Đặt vấn đề Chăn nuôi là một lĩnh vực quan trọng trong nền nông nghiệp nước ta, không chỉ đáp ứng nhu cầu lương thực, thực phẩm của người dân mà còn là nguồn thu nhập quan trọng của một bộ phận lớn người dân hiện nay. Những năm gần đây, các trung tâm giống liên doanh đã mạnh dạn đưa các giống lợn cao sản của nước ngoài vào để cải tạo đàn lợn hiện có của nước ta. Nhiều trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp được thành lập, tạo ra những vùng chăn nuôi. Tiến bộ khoa học - kỹ thuật về thức ăn, chăn nuôi, quản lý chăm sóc, chuồng trại đã được áp dụng tại các trang trại.
Một trong những trang trại chăn nuôi có thể thực hiện theo phương châm này là trang trại của ông Đặng Minh Linh ở xã Việt Hùng, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. Trại có đội ngũ kỹ thuật viên chất lượng cao, tay nghề cao, ngày càng phát triển và ứng dụng theo nhu cầu thị trường. Vì vậy, việc học hỏi và áp dụng quy trình nuôi dưỡng của công ty là rất quan trọng. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của ban chủ nhiệm khoa, giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập, em đã tiến hành thực hiện đề tài: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại lợn Đặng Minh Linh, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội”.
Mục tiêu và yêu cầu 1. Mục tiêu -Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại nơi thực tập. - Thực hiện việc chăm sóc nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi con và lợn con theo mẹ tại trại. 2 - Chẩn đoán các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái nuôi con, lợn con theo mẹ và các phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất được sử dụng tại trại.
Yêu cầu khi thực tập tại trại - Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng cho đàn nái sinh sản nuôi tại trại thực tập. - Tình hình nhiễm bệnh trên đàn lợn nái sinh sản tại trại thực tập. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở tại nơi thực tập 2.
Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý - Trại lợn Đặng Minh Linh thuộc xã Việt Hùng, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. - Phía Nam giáp xã Cổ Loa. - Phía Bắc giáp xã Liên Hà. - Phía Đông giáp xã Dục Tú.
- Phía Tây giáp thị trấn Đông Anh. - Xã có tuyến đường xe lửa từ Hà Nội đi Lào Cai và Thái Nguyên. * Điều kiện khí hậu Khí hậu là yếu tố vô cùng quan trọng trong đời sống sinh hoạt của người dân cũng như trong chăn nuôi, nó quyết định đến sự phát triển của ngành nông nghiệp cũng như trồng trọt và chăn nuôi. Xã Việt Hùng nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, mùa hè nóng mưa nhiều, mùa đông lạnh ít mưa.
Đặc điểm rõ nét của khí hậu là sự thay đổi và khác biệt giữa hai mùa nóng và lạnh. Mùa nóng kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9, kèm mưa nhiều, nhiệt độ trung bình 28℃. Từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau là khí hậu mùa đông, nhiệt độ trung bình 18,5℃. Điều kiện kinh tế - xã hội Sản xuất nông nghiệp vẫn là ngành chủ đạo trong đời sống kinh tế, xã hội của người dân nơi đây.
Trong quá trình sản xuất, trước những tác động vô cùng khó lường của thiên nhiên, người dân luôn giữ vững truyền thống, những phẩm chất tốt đẹp, đó là: cần cù, chịu thương, chịu khó, vượt qua khó khăn. Cơ cấu tổ chức trại Trại lợn được xây dựng xong đầu năm 2015 nên cơ sở vật chất vẫn còn mới. Cơ cấu và tổ chức của trại : - 01chủ trại - 02 kĩ thuật trại - 06 công nhân - 02 sinh viên thực tập Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ nhóm khác nhau gồm chuồng nái và chuồng thịt. Mỗi một khâu trong quy trình chăn nuôi, đều được phân công đến từng công nhân, nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm và thúc đẩy sự phát triển của trang trại.
Cơ sở vật chất của trang trại Cơ sở vật chất ở trại tương đối đầy đủ và hoàn thiện. - Trang trại có tổng diện tích khoảng 4 ha bao gồm: trước cổng có hệ thống phun sát trùng các phương tiện ra vào trại. - Có một phòng tắm sát trùng cho người ra vào trại. - Trại được chia thành hai khu: khu điều hành và khu sản xuất.
- Khu vực điều hành có: phòng khách, phòng kỹ thuật, phòng ăn, nhà ở và nhà sinh hoạt. - Khu sản xuất gồm: 1 chuồng thịt, 1 chuồng bầu, 2 chuồng đẻ, 1 chuồng phối, 1 chuồng cai sữa. - Trại có 1 nhà kho để cám, kho để thuốc và 1 phòng pha tinh. - Ở khu vực sau trại có hệ thống biogas để xử lý phân.
- Hệ thống điện được lắp đặt đầy đủ - Có 2 máy phát điện đề phòng mất điện - Nước được bơm lên téc và được xử lý bằng máy lọc. 5 * Chuồng bầu - Được chia làm 2 dãy, mỗi dãy 60 con, đầu dãy có 4 ô nhốt lợn đực. Ở đầu chuồng có hệ thống dàn mát, cuối chuồng có 7 quạt hút gió. Nền chuồng là nền bê tông để cho tiện công tác vệ sinh cào phân, các ô chuồng đều có vòi uống tự động cao 50 - 55cm.
Giữa và đầu chuồng có hệ thống vòi nước xịt thuận tiện cho việc xịt gầm và tắm lợn. * Chuồng thịt - Được chia làm 2 dãy, mỗ i dãy có 9 ô, có sức chứa tối đa là 600 con, nền bê tông, có rãnh ở cạnh chuồng thuận lợi cho việc đẩy phân. Ở đầu chuồng có hệ thống dàn mát, cuối chuồng được bố trí hệ thống 6 quạt hút gió. Có hệ thống máng ăn tự động và được ngăn cách bằng tường bê tông và sắt.
* Chuồng cai sữa - Có 1 chuồng cai sữa gồm 8 ô, sức chứa tối đa là 500 con, ở đầu chuồng có hệ thống dàn mát và hút gió ở cuối chuồng. Toàn bộ chuồng được làm bằng sàn nền bê tông, dọc theo chuồng có hệ thống xịt nước thuận tiện cho việc vệ sinh cũng như xịt gầm chuồng. * Chuồng phối - Chuồng phối được chia làm 2 dãy nhỏ, mỗi dãy 20 ô, đầu chuồng có 2 ô to để nhốt lợn đực, có hệ thống dàn mát ở đầu chuồng và quạt hút gió ở cuối chuông. Có ống nước chạy khắp chuồng thuận tiện cho việc vệ sinh đảm bảo lợn luôn luôn sạch.
* Chuồng đẻ - Có 2 chuồng đẻ ( một chuồng đẻ cũ và một chuồng đẻ mới) sức chứa tối đa là 120 con. Toàn bộ sàn đẻ cho lợn mẹ là sàn bê tông, lợn con là sàn nhựa, sàn cao hơn mới nền chuồng là 50 cm. Mỗi ô đều có vòi vú tự động cho lợn con và lợn mẹ, có máng tập ăn cho lợn con vào 6 ngày tuổi, có 2 đường ống nước chạy xung quanh chuồng để đảm bảo việc vệ sinh cũng như xịt gầm chuồng. Đánh giá chung 2.
Thuận lợi Xây dựng ở vị trí thuận lợi: xa khu dân cư và thuận tiện đường giao thông. Chủ trại quan tâm đến đời sống của công nhân làm việc tại trại. Quy trình chăn nuôi khép kín đã mang lại hiệu quả cao trong quá trình chăn nuôi. Khó khăn Do thời tiết khắc nghiệt nên bệnh trong trại phức tạp gây khó khăn cho công tác điều trị.
Lợn khi chết kèm theo nguy cơ bùng phát dịch bệnh và chi phí dành cho phòng, trị bệnh lớn.Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài trong và ngoài nƣớc 2. Những hiểu biết về quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái chửa đẻ và nuôi con 2. Quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái chửa Đặc điểm của lợn nái trong thời gian có chửa Theo Trần Văn Phùng và cs (2004) [8], phải cho lợn nái chửa ăn những thức ăn có giá trị dinh dưỡng cao và dễ tiêu hóa. Không cho ăn thức ăn có hệ số choán cao gây đẻ khó hoặc thai chết ngạt.
Trước khi lợn đẻ một tuần phải xem tình trạng sức khỏe của lợn nái để giảm dần lượng thức ăn. Nhu cầu thức ăn của lợn nái không những phải đáp ứng cho bản thân lợn mẹ mà còn cần phải nuôi thai phát triển, lợn nái chửa rất nhạy cảm bởi các yếu tố ngoại cảnh, do đó đòi hỏi phải có chế độ chăm sóc cẩn thận. *Chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái chửa. Theo Trần Văn Phùng và cs (2004) [8],thức ăn cho lợn nái nuôi con phải là những thức ăn có ảnh hưởng tốt đến sản lượng và chất lượng sữa.Thai 7 phát triển bình thường, không sẩy thai, chết thai.
Lợn con sinh ra đồng đều và đạt khối lượng sơ sinh lợn tiêu chuẩn của giống. Mức ăn cho lợn nái chửa Khối lƣợng lợn Thức ăn hỗn hợp/nái/ngày (kg) Số bữa ăn/ ngày nái đầu kỳ chửa Chửa kỳ 1 Chửa kỳ 2 Giống nội 55-65 1-1,2 1,4-1,5 2 65-85 1,2-1,3 1,5-1,7 2 Giống lai F1 80-100 1,3-1,4 1,5-1,7 2 100-120 1,4-1,5 1,7-1,9 2 120-140 1,5-1,8 1,9-2,2 2 140-160 1,8-2,0 2,2-2,5 2 Giống ngoại 1,8 – 2,5 2,5 – 3,0 2 Nái gầy 2,5 3,0 2 Nái bình thƣờng 2 2,5-2,8 2 Nái béo 1,8 2,5 2 Nguồn: số liệu từ kỹ thuật trại Đặng Minh Linh Thức ăn và cách cho ăn - Thức ăn và nước uống đảm bảo đầy đủ các chất dinh dưỡng, không bị ôi thiu, mốc. Cho lợn nái ăn các thức ăn bị mốc sẽ dễ gây tiêu thai, thai gỗ, sảy thai hoặc lợn con đẻ ra yếu ớt. - Mức ăn trong một ngày của lợn nái chửa còn phụ thuộc vào thể trạng gầy, béo hay bình thường.
- Vào mùa đông khi nhiệt độ trong chuồng nuôi dưới 15 ℃ lợn nái cần được ăn tăng thêm (0,2 - 0,3kg thức ăn / nái / ngày) để bù vào phần năng lượng mất đi do phải chống lạnh. Chăm sóc vú cho lợn nái chửa - Mục đích để kích thích thông tia sữa. 8 - Trước khi đẻ 7 - 10 ngày cần xoa bóp kích thích đầu vú cho lợn nái 1 - 2 lần/ngày. - Bôi thuốc vaselin và kháng sinh phòng chống nhiễm trùng nếu vú bị xây xước, nứt nẻ.
Vệ sinh phòng bệnh - Vệ sinh máng ăn, máng uống và chuồng trại thường xuyên - Tiêm phòng cho lợn nái chửa trước thời gian dự kiến đẻ 15 ngày. Những vấn đề cần lưu ý trong chăn nuôi lợn nái chửa Ăn quá nhiều dẫn đến: - Khó đẻ - Có thể đè chết con - Tiết sữa kém. - Không để lợn nái chửa ăn quá ít, lợn sẽ bị gầy dẫn đến: Dễ mắc bệnh. Thiếu sữa nuôi con.