CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tình hình sản xuất hoa: 1. Tình hình sản xuất hoa trên thế giới: Ngày nay, hoa là một sản phẩm đặc biệt. Hoa làm tăng chất lượng cuộc sống của con người và hoa đem lại cho con người những cảm xúc tuyệt vời mà các quà tặng khác không có được.
Ngày nay, sản xuất hoa trên Thế Giới đang phát triển một cách mạnh mẽ và đã trở thành một ngành thương mại cao. Sản xuất hoa đã mang lại lợi ích to lớn cho nền kinh tế các nước trồng hoa trên Thế Giới. Diện tích hoa của Thế Giới ngày càng mở rộng và không ngừng tăng lên. Các nước sản xuất hoa lớn trên Thế Giới là: Nhật với khoảng 3.731 tỷ đôla, Hà Lan khoảng 3.558 tỷ đôla, Mỹ khoảng 3.
Sản xuất hoa của Thế Giới sẽ tiếp tục phát triển và mạnh mẽ nhất ở các nước Châu Á, Châu Phi và Châu Mỹ La Tinh. Mục tiêu sản xuất hoa cần hướng tới là giống hoa đẹp, tươi, chất lượng cao và giá thành thấp. Tình hình sản xuất hoa ở Châu Á: Châu Á Thái Bình Dương có diện tích trồng hoa khoảng 134 000 ha, chiếm 60% diện tích hoa Thế Giới. Nhưng diện tích hoa thương mại của Châu Á nhỏ.
Tỷ lệ thị trường hoa của các nước đang phát triển chỉ chiếm 20% thị trường hoa Thế Giới. Nguyên nhân là do các nước Châu Á có diện tích trồng hoa được bảo vệ thấp. Ở đây hoa được trồng trong điều kiện tự nhiên của đồng ruộng. Hoa được trồng chủ yếu phục vụ cho thị trường nội địa.
Mấy năm gần đây thị trường hoa xuất hiện nhiều nước mới, trong đó có các nước ở khu vực Châu Á như: Thái Lan, Malaysia, Trung Quốc, Singapore, Ấn Độ. SVTH: Nguyễn Thị Diễm Chi 4 MSSV : 0811110007 Trường ĐH Kỹ Thuật Công Nghệ TP HCM Các nước ở Châu Á có diện tích trồng hoa lớn là: Trung Quốc (3 000 ha), Ấn Độ (65 000 ha), Malaysia (1 218ha), Srilanka (500 ha), Thái Lan (5 452 ha), Việt Nam, Inđônêsia, Philippin. Nghề trồng hoa ở Châu Á có từ lâu đời, nhưng trồng hoa thương mại phát triển từ những năm 80 của thế kỷ 20. Khi các nước Châu Á mở của, tăng cường đầu tư, đời sống của nhân dân được nâng cao, yêu cầu hoa cho khách sạn, du lịch lớn, các thị trường hoa phát triển.
Các loài hoa được trồng ở Châu Á chủ yếu gồm hai nhóm giống hoa, phân chia chủ yếu dựa vào yêu cầu nhiệt độ của chúng: nhóm các giống hoa có nguốn gốc nhiệt đới gồm các loài hoa như hoa Lan (Orchidacea), Anthurium, hoa Đồng Tiền (Gerbera), …và nhóm hoa có nguồn gốc ôn đới như: hoa Hồng (Rosa sp), Cúc (Chrysanthemum sp), Layơn (Gladiolus), Huệ… Các điều kiện thuận lợi và hạn chế của sản xuất hoa Châu Á 1. Điều kiện thuận lợi của sản xuất hoa các nước Châu Á: Có nguồn gen cây hoa phong phú, đa dạng. Khí hậu nhiệt đới, đủ mưa, nắng, ánh sáng, đất tốt, giá rẻ. Lao động dồi dào, giá lao động thấp.
Chính phủ khuyến khích đầu tư phát triển hoa. Các mặt hạn chế sản xuất hoa Châu Á: Thiếu giống hoa đẹp, chất lượng cao. Giống hoa thường nhập từ bên ngoài. Chưa đủ kỹ thuật sản xuất, chế biến hoa thương mại.
Vốn đầu tư ban đầu cao. Vốn vay lãi xuất cao. Cơ sở hạ tầng cho sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển, xuất khẩu thiếu. Thông tin về thị trường chưa đầy đủ.
Thiếu vốn đầu tư cho nghiên cứu, đào tạo cán bộ. Thuế cao, sự kiểm dịch khắt khe của các nước nhập khẩu. SVTH: Nguyễn Thị Diễm Chi 5 MSSV : 0811110007 Trường ĐH Kỹ Thuật Công Nghệ TP HCM 1. Tình hình sản xuất hoa ở Việt Nam: 1.
Diện tích trồng hoa ở Việt Nam: Việt Nam có diện tích tự nhiên trên 33 triệu ha. Diện tích trồng hoa ở Việt Nam còn nhỏ, chiếm khoảng 0,02% diện tích trồng trọt. Hoa được trồng từ lâu đời. Diện tích hoa tập trung ở các vùng trồng hoa truyền thống của thành phố, khu công nghiệp, khu du lịch, nghỉ mát như Ngọc Hà, Quảng An, Nhật Tân, Tây Tựu (Hà Nội), Đằng Hải, Đằng Lâm (Hải Phòng), Hoành Bồ, Hạ Long (Quảng Ninh), Triệu Sơn, thị xã Thanh Hóa ( Thanh Hóa), Gò Vấp, Hóc Môn (Thành Phố Hố Chí Minh), Đà Lạt.
Đà Lạt là vùng sản xuất hoa lớn nhất cả nước với tổng diện tích trồng hoa khoảng 2 027 ha (năm 2005). Theo điều tra ở các tỉnh trong các vùng sinh thái nông nghiệp Việt Nam, các loài hoa chính được trồng trong sản xuất là: Bảng 1.1: Các loài hoa trồng phổ biến ở Việt Nam Tên thường gọi Tên khoa học Hoa Hồng Rosa sp. Hoa Cúc Chrysanthemum sp. Hoa Cẩm Chướng Dianthus caryofullus Hoa Lay Ơn Gladiolus communis Hoa Huệ Polianthes tuberosa L.
Hoa Loa Kèn Lilium longiflorum Thumb. Hoa Thược Dược Dahlia pinnata Cav. Hoa Đồng Tiền Gerbera jamesonii SVTH: Nguyễn Thị Diễm Chi 6 MSSV : 0811110007 Trường ĐH Kỹ Thuật Công Nghệ TP HCM Hoa Violet Viola tricolor L. Hoa Lan Orchidaceae Hoa Trà Mi Camellia japonica Nois.
Kỹ thuật sản xuất hoa ở Việt Nam: Sản xuất hoa ở Việt Nam dựa vào kinh nghiệm truyền thống và áp dụng kỹ thuật nhân giống hoa cổ truyền. Cây giống hoa đem trồng hiện nay gồm các giống gieo hạt, mầm, củ, nhánh, từ cây nuôi cấy in vitro. Các phương pháp nhân giống cổ truyền dễ làm, quen với tập quán, kinh nghiệm của nông dân, giá thành thấp. Do đó, hiện nay phương pháp này là phổ biến, chiếm ưu thế trong sản xuất.
Nhược điểm của phương pháp này là chất lượng giống không cao. Cây hoa trồng lâu bị thoái hóa. Bệnh, vi rút có nhiều khả năng lan truyền và phát triển, từ đó làm giảm phẩm chất hoa. Các loại hoa trồng từ cây in vitro như: hoa cẩm chướng, hoa cúc, hoa hồng, hoa đồng tiền,… Cây in vitro đã dược đưa ra sản xuất nhưng ở diện tích nhỏ.
Ưu điểm của cây giống hoa được nhân bằng phương pháp in vitro là cây khỏe, sạch bệnh, hệ số nhân giống cao, làm tăng chất lượng hoa. Nhưng cây nhân bằng in vitro đòi hỏi phải có thiết bị, giá thành cây giống cao. Hiện nay khi thị trường hoa bắt đầu phát triển, phương pháp nhân giống bằng in vitro bắt đầu được ứng dụng rộng rãi, điều mà ở các nước trồng hoa tiên tiến đã áp dụng từ lâu. Vai trò của cây hoa trong nền kinh tế : Hoa có ý nghĩa to lớn trong nền kinh tế của các vùng và của các nước trồng hoa.
Trồng hoa đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với trồng các cây trồng khác. Những điều kiện thuận lợi và khó khăn của sản xuất hoa ở Việt Nam a) Những điều kiện thuận lợi của sản xuất hoa cắt cành ở Việt Nam: SVTH: Nguyễn Thị Diễm Chi 7 MSSV : 0811110007 Trường ĐH Kỹ Thuật Công Nghệ TP HCM Việt Nam là một nước nông nghiệp. Diện tích tự nhiên lớn, 80% dân số sống bằng nghề nông. Nông dân cần cù, giàu kinh nghiệm sản xuất.
Nghề trồng hoa có từ lâu đời. Thị trường tiêu thụ hoa nội địa ngày càng mở rộng. Có tiềm năng xuất khẩu hoa ra các nước. Một số họ, loài hoa nhiệt đới có nguồn gốc ở Việt Nam.
Thích hợp với điều kiện tự nhiên của vùng. Nhà nước đang khuyến khích phát triển hoa để phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. b) Những hạn chế của sản xuất hoa ở Việt Nam: Khí hậu miền Bắc nóng, ẩm về mùa hè. Đặc biệt trong các tháng 5 đến tháng 8.
Số ngày nhiệt độ cao (>300C ), độ ẩm không khí cao (85-90%). Mùa đông có gió mùa đông bắc lạnh. Nhiều ngày nhiệt độ dưới 15 0C. Độ chiếu sáng ngắn, yếu.
Miền Nam quanh năm nóng ấm, có một mùa nóng khô và một mùa nóng mưa, ẩm độ cao. Điều kiện khí hậu đó không thuận lợi cho các cây hoa có nguồn gốc ôn đới. Chưa có các giống hoa chất lượng cao, thích ứng với điều kiện của vùng. Tuy vùng có một số giống đẹp, quý như hoa lan, trà, anthurium,… nhưng ở dạng hoa dại.
Thị trường thế giới hiện giờ ưu thích các dạng hoa lai tạo đẹp và có màu sắc sặc sỡ hơn. Sản xuất hoa tản mạn. Các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất, bảo quản hoa chưa được áp dụng rộng rãi trong sản xuất hoa. Thiếu các phương tiện, thiết bị để bảo vệ hoa trong điều kiện nắng, nóng, mưa bão,… như nhà kính, nhà lưới, nhà che,… Thị trường hoa chưa phát triển cả ở trong nước và xuất khẩu.
SVTH: Nguyễn Thị Diễm Chi 8 MSSV : 0811110007 Trường ĐH Kỹ Thuật Công Nghệ TP HCM Đội ngũ cán bộ khoa học về cây hoa chưa được đào tạo đầy đủ. Nhà nước chưa có bản quyền về giống cây trồng nói chung và về cây hoa nói riêng. Từ đó hạn chế việc trao đổi, đầu tư giống hoa của các nước vào Việt Nam. Phương hướng phát triển sản xuất hoa ở Việt Nam: Nhà nước cần đầu tư cho công tác nghiên cứu phát triển hoa ở Việt Nam, để khai thác hợp lý, tận dụng tiềm năng, khắc phục, hạn chế khó khăn, đem lại hiệu quả cao cho sản xuất hoa ở nước ta.
Trước mắt nên tập trung nghiên cứu, cải tiến giống, đầu tư phát triển các loài hoa nhiệt đới quý, đẹp, được thị trường chấp nhận, có khả năng thích ứng với điều kiện tự nhiên của các vùng như hoa lan. Phát triển các giống hoa ôn đới theo mùa vụ ở các vùng thảo nguyên có khí hậu thích hợp. Tăng cường đào tạo cán bộ về hoa. Áp dụng các tiến bộ kỹ thuật về sản xuất, bảo quản, chế biến hoa của thế giới vào điều kiện sản xuất hoa của vùng.
Tạo cơ sở vật chất kỹ thuật cho sản xuất, chế biến, bảo quản hoa như nhà lưới, nhà kính, nhà che cây hoa, kho lạnh, bến bãi bảo quản, lưu giữ phục vụ xuất khẩu hoa. Tìm kiếm thị trường tiêu thụ hoa. Ra đời luật bản quyền về giống cây trồng. Tích cực hợp tác, mời các chuyên gia hàng đầu về hoa của các nước tiên tiến sang truyền đạt kinh nghiệm, kỹ thuật trong sản xuất hoa.
Giới thiệu về hoa Đồng Tiền: 1. Nguồn gốc, phân loại và đặc điểm của hoa Đồng Tiền: 1. Nguồn gốc: Hoa Đồng Tiền có tên khoa học là Gerbera jamesonii. Hoa Đồng Tiền gồm nhiều loài thuộc chi Gerbera.
Chi này có khoảng 30-100 loài sống hoang dã, phân bố ở Nam Mỹ, Châu Phi đại lục, Madagascar và vùng nhiệt đới Châu Á.