Khóa luận chăm sóc và phòng trị bệnh đàn lợn nái, lợn con tại trại Bích Cường, Bắc Ninh

Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái và lợn con tại trang trại Bích Cường là một phần quan trọng trong… 55 trang · Đại học Thái Nguyên · 2023.

• Tác giả: Nguyễn Đình Quân
• Người hướng dẫn: GS. Từ Quang Hiển
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Đàn Lợn NáI Sinh Sản Và Lợn Con Theo Mẹ Tại Trang Trại Bích Cường
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu, yêu cầu của chuyên đề
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở tại trang trại thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.1. Vị trí địa lí
• 2.1.1.2. Đặc điểm khí hậu
• 2.1.1.3. Kinh tế xã hội
• 2.1.2. Cơ sở vật chất của trang trại chăn nuôi
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức của trang trại chăn nuôi
• 2.1.4. Thuận lợi, khó khăn
• 2.1.4.1. Thuận lợi
• 2.1.4.2. Khó khăn
• 2.2. Cơ sở khoa học của chuyên đề
• 2.2.1. Những hiểu biết về chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái
• 2.2.1.1. Chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái mang thai
• 2.2.1.2. Chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái đẻ
• 2.2.1.3. Chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái nuôi con
• 2.2.2. Chăm sóc và nuôi dưỡng lợn con theo mẹ
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
• 3.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện
• 3.4. Thực hiện công tác vệ sinh phòng bệnh tại cơ sở
• 3.4.1. Phòng bệnh bằng vaccine
• 3.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả thực hiện công tác chăn nuôi
• 4.2. Tình hình chăn nuôi tại trại
• 4.3. Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn
• 4.4. Kết quả phòng bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con tại trại
• 4.5. Tình hình mắc bệnh và điều trị bệnh cho lợn
• 4.5.1. Tình hình mắc bệnh của lợn nái và lợn con theo mẹ
• 4.5.2. Kết quả điều trị cho đàn lợn nái và đàn lợn con theo mẹ
• 4.6. Kết quả thực hiện các công việc khác
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP TẠI TRẠI

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn nái và lợn con tại Bích Cường

Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái và lợn con tại trang trại Bích Cường là một phần quan trọng trong ngành chăn nuôi lợn. Việc chăm sóc đúng cách không chỉ giúp nâng cao sức khỏe của lợn mẹ mà còn đảm bảo sự phát triển tốt nhất cho lợn con. Quy trình này bao gồm nhiều bước từ dinh dưỡng, vệ sinh đến phòng bệnh, nhằm tối ưu hóa năng suất chăn nuôi.

1.1. Tầm quan trọng của chăm sóc lợn nái

Chăm sóc lợn nái là yếu tố quyết định đến sức khỏe và năng suất sinh sản. Lợn nái khỏe mạnh sẽ sinh ra lợn con khỏe mạnh, giảm tỷ lệ chết và tăng trưởng nhanh. Việc cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và hợp lý cho lợn nái trong giai đoạn mang thai và sau sinh là rất cần thiết.

1.2. Quy trình chăm sóc lợn con sau sinh

Lợn con cần được chăm sóc đặc biệt trong những giờ đầu sau sinh. Việc giữ ấm, cho bú sữa mẹ ngay lập tức và theo dõi sức khỏe là rất quan trọng. Những biện pháp này giúp lợn con phát triển tốt và tăng cường hệ miễn dịch.

II. Những thách thức trong chăm sóc lợn nái và lợn con

Chăm sóc lợn nái và lợn con không chỉ đơn thuần là cung cấp thức ăn mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như bệnh tật, điều kiện thời tiết và quản lý chuồng trại đều ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn. Việc nhận diện và xử lý kịp thời các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Bệnh thường gặp ở lợn con

Lợn con thường mắc phải các bệnh như tiêu chảy, viêm phổi và các bệnh truyền nhiễm khác. Việc tiêm phòng và theo dõi sức khỏe định kỳ là cần thiết để giảm thiểu rủi ro.

2.2. Ảnh hưởng của thời tiết đến sức khỏe lợn

Thời tiết nóng ẩm hoặc lạnh có thể gây ra nhiều vấn đề cho lợn con. Cần có biện pháp điều chỉnh nhiệt độ chuồng nuôi và đảm bảo vệ sinh để bảo vệ sức khỏe cho lợn.

III. Phương pháp dinh dưỡng cho lợn nái và lợn con

Dinh dưỡng là yếu tố then chốt trong quy trình chăm sóc lợn nái và lợn con. Cần phải xây dựng khẩu phần ăn hợp lý, đảm bảo cung cấp đủ năng lượng và dinh dưỡng cần thiết cho từng giai đoạn phát triển.

3.1. Khẩu phần ăn cho lợn nái mang thai

Khẩu phần ăn cho lợn nái trong giai đoạn mang thai cần được cân đối dinh dưỡng, với tỷ lệ protein và năng lượng phù hợp. Việc này giúp lợn mẹ khỏe mạnh và sinh ra lợn con phát triển tốt.

3.2. Dinh dưỡng cho lợn con trong giai đoạn đầu

Lợn con cần được bú sữa mẹ ngay sau khi sinh để nhận được kháng thể và dinh dưỡng cần thiết. Sau đó, cần bắt đầu cho lợn con ăn dặm để đảm bảo sự phát triển ổn định.

IV. Quy trình phòng bệnh cho lợn nái và lợn con

Phòng bệnh là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc lợn. Việc tiêm phòng vắc xin và thực hiện các biện pháp vệ sinh chuồng trại giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho lợn nái và lợn con.

4.1. Tiêm phòng vắc xin cho lợn con

Tiêm phòng vắc xin cho lợn con là biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe. Cần tuân thủ lịch tiêm phòng và theo dõi phản ứng sau tiêm để xử lý kịp thời.

4.2. Vệ sinh chuồng trại và môi trường

Vệ sinh chuồng trại thường xuyên giúp giảm thiểu mầm bệnh. Cần thực hiện khử trùng định kỳ và đảm bảo môi trường sống sạch sẽ cho lợn.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trang trại Bích Cường

Kết quả từ quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái và lợn con tại trang trại Bích Cường cho thấy sự cải thiện rõ rệt về sức khỏe và năng suất. Việc áp dụng các biện pháp khoa học đã mang lại hiệu quả tích cực.

5.1. Kết quả chăm sóc lợn nái

Chăm sóc lợn nái đúng cách đã giúp tăng tỷ lệ sinh sản và giảm tỷ lệ chết ở lợn con. Các biện pháp dinh dưỡng và vệ sinh được thực hiện nghiêm ngặt.

5.2. Kết quả phòng bệnh cho lợn con

Việc tiêm phòng và chăm sóc lợn con đã giúp giảm thiểu các bệnh thường gặp, nâng cao tỷ lệ sống sót và phát triển của lợn con.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai trong chăm sóc lợn

Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái và lợn con tại trang trại Bích Cường đã chứng minh được hiệu quả. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao chất lượng chăn nuôi.

6.1. Đề xuất cải tiến quy trình chăm sóc

Cần nghiên cứu thêm về các phương pháp chăm sóc và dinh dưỡng mới để tối ưu hóa quy trình chăm sóc lợn nái và lợn con.

6.2. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn

Ngành chăn nuôi lợn cần tiếp tục phát triển bền vững, ứng dụng công nghệ cao và cải thiện quy trình chăm sóc để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn thực phẩm tại Việt Nam. Theo số liệu của Cục Chăn nuôi, ngành đang có xu hướng dịch chuyển rõ rệt từ hình thức chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình trang trại quy mô lớn, khép kín và hình thành các chuỗi giá trị liên kết với các doanh nghiệp như CP, Dabaco, Japfa Comfeed, CJ, Tân Long, Thiên Thuận Tường. Để nâng cao năng suất và chất lượng đàn giống, việc kiểm soát kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng và công tác thú y ở giai đoạn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ là yếu tố quyết định trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của toàn bộ chu kỳ sản xuất. Khóa luận tốt nghiệp đại học chuyên ngành Chăn nuôi Thú y của sinh viên Nguyễn Đình Quân (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, năm 2023, do GS. Từ Quang Hiển hướng dẫn) được thực hiện nhằm kiểm chứng và đánh giá việc áp dụng quy trình kỹ thuật tại cơ sở chăn nuôi thực tế.

Mục tiêu nghiên cứu được tác giả xác định gồm 5 nội dung chính:

1. Nắm được quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng bệnh bằng vắc xin cho đàn lợn nái sinh sản và đàn lợn con theo mẹ nuôi tại trang trại.
2. Nắm được khẩu phần ăn phù hợp của lợn nái sinh sản theo từng giai đoạn.
3. Nắm được phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh trên lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ.
4. Nâng cao kinh nghiệm thực hành nghề nghiệp và kỹ thuật chăn nuôi thực tế.
5. Đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện quy trình hiệu quả hơn để nâng cao kết quả chăn nuôi tại cơ sở.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản, đàn lợn con theo mẹ và đàn lợn hậu bị (các giống ngoại Landrace, Yorkshire, Duroc). Trong đó, tác giả trực tiếp theo dõi, chăm sóc 182 lợn nái đẻ và 2.076 lợn con theo mẹ.
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn Bích Cường (chủ trại Bùi Mạnh Cường), thôn Nhiễm Dương, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 28/11/2022 đến ngày 01/06/2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên các cơ sở khoa học về sinh lý dinh dưỡng, sinh sản và bệnh lý học thú y trên đàn lợn:

• Cơ sở dinh dưỡng lợn nái: Phân chia chu kỳ mang thai thành 2 giai đoạn gồm chửa kỳ I (từ phối giống đến 84 ngày, nhu cầu protein thô 13% - 14%, năng lượng trao đổi NLTĐ 2.800 - 3.000 Kcal/kg) và chửa kỳ II (từ 85 ngày đến khi đẻ 114 ngày, protein thô 15% - 16%, NLTĐ 2.800 - 3.000 Kcal/kg, tăng mức ăn thêm 15% - 20%). Chế độ cho ăn giảm dần trước đẻ và định mức nuôi con theo công thức: $2\text{ kg} + (\text{số con} \times 0,35\text{ kg/con})$.
• Đặc điểm sinh lý lợn con theo mẹ: Tốc độ sinh trưởng nhanh (khối lượng cai sữa tăng 10 - 12 lần so với sơ sinh), hệ thống tiêu hóa chưa hoàn thiện, chức năng điều hòa thân nhiệt kém, cần hấp thu kháng thể $\gamma$-globulin từ sữa đầu trong 24 giờ đầu sau sinh.
• Cơ sở bệnh lý và dịch tễ học: Các bệnh sản khoa thường gặp ở lợn nái (viêm nội mạc tử cung cata mủ cấp tính, viêm vú, sót nhau, hội chứng MMA) và các hội chứng bệnh lý phổ biến ở lợn con (tiêu chảy do E. coli, Salmonella, Clostridium; viêm khớp do Streptococcus suis; viêm phổi phế quản; viêm cuống rốn).
• Quy trình ứng dụng: Thực hiện theo quy trình kỹ thuật chăn nuôi của Công ty Cổ phần Ngọc Minh Green Farm và hỗ trợ kỹ thuật thức ăn chăn nuôi từ De Heus.

Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu:

• Phương pháp khảo sát, thống kê: Thu thập số liệu cơ cấu đàn, cơ sở hạ tầng, tình hình sản xuất từ sổ sách của trang trại giai đoạn 2021 đến tháng 5/2023.
• Phương pháp theo dõi lâm sàng và can thiệp trực tiếp: Trực tiếp tham gia công tác hộ sinh, chăm sóc nái đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, thiến đực, tiêm sắt (Iron Dextran), phòng bệnh bằng vắc xin và thuốc thú y.
• Phương pháp chẩn đoán và điều trị: Chẩn đoán lâm sàng qua triệu chứng dịch tễ, kiểm tra thân nhiệt, dịch tiết sinh dục, phân, khớp; áp dụng phác đồ điều trị bằng kháng sinh, thuốc kháng viêm, thuốc co bóp tử cung (Oxytocin), dung dịch điện giải và sát trùng cục bộ.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu được tổng hợp và tính toán tỷ lệ phần trăm (%) mắc bệnh, tỷ lệ khỏi bệnh, tỷ lệ an toàn bằng phần mềm Microsoft Excel 2013 theo các công thức dịch tễ học thường quy.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ sự phát triển của chăn nuôi trang trại công nghiệp tập trung tại Việt Nam, nêu rõ 5 mục tiêu cụ thể và các yêu cầu rèn luyện kỹ năng thực hành nghề nghiệp của sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi Thú y trước khi tốt nghiệp.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng hợp các điều kiện cơ sở tại địa bàn thực tập và tổng quan lý thuyết:

• Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh (nhiệt độ trung bình 23,3°C, độ ẩm 79%).
• Quy mô cơ sở vật chất trại Bích Cường: Gồm 10 chuồng đẻ (32 ô/chuồng, trang bị máng ăn xả tự động, núm uống tự động, giàn mát, 3 quạt thông gió), 2 chuồng bầu, 2 chuồng lợn con cai sữa, 8 chuồng thịt, 1 chuồng cách ly, 7 silo chứa cám, 2 hầm biogas thể tích 12.000 m³/hầm và 1 hồ sinh học. Cơ cấu nhân sự gồm 01 chủ trại, 01 quản lý, 02 cán bộ kỹ thuật De Heus, 12 công nhân, 01 kế toán, 01 phục vụ, 01 bảo vệ và 03 sinh viên thực tập.
• Tổng quan nghiên cứu trong nước và quốc tế về các yếu tố nguy cơ gây bệnh viêm tử cung, viêm vú, sót nhau trên nái (lứa đẻ, can thiệp đỡ đẻ bằng tay, vệ sinh chuồng) và các bệnh truyền nhiễm, tiêu hóa, hô hấp trên lợn con.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp thực hiện

Trình bày chi tiết phương pháp bố trí theo dõi trên 182 nái và 2.076 lợn con từ 28/11/2022 đến 01/06/2023. Tác giả mô tả chi tiết:

• Quy trình vệ sinh tiêu độc khử trùng chuồng bầu, chuồng đẻ theo các ngày trong tuần (lịch phun sát trùng, làm vôi, thay khay sát trùng cửa chuồng).
• Quy trình phòng bệnh bằng vắc xin và thuốc cho từng đối tượng: Lợn con (tiêm sắt ngày thứ 3; nhỏ phòng cầu trùng ngày thứ 3; tiêm vắc xin PRRS ngày 14; Mycoplasma + Circo ngày 21; Dịch tả ngày 35 và 63; APP ngày 49 và 70; LMLM ngày 56 và 77); Lợn hậu bị (tẩy ký sinh trùng Dufamec, tiêm PRRS, Parvovirus, Dịch tả); Lợn nái mang thai (tiêm Dịch tả tuần 10, E. coli Neocolipor tuần 11 và 14, LMLM tuần 12, Viêm teo mũi Rhiniffa T tuần 13, Khô thai Parvovirus sau đẻ 15 ngày).

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Nội dung này phản ánh các kết quả thực nghiệm và can thiệp thực tế tại trang trại:

• Cơ cấu đàn lợn: Tổng đàn giảm từ 7.558 con (năm 2021) xuống 7.265 con (năm 2022) và đạt 5.305 con vào tháng 5/2023 (gồm 9 đực giống, 150 hậu bị, 650 nái sinh sản và 4.488 lợn con). Số con sơ sinh bình quân đạt 11,15 con/lứa, số con cai sữa bình quân đạt 9,9 con/lứa.
• Kết quả đỡ đẻ: Theo dõi 182 ca đẻ, có 173 ca đẻ thường (95,05%) và 9 ca đẻ khó cần can thiệp kỹ thuật (5,00%), tỷ lệ lợn nái an toàn sau can thiệp đạt 100,00%.
• Đánh giá quy trình tiêm phòng: Thực hiện tiêm phòng và dùng thuốc phòng bệnh cho đàn hậu bị, đàn nái và lợn con đạt tỷ lệ an toàn từ 95,55% đến 100,00%.
• Dịch tễ và kết quả điều trị bệnh lợn nái: Tỷ lệ mắc viêm tử cung là 9,89% (18/182 con), điều trị khỏi 88,88% (16/18 con); tỷ lệ sót nhau 4,09% (9/182 con), điều trị khỏi 100,00%; tỷ lệ viêm vú 4,03% (8/182 con), điều trị khỏi 100,00%.
• Dịch tễ và kết quả điều trị bệnh lợn con: Hội chứng tiêu chảy có tỷ lệ mắc cao nhất 21,90% (455/2.076 con), điều trị khỏi 96,70% (440/455 con); viêm khớp mắc 7,32% (152/2.076 con), điều trị khỏi 96,05% (146/152 con); viêm phổi mắc 3,02% (68/2.076 con), điều trị khỏi 86,76% (59/68 con); viêm cuống rốn mắc 2,64% (55/2.076 con), điều trị khỏi 90,90% (50/55 con).
• Kết quả phục vụ sản xuất: Trực tiếp thực hiện mài nanh, cắt đuôi cho 2.076 lợn con (100% an toàn), tiêm sắt cho 2.076 con (100% an toàn), nhỏ thuốc phòng cầu trùng 2.076 con (100% an toàn) và thiến 605 lợn đực con (100% an toàn).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khóa luận tổng kết việc thực hiện các chỉ tiêu kỹ thuật tại trang trại Bích Cường, khẳng định quy trình chăn nuôi và phòng dịch bằng an toàn sinh học, vắc xin được triển khai nghiêm ngặt, hiệu quả điều trị bệnh cao. Tác giả đưa ra các đề xuất về quản lý lao động, kiểm soát động vật gặm nhấm và hoàn thiện khâu sưởi ấm cho lợn con vào mùa lạnh.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống số liệu thực tế về năng suất sinh sản, tỷ lệ mắc bệnh và hiệu quả của các phác đồ điều trị thú y trên đàn lợn quy mô công nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh.

Đối tượng	Bệnh / Chỉ tiêu theo dõi	Số con theo dõi	Số con mắc bệnh	Tỷ lệ mắc (%)	Số con điều trị khỏi	Tỷ lệ khỏi (%)
Lợn nái sinh sản	Viêm tử cung	182	18	9,89	16	88,88
	Sót nhau	182	9	4,09	9	100,00
	Viêm vú	182	8	4,03	8	100,00
Lợn con theo mẹ	Hội chứng tiêu chảy	2.076	455	21,90	440	96,70
	Viêm khớp	2.076	152	7,32	146	96,05
	Viêm phổi	2.076	68	3,02	59	86,76
	Viêm cuống rốn	2.076	55	2,64	50	90,90

Các giải pháp và đóng góp thực tiễn của đề tài:

• Khẳng định hiệu quả của việc kết hợp thụt rửa dung dịch sát trùng chuyên dụng (Iodine pha loãng), tiêm kích thích co bóp cơ trơn bằng Oxytocin và kháng sinh tác dụng kéo dài Amoxicillin (Dufamox 15% LA) trong điều trị bệnh sản khoa ở nái.
• Xác định nguyên nhân gây bệnh chính trên đàn lợn con: Tiêu chảy chủ yếu liên quan đến chuồng ẩm ướt và thiếu nhiệt sưởi; viêm cuống rốn xuất phát từ khâu vô trùng dụng cụ cắt rốn chưa triệt để; viêm khớp do kế phát vi khuẩn qua vết thương cơ giới và nền sàn.
• Đề xuất trang trại cần tăng cường biện pháp diệt chuột, ổn định nhân sự công nhân để đảm bảo tính liên tục của quy trình kỹ thuật, đồng thời bổ sung chụp sưởi và bóng úm vào mùa đông để giảm tỷ lệ tiêu chảy và viêm phổi ở lợn con sơ sinh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của khóa luận:

• Phạm vi nghiên cứu thực nghiệm giới hạn tại một cơ sở chăn nuôi (trại Bích Cường, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) trong khung thời gian 6 tháng, do đó các chỉ tiêu phản ánh đặc thù tiểu khí hậu và điều kiện quản trị của riêng trang trại này.
• Các chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng và bệnh tích quan sát thực địa, chưa có điều kiện thực hiện các xét nghiệm vi sinh chuyên sâu (như phân lập vi khuẩn, làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm) để xác định chính xác chủng vi khuẩn gây bệnh và mức độ kháng kháng sinh.

Hướng mở rộng nghiên cứu:

• Theo dõi ảnh hưởng của các mùa khí hậu khác nhau trong năm lên năng suất sinh sản và dịch tễ đàn lợn.
• Phân lập mầm bệnh vi khuẩn từ các ca viêm tử cung, tiêu chảy và kiểm tra độ nhạy cảm của kháng sinh nhằm tối ưu hóa phác đồ điều trị tại địa phương.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thực nghiệm hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y đang chuẩn bị thực tập tốt nghiệp hoặc nghiên cứu về quản lý kỹ thuật trên đàn lợn sinh sản.
• Cán bộ kỹ thuật trại, kỹ sư chăn nuôi cần tham khảo quy trình phối hợp vắc xin, lịch sát trùng chuồng trại khép kín và phác đồ dùng thuốc điều trị các bệnh sản khoa (viêm tử cung, sót nhau, mất sữa) cũng như các bệnh thường gặp trên lợn con theo mẹ.
• Các nội dung đáng chú ý gồm: Bảng định mức thức ăn cho nái chửa theo thể trạng và giai đoạn mang thai (Bảng 2.1), Bảng biểu hiện lâm sàng của lợn sắp đẻ theo từng mốc thời gian, Lịch tiêm phòng vắc xin chi tiết cho từng nhóm lợn (Bảng 3.1) và Bảng kết quả điều trị bệnh thực tế (Bảng 4.6).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận được thực hiện trên quy mô bao nhiêu lợn nái và lợn con tại trang trại Bích Cường? Trong thời gian thực tập 6 tháng (từ tháng 12/2022 đến tháng 5/2023), tác giả trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và theo dõi 182 lượt lợn nái đẻ và 2.076 lợn con theo mẹ.

2. Năng suất sinh sản trung bình của đàn lợn nái tại trang trại Bích Cường đạt mức nào? Tại thời điểm khảo sát, đàn lợn nái của trại duy trì số con sơ sinh trung bình đạt 11,15 con/lứa và số con cai sữa trung bình đạt 9,9 con/lứa (cai sữa vào ngày thứ 21).

3. Tỷ lệ lợn nái đẻ khó phải can thiệp kỹ thuật và kết quả xử lý ra sao? Trong tổng số 182 ca đẻ được theo dõi, có 9 ca đẻ khó cần can thiệp kỹ thuật (chiếm tỷ lệ 5,00%), 173 ca còn lại đẻ thường (chiếm 95,05%). Cả 9 nái sau can thiệp đều an toàn, đạt tỷ lệ 100,00%.

4. Bệnh nào có tỷ lệ mắc cao nhất trên đàn lợn con theo mẹ và kết quả điều trị như thế nào? Hội chứng tiêu chảy có tỷ lệ mắc cao nhất trên đàn lợn con, chiếm 21,90% (455/2.076 con). Phác đồ điều trị sử dụng Baytril 5% kết hợp Hantophan và bù điện giải cho kết quả điều trị khỏi 440 con, đạt tỷ lệ 96,70%.

5. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung trên lợn nái được tác giả áp dụng như thế nào? Tác giả sử dụng Oxytocin tiêm dưới da (2 ml/con) để tăng co bóp tống dịch viêm, kết hợp tiêm bắp kháng sinh Amoxicillin (Dufamox 15% LA với liều 1 ml/10 kg thể trọng, nhắc lại sau 48 giờ) và thụt rửa tử cung bằng dung dịch Iodine pha loãng 1 lần/ngày trong 3 ngày liên tục. Tỷ lệ điều trị khỏi đạt 88,88% (16/18 con).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Đình Quân đã phản ánh toàn diện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, an toàn sinh học và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại lợn Bích Cường, tỉnh Bắc Ninh. Dữ liệu nghiên cứu thực nghiệm khẳng định việc tuân thủ lịch tiêm phòng vắc xin nghiêm ngặt kết hợp phác đồ điều trị phù hợp giúp kiểm soát hiệu quả các bệnh sản khoa trên nái và bệnh tiêu chảy, viêm khớp ở lợn con. Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao đối với sinh viên và cán bộ kỹ thuật chuyên ngành Chăn nuôi Thú y.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nghành chăn nuôi lợn là một trong những ngành quan trọng, đóng góp phần lớn thực phẩm cho nước ta. Theo Cục Chăn nuôi, chăn nuôi lợn nước ta hiện nay đang có xu hướng chuyển dịch từ chăn nuôi quy mô nhỏ sang chăn nuôi hộ có quy mô lớn hơn, tăng phát triển các mô hình trang trại, tập trung và hình thành các chuỗi giá trị. Các doanh nghiệp chăn nuôi lớn trong nước (như Dabaco, Tân Long, Thiên Thuận Tường,.) và nước ngoài (CP, Jafa comfeed, CJ,.) đang xây dựng và từng bước hình thành hệ thống trang trại liên kết chuỗi. Đây chính là bước chuyển dịch cơ cấu để từng bước hiện đại hóa ngành chăn nuôi.

Chăn nuôi lợn nước ta có xuất phát điểm từ quy mô nhỏ bé, tận dụng những phụ phẩm của ngành nông nghiệp và sinh hoạt tiến đến hình thức sản xuất hàng hóa là phát triển trang trại với quy mô lớn. Giúp nâng cao chất lượng và sản lượng của ngành chăn nuôi Việt Nam. Là một sinh viên chuyên ngành chăn nuôi, nhằm nâng cao kỹ năng, kiến thức trước khi ra trường và góp phần vào sự thành công của ngành chăn nuôi lợn, được sự đồng ý của BCN Khoa và thầy giáo GS TS.Từ Quang Hiển, em tiến hành chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại Bích Cường, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh”. Mục tiêu, yêu cầu của chuyên đề 1.

Mục tiêu Nắm được quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng bệnh bằng vắc xin cho đàn lợn nái sinh sản và đàn lợn con theo mẹ nuôi tại trang trại. Nắm được khẩu phần ăn phù hợp của lợn nái sinh sản theo từng giai đoạn. 2 Nắm được phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh trên lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ. Nâng cao kinh nghiệm và mở rộng tầm nhìn.

Đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện quy trình hiệu quả hơn để nâng cao kết quả chăn nuôi tại trại. Yêu cầu Luôn tìm hiểu và hăng hái học hỏi để trau dồi kiến thức và nâng cao kỹ thuật, tay nghề. Không ngại việc, ngại khổ. Làm việc với trái tim đầy nhiệt huyết, có trách nhiệm.

3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở tại trang trại thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lí Trại lợn Bích Cường nằm ở thôn Nhiễm Dương, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh.

Xã Nghĩa Đạo có diện tích tự nhiên là 8,52 km² và nằm cách trung tâm huyện Thuận Thành khoảng 10 km. Có vị trí địa lý: Phía đông giáp huyện Gia Bình và huyện Lương Tài. Phía nam thì giáp huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương và huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Phía bắc giáp huyện Tiên Du và huyện Quế Võ.

Đặc điểm khí hậu Xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh có: Trung bình lượng mưa hàng năm: 1. Nhiệt độ trung bình: 23,3°C. Tổng giờ nắng trong năm tại địa bàn là: 1. Có độ ẩm trung bình: 79%.

Kinh tế xã hội Trong năm 2022 huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện đã tập trung chỉ đạo, điều hành quyết liệt trong nhiệm vụ với từng mục tiêu đề ra và đã có những thành tích về kinh tế - xã hội. Cụ thể như trong nông nghiệp: diện tích cây trồng mở rộng cho năng suất, chất lượng cao theo quy hoạch gắn liền ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh, triển khai kịp thời hỗ trợ sản xuất. Toàn huyện coi trọng ứng dụng công nghệ sinh học trong chăn nuôi quy mô lớn theo hướng tập trung.

4 Đến nay, toàn huyện có 63 trang trại và 328 mô hình VAC. Nhờ đó, việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp đạt được kết quả khả quan, tạo tiền đề cho phát triển bền vững. Cơ sở vật chất của trang trại chăn nuôi Công ty đã có những đầu tư vượt bậc về cơ sở sản xuất như sau: - Trại được xây dựng nằm xa khu dân cư, khu vực cổng vào có máy phun sát trùng. Chuồng trại chăn nuôi theo mô hình khép kín và được lắp đặt, trang bị hệ thống máng ăn, đường ống nước uống tự động.

- Chuồng nuôi + Mỗi chuồng nuôi lợn nái đẻ gồm 32 ô (mỗi ô có một máng ăn có hệ thống xả thức ăn tự động và 2 đường ống nối với 3 vòi uống nước tự động có độ cao thấp khác nhau để phù hợp với nhu cầu của lợn mẹ và lợn con); + Chuồng có hệ thống giàn mát, cuối chuồng có hệ thống 3 quạt thông gió (2 quạt công suất lớn và 1 quạt công suất vừa nằm ở giữa 2 quạt); + Hệ thống đường điện chiếu sáng (nằm ở trên trần vị trí giữa chuồng, kéo dài từ đầu chuồng xuống cuối chuồng) và 32 ổ cắm điện đôi ứng với mỗi ô chuồng; + Hệ thống đường nước vệ sinh gầm chuồng, máng ăn; + Dãy cửa sổ 2 bên bờ tường được lắp kính đầy đủ và cách nền chuồng 1,2 m; Trang trại gồm có: khu điều hành, khu sản xuất và khu nhà ở công nhân. Tổng trại gồm có 10 chuồng đẻ, 2 chuồng bầu, 2 chuồng lợn con cai sữa, 8 chuồng thịt và một chuồng cách ly. Có 7 silo chứa thức ăn. Mỗi khu chuồng (bầu, đẻ, thịt) đều có hệ thống máy áp lực để làm vôi và phun sát trùng; bên khu thịt có 2 cầu cân.

Trại có kho chứa đồ phục vụ chăn nuôi, nhà sát trùng và 1 phòng tinh. Về nguồn điện và hệ thống dự trữ điện có: điện lưới và 2 máy phát điện dự phòng. 5 Nguồn nước được cung cấp đầy đủ cho sinh hoạt và chăn nuôi. Khu vực xử lý chất thải có 2 hầm biogas, mỗi hầm có thể tích 12.000 m³ và một hồ sinh học.

Cơ cấu tổ chức của trang trại chăn nuôi Đội ngũ kỹ thuật, quản lý, công nhân bao gồm: 01 chủ trại; 01 quản lý trại; 02 kỹ thuật công ty thức ăn chăn nuôi De Heus hỗ trợ tại trại; 12 công nhân; 01 kế toán trại; 01 phục vụ; 03 sinh viên thực tập; 01 bảo vệ. Thuận lợi, khó khăn 2. Thuận lợi Trại chăn nuôi Bích Cường có vị trí thuận lợi: trại không nằm gần đường dẫn tới các lò giết mổ, cách xa đường lớn. Chủ trại không những có năng lực lãnh đạo tốt mà còn có kiến thức chuyên môn vững chắc.

Trại đã ứng dụng công nghệ trong khâu cho ăn, làm giảm lượng thức ăn rơi vãi từ 10 - 15% và giảm nhân công. Nguồn giống lợn bố mẹ ban đầu được nhập từ các công ty như CP, xí nghiệp Đồng Hiệp Hải Phòng. Giống được đảm bảo khỏemạnh, được tiêm phòng vắc xin đầy đủ và cơ thể không ủ hay mang mầm bệnh. Khó khăn Công nhân không duy trì sự ổn định trong công việc, nghỉ việc giữa chừng cũng là vấn đề gây ảnh hưởng tới năng suất chăn nuôi.

6 Khí hậu có mùa hè nóng ẩm, mùa đông lạnh nên dễ ảnh hưởng tới lợn con, gây một số bệnh như tiêu chảy (mùa hè); viêm khớp, viêm phổi (mùa đông). Động vật gặm nhấm (chuột) vẫn chưa được xử lý triệt để. Cơ sở khoa học của chuyên đề 2. Những hiểu biết về chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái 2.

Chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái mang thai Giai đoạn có thai của lợn nái chia làm 2: - Chửa kỳ I: từ phối giống đến 84 ngày chửa. - Chửa kỳ II: từ 85 ngày chửa đến ngày dự kiến đẻ (114 ngày). - Nhu cầu dinh dưỡng Muốn có một đàn lợn con sinh trưởng phát triển tốt, thì việc chăm sóc và cân đối dinh dưỡng cho nái mẹ ngay từ khi mang thai là điều rất quan trọng. Theo Nguyễn Quang Linh và Phùng Thăng Long (2020) [13], đối với lợn mẹ, nếu khẩu phần ăn thiếu khoáng, lợn con đẻ ra trên lứa ít, tỷ lệ chết cao, run rẩy, phản xạ tìm vú mẹ chậm, yếu.

Lợn mẹ sẽ đẻ khó, dễ mắc chứng bại liệt sau đẻ. Thiếu vitamin sẽ có ảnh hưởng xấu tới sự phát triển của bào thai, thiếu trầm trọng có thể gây nên sảy thai, lợn mẹ gầy yếu, dễ bại liệt sau khi đẻ xong. Theo Lê Hồng Mận (2006) [15], chế độ thức ăn và nuôi dưỡng lợn nái hai giai đoạn chửa có thể nuôi hai loại khẩu phần sau: - Khẩu phần lợn nái chửa kỳ I và kỳ II đều phải cân đối dinh dưỡng đảm bảo chất lượng. Mức ăn của lợn nái chửa giai đoạn II tăng 15% - 20% cao hơn giai đoạn chửa I vì bào thai giai đoạn II phát triển mạnh.

Giai đoạn chửa I thức ăn chủ yếu để duy trì cơ thể lợn mẹ, một phần nhỏ để nuôi thai. - Khẩu phần lợn nái chửa kỳ II cho tăng tỷ lệ protein để bào thai phát triển mạnh, duy trì cơ thể lợn mẹ và tăng tích lũy cho tiết sữa. Nhu cầu dinh dưỡng của lợn chửa: protein thô 13% - 14% ở kỳ I, và 15% - 16% ở kỳ II. NLTĐ (Kcal/kg) ở cả 2 kỳ là 2800 - 3000.

Mức ăn lợn nái cơ bản theo giai đoạn chửa được trình bày qua bảng: 7 Bảng 2. Mức ăn lợn nái cơ bản theo giai đoạn chửa (thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh) (kg/ngày/con) Thể trạng lợn nái Thời kỳ có chửa Gầy Bình thường Béo Sau cai sữa đến phối giống trở lại 3,5 3 3 Từ phối giống đến 21 ngày 2,5 2 1,8 Có chửa từ 22 - 84 ngày 2,5 2 1,8 Có chửa từ 85 - 110 ngày 3 2,5 2,5 Có chửa từ 111 - 112 ngày 2 2 2 Có chửa từ 113 ngày 1,5 1,5 1,5 Nước uống Tự do Cho lợn nái chửa ăn 2 bữa/ngày vào buổi sáng và chiều. Tính mức ăn của lợn nái như trên thấy rõ trước khi đẻ 3 - 4 ngày giảm khẩu phần ăn của lợn nái, đến ngày đẻ cho nhịn, chỉ uống nước tự do. Vào mùa đông những ngày nhiệt độ hạ xuống dưới 15ºC, lợn nái cần cho ăn thêm 0,2 - 0,3 kg/con/ngày để bù phần năng lượng tiêu hao do chống rét.

Chú ý thức ăn, không để lợn nái chửa ăn thức ăn mốc, hỏng, khô dầu bông, lá đu đủ do dễ gây sảy thai. Cho lợn uống nước tự do. - Quy trình chăm sóc lợn nái mang thai: + Chăm sóc nái chửa cần sự cẩn thận, tỉ mỉ, tránh để sảy thai. + Tuần đầu sau khi phối giống cần cho lợn nái nghỉ ngơi yên tĩnh.

+ Theo dõi lợn nái có biểu hiện động dục lại vào ngày thứ 21 và ngày thứ 42 hay không. + Tắm chải cho lợn vào những ngày nóng bức. + Giữ cho lợn sạch sẽ, tạo sự thoải mái cho lợn bằng cách điều tiết tiểu khí hậu chuồng nuôi phù hợp.