Nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố đến nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn Gerbera jameanii

Nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố đến nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn Gerbera jameanii Bolus, góp phần nâng cao chất lượng giống.

• Tác giả: Tạ Ngọc Mai
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Thu Hương
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Công nghệ sinh học
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố đến nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn (Gerbera jameanii)
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• I. PHẦN I: MỞ ĐẦU
• I.1. Mục đích và yêu cầu
• II. PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• II.1. Nguồn gốc, phân loại và đặc điểm thực vật học của hoa đồng tiền
• II.1.1. Nguồn gốc, vị trí, phân loại
• II.1.2. Đặc điểm thực vật học của hoa đồng tiền
• II.1.2.1. Thân, lá
• II.1.2.2. Rễ
• II.1.2.3. Hoa
• II.1.2.4. Quả
• II.1.3. Nhân giống hoa đồng tiền
• II.1.3.1. Nhân giống bằng hạt
• II.1.3.2. Phƣơng pháp tách cây
• II.1.3.3. Chọn tạo giống đồng tiền
• II.1.3.3.1. Phƣơng pháp chọn dòng vô tính
• II.1.3.4. Phƣơng pháp lai hữu tính
• II.1.4. Kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa đồng tiền
• II.1.4.1. Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh
• II.1.4.1.1. Nhiệt độ
• II.1.4.1.2. Ánh sáng
• II.1.4.1.3. Ẩm độ
• II.1.4.1.4. Đất
• II.1.4.1.5. Chất dinh dưỡng
• III. PHẦN III: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• III.1. Nội dung nghiên cứu và phƣơng pháp nghiên cứu
• III.1.1. Nội dung 1: Giai đoạn nhân nhanh cụm chồi
• III.1.2. Nội dung 2: Giai đoạn tạo cây hoàn chỉnh
• III.1.3. Nội dung 3: Giai đoạn vƣờn ƣơm
• III.2. Phƣơng pháp nghiên cứu và phƣơng pháp xử lý số liệu
• III.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• IV. PHẦN IV: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• IV.1. Giai đoạn nhân nhanh chồi hoa đồng tiền lùn in vitro
• IV.1.1. Ảnh hƣởng của BA đến khả năng nhân nhanh chồi in vitro hoa đồng tiền lùn
• IV.1.2. Ảnh hƣởng của Kinetin đến khả năng nhân nhanh chồi in vitro hoa đồng tiền lùn
• IV.1.3. Ảnh hƣởng phối hợp của BA và nƣớc dừa tới sự nhân nhanh của chồi hoa đồng tiền
• IV.2. Giai đoạn tạo cây hoàn chỉnh hoa đồng tiền lùn
• IV.2.1. Ảnh hƣởng của α-NAA đến sự tạo rễ của chồi in vitro hoa đồng tiền lùn
• IV.2.2. Ảnh hƣởng của IBA đến sự tạo rễ của chồi in vitro hoa đồng tiền lùn
• IV.2.3. Ảnh hƣởng của than hoạt tính đến sự tạo rễ của chồi in vitro hoa đồng tiền lùn
• IV.3. Giai đoạn vƣờn ƣơm của cây đồng tiền lùn sau nuôi cấy mô
• V. PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn

Nghiên cứu nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn (Gerbera jameanii) đã trở thành một lĩnh vực quan trọng trong nông nghiệp hiện đại. Kỹ thuật này không chỉ giúp tăng cường sản lượng mà còn đảm bảo chất lượng giống cây trồng. Hoa đồng tiền lùn được ưa chuộng nhờ vào vẻ đẹp và khả năng sinh trưởng tốt. Việc áp dụng công nghệ sinh học trong nhân giống đã mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành trồng hoa.

1.1. Đặc điểm sinh học của hoa đồng tiền lùn

Hoa đồng tiền lùn có nguồn gốc từ Nam Phi, thuộc họ Cúc. Đặc điểm nổi bật của loài này là màu sắc đa dạng và khả năng ra hoa quanh năm. Cây có chiều cao từ 30-50 cm, với lá hình lông chim và hoa hình đầu. Đặc điểm này làm cho hoa đồng tiền lùn trở thành lựa chọn lý tưởng cho trang trí.

1.2. Lợi ích của nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn

Nhân giống in vitro giúp tạo ra số lượng lớn cây giống trong thời gian ngắn, đồng thời đảm bảo cây giống sạch bệnh. Kỹ thuật này cũng giúp giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng hoa.

II. Thách thức trong nghiên cứu nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng nghiên cứu nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn cũng gặp phải một số thách thức. Các yếu tố như điều kiện môi trường, chất lượng giống và kỹ thuật nuôi cấy đều ảnh hưởng đến kết quả nhân giống. Việc tìm ra môi trường tối ưu cho sự phát triển của cây là một trong những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình nhân giống

Các yếu tố như pH, nồng độ chất dinh dưỡng và ánh sáng đều có tác động lớn đến khả năng nhân giống in vitro. Nghiên cứu cho thấy, môi trường nuôi cấy cần được điều chỉnh để phù hợp với từng giai đoạn phát triển của cây.

2.2. Khó khăn trong việc duy trì chất lượng giống

Việc duy trì chất lượng giống trong quá trình nhân giống in vitro là một thách thức lớn. Cần có các biện pháp kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt để đảm bảo cây giống không bị nhiễm bệnh và có khả năng sinh trưởng tốt.

III. Phương pháp nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn hiệu quả

Để đạt được kết quả tốt trong nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ tiên tiến. Việc lựa chọn môi trường nuôi cấy phù hợp và sử dụng các chất điều hòa sinh trưởng là rất quan trọng.

3.1. Môi trường nuôi cấy tối ưu cho hoa đồng tiền lùn

Môi trường MS với bổ sung saccarose và agar là lựa chọn phổ biến cho nhân giống in vitro. Nghiên cứu cho thấy, môi trường có pH 5.8 và nồng độ BA 0.5 mg/l cho kết quả nhân chồi tốt nhất.

3.2. Kỹ thuật sử dụng chất điều hòa sinh trưởng

Sử dụng các chất điều hòa sinh trưởng như BA và IBA có thể thúc đẩy quá trình nhân giống và ra rễ của chồi. Việc điều chỉnh nồng độ và thời gian sử dụng các chất này là rất quan trọng để đạt được hiệu quả cao.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn

Kết quả từ nghiên cứu nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn đã có nhiều ứng dụng thực tiễn trong sản xuất nông nghiệp. Việc áp dụng công nghệ này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng hoa, đáp ứng nhu cầu thị trường.

4.1. Tăng cường sản xuất hoa đồng tiền lùn

Nhờ vào kỹ thuật nhân giống in vitro, sản lượng hoa đồng tiền lùn đã tăng đáng kể. Các nhà vườn có thể cung cấp số lượng lớn cây giống cho thị trường, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ ngày càng cao.

4.2. Cải thiện chất lượng hoa đồng tiền lùn

Công nghệ nhân giống in vitro giúp tạo ra những giống hoa đồng tiền lùn có chất lượng tốt hơn, với màu sắc tươi sáng và thời gian nở lâu. Điều này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tăng cường sự cạnh tranh trên thị trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn đã mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành nông nghiệp. Với những kết quả đạt được, có thể khẳng định rằng kỹ thuật này sẽ tiếp tục phát triển và đóng góp tích cực vào việc nâng cao năng suất và chất lượng hoa đồng tiền lùn trong tương lai.

5.1. Tương lai của nghiên cứu nhân giống in vitro

Với sự phát triển của công nghệ sinh học, nghiên cứu nhân giống in vitro sẽ ngày càng được cải tiến. Các phương pháp mới sẽ được áp dụng để tối ưu hóa quy trình nhân giống, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

5.2. Định hướng phát triển bền vững cho hoa đồng tiền lùn

Định hướng phát triển bền vững cho hoa đồng tiền lùn cần được chú trọng. Việc áp dụng các biện pháp sinh học và công nghệ hiện đại sẽ giúp bảo vệ môi trường và nâng cao giá trị kinh tế cho người trồng hoa.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoa đồng tiền (Gerbera jamesonii Bolus), hay còn gọi là hoa mặt trời, hoa Phu Lăng, có nguồn gốc từ Nam Phi và là một trong mười loài hoa thương phẩm được tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới. Loài hoa này có màu sắc phong phú, hình thái cân đối, độ bền hoa kéo dài và mang ý nghĩa biểu trưng cho sự phát đạt, tươi sáng. Trong các nhóm đồng tiền, giống hoa đồng tiền lùn với kích thước nhỏ gọn, màu sắc rực rỡ đang được ưa chuộng để trồng trong chậu trang trí nội thất, khuôn viên và văn phòng.

Tuy nhiên, việc mở rộng sản xuất giống đồng tiền lùn tại Việt Nam đang gặp một số trở ngại thực tiễn:

• Nguồn hạt giống thương mại hoàn toàn phải nhập nội với giá thành cao (khoảng 9.000 đồng/hạt) do đặc tính khó tự thụ phấn và khả năng duy trì sức sống của hạt rất ngắn (chỉ từ 2 đến 3 tháng sau thu hái).
• Phương pháp nhân giống vô tính truyền thống bằng tách bụi có hệ số nhân thấp (sau 1 năm chỉ tách được 3–5 cây con), tốn nhiều công lao động và dễ làm lây lan các nguồn nấm bệnh truyền qua đất, khiến giống nhanh bị thoái hóa.

Kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật (in vitro) là giải pháp công nghệ sinh học cho phép tạo ra số lượng lớn cây giống sạch bệnh, đồng đều về mặt di truyền, duy trì được các đặc tính tốt của cây mẹ và hạ giá thành sản xuất. Nhằm hoàn thiện quy trình kỹ thuật nhân giống phục vụ sản xuất thực tiễn, đề tài "Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố đến nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn (Gerbera jamesonii Bolus)" được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu: Xác định ảnh hưởng của một số chất điều hòa sinh trưởng thực vật đến quá trình nhân giống in vitro cây hoa đồng tiền lùn nhằm tìm ra môi trường nuôi cấy và giá thể thích hợp nhất.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số chất điều tiết sinh trưởng (BA, Kinetin, nước dừa, $\alpha$-NAA) đến khả năng nhân nhanh của chồi hoa đồng tiền in vitro.
2. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số chất điều tiết sinh trưởng ($\alpha$-NAA, IBA) và than hoạt tính tới khả năng tạo rễ của chồi hoa đồng tiền in vitro.
3. Xác định loại giá thể phù hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của cây hoa đồng tiền lùn trong giai đoạn vườn ươm.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các mẫu chồi và cây con hoa đồng tiền lùn (Gerbera jamesonii Bolus) nuôi cấy in vitro.
• Phạm vi không gian: Phòng thí nghiệm Bộ môn Sinh học, Khoa Công nghệ sinh học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được tiến hành từ tháng 03/2022 đến tháng 09/2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình sinh lý

Quá trình vi nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn dựa trên nguyên lý về tính toàn năng của tế bào thực vật và cơ chế điều hòa phát sinh hình thái thông qua tỷ lệ phối hợp giữa các nhóm phytohormone:

• Nhóm Cytokinin (BA, Kinetin): Kích thích sự phân chia tế bào, giải phóng ưu thế ngọn và kích thích sự phân hóa, nhân nhanh cụm chồi nách hoặc chồi bất định.
• Nhóm Auxin ($\alpha$-NAA, IBA): Kích thích sự kéo dài tế bào, cảm ứng phân chia tế bào tầng phát sinh và hình thành mô phân sinh rễ, kích thích tạo rễ bất định.
• Tỷ lệ Cytokinin/Auxin: Tỷ lệ Cytokinin/Auxin cao kích thích tạo chồi; tỷ lệ Auxin/Cytokinin cao kích thích tạo rễ.
• Hợp phần hữu cơ và phụ gia: Nước dừa (chứa myo-inositol, các auxin tự nhiên, glucoside của cytokinin, vitamin và acid amin) đóng vai trò chất kích thích sinh trưởng tự nhiên; Than hoạt tính có vai trò tạo độ tối vùng gốc kích thích tạo rễ và hấp phụ các hợp chất phenol gây độc tiết ra từ mô nuôi cấy.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

• Môi trường dinh dưỡng nền: Môi trường Murashige and Skoog (MS, 1962) bổ sung 30 g/l đường saccarose, 6,8 g/l agar, độ pH được hiệu chỉnh về mức 5,8 trước khi hấp khử trùng ở 121°C, áp suất 1 atm trong 20 phút.
• Bố trí thí nghiệm: Các thí nghiệm được thiết kế theo phương pháp khối hoàn toàn ngẫu nhiên (CRD) với 3 lần nhắc lại, quy mô 20 mẫu cấy cho mỗi công thức thí nghiệm.
• Điều kiện nuôi cấy phòng thí nghiệm:
  • Cường độ ánh sáng: 2.000 – 3.000 lux (nguồn sáng đèn huỳnh quang).
  • Thời gian chiếu sáng: 12 – 16 giờ/ngày.
  • Nhiệt độ phòng nuôi: 24 ± 2°C.
  • Độ ẩm không khí: 60 – 70%.
• Chỉ tiêu theo dõi: Hệ số nhân chồi (chồi/mẫu), chiều cao chồi (cm), chất lượng chồi (phân cấp tốt, khá, trung bình, kém), tỷ lệ ra rễ (%), số rễ/cây, chiều dài rễ (cm), màu sắc rễ, tỷ lệ sống vườn ươm (%), số lá/cây và chiều cao cây ngoài vườn ươm.
• Phương pháp xử lý số liệu: Dữ liệu thực nghiệm được thu thập sau 4 tuần nuôi cấy (hoặc 30 ngày ở giai đoạn vườn ươm), tính toán các giá trị trung bình, sai số chuẩn trên phần mềm Microsoft Excel và phân tích phương sai (ANOVA), kiểm định sự sai khác giữa các giá trị trung bình bằng phép thử LSD ở mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$ qua phần mềm IRISTART 5.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Mở đầu

Trình bày cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài, nêu bật giá trị kinh tế của giống hoa đồng tiền lùn trồng chậu, những hạn chế của phương pháp nhân giống bằng hạt nhập nội đắt đỏ và phương pháp tách cây truyền thống. Từ đó, xác định mục đích nghiên cứu và 3 yêu cầu cụ thể cần giải quyết trong việc xây dựng các công thức môi trường nhân nhanh, ra rễ và xác định giá thể vườn ươm.

Phần II: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa các tài liệu liên quan đến đối tượng nghiên cứu:

• Nguồn gốc, phân loại thực vật (Gerbera jamesonii Bolus thuộc chi Gerbera, họ Cúc Asteraceae, phân họ Mutisioideae), đặc điểm thân ngầm, cấu tạo rễ chùm, dạng hoa tự đầu gồm hoa hình lưỡi (hoa cái) và hoa hình ống (hoa lưỡng tính).
• Kỹ thuật chọn tạo giống (chọn dòng vô tính, lai hữu tính) và yêu cầu ngoại cảnh (nhiệt độ 15–25°C, độ ẩm đất 60–70%, độ pH đất 6–6,5).
• Tổng kết tình hình sản xuất hoa đồng tiền tại các nước phát triển (Hà Lan, Trung Quốc, Nhật Bản) và thực trạng sản xuất tại Việt Nam.
• Lược khảo các công trình nuôi cấy mô hoa đồng tiền trên thế giới (nghiên cứu của Pierik & Segers, Huang, Jerzy, Velananni, Shagufta Naz) và trong nước (nghiên cứu của Ngô Đăng Vịnh, Hoàng Thị Nga, Đặng Văn Đông, Dương Tấn Nhựt, Nguyễn Văn Hồng, Tưởng Thị Lý, Nguyễn Thị Kim Thu).

Phần III: Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Mô tả chi tiết nguồn vật liệu chồi in vitro, các hóa chất điều hòa sinh trưởng và thiết kế 8 thí nghiệm cụ thể thuộc 3 nội dung:

• Giai đoạn nhân nhanh (Nội dung 1): Thí nghiệm 1 (0 – 0,7 mg/l BA); Thí nghiệm 2 (0 – 0,7 mg/l Kinetin); Thí nghiệm 3 (0,5 mg/l BA kết hợp 0 – 100 ml/l nước dừa); Thí nghiệm 4 (0,5 mg/l Kinetin kết hợp 0 – 0,30 mg/l $\alpha$-NAA).
• Giai đoạn tạo cây hoàn chỉnh (Nội dung 2): Thí nghiệm 5 (0 – 0,8 mg/l $\alpha$-NAA); Thí nghiệm 6 (0 – 0,8 mg/l IBA); Thí nghiệm 7 (0 – 0,75 g/l than hoạt tính).
• Giai đoạn vườn ươm (Nội dung 3): Thí nghiệm 8 (khảo sát 4 công thức giá thể: Cát, Trấu hun, Đất + Cát tỷ lệ 1:1, Đất + Cát + Trấu hun tỷ lệ 1:1:1).

Phần IV: Kết quả và thảo luận

1. Giai đoạn nhân nhanh chồi hoa đồng tiền lùn in vitro

Kết quả theo dõi sau 4 tuần nuôi cấy cho thấy các chất thuộc nhóm Cytokinin có ảnh hưởng rõ rệt đến sự phân hóa và nhân nhanh chồi.

Thí nghiệm / Công thức	Nồng độ bổ sung	Hệ số nhân chồi (chồi/mẫu)	Chiều cao chồi (cm)	Chất lượng chồi
TN1: Ảnh hưởng của BA
CT1 (Đối chứng)	0 mg/l BA	2,39 ± 0,08	-	Khá (++)
CT2	0,1 mg/l BA	5,16 ± 0,14	-	Khá (++)
CT3	0,3 mg/l BA	6,03 ± 0,06	-	Khá (++)
CT4 (Tối ưu TN1)	0,5 mg/l BA	7,31 ± 0,07	-	Khá (++)
CT5	0,7 mg/l BA	6,11 ± 0,10	-	Trung bình (+)
TN2: Ảnh hưởng của Kinetin
CT1 (Đối chứng)	0 mg/l Kinetin	2,72 ± 0,06	3,09 ± 0,12	Tốt (+++)
CT2	0,1 mg/l Kinetin	4,13 ± 0,06	3,48 ± 0,09	Tốt (+++)
CT3	0,3 mg/l Kinetin	4,51 ± 0,07	3,79 ± 0,10	Tốt (+++)
CT4 (Tối ưu TN2)	0,5 mg/l Kinetin	5,14 ± 0,07	3,90 ± 0,10	Tốt (+++)
CT5	0,7 mg/l Kinetin	4,34 ± 0,06	3,70 ± 0,10	Khá (++)
TN3: Phối hợp 0,5 mg/l BA + Nước dừa
CT1	0 ml/l nước dừa	7,53 ± 0,07	3,02 ± 0,10	Trung bình (+)
CT2	25 ml/l nước dừa	9,61 ± 0,05	3,62 ± 0,06	Khá (++)
CT3	50 ml/l nước dừa	9,76 ± 0,04	4,02 ± 0,08	Khá (++)
CT4 (Tối ưu toàn giai đoạn)	75 ml/l nước dừa	11,11 ± 0,05	4,60 ± 0,14	Tốt (+++)
CT5	100 ml/l nước dừa	10,80 ± 0,05	4,21 ± 0,06	Tốt (+++)
TN4: Phối hợp 0,5 mg/l Kinetin + $\alpha$-NAA
CT1	0 mg/l $\alpha$-NAA	4,11 ± 0,06	3,34 ± 0,06	Trung bình (+)
CT2	0,05 mg/l $\alpha$-NAA	4,92 ± 0,06	3,61 ± 0,06	Trung bình (+)
CT3	0,10 mg/l $\alpha$-NAA	5,29 ± 0,03	3,82 ± 0,04	Khá (++)
CT4 (Tối ưu TN4)	0,20 mg/l $\alpha$-NAA	6,05 ± 0,07	4,13 ± 0,04	Tốt (+++)
CT5	0,30 mg/l $\alpha$-NAA	5,36 ± 0,04	4,02 ± 0,04	Trung bình (+)

Nhận xét giai đoạn nhân nhanh: BA cho hiệu quả tạo chồi vượt trội so với Kinetin khi dùng đơn lẻ (7,31 chồi/mẫu so với 5,14 chồi/mẫu). Việc kết hợp 0,5 mg/l BA với 75 ml/l nước dừa đem lại hiệu quả cao nhất với hệ số nhân đạt 11,11 chồi/mẫu, chồi mập, lá xanh thẫm và chiều cao đạt 4,60 cm.

2. Giai đoạn tạo cây hoàn chỉnh hoa đồng tiền lùn

Chồi đơn khỏe mạnh (3–5 lá, cao 3–3,5 cm) được chuyển sang môi trường tạo rễ.

Thí nghiệm / Công thức	Nồng độ bổ sung	Tỷ lệ ra rễ (%)	Số rễ/cây (rễ)	Chiều dài rễ (cm)	Màu sắc và đặc điểm rễ
TN5: Ảnh hưởng của $\alpha$-NAA
CT1 (Đối chứng)	0 mg/l $\alpha$-NAA	100	2,46 ± 0,07	4,26 ± 0,07	Trắng, nâu nhạt
CT2 (Tối ưu TN5)	0,1 mg/l $\alpha$-NAA	100	4,15 ± 0,06	4,96 ± 0,07	Nâu nhạt
CT3	0,2 mg/l $\alpha$-NAA	93,33	3,15 ± 0,06	2,66 ± 0,06	Nâu
CT4	0,4 mg/l $\alpha$-NAA	96,67	3,12 ± 0,08	2,16 ± 0,07	Nâu
CT5	0,8 mg/l $\alpha$-NAA	93,36	3,80 ± 0,07	2,27 ± 0,04	Nâu
TN6: Ảnh hưởng của IBA
CT1 (Đối chứng)	0 mg/l IBA	100	3,11 ± 0,07	4,76 ± 0,08	Nâu nhạt
CT2	0,1 mg/l IBA	100	5,59 ± 0,05	3,86 ± 0,10	Nâu nhạt, mập
CT3 (Tối ưu toàn giai đoạn)	0,2 mg/l IBA	100	7,35 ± 0,07	4,47 ± 0,07	Nâu nhạt, mập
CT4	0,4 mg/l IBA	100	6,35 ± 0,06	3,17 ± 0,06	Nâu đậm, mập
CT5	0,8 mg/l IBA	100	6,18 ± 0,07	2,66 ± 0,06	Nâu đậm, mập
TN7: Ảnh hưởng của Than hoạt tính
CT1 (Đối chứng)	0 g/l	100	2,68 ± 0,07	4,76 ± 0,08	Nâu nhạt
CT2 (Tối ưu TN7)	0,25 g/l	100	4,06 ± 0,07	5,75 ± 0,08	Nâu nhạt, trắng
CT3	0,35 g/l	100	1,83 ± 0,07	5,33 ± 0,07	Nâu
CT4	0,50 g/l	96,65	1,88 ± 0,08	5,22 ± 0,07	Nâu
CT5	0,75 g/l	93,33	2,06 ± 0,08	5,29 ± 0,09	Nâu

Nhận xét giai đoạn ra rễ: Môi trường bổ sung 0,2 mg/l IBA cho kết quả tạo rễ tốt nhất với số rễ đạt 7,35 rễ/cây, rễ sinh trưởng mập mạp, màu nâu nhạt, thuận lợi cho việc chuyển ra ngoài đất thích nghi.

3. Giai đoạn vườn ươm của cây đồng tiền lùn sau nuôi cấy mô

Cây con đạt tiêu chuẩn (cao 3,5–5 cm, có 3–5 lá, 3–4 rễ) được chuyển ra 4 loại giá thể khác nhau trong điều kiện vườn ươm. Kết quả theo dõi sau 30 ngày:

Công thức	Loại giá thể (Thành phần phối trộn)	Tỷ lệ sống (%)	Chiều cao cây (cm)	Số lá/cây (lá)
CT1	Cát	33,33	5,70 ± 0,05	1,10 ± 0,03
CT2	Trấu hun	23,33	5,20 ± 0,38	0,75 ± 0,07
CT3	Đất + Cát (tỷ lệ 1:1)	46,66	6,22 ± 0,06	2,03 ± 0,01
CT4 (Tối ưu)	Đất + Cát + Trấu hun (tỷ lệ 1:1:1)	86,66	7,90 ± 0,10	5,24 ± 0,11

Nhận xét giai đoạn vườn ươm: Giá thể phối trộn 3 thành phần Đất + Cát + Trấu hun (1:1:1) tạo độ tơi xốp, giữ ẩm và thoát nước cân đối, giúp cây con đạt tỷ lệ sống cao nhất (86,66%), cây phát triển khỏe mạnh, bản lá to màu xanh thẫm.

Phần V: Kết luận và kiến nghị

Tổng hợp các thông số kỹ thuật tối ưu qua từng giai đoạn nhân giống và đề xuất áp dụng vào thực tế sản xuất giống cây hoa đồng tiền lùn.

---

Kết quả và đóng góp

Các thông số kỹ thuật tối ưu được xác lập

1. Môi trường nhân nhanh chồi tối ưu: Môi trường MS + 30 g/l saccarose + 6,8 g/l agar + 0,5 mg/l BA + 75 ml/l nước dừa (pH = 5,8). Kết quả đạt hệ số nhân 11,11 chồi/mẫu, chiều cao chồi trung bình 4,60 cm, chồi mập, chất lượng đồng đều.
2. Môi trường kích thích ra rễ tối ưu: Môi trường MS + 30 g/l saccarose + 6,8 g/l agar + 0,2 mg/l IBA (pH = 5,8). Kết quả đạt tỷ lệ ra rễ 100%, số rễ đạt 7,35 rễ/cây, chiều dài rễ 4,47 cm, rễ mập, màu nâu nhạt.
3. Giá thể nuôi cây con vườn ươm thích hợp: Hỗn hợp Đất + Cát + Trấu hun (tỷ lệ 1:1:1 theo thể tích). Cây con sau 30 ngày đạt tỷ lệ sống 86,66%, chiều cao cây đạt 7,90 cm và số lá đạt 5,24 lá/cây.

Đóng góp so với các nghiên cứu trước

• Tối ưu hóa nồng độ chất kích thích nhân chồi: So với công bố của Nguyễn Văn Hồng (2009) sử dụng 1,5 mg/l BA + 15% nước dừa (đạt hệ số nhân 7,45 chồi/mẫu sau 6 tuần), nghiên cứu này sử dụng nồng độ BA thấp hơn (0,5 mg/l) kết hợp 75 ml/l (7,5%) nước dừa nhưng đạt hệ số nhân cao hơn (11,11 chồi/mẫu sau 4 tuần), giúp tiết kiệm hóa chất và giảm nguy cơ biến dị tế bào do nồng độ chất kích thích sinh trưởng cao.
• Hiệu quả tạo rễ với IBA: Nghiên cứu xác định nồng độ 0,2 mg/l IBA cho 7,35 rễ/cây, cao hơn kết quả của Dương Tấn Nhựt và cộng sự (2007) khi sử dụng 0,1 mg/l IBA (đạt 4,7 rễ/cây).
• Cải thiện tỷ lệ sống vườn ươm: Công thức giá thể Đất + Cát + Trấu hun (1:1:1) trong đề tài đạt tỷ lệ sống 86,66%, cao hơn công thức cùng thành phần tỷ lệ 1:1:1 trong nghiên cứu của Nguyễn Văn Hồng (chỉ đạt 76,11%).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Nghiên cứu sử dụng nguồn vật liệu chồi in vitro có sẵn tại phòng thí nghiệm, chưa tiến hành nghiên cứu giai đoạn khử trùng và tái sinh mô ban đầu từ các bộ phận cây mẹ ngoài tự nhiên (như đế hoa, phát hoa non hay đỉnh sinh trưởng).
  • Đánh giá giai đoạn vườn ươm mới dừng lại ở thời điểm 30 ngày sau khi ra ngôi, chưa theo dõi quá trình sinh trưởng kéo dài đến giai đoạn phân hóa mầm hoa và nở hoa thương phẩm.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Hoàn thiện đầy đủ quy trình nhân giống từ khâu chọn mẫu, khử trùng ban đầu từ mô đế hoa non ngoài đồng ruộng.
  • Tiếp tục theo dõi cây con sau giai đoạn vườn ươm 30 ngày, đánh giá các chỉ tiêu nông học, năng suất hoa, đường kính hoa và độ bền màu của cây hoa đồng tiền lùn trồng chậu khi đưa ra sản xuất thương mại.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên cao học, cán bộ nghiên cứu chuyên ngành Công nghệ sinh học, Nông học, Trồng trọt, Công nghệ giống cây trồng; các kỹ thuật viên tại các trung tâm, cơ sở nuôi cấy mô tế bào thực vật thương mại.
• Các phần có giá trị thực tiễn cao:
  • Quy trình sử dụng kết hợp BA và nước dừa ở nồng độ hợp lý giúp nâng cao hệ số nhân nhanh chồi mà vẫn giữ được chất lượng chồi tốt.
  • Số liệu thực nghiệm về nồng độ IBA (0,2 mg/l) tối ưu hóa khả năng ra rễ với tỷ lệ 100%.
  • Tỷ lệ phối trộn giá thể vườn ươm 3 thành phần (đất, cát, trấu hun 1:1:1) đơn giản, dễ tìm, chi phí thấp, thuận tiện áp dụng cho các vườn ươm thuần hóa cây giống mô.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Trong các chất điều tiết sinh trưởng nhóm Cytokinin, chất nào cho hiệu quả nhân nhanh chồi hoa đồng tiền lùn tốt hơn khi sử dụng đơn lẻ?
Khi sử dụng đơn lẻ trên môi trường MS nền, BA cho hiệu quả nhân chồi cao hơn Kinetin. Ở cùng nồng độ tối ưu 0,5 mg/l, BA đạt hệ số nhân 7,31 chồi/mẫu, trong khi Kinetin đạt 5,14 chồi/mẫu. Tuy nhiên, Kinetin cho chất lượng chồi nhỉnh hơn về độ mập và màu sắc lá.

2. Việc bổ sung nước dừa vào môi trường chứa BA có tác dụng cụ thể như thế nào?
Nước dừa đóng vai trò là nguồn chất điều hòa sinh trưởng tự nhiên (chứa auxin, cytokinin tự nhiên, myo-inositol và acid amin). Khi bổ sung 75 ml/l nước dừa vào môi trường chứa 0,5 mg/l BA, hệ số nhân chồi tăng mạnh từ 7,53 chồi/mẫu (không nước dừa) lên 11,11 chồi/mẫu, đồng thời chiều cao chồi tăng từ 3,02 cm lên 4,60 cm và chồi phát triển khỏe, lá xanh thẫm.

3. Tại sao môi trường bổ sung IBA 0,2 mg/l lại được đánh giá là tối ưu nhất cho giai đoạn ra rễ?
Ở nồng độ 0,2 mg/l IBA, 100% chồi cấy tạo rễ, đạt số rễ trung bình cao nhất (7,35 rễ/cây), chiều dài rễ đạt 4,47 cm, rễ mập mạp và có màu nâu nhạt. Mức này vượt trội hơn so với môi trường bổ sung $\alpha$-NAA 0,1 mg/l (chỉ đạt 4,15 rễ/cây) hay than hoạt tính 0,25 g/l (đạt 4,06 rễ/cây).

4. Than hoạt tính có tác động như thế nào đến khả năng tạo rễ của chồi hoa đồng tiền lùn in vitro?
Than hoạt tính ở nồng độ 0,25 g/l giúp kích thích tạo rễ với số rễ đạt 4,06 rễ/cây và cho chiều dài rễ dài nhất trong các thí nghiệm (5,75 cm). Tuy nhiên, khi tăng nồng độ than hoạt tính lên 0,35 – 0,75 g/l, số rễ trên cây bị giảm mạnh (chỉ đạt 1,83 – 2,06 rễ/cây) và rễ chuyển sang màu nâu đậm không thuận lợi cho giai đoạn vườn ươm.

5. Vì sao giá thể trấu hun đơn thuần cho tỷ lệ cây con sống thấp nhất ở giai đoạn vườn ươm?
Giá thể trấu hun đơn thuần (100% trấu hun) có đặc tính thoát nước nhanh nhưng giữ ẩm kém, đồng thời có hàm lượng kali kiềm tính cao, không cung cấp đủ độ ẩm và điều kiện cơ lý thích hợp cho bộ rễ non của cây mô mới ra ngôi, dẫn đến tỷ lệ cây sống chỉ đạt 23,33% sau 30 ngày.

---

Kết luận

Khóa luận đã khảo sát thực nghiệm toàn diện các yếu tố điều hòa sinh trưởng và giá thể thuần hóa cho giống hoa đồng tiền lùn (Gerbera jamesonii Bolus) qua 3 giai đoạn: nhân nhanh, tạo rễ in vitro và vườn ươm. Nghiên cứu đã xác lập được môi trường nhân nhanh tối ưu (MS + 0,5 mg/l BA + 75 ml/l nước dừa cho hệ số nhân 11,11 chồi/mẫu) và môi trường ra rễ tối ưu (MS + 0,2 mg/l IBA cho 7,35 rễ/cây). Hỗn hợp giá thể Đất + Cát + Trấu hun theo tỷ lệ 1:1:1 được chứng minh là phù hợp nhất cho cây con sau nuôi cấy mô với tỷ lệ sống đạt 86,66% sau 30 ngày. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và dữ liệu kỹ thuật tin cậy để hoàn thiện quy trình vi nhân giống thương mại hoa đồng tiền lùn tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hoa đồng tiền có tên khoa học là “Gerbera Jamesonii Bolus” (còn gọi là hoa mặt trời hay hoa Phu Lăng), có nguồn gốc từ Nam Phi. Đến nay nó đã đƣợc trồng nhiều nơi trên thế giới điển hình là Hà Lan, Mỹ, Đức, Nhật Bản, Trung Quốc. Đồng tiền là loài hoa có màu sắc tƣơi sáng phong phú, đa dạng với đầy đủ các loại màu từ đỏ, cam, vàng, trắng, phấn hồng, tím. trên bông hoa có thể có một màu đơn hoặc nhiều màu xen kẽ (Đào Thanh Vân và cs, 2007).

Hoa đồng tiền mang ý nghĩa về vẻ đẹp và sự diệu kỳ. Nó vừa mang ý nghĩa về sự phát đạt, tiền tài vừa mang đến sự tƣơi sáng và vui vẻ nên đƣợc nhiều ngƣời tiêu dùng ƣa chuộng. Đặc biệt là hoa đồng tiền lùn nổi bật với kiểu dáng nhỏ bé và nhiều màu sắc khác nhau nên đƣợc sử dụng để chơi trong chậu trong thời gian dài, để trang trí nhiều khu vực khác nhau, bày trong nhà, văn phòng, cửa hàng. Với nhu cầu tăng cao khi đƣợc nhiều ngƣời quan tâm, cây đồng tiền lùn đang đƣợc quan tâm mua bán.

Tuy nhiên giá thành của một hạt khá đắt (khoảng 9000 đồng/1 hạt) và phải nhập nội do không sản xuất đƣợc hạt giống. Hiện nay, trên thế giới cũng nhƣ Việt Nam, phƣơng pháp nuôi cấy mô xuất hiện và phát triển một cách mạnh mẽ. Kỹ thuật này giúp chúng ta thúc đẩy khả năng sản xuất, tạo ra nhiều giống cây thƣơng mại. Kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật đã trở thành một phƣơng pháp nhân giống đƣợc áp dụng rộng rãi cho cây trồng với khả năng nhân giống và hệ số nhân cao và cung cấp số lƣợng cây giống lớn.

Ngoài ra kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào là một trong những biện pháp tốt để giảm giá thành và phát triển rộng rãi hoa đồng tiền lùn. Để góp phần vào hoàn thiện quy trình kỹ thuật thâm canh nâng cao năng suất chất lƣợng và hiệu quả sản xuất hoa đồng tiền lùn chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố đến nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn (Gerbera Jamesonii Bolus)”. Mục đích và yêu cầu 1. Mục đích Xác định đƣợc ảnh hƣởng của một số chất điều hòa sinh trƣởng thực vật đến nhân giống in vitro hoa đồng tiền lùn.

Yêu cầu của đề tài - Nghiên cứu ảnh hƣởng của một số chất điều tiết sinh trƣởng đến khả năng nhân nhanh của chồi hoa đồng tiền. - Nghiên cứu ảnh hƣởng của một số chất điều tiết sinh trƣởng tới khả năng ra rễ của chồi hoa đồng tiền. - Xác định loại giá thể phù hợp cho sinh trƣởng của hoa đồng tiền trong giai đoạn vƣờn ƣơm. 2 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Nguồn gốc, phân loại và đặc điểm thực vật học của hoa đồng tiền 2. Nguồn gốc, vị trí, phân loại Cây hoa đồng tiền có tên khoa học là “Gerbera jameanii Bolexaclam”, có nguồn gốc từ Nam Phi. Năm 1697, Relomen phát hiện thấy ở vùng phía Nam Châu Phi (Delansia) và ông đã đƣa về vƣờn thực vật nƣớc Anh. Iwin Lych là ngƣời đầu tiên tiến hành lai tạo các giống đồng tiền với nhau.

Sau đó ngƣời Pháp và ngƣời Hà Lan cũng tiến hành lai tạo và dần dần hai nƣớc này cũng trở thành trung tâm tạo giống cho đồng tiền thế giới (Đặng Văn Đông và cs, 2003).1: Đồng tiền lùn (Gerbera Jamesonii Bolus) Theo hệ thống phân loại thực vật, cây hoa đồng tiền thuộc: - Giới: Plantae. - Phân họ: Mutisioideae. Năm 1889, đồng tiền đƣợc Hoorker miêu tả lần đầu tiên trong tạp chí tƣ vấn Curtis dƣới tên gọi Cúc Transrace hay Cúc Barbetan. Theo Hà Tiểu Đệ và cs (2000), cây hoa đồng tiền là cây thân thảo, rễ chùm, cao 50 – 60 cm.

Thân có lông, lá đứng, hình dạng lá thay đổi theo sự sinh trƣởng từ 3 dạng trứng đến dạng trứng dài, lá dài từ 15 – 25 cm, rộng 5 – 8 cm hình xẻ thùy rộng và sâu, mặt dƣới lá có lớp lông nhung. Chi đồng tiền Gerbera có khoảng 40 loài thuộc loại hoa lƣu niên ra hoa quanh năm. Dựa vào hình thái hoa ngƣời ta chia thành 3 nhóm: hoa kép, hoa đơn và hoa đơn nhị kép. Hoa của đồng tiền đơn chỉ có một hoặc hai tầng cánh, xếp xen kẽ nhau tạo vòng tròn, hoa mỏng và yếu hơn hoa kép, màu sắc hoa ít hơn, điển hình là trắng, đỏ, tím, hồng.

Đồng tiền kép có cánh hoa to gồm hai tầng, bông to, đƣờng kính có thể đạt tới 12 – 15 cm, cánh hoa tụ lại thành bông nằm ở đầu trục chính, cuống dài 40 – 60 cm. Màu sắc đa dạng nhƣ trắng, đỏ, vàng, hồng, gạch cua. Hoa đơn nhị kép lại có đặc điểm là bên ngoài cùng cánh đơn, bên trong cánh kép dày đặc, thƣờng màu trắng trong lớp cánh kép màu cánh sen (Đặng Văn Đông và cs, 2003). Với sự đa dạng về màu sắc, hình thái đó, đồng tiền đã đóng góp rất lớn trong nghệ thuật trang trí và làm đẹp.

Vì vậy, đồng tiền rất đƣợc ƣa chuộng và là đối tƣợng lý tƣởng của nuôi cấy mô tế bào thực vật. Đặc điểm thực vật học của hoa đồng tiền Cây đồng tiền thuộc loại cây thân thảo họ Cúc với các đặc điểm nhƣ sau: 2. Thân, lá Đồng tiền là cây thân ngầm, không phân cành mà chỉ đẻ nhánh, lá và hoa phát triển từ thân. Lá mọc chếch so với mặt đất một góc 15 – 45o.

Lá có hình lông chim, xẻ thùy nông hoặc sâu, mặt lƣng lá có lớp lông nhung. Rễ Rễ cây đồng tiền thuộc loại rễ chùm, phát triển khỏe, rễ hình ống ăn ngang và nổi phía trên mặt luống. Chúng thƣờng vƣơn dài tƣơng ứng với diện tích lá tỏa ra. Hoa Đồng tiền do hai loại hoa nhỏ hình lƣỡi và hình ống tạo thành, là loại hoa tự đơn hình đầu.

Hoa hình lƣỡi tƣơng đối lớn mọc ở phía ngoài xếp thành một vòng hoặc vài vòng nhỏ. Trong quá trình hoa nở, hoa hình lƣỡi nở trƣớc, hoa hình ống nở theo thứ tự từ ngoài vào trong, theo từng vòng một. Quả Quả đồng tiền thuộc dạng quả bế có lông, không có nội nhũ, hạt nhỏ, một gam hạt có khoảng 280 – 300 hạt (Đào Thanh Vân và cs, 2007). Nhân giống hoa đồng tiền Hoa đồng tiền có thể nhân giống bằng nhiều phƣơng pháp nhƣ: Nhân giống bằng hạt, tách cây, nuôi cấy mô.

Nuôi cấy mô trong môi trƣờng nhân tạo đƣợc dùng một cách thông dụng nhất, phƣơng pháp này cho số lƣợng cây lớn, sạch bệnh, cây trồng từ nuôi cấy mô sẽ sinh trƣởng phát triển tốt, sản lƣợng cao, chất lƣợng hoa tốt. Hệ số nhân giống bằng phƣơng pháp này rất cao, từ một bộ phận nhỏ của cây sau một thời gian ngắn có thể cho ra rất nhiều cây giống đáp ứng nhu cầu sản xuất. Do đó, đây là phƣơng pháp nhân giống chủ yếu đối với cây hoa đồng tiền hiện nay (Đào Thanh Vân và cs, 2007). Nhân giống bằng hạt Các giống đồng tiền trồng trong chậu chủ yếu đƣợc nhân bằng hạt.

Đồng tiền là loài khó tự thụ phấn, vì vậy muốn lấy hạt nhất thiết phải thụ phấn bổ khuyết bằng hạt. Đồng tiền có sức sống rất ngắn (2 – 3 tháng) nên thƣờng gieo ngay sau khi thu hái. Đất gieo hạt cần phối trộn đất mùn + than bùn + cát sông (2:1:1). Hạt không cần lấp kín hoàn toàn, chỉ rắc một lớp đất mịn mỏng, sau đó đậy lại giữ ấm.

Hạt đồng tiền ƣa ánh sáng nên khi gieo hạt phải đƣa ra ánh sáng. Thời gian gieo thích hợp gieo trong nhà vƣờn vào tháng 1 đến tháng 2, gieo ngoài trời vào tháng 3, sau đó đến vụ trồng vào chậu, đặt trong nhà lƣới (Đào Thanh Vân và cs, 2007). Phƣơng pháp tách cây Từ một cây nuôi cấy mô, sau một năm trồng trở ra có thể tách ra đƣợc từ 3 – 5 cây khác để đem trồng. Việc tách cây thƣờng đƣợc thực hiện vào tháng 2 đến tháng 4, lúc này khí hậu phù hợp cho cây sinh trƣởng phát triển.

Khi tách cây đào cả bụi, rũ sạch đất, dùng tay và dao sắc nhẹ nhàng tách từng thân sao cho không bị đứt rễ và mỗi thân mang ít nhất 1 – 2 rễ trở lên. Chú ý sau khi dùng dao cắt, có thể nhúng chỗ vết cắt vào dung dịch IBA nồng độ 1 ppm để tăng khả năng tái sinh của cây. Sau khi đã xử lý dung dịch ra rễ, trồng cây nhƣ với cây nuôi cấy mô nhƣng phải che bớt nắng 2 tuần để tăng tỉ lệ sống của cây (Đào Thanh Vân và cs, 2007). Chọn tạo giống đồng tiền 2.

Phƣơng pháp chọn dòng vô tính Bộ nhiễm sắc thể của hoa đồng tiền là bộ nhiễm sắc thể phức hợp nên việc tạo giống bằng phƣơng pháp chọn dòng vô tính có giá trị thực dụng cao. Trƣớc hết cần chọn cây có những tính trạng tốt, theo mục tiêu định trƣớc, sau đó bằng các phƣơng pháp tách cây hoặc nuôi cấy mô để nhân vô tính cá thể đó. Quan sát, theo dõi để có đƣợc giống của dòng vô tính ổn định. Việc chọn những cây ƣu tú cần căn cứ vào những tiêu chuẩn tính trạng sau: - Sản lƣợng hoa: Sản lƣợng hoa của cây do nhiều gen quyết định.

Thực tiễn cho thấy cần chọn những cây ra hoa sớm và phân nhánh nhiều ở ngay thời kỳ đầu làm tiêu chuẩn tuyển chọn. - Độ lớn của hoa tự và hình dạng hoa: Xét về mặt mỹ quan cần chú ý đến tỉ lệ giữa độ lớn/chiều dài cánh hoa: loại hoa cánh to có tỉ lệ 1/4 đến 1/6, hoa cánh hẹp là 1/10 đến 1/15. Dạng hình hoa đẹp là hoa có hình cái bát tức là cánh hoa và đế hoa hình thành góc 25 – 35o. Khoảng 1/3 phía ngoài cánh, cong ra ngoài, có hình dáng nhƣ cái phễu.

Tỉ lệ giữa đế hoa và đƣờng kính của cả hoa tự với giống cánh rộng là 1:4; giống cánh hẹp là 1:6,5. - Màu sắc hoa: Hoa đồng tiền có màu sắc phong phú. Độ bóng màu cánh hoa có hai loại hình là loại hình sáng và loại hình mờ. - Cuống hoa: Độ dài và độ cứng của cuống hoa là chỉ tiêu quan trọng.

Trong tuyển chọn thông thƣờng yêu cầu cuống hoa dài 40 – 50 cm, cứng, thẳng và cân đối giữa phần cuống gần gốc và phần trên gần hoa. - Hình dáng cây: Nên chọn loại hình lá gần đứng thẳng, đáp ứng trồng dày. Cần loại bỏ những cây con sau khi ra ngôi đƣợc 2 – 3 tháng, có nhiều lá nhỏ mọc ngang vì đây là loại hình hoa nhỏ, tỉ lệ hoa thấp.