu xanh quanh năm, hình dạng cây không thay đổi.
Chiều cao cây, độ dài tán lá Trong điều kiện tốt, môn rồng hồng có thể phát triển chiều cao lên đến 1,2 mét và có thể lan rộng tới 80 cm. Những phép đo này làm cho chúng trở thành một loại cây để trưng bày xung quanh các bối cảnh trong nhà. Nhiệt độ thích hợp Cây môn rồng hồng thích hợp sinh trưởng phát triển mạnh trong thời tiết ấm. Nên để cây ở một vị trí thích hợp, nhiệt độ ấm áp và tránh để cây tiếp xúc trực tiếp với nhiệt độ khắc nghiệt như trước máy điều hòa không khí, quạt thông gió hoặc cửa sổ đang mở.
Chịu độ ẩm Cây môn rồng hồng có khả năng chịu ẩm cao. Thích hợp tưới nhiều nước và trồng ở nơi có nồng độ không khí cao. 5 Chống khô hạn Xem xét mức độ ưa ẩm cây môn rồng hồng sẽ không phát triển tốt trong điều kiện khô hạn, thiếu nước. Cần cung cấp đủ nước và đáp ứng kỹ lưỡng về các biện pháp tưới cây.
Kháng bệnh và sâu bệnh Cây môn rồng hồng không có khả năng kháng bệnh hoặc sâu bệnh. Các bệnh thường gặp ở cây là đốm lá, thân và thối rễ, rệp sáp. Để cây không mắc bệnh và phát triển tốt phải đảm bảo không có bụi hoặc hơi ẩm bám trên và xung quanh. Trong trường hợp bị bệnh, cách ly cây và phun thuốc diệt nấm và thuốc trừ sâu thương mại.
Hoặc có thể phải cắt tỉa và loại bỏ những phần chết và bệnh của cây. Sự phát triển Tốc độ phát triển của cây môn rồng hồng khá nhanh. Tuy nhiên, vẫn phụ thuộc vào lượng chất dinh dưỡng được chăm sóc cho cây. Chăm sóc Cây môn rồng hồng có thể sống lâu năm, dễ chăm sóc và không yêu cầu bất kỳ quy trình chăm sóc cầu kì, phức tạp.
Loài này, giống như tất cả các loài thực vật Alocasia khác, đi vào trạng thái ngủ đông trong mùa đông. Không cần tưới quá nhiều nước, tránh nhân giống và cắt tỉa cây vào mùa đông. Các phương pháp nhân giống các cây loài Alocasia trong họ Ráy - Nhân giống bằng phương pháp tách cây con, cụm rễ và củ: Họ Ráy (Araceae) thường xuyên phát triển cây con ở gốc cây mẹ nên thường được nhân giống chủ yếu bằng các phương pháp tách cây con, cụm rễ và củ. Nên thực hiện vào cuối xuân đầu hè, khi cây bắt đầu tiến vào thời kỳ sinh trưởng.
Khi tách cần tạo độ ẩm cho giá thể để dễ dàng tách cây ra khỏi chậu. Vì họ thường mọc rễ thành từng cụm nên cần cẩn thận tách cụm rễ con ra khỏi rễ chính bằng tay hoặc dao đã sát khuẩn, tránh gây tổn thương cho cây. Cuối cùng trồng cây con vào giá thể và chậu thích hợp, tưới nước bằng cách phun sương và chăm sóc cây như bình thường. Sau khoảng 2 tuần cây con mọc rễ và phát triển tốt.
Đây là một phương pháp nhân giống được sử dụng phổ biến và rộng rãi. 6 Tuy nhiên cách nhân giống này lại dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố ngoại cảnh như điều kiện môi trường, cây con có thể dễ bị nhiễm bệnh, mang theo mầm bệnh từ cây mẹ hoặc không mang những tính trạng tốt của cây mẹ gây nên chất lượng cây con giảm. - Nhân giống bằng phương pháp thuỷ sinh: Phương pháp này khá đơn giản, cắt tỉa ngọn cây con đã có rễ và tầm 5-7 lá rồi gắn vào giá thể. Cây phát triển tốt trong điều kiện nhiệt độ 18 đến 30 độ C, độ pH từ 5.
Thường xuyên thay nước cho cây để dễ dàng cung cấp oxi cho cây phát triển. Tuy nhiên nếu chăm không đúng cách thì rất dễ gây ra tình trạng rễ cây bị thối rữa, rụng lá và dẫn đến cây bị chết. - Nhân giống in vitro: Phương pháp nhân giống in vitro có thể kiểm soát được dịch bệnh cây trồng (loại bỏ hoàn toàn cá thể mang mầm bệnh) và kiểm soát được chất lượng giống thông qua kiểm soát kiểu gen của cây bố mẹ làm mẫu nuôi cấy. Nhân giống trong phòng thí nghiệm ít phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên bên ngoài.
Cây con được sản xuất hàng loạt, đồng nhất về mặt di truyền, có sự đồng đều về hình thái. Tuy có yêu cầu về kỹ thuật, máy móc và chi phí cao nhưng với yêu cầu về số lượng và chất lượng cây giống hiện nay thì nhân giống in vitro là một lựa chọn vô cùng hợp lý khi có thể đáp ứng các yêu cầu của người tiêu dùng hiện nay. Một số nghiên cứu về nuôi cấy mô các loài Alocasia.1 Một số nghiên cứu trên thế giới Alocasia, một trong những chi đa dạng về hình thái nhất trong họ Ráy (Araceae), bao gồm khoảng 100 loài (Boyce, 2008). Các loài Alocasia được nhân giống thông thường thông qua hạt và thân cây.