Luận văn Đào Tú Tài 2019: Quy trình chăm sóc và phòng bệnh lợn nái tại trại Bùi Mạnh Cường, Bắc Ninh

Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái tại trại lợn Bùi Mạnh Cường, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh.

• Tác giả: Đào Tú Tài
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Nhật Thắng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng, Trị Bệnh Cho Lợn Nái Nuôi Tại Trại Lợn Bùi Mạnh Cường, Xã Nghĩa Đạo, Huyện Thuận Thành, Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2.1. Mục tiêu của chuyên đề
• 1.2.2. Yêu cầu của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện của trang trại
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Đặc điểm khí hậu
• 2.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.4. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.1.5. Thuận lợi và khó khăn của trang trại
• 2.2. Tổng quan tài liệu liên quan đến chuyên đề thực hiện
• 2.2.1. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung tiến hành
• 3.3. Phương pháp tiến hành và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp theo dõi
• 3.3.3. Phương pháp xác định các chỉ tiêu theo dõi
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại Bùi Mạnh Cường
• 4.2. Kết quả thực hiện quy trình nuôi dưỡng đàn lợn nái và lợn con
• 4.3. Tình hình sinh sản của lợn nái tại trại lợn Bùi Mạnh Cường
• 4.4. Chỉ tiêu sinh sản của lợn nái nuôi tại trại
• 4.5. Kết quả công tác phòng bệnh cho lợn tại trại
• 4.6. Kết quả thực hiện công tác vệ sinh phòng bệnh
• 4.7. Kết quả chẩn đoán bệnh cho lợn nái và lợn con tại trại
• 4.7.1. Kết quả chẩn đoán bệnh ở lợn nái
• 4.7.2. Kết quả chẩn đoán bệnh cho lợn con
• 4.8. Kết quả thực hiện các thao tác khác tại trại
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Bùi Mạnh Cường

Quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Bùi Mạnh Cường được thiết kế khoa học và hợp lý nhằm đảm bảo sức khỏe và năng suất sinh sản của lợn nái. Việc chăm sóc lợn nái không chỉ bao gồm dinh dưỡng mà còn liên quan đến việc phòng ngừa và điều trị bệnh. Để đạt được hiệu quả cao trong chăn nuôi, cần nắm vững các quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái.

1.1. Đặc điểm sinh lý và dinh dưỡng cho lợn nái

Lợn nái có những đặc điểm sinh lý đặc trưng ảnh hưởng đến quy trình chăm sóc. Dinh dưỡng cho lợn nái cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn mang thai và sinh sản để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản tốt nhất.

1.2. Các bệnh thường gặp ở lợn nái và cách phòng trị

Lợn nái thường gặp một số bệnh như viêm vú, viêm tử cung và các bệnh truyền nhiễm. Việc nhận diện sớm và áp dụng biện pháp phòng trị kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe đàn lợn.

II. Thách thức trong quy trình chăm sóc lợn nái tại trại

Trong quá trình chăm sóc lợn nái, trại Bùi Mạnh Cường gặp phải nhiều thách thức như dịch bệnh, điều kiện thời tiết và quản lý dinh dưỡng. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất của lợn nái. Việc nhận diện và giải quyết kịp thời các vấn đề này là rất cần thiết.

2.1. Ảnh hưởng của dịch bệnh đến lợn nái

Dịch tả lợn châu Phi là một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành chăn nuôi lợn. Việc kiểm soát dịch bệnh này đòi hỏi sự chú ý và đầu tư lớn từ phía trại.

2.2. Điều kiện thời tiết và ảnh hưởng đến sức khỏe lợn nái

Thời tiết khắc nghiệt có thể làm giảm sức đề kháng của lợn nái. Cần có các biện pháp bảo vệ và chăm sóc đặc biệt trong những tháng mùa đông lạnh giá.

III. Phương pháp chăm sóc lợn nái hiệu quả tại trại Bùi Mạnh Cường

Để nâng cao hiệu quả chăm sóc lợn nái, trại Bùi Mạnh Cường áp dụng nhiều phương pháp khoa học. Các phương pháp này bao gồm dinh dưỡng hợp lý, tiêm phòng vaccine và quản lý sức khỏe định kỳ.

3.1. Dinh dưỡng hợp lý cho lợn nái

Khẩu phần ăn cho lợn nái cần được thiết kế đa dạng và cân đối, bao gồm các loại thức ăn giàu protein và vitamin để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản.

3.2. Tiêm phòng vaccine cho lợn nái

Việc tiêm phòng vaccine định kỳ giúp bảo vệ lợn nái khỏi các bệnh truyền nhiễm. Trại Bùi Mạnh Cường thực hiện lịch tiêm phòng nghiêm ngặt để đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trại

Kết quả từ quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái tại trại Bùi Mạnh Cường cho thấy sự cải thiện rõ rệt về sức khỏe và năng suất sinh sản. Các biện pháp chăm sóc đã được áp dụng hiệu quả, mang lại lợi ích kinh tế cho trại.

4.1. Kết quả sinh sản của lợn nái

Tỷ lệ sinh sản của lợn nái tại trại đã tăng lên đáng kể nhờ vào quy trình chăm sóc và dinh dưỡng hợp lý. Điều này cho thấy sự thành công trong việc áp dụng các phương pháp khoa học.

4.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế từ chăm sóc lợn nái

Việc chăm sóc lợn nái hiệu quả không chỉ nâng cao sức khỏe mà còn mang lại lợi nhuận cao cho trại. Các chi phí đầu tư cho dinh dưỡng và phòng bệnh đã được bù đắp bởi lợi nhuận từ sản phẩm.

V. Kết luận và tương lai của quy trình chăm sóc lợn nái

Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái tại trại Bùi Mạnh Cường đã chứng minh được tính hiệu quả và cần thiết. Tương lai, trại sẽ tiếp tục cải tiến quy trình này để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.1. Định hướng phát triển quy trình chăm sóc lợn nái

Trại sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới trong chăm sóc lợn nái để nâng cao hiệu quả sản xuất.

5.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng giống lợn

Chất lượng giống lợn là yếu tố quyết định đến năng suất và sức khỏe của đàn lợn. Trại sẽ chú trọng vào việc chọn lọc và nhân giống lợn có chất lượng cao.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, tạo thu nhập cho người lao động và góp phần ổn định kinh tế nông thôn. Cùng với sự chuyển dịch từ quy mô nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình trang trại tập trung, kỹ thuật chăn nuôi lợn nái sinh sản trở thành mắt xích then chốt, quyết định trực tiếp đến năng suất, chất lượng con giống thương phẩm và tỷ lệ nạc của đàn lợn thịt.

Đề tài khóa luận được thực hiện tại trang trại chăn nuôi lợn Bùi Mạnh Cường, tọa lạc tại thôn Nhiễm Dương, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Trang trại hoạt động theo mô hình liên kết kỹ thuật với Công ty Cổ phần Chăn nuôi Deheus, có cơ cấu nhân sự gồm 01 chủ trại, 01 quản lý trại, 02 kỹ sư quản lý kỹ thuật của Deheus, 01 nhân viên bảo vệ, 13 công nhân và 06 sinh viên thực tập. Về cơ sở vật chất, trại được thiết kế khép kín với hệ thống 9 chuồng đẻ (6 chuồng hoạt động thường xuyên, mỗi chuồng 32 ô nái đẻ chia 2 dãy), hệ thống quạt hút gió công suất lớn, giàn mát điều hòa nhiệt độ, dàn bóng sưởi úm lợn con, máy phát điện dự phòng và hệ thống xử lý chất thải sinh học tạo khí gas phục vụ sinh hoạt.

Về bối cảnh dịch tễ, năm 2019 đánh dấu thời điểm Dịch tả lợn châu Phi (ASF) bùng phát và lây lan rộng trên phạm vi toàn quốc, gây ảnh hưởng nặng nề đến cơ cấu giống và chi phí thú y của các cơ sở chăn nuôi. Trong điều kiện đó, việc củng cố quy trình nuôi dưỡng, an toàn sinh học và kiểm soát bệnh sinh sản là yêu cầu cấp thiết để duy trì hoạt động của trang trại.

Mục tiêu nghiên cứu của chuyên đề được tác giả xác định gồm 4 nội dung:

1. Nắm được quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản.
2. Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai.
3. Biết cách chẩn đoán một số bệnh phổ biến đối với lợn nái sinh sản và áp dụng biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất.
4. Chăm chỉ rèn luyện tay nghề để nâng cao hiểu biết kinh nghiệm thực tế.

Nhiệm vụ và yêu cầu cụ thể của đề tài bao gồm:

1. Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn Bùi Mạnh Cường, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.
2. Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi.
3. Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn nái sinh sản và các phác đồ điều trị.

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ nuôi tại trang trại. Phạm vi không gian đặt tại trại lợn Bùi Mạnh Cường, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Thời gian theo dõi thực địa diễn ra liên tục từ ngày 18/5/2019 đến ngày 25/11/2019 (khoảng 6 tháng).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tổng hợp các cơ sở lý luận chuyên ngành chăn nuôi - thú y liên quan đến sinh lý sinh sản của lợn nái, sinh lý tiết sữa, nhu cầu dinh dưỡng và bệnh học sinh sản.

Về đặc điểm sinh lý sinh dục, chu kỳ động dục của lợn nái diễn ra theo 4 giai đoạn:

• Giai đoạn trước động dục (kéo dài 1 - 2 ngày): Âm hộ sưng mọng, tiết dịch nhờn loãng nhưng chưa cho phối.
• Giai đoạn động dục (kéo dài 2 - 3 ngày): Gồm thời kỳ hưng phấn, chịu đực (mê đực) và hết chịu đực. Sau khi bắt đầu động dục khoảng 24 - 30 giờ, trứng bắt đầu rụng và kéo dài từ 10 - 15 giờ; đây là thời điểm phối giống thích hợp nhất (thực hiện tối thiểu 2 lần phối).
• Giai đoạn sau động dục (kéo dài 3 - 4 ngày): Cơ quan sinh dục dần trở lại trạng thái bình thường.
• Giai đoạn yên tĩnh (kéo dài 10 - 12 ngày): Thể vàng duy trì hoạt động đến khi tiêu biến để bắt đầu chu kỳ mới.

Cơ chế điều hòa chu kỳ động dục chịu sự chi phối của trục thần kinh - thể dịch thông qua các hormone chính: FSH (kích thích noãn bao phát triển), LH (kích thích chín và rụng trứng), Estrogen (tạo phản xạ động dục) và Progesterone (do thể vàng tiết ra để an thai).

Về sinh lý tiết sữa và dinh dưỡng, sữa đầu của lợn mẹ tiết ra trong 2 - 3 ngày đầu đóng vai trò quyết định khả năng sống sót của lợn con nhờ hàm lượng kháng thể gamma-globulin chiếm tới 50% tổng lượng protein sữa. Cơ chế tiết sữa chịu tác động trực tiếp của oxytocin từ tuyến yên khi lợn con kích thích bầu vú, mỗi đợt tiết sữa kéo dài khoảng 25 - 30 giây. Thức ăn hỗn hợp cho nái nuôi con đòi hỏi năng lượng trao đổi đạt 3.100 Kcal, tỷ lệ protein thô 15%, canxi 0,9 - 1,0% và photpho 0,7%.

Khóa luận phân tích các bệnh lý sinh sản thường gặp trên lợn nái:

• Đẻ khó: Do nguyên nhân cơ thể mẹ (hẹp khung chậu, béo trệ, suy nhược, rối loạn hormone relaxin/prostaglandin) hoặc nguyên nhân thai (thai quá to, thai quái hình, ngôi thai ngược).
• Viêm đường sinh dục: Gồm viêm âm môn, tiền đình, âm đạo và viêm tử cung (thể cấp tính sốt 41 - 42°C, dịch viêm tanh hôi lẫn mủ; thể mãn tính dịch rỉ viêm trắng đục từng đợt). Tác nhân vi khuẩn chủ yếu gồm E. coli, Staphylococcus aureus, Streptococcus spp., Proteus vulgaris, Klebsiella.
• Viêm vú: Vú sưng nóng đỏ đau, tắc sữa do nhiễm khuẩn (Staphylococcus spp., Arcanobacterium pyogenes) hoặc do không bấm nanh lợn con làm xây xát.
• Sót nhau: Sau đẻ 4 - 5 giờ không tống được nhau thai ra ngoài, gây sốt và nguy cơ nhiễm trùng tử cung cấp tính.

Phương pháp nghiên cứu thực địa được triển khai bằng các kỹ thuật:

• Phương pháp thu thập thông tin: Ghi chép dữ liệu sổ sách chăn nuôi của trang trại và nhật ký theo dõi hàng ngày.
• Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng: Áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn của Công ty Cổ phần Chăn nuôi Deheus cho từng nhóm lợn nái chửa, nái nuôi con và lợn con sơ sinh.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Quan sát trực tiếp trạng thái cơ thể, kiểm tra cơ quan sinh dục ngoài, đặc tính dịch tiết rỉ viêm, tính chất phân và thân nhiệt lợn bệnh.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu thu thập được xử lý thống kê bằng phần mềm Microsoft Excel 2010 theo các công thức: $$\text{Tỷ lệ lợn mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\sum \text{Số lợn theo dõi}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ lợn khỏi (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn khỏi bệnh}}{\sum \text{Số lợn điều trị}} \times 100$$

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu nêu rõ tầm quan trọng của việc chuyển dịch cơ cấu chăn nuôi lợn từ hộ nông dân phân tán sang quy mô trang trại công nghiệp. Tác giả khẳng định vị trí quyết định của đàn lợn nái đối với chất lượng đàn lợn thương phẩm, thiết lập hệ thống 4 mục tiêu và 3 nhiệm vụ nghiên cứu làm kim chỉ nam cho quá trình thực tập nghề nghiệp tại cơ sở.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Nội dung chương tập trung mô tả chi tiết điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý của huyện Thuận Thành (nằm ở phía nam sông Đuống, diện tích 117,3 km²), khí hậu cận nhiệt đới ẩm của tỉnh Bắc Ninh và đặc điểm kinh tế - xã hội địa phương. Chương này giới thiệu cấu trúc hạ tầng trang trại Bùi Mạnh Cường, mặt bằng chuồng trại bố trí theo hình chữ U gồm 2 khu cách ly bằng hố vôi sát trùng, đồng thời nêu rõ khó khăn lớn do dịch tả lợn châu Phi xuất hiện từ tháng 2/2019. Về mặt lý thuyết, chương tổng hợp các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về chu kỳ tính, sinh lý rụng trứng, sinh lý đẻ, động thái tiết sữa và cơ chế bệnh sinh của các bệnh sản khoa trên lợn nái.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Chương này quy định đối tượng khảo sát là đàn nái sinh sản tại trại Bùi Mạnh Cường từ 18/5/2019 đến 25/11/2019. Tác giả trình bày chi tiết các chỉ tiêu lâm sàng cần theo dõi, kỹ thuật nuôi dưỡng theo hướng dẫn của chuyên gia Deheus, chế độ vệ sinh chuồng trại bằng vôi bột và thuốc sát trùng Beta Q (tỷ lệ 320 ml/1.000 lít nước), cùng quy trình tiêm phòng vắc-xin cho đàn lợn hậu bị, nái mang thai và lợn con.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương trình bày thực trạng chăn nuôi và năng suất sinh sản ghi nhận tại trang trại Bùi Mạnh Cường. Trại đạt tiêu chuẩn hoạt động ở mức khá theo đánh giá kỹ thuật của Công ty Deheus Việt Nam. Tác giả công bố các chỉ tiêu sinh sản cơ bản gồm số lứa đẻ bình quân của nái, số con sơ sinh/ổ, số con cai sữa/ổ và tuổi cai sữa của lợn con, kết hợp thảo luận các giải pháp phòng trừ dịch tễ được áp dụng trên đàn lợn.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận ghi nhận các kết quả chăn nuôi thực tế tại trại lợn Bùi Mạnh Cường:

• Năng suất sinh sản của đàn nái: Bình quân đạt 2,45 - 2,5 lứa/năm; số con sơ sinh đạt bình quân 11,23 con/đàn; số con cai sữa đạt bình quân 9,86 con/đàn.
• Quy trình cai sữa: Lợn con theo mẹ được nuôi và bú sữa đến 21 ngày tuổi, muộn nhất là 26 ngày tuổi thì tách mẹ cai sữa để luân chuyển sang các cơ sở chuyên biệt của công ty.
• Đánh giá vận hành: Trang trại đạt mức xếp loại khá theo hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật chăn nuôi của Công ty Chăn nuôi Deheus Việt Nam.

Khóa luận ghi nhận và tổng hợp quy trình sát trùng chuồng trại định kỳ áp dụng xuyên suốt tại trang trại bằng hóa chất sát trùng Beta Q kết hợp vôi bột và vôi xút:

Khu vực	Thứ 2	Thứ 3	Thứ 4	Thứ 5	Thứ 6	Thứ 7	Chủ Nhật
Chuồng nái đẻ	Phun sát trùng; Phun vôi xút	Phun vôi xút	Phun sát trùng; Phun vôi xút	Phun vôi xút	Phun sát trùng; Phun vôi xút	Phun vôi xút	Phun sát trùng; Phun vôi xút
Chuồng nái chửa	Phun sát trùng; Quét/rắc vôi đường đi	Phun sát trùng	Phun sát trùng; Quét/rắc vôi đường đi	Phun sát trùng	Phun sát trùng; Quét/rắc vôi đường đi	Phun sát trùng	Phun sát trùng; Quét/rắc vôi đường đi
Chuồng cách ly	Phun sát trùng; Rắc vôi đường đi	Phun sát trùng	Phun sát trùng; Rắc vôi đường đi	Phun sát trùng; Phun vôi xút	Phun sát trùng; Rắc vôi đường đi	Phun sát trùng; Phun vôi xút	Phun sát trùng; Rắc vôi đường đi
Ngoài khu vực nuôi	Phun vôi xút	Phun vôi xút	Phun vôi xút	Phun vôi xút	Phun vôi xút	Phun vôi xút	Phun vôi xút
Ngoài đường đi	Quét/rắc vôi đường đi	Quét/rắc vôi đường đi	Quét/rắc vôi đường đi	Quét/rắc vôi đường đi	Quét/rắc vôi đường đi	Quét/rắc vôi đường đi	Quét/rắc vôi đường đi

Quy trình sử dụng vắc-xin và thuốc phòng bệnh cho đàn lợn được chuẩn hóa theo từng nhóm đối tượng như sau:

Đối tượng	Bệnh cần phòng	Loại vắc-xin / Chế phẩm	Tuổi tiêm phòng	Liều dùng (ml/con)	Đường đưa thuốc
Lợn hậu bị	Khô thai	Parvo	25, 29 tuần tuổi	2	Tiêm dưới da cổ
	Dịch tả	Coglapest	26 tuần tuổi	2	Tiêm dưới da cổ
	Tai xanh	PRRS	28 tuần tuổi	2	Tiêm dưới da cổ
Lợn nái chửa	Dịch tả	Coglapest	10 tuần chửa	2	Tiêm dưới da cổ
	Tai xanh	PRRS	16 tuần chửa	2	Tiêm dưới da cổ
Lợn con theo mẹ	Thiếu sắt	Iron Dextran 20%	2 - 3 ngày tuổi	1,5	Tiêm dưới da cổ
	Cầu trùng	Diacoxin 5%	3 - 4 ngày tuổi	1	Cho uống
	Tai xanh	PRRS	10 - 14 ngày tuổi	2	Tiêm dưới da cổ
	Mycoplasma - Circo	Myco Circo	18 - 24 ngày tuổi	2	Tiêm dưới da cổ
	Dịch tả	Coglapest	28 - 35 ngày tuổi	2	Tiêm dưới da cổ

Quy trình định mức dinh dưỡng cho nái nuôi con được thực hiện theo nguyên tắc: Ngày đẻ ăn 0,5 kg hoặc nhịn ăn, uống nước tự do; ngày 1, 2, 3 ăn lần lượt 1 kg, 2 kg, 3 kg; ngày 4 - 7 ăn 4 kg/ngày; từ ngày thứ 8 đến cai sữa áp dụng công thức: Lượng thức ăn (kg/ngày) = 2 + (số con × 0,35); ngày trước cai sữa giảm 20 - 30% thức ăn; ngày cai sữa cho nhịn ăn hoàn toàn.

Về giải pháp và đóng góp, khóa luận phản ánh việc trực tiếp áp dụng một quy trình khép kín kết hợp giữa chăn nuôi trang trại tư nhân với kiểm soát kỹ thuật công nghiệp từ công ty cám Deheus. Tác giả đã tuân thủ nghiêm ngặt lịch sát trùng bằng Beta Q và vôi xút, thực hiện đầy đủ lịch tiêm phòng dịch bệnh, góp phần giảm thiểu rủi ro lây nhiễm trong thời kỳ cao điểm của dịch tả lợn châu Phi năm 2019.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Khóa luận được tiến hành trong giai đoạn bùng phát dữ dội của đại dịch Dịch tả lợn châu Phi tại Việt Nam (tháng 2/2019), gây xáo trộn tổ chức sản xuất, biến động giá thành và áp lực lớn lên chi phí thú y của cơ sở.
• Về mặt hạ tầng, hệ thống xử lý nước thải của trang trại gặp áp lực lớn do lượng xả thải cao từ quy mô đàn lớn; một số máy móc, trang thiết bị chuồng nuôi bộc lộ dấu hiệu xuống cấp cần bảo trì.
• Phạm vi nghiên cứu bị giới hạn trong khuôn khổ 01 trang trại đơn lẻ tại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, với thời gian thực tập 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 11 năm 2019).
• Hướng nghiên cứu mở rộng cần tiếp tục theo dõi hiệu quả kinh tế lâu dài của các phác đồ điều trị viêm tử cung và viêm vú; đánh giá sâu hơn về tỷ lệ nuôi sống của đàn con sau cai sữa; cải tiến công nghệ xử lý nước thải và hoàn thiện giải pháp an toàn sinh học bền vững chống tái nhiễm dịch bệnh.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận cung cấp nguồn tài liệu thực tế hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y chuẩn bị đi thực tập tốt nghiệp hoặc làm khóa luận chuyên đề tại các trang trại chăn nuôi lợn tập trung.
• Kỹ thuật viên trang trại và người chăn nuôi quan tâm đến các bảng biểu định mức tiêm phòng vắc-xin chuẩn (phân chia cụ thể liều lượng, lứa tuổi cho hậu bị, nái chửa và lợn con).
• Những người làm kỹ thuật sản khoa thú y cần tra cứu công thức tính khẩu phần thức ăn cho lợn nái nuôi con theo số lượng con đẻ ra, quy trình sát trùng chuồng đẻ nhiều lớp bằng Beta Q và vôi bột, cùng các hướng dẫn can thiệp khi gặp ca đẻ khó hoặc viêm nhiễm đường sinh dục.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Chỉ số năng suất sinh sản cơ bản của đàn lợn nái tại trang trại Bùi Mạnh Cường đạt mức nào?
Theo số liệu công bố trong văn bản, trung bình đàn lợn nái của trang trại sản xuất được 2,45 - 2,5 lứa/năm; số con sơ sinh đạt bình quân 11,23 con/đàn; số con cai sữa đạt 9,86 con/đàn. Thời gian nuôi lợn con theo mẹ kéo dài 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày tuổi thì cai sữa.

2. Lịch tiêm phòng vắc-xin cho lợn nái chửa tại cơ sở được thực hiện vào những thời điểm nào?
Lợn nái chửa tại trại được tiêm phòng 2 loại vắc-xin: vắc-xin dịch tả Coglapest tiêm dưới da cổ liều 2 ml/con vào tuần chửa thứ 10; vắc-xin tai xanh PRRS tiêm dưới da cổ liều 2 ml/con vào tuần chửa thứ 16.

3. Khẩu phần ăn hàng ngày của lợn nái nuôi con từ ngày thứ 8 sau khi đẻ được tính toán ra sao?
Từ ngày nuôi con thứ 8 đến ngày cai sữa, lượng thức ăn hỗn hợp cho một lợn nái ngoại trong ngày được tính theo công thức: $\text{Lượng thức ăn (kg/nái/ngày)} = 2\text{ kg} + (\text{Số con theo mẹ} \times 0,35\text{ kg})$. Khẩu phần chia làm 2 bữa (sáng, chiều); nếu lợn mẹ gầy thì bổ sung thêm 0,5 kg, béo thì giảm 0,5 kg.

4. Trại Bùi Mạnh Cường sử dụng loại hóa chất nào để tiêu độc chuồng trại hàng ngày và với nồng độ bao nhiêu?
Chuồng nuôi tại trang trại luôn được vệ sinh sạch sẽ và tiêu độc bằng thuốc sát trùng Beta Q với tần suất 1 lần/ngày, pha theo tỷ lệ 320 ml chế phẩm trên 1.000 lít nước, kết hợp các biện pháp phun và rắc vôi bột, vôi xút ở hành lang và đường đi.

5. Lợn con sơ sinh theo mẹ tại trại được tiêm sắt và phòng bệnh cầu trùng vào ngày tuổi thứ mấy?
Lợn con được tiêm sắt phòng bệnh thiếu máu bằng Iron Dextran 20% liều 1,5 ml/con (tiêm dưới da cổ) vào lúc 2 - 3 ngày tuổi; sau đó được cho uống thuốc phòng cầu trùng Diacoxin 5% liều 1 ml/con vào lúc 3 - 4 ngày tuổi.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đào Tú Tài đã mô tả hệ thống chăn nuôi khép kín và phản ánh chi tiết quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng trị bệnh cho đàn nái sinh sản tại trại lợn Bùi Mạnh Cường (Bắc Ninh). Các số liệu thực địa ghi nhận năng suất lợn nái đạt 2,45 - 2,5 lứa/năm với 11,23 con sơ sinh/đàn, cùng hệ thống lịch sát trùng và lịch tiêm phòng vắc-xin chặt chẽ được phối hợp triển khai cùng Công ty Deheus. Nghiên cứu mang tính ứng dụng nghề nghiệp cao, cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn cho công tác quản lý an toàn sinh học và kỹ thuật thú y tại các trang trại lợn quy mô vừa và lớn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của nhà nước, ngành chăn nuôi lợn ngày càng phát triển, chăn nuôi lợn cung cấp một lượng lớn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, mang lại thu nhập cho người chăn nuôi, góp phần vào ổn định đời sống người dân. Cùng với xu hướng phát triển của xã hội chăn nuôi lợn cũng chuyển từ loại hình chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung trang trại, từ đó đã giúp cho ngành chăn nuôi lợn đạt được bước phát triển không ngừng cả về chất lượng và số lượng. Ngoài ra, nước ta cũng có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn như có nguồn nguyên liệu dồi dào cho chế biến thức ăn, sự đầu tư của nhà nước… Để phát triển hơn nữa ngành chăn nuôi lợn ở nước ta, chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng góp phần quyết định đến sự thành công trong ngành chăn nuôi lợn. Đặc biệt là trong việc chăn nuôi lợn nái ở nước ta để có đàn con nuôi thịt sinh trưởng và phát triển tốt, cho tỷ lệ nạc cao, và đây cũng chính là mắt xích quan trọng để tăng nhanh đàn lợn cả về số lượng và chất lượng.

Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của thầy hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập, em thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho lợn nái nuôi tại trại lợn Bùi Mạnh Cường, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh ”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu của chuyên đề - Nắm được quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản. - Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai.

- Biết cách chẩn đoán một số bệnh phổ biến đối với lợn nái sinh sản và áp dụng biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. - Chăm chỉ rèn luyện tay nghề để nâng cao hiểu biết kinh nghiệm thực tế. Yêu cầu của đề tài - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn Bùi Mạnh Cường, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. - Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi.

- Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn nái sinh sản và các phác đồ điều trị. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện của trang trại 2. Vị trí địa lý Trang trại chăn nuôi lợn Bùi Mạnh Cường thuộc địa bàn thôn Nhiễm Dương, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.

Vị trí địa lý của huyện được xác định như sau: Thuận thành là một huyện nằm ở phía nam sông Đuống, đồng thời cũng nằm ở phía nam tỉnh Bắc Ninh, tiếp giáp với Hà Nội, Hải Dương và Hưng Yên. Huyện của huyện là thị trấn Hồ - Thuận Thành - Luy Lâu là một trong những vùng đất cổ của người Việt, từng là trung tâm văn hóa kinh tế tôn giáo trong suốt một nghìn năm Bắc thuộc (sau này vị trí đó nhường cho Thăng Long khi các triều đại phong kiến độc lập của Việt Nam hình thành). Thuận Thành nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội 25 km về phía đông nam, cách trung tâm thành phố Bắc Ninh khoảng hơn 10 km - Phía bắc giáp với huyện Tiên Du và huyện Quế Võ được ngăn cách bởi sông Đuống. - Phía đông giáp huyện Gia Bình và huyện Lương Tài.

- Phía nam giáp huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương và huyện Văn Lâm tỉnh Hưng Yên. - Phía Tây giáp huyện Gia Lâm của Hà Nội. Diện tích tự nhiên là 117,3 km², dân số khoảng 176. Thuận Thành là đơn vị hành chính cấp huyện rộng thứ 2 sau huyện Quế Võ.

Đặc điểm khí hậu Bắc Ninh nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm, chia làm 4 mùa rõ rệt (xuân, hạ, thu, đông). Có sự chênh lệch rõ ràng về nhiệt độ giữa mùa hè nóng ẩm và mùa đông khô lạnh. Sự chênh lệch đạt 15 - 16 °C. Mùa mưa kéo dài từ tháng năm đến tháng mười hàng năm.

Lượng mưa trong mùa này chiếm 80% tổng lượng mưa cả năm. Lượng mưa trung bình hàng năm: 1. Nhiệt độ trung bình: 23,3°C. Số giờ nắng trong năm: 1.

Độ ẩm tương đối trung bình: 79%. Điều kiện kinh tế - xã hội Tổng giá trị sản xuất năm 2012 của huyện ước đạt 1.200,86 tỷ đồng, tăng 11,8% so năm 2011; giá trị công nghiệp, xây dựng là hơn 510 tỷ đồng. Năm 2013, huyện tập trung phấn đấu đạt giá trị tăng thêm đạt 1.350 tỷ đồng; sản lượng lương thực có hạt đạt 72.000 tấn, tạo việc làm cho 3. Sáu tháng đầu năm 2012, thu ngân sách toàn huyện Thuận Thành ước đạt 51,483 tỷ đồng.

Trong 6 tháng đầu năm 2013, tổng sản phẩm xã hội trong huyện tăng so với cùng kỳ năm 2012, trong đó: Giá trị nông nghiệp đạt 200,745 tỷ, sản xuất nông nghiệp giữ ổn định. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu của trại được tổ chức như sau: 01 chủ trại 01 quản lý trại 02 quản lý kỹ thuật của công ty Deheus 01 bảo vệ 13 công nhân và 06 sinh viên thực tập 5 Với đội ngũ, kỹ thuật, công nhân trên trại phân ra thành các tổ, nhóm khác nhau như tổ đẻ, tổ bầu, tổ cai sữa, tổ thịt. Mỗi một khâu trong quy trình chăn nuôi đều được giao đến cho từng công nhân và sinh viên trực tiếp phụ trách và quản lý, nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm, thúc đẩy sự phát triển của trang trại. Trang trại có cơ sở vật chất và cơ sở hạ tầng đều được quan tâm chú trọng.

 Về cơ sở vật chất - Có đầy đủ các thiết bị máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hằng ngày như: điều kiện ăn ở, bếp nấu, nhà ăn, khu nhà ở tập thể, khu nhà vệ sinh chung, khu sân bóng vui chơi giải trí tham ra các hoạt động ngoại khoá trong trang trại. - Những vật dụng cá nhân như: đồ dung vệ sinh cá nhân (kem đánh răng, dầu gội đầu, xà phòng giặt đồ, xà bông tắm. - Trang trại đầu tư sân đá bóng cho kỹ thuật, công nhân, sinh viên sử dụng vui chơi giải trí sau giờ làm.  Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trang trại chú trọng đầu tư với đầy đủ các trang thiết bị cần thiết.

- Trong các chuồng đẻ có tổng số của tổ đẻ gồm có 9 chuồng đẻ, trong đó thì có 6 chuồng đang được hoạt động, mỗi một chuồng đẻ được đánh dấu thứ tự từ 1 đến 9 bằng bảng số và được gắn ở trên đầu bên ngoài của mỗi cửa chuồng đẻ, trong mỗi chuồng đẻ thì lại được đánh dấu từ 1 đến 32 ô nái đẻ. Được thiết kế thành 2 dãy mỗi dãy có 16 ô đẻ. Ở giữa là đường đi lát bằng các miếng bê tông chắc chắn được ghép một cách chặt khít. - Dưới cuối chuồng có hệ thống quạt gió gồm có ba quạt chạy bằng công suất lớn.

6 - Trên đầu chuồng là hệ thống làm mát, và hệ thống nước tưới tự động luôn luôn chảy nước làm ướt giàn mát, điều hoà và làm mát nhiệt độ trong chuồng nuôi. Tạo được nhiệt độ phù hợp nhất đới với nái đẻ và chuẩn bị sinh. - Hệ thống bóng điện sưởi ấm cho lợn con, đặc biệt quan trọng giai đoạn tuần đầu. Số lượng bóng úm được trang bị đầy đủ trong các chuồng đẻ.

Đặc biệt là số lượng bóng úm sẽ được tăng lên vào mùa đông. Bởi vì thời tiết của mùa đông rất phù hợp cho nái chuẩn bị đẻ và nái đẻ, tuy nhiên lại không phù hợp đối với lợn con, vậy nên là số bóng úm phải được tăng lại để đảm bảo nhiệt độ thích hợp cho lợn con trong chuồng nuôi. - Ngoài ra, trại còn trang bị có trạm máy phát điện, máy phát điện, công tơ để sẵn sàng thay thế khi có các trường hợp bất ngờ xảy ra như: cháy quạt, cháy máy bơm, mất điện. - Đặc biệt trong trang trại áp dụng, lợi dụng nguồn nước thải trong chăn nuôi sử dụng công nghệ, kỹ thuật để chuyển đổi lượng hơi gas thành điện phục vụ cho chăn nuôi sản xuất.

tạo thành chất đốt phục vụ cho mọi hoạt động đun nấu trong chăn nuôi và trong đời sống. Cung cấp một phần đáng kể cho toàn trại trong tăng gia sản xuất, nâng cao năng xuất và sinh hoạt đời sống  Về cơ sở hạ tầng - Trang trại được xây dựng rất khoa học và hiện đại. Có 03 cổng vào trước các cổng vào có hố sát trùng bằng vôi được thay, rửa liên tục đảm bảo sạch sẽ, có bình, vòi phun sát trùng cho con người, các phương tiện trước khi vào trại lợn. Trang trại được xây dựng gồm các khu nhà ở, khu sinh hoạt chung, khu chuồng nuôi riêng biệt.

+ Khu nhà ở cho sinh viên và công nhân rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh tiện nghi. + Khu nhà ở dành cho quản lý và kỹ sư trại có phòng riêng, nhà vệ sinh, nhà tiếp khách. Tất cả các phòng ở của quản lý, kỹ sư, công nhân, sinh 7 viên đều có các vật dụng thiết yếu cho sinh hoạt cá nhân như: gường, chiếu, đệm, chăn, gối, quạt, màn. ở bên ngoài thì có mái che, hành lang rộng rãi.

+ Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ + Bên cạnh các khu chuồng lợn của trại là dãy nhà sát trùng gồm 02 phòng thay đồ: 01 phòng dành cho nam, 01 dành cho nữ, mỗi phòng lại được chia ra làm 02 ô phòng nhỏ để thay đồ treo quần áo, để giầy, ủng, dép,. tiếp đó là hố vôi được thiết kế lối đi rích rắc để cho người tham gia vào công việc trên trại lợn đi qua. Sau khi đi qua hố vôi thì sẽ đi qua khu vực giặt giũ sát trùng. khi từ chuồng trở về khu nhà ở sẽ phải đi qua 01 hố vôi nữa trên đầu các dãy chuồng.

Trước khi bước vào mỗi chuồng đều đươc bước qua các thùng đựng vôi đã được chuẩn bị sẵn bên trong ở cả đầu chuồng và cuối chuồng nuôi. + Khu nhà cám (kho cám) nằm ở bên phải khu nhà sát trùng. Được xây dựng chắc chắn, cáo ráo, để chứa cám chăn cho lợn con tập ăn và cai sữa trong vòng 01 tuần cuối sau 21 ngày theo mẹ để chuyển sang khu cai sữa.