Khóa luận: Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản tại trại Kiên Hảo Hưng Yên

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản tại trại lợn Kiên Hảo, Văn Giang, Hưng Yên.

• Tác giả: Lò Thị Thu
• Người hướng dẫn: TS. Trương Hữu Dũng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Quy Trình Chăm Sóc và Phòng Trị Bệnh cho Lợn NáI Sinh Sản tại Trại Kiên Hảo
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện của cơ sở
• 2.1.3. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.2. Tổng quan tài liệu liên quan đến chuyên đề
• 2.2.1. Những hiểu biết về quy trình chăm sóc, lợn nái đẻ và lợn nái nuôi con
• 2.2.2. Những hiểu biết về phòng trị bệnh cho vật nuôi
• 2.2.3. Một số bệnh thường gặp ở lợn mẹ
• 2.2.4. Một số bệnh thường gặp ở lợn con
• 2.3. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.3.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.3.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.1. Nội dung thực hiện
• 3.3.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4. Phương pháp thực hiện
• 3.4.1. Phương pháp theo dõi, thu thập thông tin
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại sinh thái Thanh Xuân, xã Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên 3 năm (2018 - 2020)
• 4.2. Kết quả thực hiện quy trình nuôi dưỡng đàn lợn nái và lợn con
• 4.2.1. Số lượng lợn nái trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng qua 6 tháng thực tập
• 4.2.2. Tình hình sinh sản của lợn nái tại trại
• 4.3. Kết quả công tác phòng bệnh cho lợn tại trại
• 4.3.1. Kết quả thực hiện công tác vệ sinh phòng bệnh
• 4.3.2. Kết quả thực hiện quy trình tiêm phòng cho lợn tại trại
• 4.4. Kết quả tình hình mắc bệnh của đàn lợn nái và lợn con tại cơ sở
• 4.4.1. Kết quả chẩn đoán bệnh ở lợn nái
• 4.4.2. Kết quả chẩn đoán bệnh cho lợn con
• 4.5. Kết quả điều trị bệnh trên lợn nái nuôi con và lợn con tại cơ sở
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quy Trình Chăm Sóc Lợn Nái Sinh Sản Kiên Hảo

Ngành chăn nuôi lợn, đặc biệt là lợn nái sinh sản, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp. Việc phát triển đàn lợn nái sinh sản là yếu tố then chốt để cung cấp nguồn giống chất lượng cho các trang trại và hộ chăn nuôi. Tuy nhiên, dịch bệnh vẫn là một thách thức lớn, gây thiệt hại không nhỏ cho người chăn nuôi. Đặc biệt, các bệnh liên quan đến sinh sản xuất hiện khá phổ biến do khả năng thích nghi của lợn nái ngoại với điều kiện khí hậu Việt Nam còn hạn chế. Do đó, việc áp dụng quy trình chăm sóc lợn nái khoa học, kết hợp với phòng bệnh lợn nái hiệu quả là vô cùng cần thiết. Trại Kiên Hảo, với kinh nghiệm nhiều năm trong chăn nuôi lợn, đã xây dựng và áp dụng một quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh riêng, giúp đảm bảo năng suất và chất lượng đàn lợn nái sinh sản. Đề tài này tập trung vào việc mô tả và phân tích quy trình đó, nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho người chăn nuôi.

1.1. Tầm quan trọng của việc chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản tốt đảm bảo số lượng và chất lượng đàn con. Lợn nái khỏe mạnh sẽ cho năng suất sinh sản cao hơn, số con trên lứa nhiều hơn và tỉ lệ sống sót của lợn con cũng cao hơn. Bên cạnh đó, lợn nái khỏe mạnh còn ít bị bệnh, giảm chi phí điều trị và tăng lợi nhuận cho người chăn nuôi. Theo Trương Hữu Dũng (2020), việc chăm sóc lợn nái sinh sản đúng cách cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và vệ sinh chuồng trại thường xuyên. Đây là yếu tố then chốt quyết định thành công của mô hình chăn nuôi lợn nái sinh sản.

1.2. Giới thiệu về Trại Kiên Hảo và mô hình chăn nuôi lợn

Trại Kiên Hảo là một trang trại chăn nuôi lợn có quy mô lớn, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Trang trại chú trọng đầu tư vào cơ sở vật chất, hệ thống chuồng trại khép kín, đảm bảo vệ sinh và an toàn sinh học. Đội ngũ kỹ sư và công nhân có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm trong chăm sóc lợn nái sinh sản. Mô hình chăn nuôi của Trại Kiên Hảo tập trung vào việc sản xuất lợn giống chất lượng cao, cung cấp cho thị trường và các trang trại khác. Quy trình chăn nuôi được xây dựng dựa trên các nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn, đảm bảo năng suất và hiệu quả kinh tế.

II. Thách Thức Dịch Bệnh và Rủi Ro Trong Chăn Nuôi Lợn Nái

Chăn nuôi lợn nái sinh sản đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là nguy cơ dịch bệnh. Các bệnh thường gặp ở lợn nái như viêm vú, viêm tử cung, và các bệnh truyền nhiễm khác có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất sinh sản và sức khỏe của đàn con. Khả năng thích nghi của lợn nái ngoại với điều kiện khí hậu Việt Nam cũng là một vấn đề cần quan tâm. Thêm vào đó, việc quản lý dinh dưỡng và vệ sinh chuồng trại không đúng cách cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh cho lợn nái. Do đó, việc chủ động phòng bệnh lợn nái và có biện pháp xử lý kịp thời khi phát hiện bệnh là vô cùng quan trọng. Trại Kiên Hảo luôn chú trọng đến công tác phòng dịch, thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh thú y, tiêm phòng đầy đủ và kiểm soát chặt chẽ nguồn thức ăn.

2.1. Các bệnh thường gặp và dấu hiệu nhận biết ở lợn nái

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu lợn nái bệnh là yếu tố quan trọng để điều trị kịp thời. Các bệnh thường gặp ở lợn nái bao gồm viêm vú, viêm tử cung, sốt sữa, và các bệnh truyền nhiễm như tai xanh, dịch tả lợn châu Phi. Các dấu hiệu bệnh có thể bao gồm: bỏ ăn, sốt cao, chảy dịch bất thường ở âm đạo, bầu vú sưng tấy, và lợn trở nên lờ đờ, uể oải. Khi phát hiện các dấu hiệu này, cần nhanh chóng cách ly lợn bệnh và báo cho cán bộ thú y để có biện pháp xử lý phù hợp. Việc kiểm soát dịch bệnh lợn nái chặt chẽ sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi.

2.2. Tác động của môi trường và dinh dưỡng đến sức khỏe lợn nái

Môi trường sống và dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe của lợn nái. Chuồng trại cần được xây dựng thông thoáng, sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh và có hệ thống thoát nước tốt. Vệ sinh chuồng trại lợn nái thường xuyên giúp giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh tật. Dinh dưỡng cũng là yếu tố then chốt, lợn nái cần được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết, đặc biệt là trong giai đoạn mang thai và cho con bú. Việc thiếu dinh dưỡng có thể làm suy yếu hệ miễn dịch của lợn nái, khiến chúng dễ mắc bệnh hơn. Cần có chế độ dinh dưỡng cho lợn nái sinh sản hợp lý để đảm bảo sức khỏe và năng suất.

III. Phương Pháp Quy Trình Chăm Sóc Lợn Nái Sinh Sản tại Kiên Hảo

Quy trình chăm sóc lợn nái tại Trại Kiên Hảo được xây dựng dựa trên kinh nghiệm thực tiễn và các nghiên cứu khoa học, bao gồm các giai đoạn: chuẩn bị trước khi phối giống, chăm sóc trong giai đoạn mang thai, chăm sóc sau sinh và nuôi con. Mỗi giai đoạn đều có những yêu cầu riêng về dinh dưỡng, vệ sinh và phòng bệnh. Đặc biệt, trang trại chú trọng đến việc theo dõi sức khỏe của lợn nái, phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh để có biện pháp xử lý kịp thời. Việc áp dụng quy trình chăm sóc này đã giúp Trại Kiên Hảo duy trì được năng suất và chất lượng đàn lợn nái sinh sản ổn định.

3.1. Giai đoạn chuẩn bị trước khi phối giống cho lợn nái

Giai đoạn này rất quan trọng, cần đảm bảo lợn nái đạt thể trạng tốt nhất trước khi phối giống. Cần kiểm tra sức khỏe tổng quát, loại bỏ các cá thể yếu, bệnh tật. Chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh để đảm bảo lợn nái có đủ năng lượng và dưỡng chất cần thiết cho quá trình rụng trứng và thụ thai. Ngoài ra, cần tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine cần thiết để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh sản. Theo kinh nghiệm của Trại Kiên Hảo, việc chăm sóc lợn nái hậu bị kỹ lưỡng trong giai đoạn này sẽ giúp tăng tỷ lệ thụ thai và số con trên lứa.

3.2. Chăm sóc và dinh dưỡng cho lợn nái trong giai đoạn mang thai

Trong giai đoạn mang thai, lợn nái cần được cung cấp chế độ dinh dưỡng đặc biệt, giàu protein, vitamin và khoáng chất. Cần chia nhỏ khẩu phần ăn, tránh cho ăn quá nhiều một lúc để tránh gây khó tiêu. Chuồng trại cần được giữ sạch sẽ, khô ráo, thoáng mát, tránh để lợn nái bị stress. Cần theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của lợn nái, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để có biện pháp can thiệp kịp thời. Lợn nái mang thai cần được vận động nhẹ nhàng để tăng cường sức khỏe và giảm nguy cơ táo bón.

IV. Bí Quyết Phòng và Trị Bệnh Hiệu Quả Cho Lợn Nái Sinh Sản

Công tác phòng bệnh lợn nái là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc tại Trại Kiên Hảo. Trang trại thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh thú y, định kỳ khử trùng chuồng trại, kiểm soát chặt chẽ nguồn thức ăn và nước uống. Lịch tiêm phòng được tuân thủ nghiêm ngặt theo khuyến cáo của các chuyên gia thú y. Khi phát hiện lợn nái bị bệnh, cần nhanh chóng cách ly và tiến hành điều trị theo phác đồ phù hợp. Việc kết hợp các biện pháp phòng bệnh và điều trị kịp thời đã giúp Trại Kiên Hảo giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh gây ra.

4.1. Lịch tiêm phòng và quy trình sử dụng thuốc cho lợn nái

Việc xây dựng lịch tiêm phòng cho lợn nái khoa học và tuân thủ nghiêm ngặt là yếu tố then chốt để phòng ngừa dịch bệnh. Lịch tiêm phòng cần được xây dựng dựa trên tình hình dịch tễ của địa phương và khuyến cáo của các chuyên gia thú y. Các loại vaccine cần thiết cho lợn nái bao gồm vaccine phòng tai xanh, dịch tả lợn châu Phi, giả dại, và các bệnh hô hấp khác. Quy trình sử dụng thuốc cần tuân thủ đúng liều lượng và hướng dẫn của nhà sản xuất, tránh sử dụng thuốc quá liều hoặc không đúng cách có thể gây tác dụng phụ cho lợn nái.

4.2. Các biện pháp vệ sinh chuồng trại và quản lý môi trường

Biện pháp phòng bệnh cho lợn nái bắt đầu từ việc vệ sinh chuồng trại. Chuồng trại cần được dọn dẹp thường xuyên, loại bỏ phân và chất thải. Định kỳ khử trùng chuồng trại bằng các loại thuốc sát trùng phù hợp. Hệ thống thoát nước cần được đảm bảo thông thoáng, tránh để nước đọng gây ẩm ướt. Cần kiểm soát chặt chẽ nguồn nước uống, đảm bảo nước sạch và không bị ô nhiễm. Quản lý môi trường xung quanh chuồng trại cũng rất quan trọng, cần phát quang bụi rậm, diệt côn trùng và chuột bọ để giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh tật.

V. Ứng Dụng Kết Quả Chăm Sóc Lợn Nái tại Trại Kiên Hảo 2018 2020

Từ năm 2018 đến 2020, Trại Kiên Hảo đã áp dụng quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản một cách bài bản. Kết quả cho thấy, năng suất sinh sản của đàn lợn nái đã được cải thiện đáng kể, số con trên lứa tăng lên và tỷ lệ chết của lợn con giảm xuống. Tình hình dịch bệnh cũng được kiểm soát tốt hơn, giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi. Những kết quả này chứng minh tính hiệu quả của quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh tại Trại Kiên Hảo, đồng thời cung cấp thông tin hữu ích cho các trang trại chăn nuôi khác.

5.1. Tình hình sinh sản của lợn nái tại trại qua các năm

Số liệu thống kê cho thấy, số con sơ sinh trung bình trên một lứa tại Trại Kiên Hảo đã tăng từ 10,5 con năm 2018 lên 11,5 con năm 2020. Tỷ lệ sống sót của lợn con cũng tăng từ 85% lên 90%. Điều này cho thấy quy trình chăm sóc và dinh dưỡng đã được cải thiện đáng kể, giúp lợn nái sinh sản tốt hơn và lợn con khỏe mạnh hơn. Cần tiếp tục theo dõi và đánh giá hiệu quả của quy trình để có những điều chỉnh phù hợp.

5.2. Đánh giá hiệu quả của công tác phòng bệnh tại Trại Kiên Hảo

Tình hình dịch bệnh tại Trại Kiên Hảo đã được kiểm soát tốt hơn nhờ thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp phòng bệnh. Số ca bệnh tai xanh, dịch tả lợn châu Phi và các bệnh hô hấp đã giảm đáng kể so với các năm trước. Điều này cho thấy hiệu quả của công tác tiêm phòng, vệ sinh chuồng trại và kiểm soát nguồn thức ăn. Cần tiếp tục duy trì và nâng cao các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ đàn lợn nái sinh sản.

VI. Kết Luận Nâng Cao Năng Suất Chăn Nuôi Lợn Nái Bền Vững

Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại Trại Kiên Hảo là một mô hình hiệu quả, có thể áp dụng rộng rãi cho các trang trại chăn nuôi khác. Để nâng cao năng suất chăn nuôi lợn nái một cách bền vững, cần chú trọng đến việc xây dựng quy trình chăm sóc khoa học, thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp phòng bệnh, và quản lý tốt môi trường chăn nuôi. Đồng thời, cần liên tục cập nhật các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới để áp dụng vào thực tiễn sản xuất.

6.1. Bài học kinh nghiệm từ quy trình chăm sóc lợn nái tại Kiên Hảo

Một trong những bài học kinh nghiệm quan trọng nhất từ Trại Kiên Hảo là sự chủ động trong công tác phòng bệnh. Việc tiêm phòng đầy đủ, vệ sinh chuồng trại thường xuyên và kiểm soát chặt chẽ nguồn thức ăn là những yếu tố then chốt để bảo vệ đàn lợn nái khỏi dịch bệnh. Bên cạnh đó, việc theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của lợn nái và có biện pháp can thiệp kịp thời khi phát hiện bệnh cũng rất quan trọng.

6.2. Hướng phát triển và nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực

Trong tương lai, cần tập trung nghiên cứu và phát triển các giống lợn nái có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu Việt Nam, có sức đề kháng cao với bệnh tật, và cho năng suất sinh sản cao. Đồng thời, cần nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới vào chăn nuôi, như công nghệ thông tin, tự động hóa, để nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu chi phí. Cần tăng cường hợp tác giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và người chăn nuôi để đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò trọng yếu trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp và kinh tế tại Việt Nam. Để đáp ứng nhu cầu con giống cho các hệ thống trang trại tập trung và hộ chăn nuôi, việc duy trì và phát triển đàn lợn nái sinh sản là khâu then chốt. Tuy nhiên, chăn nuôi lợn nái sinh sản quy mô công nghiệp phải đối mặt với áp lực dịch bệnh lớn, đặc biệt là các bệnh lý liên quan đến đường sinh sản. Đàn nái ngoại nhập tuy mang tiềm năng năng suất cao nhưng mức độ thích nghi với điều kiện khí hậu nóng ẩm, biến động thất thường tại Việt Nam còn hạn chế, khiến sức đề kháng của vật nuôi suy giảm.

Trong và sau quá trình sinh đẻ, đường sinh dục của lợn nái giãn nở và chịu tổn thương cơ giới, tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật cơ hội xâm nhập gây nhiễm trùng sau đẻ. Các bệnh lý thường gặp nhất gồm viêm âm môn, viêm âm đạo, viêm tử cung, viêm vú và sát nhau. Những bệnh này gây ảnh hưởng trực tiếp đến thể trạng lợn mẹ, làm sụt giảm sản lượng sữa, kéo theo suy dinh dưỡng hoặc tiêu chảy ở đàn con theo mẹ. Nếu không được chẩn đoán và can thiệp kịp thời, bệnh chuyển biến thành các thể mãn tính, dẫn tới hội chứng MMA (viêm vú, viêm tử cung, mất sữa), rối loạn chu kỳ động dục, chậm sinh, vô sinh hoặc nhiễm trùng huyết gây tử vong và loại thải nái, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả kinh tế của trại giống.

Nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn trong công tác chăn nuôi thú y, đề tài đặt ra các mục đích và mục tiêu cụ thể:

• Mục đích của đề tài:
  1. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Kiên Hảo, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên.
  2. Nắm được tình hình và tỷ lệ mắc một số bệnh trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại cơ sở.
  3. Xây dựng phác đồ điều trị bệnh trên đàn lợn đạt hiệu quả cao nhất.
• Mục tiêu của đề tài:
  1. Nắm được tình trạng mắc một số bệnh trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại cơ sở.
  2. Tìm ra biện pháp tốt nhất để phòng và điều trị bệnh trên đàn lợn nuôi tại cơ sở.
  3. Hoàn thiện thêm kỹ năng, tay nghề thực tế trong thời gian thực tập.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản và đàn lợn con theo mẹ.
• Phạm vi không gian: Trại lợn Kiên Hảo (thuộc Trang trại sinh thái Thanh Xuân, Công ty TNHH Sản xuất và Dịch vụ Thương mại Ngọc Linh), xã Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 18 tháng 11 năm 2019 đến ngày 24 tháng 05 năm 2020 (dữ liệu theo dõi trực tiếp trong 6 tháng và số liệu hồi cứu sổ sách trại 3 năm giai đoạn 2018 - 2020).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở lý luận chuyên ngành chăn nuôi thú y kết hợp khảo sát và thực nghiệm lâm sàng trực tiếp tại trại:

• Khung lý thuyết và tiêu chuẩn dinh dưỡng:

  • Quy chuẩn nhu cầu dinh dưỡng của lợn nái đẻ và nuôi con theo tiêu chuẩn công nghiệp (Trần Văn Phùng và cs, 2004): năng lượng trao đổi (ME) đạt 3100 kcal, protein thô 15%, Canxi (Ca) dao động 0,9 - 1,0%, Photpho (P) đạt 0,7%. Thức ăn sử dụng là cám hỗn hợp hoàn chỉnh De Heus (mã Farm 3060). Dinh dưỡng quyết định trực tiếp tới tỷ lệ rụng trứng, tỷ lệ sống của phôi và khả năng tiết sữa của lợn mẹ.
  • Cơ chế bệnh sinh của các bệnh đường sinh sản: Viêm tử cung (thể nội mạc, thể cơ, thể tương mạc) và viêm vú (do vi khuẩn Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae) theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Thanh và cs (2016), Lê Hồng Mận (2002), Trịnh Đình Thâu và cs (2010). Sự tổn thương niêm mạc tử cung kích thích tiết Prostaglandin F2α (PGF2α), làm tiêu biến thể vàng buồng trứng, giảm progesterone, dẫn tới sảy thai, chậm động dục hoặc vô sinh.
  • Bệnh lý thường gặp ở đàn con: Hội chứng tiêu chảy do vi khuẩn đường ruột cơ hội (Escherichia coli, Salmonella, Clostridium, Staphylococcus) gắn kết thụ thể nhung mao ruột và tiết độc tố (Phạm Chúc Trinh Bạch, 2011); bệnh viêm khớp do vi khuẩn Gram dương Streptococcus suis xâm nhập qua rốn, vết mài nanh, cắt đuôi hoặc vết thiến.
  • Nguyên tắc điều trị bệnh thú y (Nguyễn Bá Hiên và cs, 2012): Phối hợp can thiệp hộ lý, dinh dưỡng và dược liệu; phát hiện sớm; diệt căn bệnh kết hợp điều trị triệu chứng và nâng cao sức đề kháng; sử dụng kháng sinh đúng liều, phối hợp kháng sinh hợp lý để giảm độc tính và hạn chế hiện tượng vi khuẩn kháng thuốc.

• Phương pháp nghiên cứu:

  • Phương pháp điều tra gián tiếp (hồi cứu): Thu thập, thống kê số liệu chăn nuôi, cơ cấu đàn và tình hình dịch bệnh từ sổ sách lưu trữ của cơ sở trong giai đoạn 3 năm (2018 - 2020).
  • Phương pháp điều tra và theo dõi trực tiếp: Lập sổ theo dõi lâm sàng hàng ngày trên 198 lợn nái đẻ, nuôi con và 2.396 lợn con theo mẹ. Quan sát thân nhiệt, hô hấp, tình trạng bầu vú, màu sắc và mùi dịch bài xuất từ đường sinh dục lợn nái (định kỳ 2 lần/ngày vào buổi sáng và chiều). Chẩn đoán tiêu chảy và viêm khớp ở lợn con dựa trên triệu chứng lâm sàng điển hình.
  • Phương pháp can thiệp kỹ thuật và điều trị: Thực hiện quy trình đỡ đẻ, can thiệp lợn đẻ khó bằng thủ thuật cơ giới có bôi trơn và sát trùng; áp dụng các phác đồ điều trị viêm tử cung, viêm vú, sát nhau và bệnh lợn con bằng thuốc kháng sinh kết hợp kháng viêm và dung dịch thụt rửa.
  • Phương pháp tính toán thống kê: Tính toán tỷ lệ lợn mắc bệnh (%) và tỷ lệ khỏi bệnh (%) bằng công thức tỷ lệ số học; xử lý số liệu bằng máy tính cầm tay Casio.

---

Nội dung chính theo từng phần

Phần 1: Mở đầu

Tác giả xác định tính cấp thiết của việc kiểm soát dịch bệnh sản khoa trên đàn lợn nái ngoại nuôi tập trung tại đồng bằng Bắc Bộ. Phần này trình bày chi tiết mục đích, mục tiêu, đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu cùng ý nghĩa khoa học (làm cơ sở dữ liệu thực nghiệm cho các biện pháp phòng trị bệnh sản khoa) và ý nghĩa thực tiễn (xác định hiệu lực thuốc, đưa ra khuyến cáo kỹ thuật, nâng cao tay nghề thực hành thú y).

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Nội dung chương tập trung vào hai mảng chính:

1. Tổng quan điều kiện cơ sở thực tập: Trang trại sinh thái Thanh Xuân thuộc Công ty TNHH Sản xuất và Dịch vụ Thương mại Ngọc Linh (xã Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên) có tổng diện tích 4 ha (2,5 ha khu chăn nuôi, 1,0 ha ao cá, 0,5 ha khu nhà điều hành và sinh hoạt). Trang trại vận hành 16 dãy chuồng khép kín (5 chuồng đẻ, 7 chuồng thịt, 3 chuồng bầu, 1 chuồng lợn đực giống) với quy mô chuồng nái bầu 1.200 ô, chuồng đực giống 70 ô, chuồng tân đáo 100 con và chuồng cai sữa 1.500 con. Nhân lực gồm 39 người (1 chủ trại, 1 kỹ sư trưởng, 3 kỹ sư, 2 nhân viên văn phòng, 2 nhân viên bảo dưỡng, 1 nhà bếp, 29 lao động phổ thông). Năng suất bình quân đạt 2,45 - 2,5 lứa/nái/năm; số con sơ sinh đạt 11,23 con/đàn; số con cai sữa đạt 11 con/đàn; thời gian cai sữa từ 21 đến 26 ngày tuổi.
2. Tổng quan tài liệu: Trình bày chi tiết sinh lý dinh dưỡng lợn nái đẻ và nuôi con; quy trình đỡ đẻ và can thiệp sản khoa; quy trình chăm sóc lợn con sơ sinh (mài nanh, cắt đuôi, bấm tai, tiêm sắt, phòng cầu trùng); lịch tiêm phòng vắc-xin cho đàn con (suyễn, Circo, dịch tả cổ điển, lở mồm long móng, APP, giả dại) và đàn nái (Circo, tai xanh, PED, lở mồm long móng, dịch tả, giả dại); nguyên nhân, bệnh lý, triệu chứng và phác đồ điều trị các bệnh viêm tử cung, viêm vú, sát nhau ở nái cùng hội chứng tiêu chảy, viêm khớp ở lợn con; tổng hợp kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến bệnh lý sản khoa lợn.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp

Xác định cụ thể quy trình nghiên cứu trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con từ 18/11/2019 đến 24/05/2020. Thiết lập các phác đồ điều trị chuẩn tại cơ sở:

• Phác đồ viêm tử cung: Tiêm bắp Ceftiofur (1 ml/10 kg thể trọng/ngày, liệu trình 3 ngày), Diclofenac (1 ml/10 kg thể trọng), Oxytocin (2 ml/con tiêm mép âm môn) kết hợp thụt rửa tử cung bằng nước muối sinh lý 0,9% (3 - 4 lít/con/ngày, thực hiện 3 - 5 ngày).
• Phác đồ viêm vú: Vắt cạn sữa, chườm lạnh kết hợp xoa bóp bầu vú; tiêm bắp Penstep (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) phối hợp Diclofenac (1 ml/10 kg thể trọng), điều trị liên tục 3 - 5 ngày.
• Phác đồ sát nhau: Thụt rửa tử cung bằng dung dịch thuốc tím 0,1% (2 - 4 lít/con), tiêm Oxytocin (2 ml/con vào mép âm môn), tiêm bắp kháng sinh Dufamox (1 ml/10 kg thể trọng), đặt hoặc bơm Penicillin/Ampicillin vào lòng tử cung, truyền dịch trợ sức.
• Phác đồ lợn con: Tiêu chảy tiêm Marphamox-colis (1 ml/con/ngày); viêm khớp tiêm Penstep phối hợp Dexamethasone (1 ml/con/ngày, liệu trình 3 ngày).

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương trình bày toàn bộ số liệu khảo sát thực tế và thực nghiệm qua hệ thống bảng biểu:

• Cơ cấu đàn lợn 3 năm (2018 - 2020): Tổng đàn năm 2018 là 27.743 con; năm 2019 là 28.660 con; 5 tháng đầu năm 2020 đạt 12.035 con. Đàn nái sinh sản giảm từ 1.008 con (2018) xuống 987 con (2019) và 927 con (2020) do loại thải nái già, nái kém sinh sản. Đàn nái hậu bị năm 2020 tăng mạnh lên 210 con.
• Số lượng trực tiếp theo dõi, chăm sóc trong 6 tháng: 198 lượt nái đẻ (33 nái/tháng), sản sinh 2.396 lợn con sơ sinh và nuôi sống đến cai sữa 2.283 con.
• Tình hình sinh sản: Trong 198 ca đẻ, có 183 ca đẻ bình thường (92,42%) và 15 ca đẻ khó phải can thiệp bằng thủ thuật (7,58%).
• Công tác vệ sinh phòng bệnh và tiêm phòng: Hoàn thành 100% định mức vệ sinh chuồng trại (134/134 lần), quét rắc vôi (137/137 lần), phun sát trùng (58/58 lần). Tiêm phòng vắc-xin suyễn cho lợn con đạt an toàn 97,95% (573/585 con), vắc-xin Circo đạt 94,38% (168/178 con).
• Tình hình bệnh tật và điều trị: Trên đàn nái (198 con), tỷ lệ viêm tử cung chiếm 5,56% (11 con), viêm vú chiếm 4,04% (8 con), sát nhau chiếm 3,03% (6 con). Trên đàn lợn con (2.396 con), hội chứng tiêu chảy chiếm 7,51% (178 con) và viêm khớp chiếm 1,04% (25 con).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng quan về việc áp dụng thành công quy trình kỹ thuật chăm sóc, phòng dịch và điều trị tại trại; kiến nghị người chăn nuôi chú trọng dinh dưỡng giai đoạn chửa, kiểm soát thể trạng nái tránh quá béo hoặc quá gầy, tuân thủ vệ sinh vô trùng trong đỡ đẻ và hoàn thiện khu xử lý rác, xác động vật chết tại cơ sở.

---

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu phản ánh trung thực các chỉ tiêu kỹ thuật chăn nuôi và thú y thông qua số liệu thu thập trực tiếp tại trại lợn Kiên Hảo:

Tổng hợp số liệu chăn nuôi và công tác thú y tại cơ sở

Nội dung theo dõi	Tổng số theo dõi	Số lượng đạt / mắc	Tỷ lệ (%)	Ghi chú
Cơ cấu đàn năm 2020 (5 tháng đầu năm)	12.035 con	-	-	25 đực, 210 hậu bị, 927 nái SS, 10.873 lợn con
Đàn nái đẻ theo dõi trực tiếp (6 tháng)	198 con	-	-	33 con/tháng
- Đẻ bình thường	198 con	183 con	92,42%	Tự sinh không cần can thiệp
- Đẻ khó cần can thiệp	198 con	15 con	7,58%	Can thiệp móc thai, bôi trơn sát trùng
Đàn lợn con theo mẹ theo dõi	-	-	-	2.396 con sinh ra, 2.283 con sau cai sữa
Bệnh lý trên đàn nái (n = 198)
- Bệnh viêm tử cung	198 con	11 con	5,56%	Tỷ lệ cao nhất trong các bệnh sản khoa
- Bệnh viêm vú	198 con	8 con	4,04%	Kế phát viêm tử cung hoặc do răng nanh
- Bệnh sát nhau	198 con	6 con	3,03%	Xuất hiện sau đẻ 4 - 5 giờ không ra nhau
Bệnh lý trên đàn lợn con (n = 2.396)
- Hội chứng tiêu chảy	2.396 con	178 con	7,51%	Điều trị bằng Marphamox-colis
- Bệnh viêm khớp	2.396 con	25 con	1,04%	Do Streptococcus suis, điều trị bằng Penstep + Dexa
Thực hiện vệ sinh thú y
- Vệ sinh chuồng trại hàng ngày	134 lần	134 lần	100%	Hoàn thành toàn diện
- Phun sát trùng định kỳ	58 lần	58 lần	100%	Phun định kỳ 2 ngày/lần, tỷ lệ pha 1/250
- Quét và rắc vôi đường đi	137 lần	137 lần	100%	Rắc vôi bột và dội vôi xút gầm chuồng
Tiêm vắc-xin cho lợn con
- Vắc-xin Suyễn (Hylogen)	585 con	573 con	97,95%	Tỷ lệ an toàn
- Vắc-xin Circovac (Circo)	178 con	168 con	94,38%	Tỷ lệ an toàn
Thủ thuật kỹ thuật trên lợn con
- Mài nanh	392 con	384 con	97,96%	An toàn, chống cắn vú mẹ
- Xịt Smecta	392 con	392 con	100%	Phòng ngừa tiêu chảy sớm
- Tiêm Fe-Dextran và cắt đuôi	392 con	392 con	100%	Thực hiện lúc 2 ngày tuổi
- Nhỏ thuốc phòng cầu trùng	392 con	386 con	98,47%	Uống lúc 3 ngày tuổi
- Thiến lợn đực	150 con	142 con	94,67%	Thực hiện lúc 4 ngày tuổi

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng theo từng giai đoạn thể trạng nái: không cho ăn quá nhiều trước đẻ để kiểm soát kích thước thai, hạn chế đẻ khó; tăng dần khẩu phần sau đẻ mỗi ngày 0,5 kg để kích thích tiết sữa và tránh suy kiệt lợn mẹ.
• Kiểm soát nghiêm ngặt kỹ thuật đỡ đẻ: chỉ can thiệp cơ giới khi nái rặn đẻ kéo dài hoặc thai ngược; người đỡ đẻ phải cắt ngắn móng tay, sát trùng tay bằng cồn, dùng găng tay và gel bôi trơn để tránh làm rách niêm mạc âm đạo - tử cung.
• Duy trì chế độ an toàn sinh học: định kỳ dội vôi xút gầm chuồng 3 lần/tuần, phun sát trùng toàn khu vực chăn nuôi 2 ngày/lần, xử lý nguồn nước uống bằng chlorine nồng độ 12 g/lít.
• Nâng cấp hệ thống tiêu hủy xác gia súc chết và rác thải để ngăn chặn mầm bệnh lây lan ngược trở lại chuồng nuôi.

Đóng góp thực tiễn

Khóa luận đã kiểm chứng hiệu quả của phác đồ kết hợp giữa kháng sinh toàn thân (Ceftiofur hoặc Dufamox) với thụt rửa cơ học (nước muối sinh lý, dung dịch thuốc tím loãng) trong điều trị các bệnh sản khoa lợn nái tại vùng đồng bằng sông Hồng. Các số liệu thực địa cung cấp tài liệu minh chứng về tỷ lệ đẻ khó (7,58%), viêm tử cung (5,56%) và tiêu chảy lợn con (7,51%) trong điều kiện vận hành trại công nghiệp thực tế.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:

  • Trang trại được xây dựng từ năm 2009, hạ tầng và thiết bị chuồng nuôi sau 11 năm vận hành đã xuống cấp, phát sinh hỏng hóc thường xuyên gây ảnh hưởng đến tiểu khí hậu chuồng nuôi.
  • Khu vực xử lý rác thải và tiêu hủy xác lợn chết của trại còn tồn tại bất cập kỹ thuật, dẫn đến tỷ lệ chết trung bình của đàn lợn trong năm 2020 tăng lên so với các năm trước.
  • Dữ liệu cơ cấu đàn năm 2020 mới chỉ ghi nhận trong 5 tháng đầu năm, chưa bao quát trọn vẹn chu kỳ chăn nuôi cả năm.
  • Phương pháp xử lý số liệu chỉ dừng lại ở mức độ tính toán tỷ lệ phần trăm mô tả bằng máy tính cầm tay, chưa áp dụng các phần mềm thống kê sinh học chuyên sâu (như SAS, SPSS) để phân tích tương quan và kiểm định ý nghĩa thống kê giữa các yếu tố mùa vụ, lứa đẻ với tỷ lệ mắc bệnh.

• Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Khảo sát sự biến động của tỷ lệ mắc bệnh sản khoa trên nái theo các mùa vụ trong năm (mùa khô lạnh đối chiếu với mùa nóng ẩm) trên quy mô mẫu lớn hơn.
  • Tiến hành phân lập vi khuẩn từ dịch viêm tử cung và làm kháng sinh đồ để đánh giá mức độ nhạy cảm của các chủng vi khuẩn thực địa đối với kháng sinh thế hệ mới.
  • Đánh giá sâu hơn các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật sau can thiệp điều trị như: khoảng cách từ cai sữa đến khi động dục lại, tỷ lệ thụ thai lứa kế tiếp và số con sơ sinh còn sống/lứa.

---

Giá trị tham khảo

Nội dung khóa luận mang tính ứng dụng thực hành cao, đặc biệt hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y: Cung cấp tư liệu chi tiết về các thao tác can thiệp sản khoa lâm sàng (móc thai, thụt rửa tử cung, nhận diện dịch viêm) và quy trình thực hiện thủ thuật trên lợn con sơ sinh (mài nanh, bấm tai, cắt đuôi, tiêm sắt, thiến hoạn).
• Cán bộ kỹ thuật và chủ trang trại chăn nuôi lợn: Tài liệu cung cấp các bảng định lượng cụ thể về khẩu phần ăn của lợn nái trước và sau đẻ (tăng dần 0,5 kg/ngày đạt mốc 6 kg cám Farm 3060), lịch biểu sát trùng chuồng trại hàng tuần (bảng phân công vôi xút, Ommicide, Hantox) và quy trình sử dụng vắc-xin đa giá cho cả đàn nái và đàn lợn con theo ngày tuổi.
• Các phần đáng tham khảo nhất trong văn bản: Bảng lịch khử trùng chi tiết theo từng thứ trong tuần tại cơ sở; Bảng khẩu phần thức ăn cho nái nuôi con; Các bước can thiệp sản khoa lợn đẻ khó và phác đồ điều trị viêm tử cung kết hợp tiêm bắp và thụt rửa dung dịch sát trùng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khẩu phần thức ăn cho lợn nái nuôi con tại trại lợn Kiên Hảo được điều chỉnh như thế nào từ trước khi đẻ đến cai sữa?
Trả lời: Trước khi đẻ, nái được cho ăn 2,5 kg/ngày; ngày dự kiến đẻ giảm xuống 2,0 kg/ngày. Sau khi đẻ, ngày đầu tiên cho ăn 2,5 kg; ngày thứ 2 ăn 3,0 kg; ngày thứ 3 ăn 3,5 kg; ngày thứ 4 ăn 4,0 kg; ngày thứ 5 ăn 4,5 kg; ngày thứ 6 ăn 5,0 kg; ngày thứ 7 ăn 5,5 kg; từ ngày thứ 8 trở đi duy trì 6,0 kg/ngày. Đến ngày cai sữa, khẩu phần giảm mạnh xuống còn 0 – 0,5 kg/ngày để hỗ trợ cạn sữa.

2. Tỷ lệ lợn nái đẻ khó phải can thiệp thủ thuật tại cơ sở trong 6 tháng theo dõi là bao nhiêu và nguyên nhân chính do đâu?
Trả lời: Trong tổng số 198 nái đẻ được theo dõi, có 15 nái đẻ khó phải can thiệp bằng thủ thuật, chiếm tỷ lệ 7,58% (tỷ lệ các tháng dao động từ 3,03% đến 12,12%). Nguyên nhân chủ yếu tập trung ở nái đẻ lứa đầu do cổ tử cung chưa giãn nở hoàn toàn; một số trường hợp do nái quá béo, ít vận động, thai quá to hoặc ngôi thai, tư thế thai bất thường.

3. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung trên lợn nái tại trang trại được triển khai bằng những loại thuốc và thao tác cụ thể nào?
Trả lời: Phác đồ gồm can thiệp toàn thân kết hợp cục bộ: tiêm bắp kháng sinh Ceftiofur liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày trong 3 ngày; tiêm bắp giảm đau kháng viêm Diclofenac liều 1 ml/10 kg thể trọng; tiêm bắp mép âm môn Oxytocin 2 ml/con; đồng thời thụt rửa lòng tử cung hàng ngày bằng nước muối sinh lý 0,9% với lượng 3 - 4 lít/con, duy trì liệu trình liên tục từ 3 đến 5 ngày.

4. Dấu hiệu nhận diện lâm sàng bệnh viêm tử cung sau đẻ ở lợn nái được tác giả xác định ra sao?
Trả lời: Việc theo dõi dịch tiết sinh dục được tiến hành 2 lần/ngày (sáng và chiều). Lợn nái được chẩn đoán viêm tử cung khi dịch đào thải chuyển biến bất thường: từ trạng thái dịch không màu hoặc hơi hồng, trong loãng sang dạng màu trắng sữa, đỏ thẫm, nâu rỉ sắt, vàng hoặc xanh lục; dịch đặc, vón bã đậu, có độ dính và bốc mùi hôi thối đặc trưng; kèm theo triệu chứng sốt theo quy luật (sáng 39 - 39,5°C, chiều 40 - 41°C), ăn kém và giảm lượng sữa.

5. Lịch tiêm phòng vắc-xin cho lợn con từ sơ sinh đến sau cai sữa tại trại Kiên Hảo quy định các mốc thời gian và chủng loại vắc-xin nào?
Trả lời: Quy trình vắc-xin cho lợn con gồm: 7 ngày tuổi tiêm vắc-xin phòng bệnh Suyễn (2 ml/con, tiêm bắp); 4 tuần tuổi (sau cai sữa 3 - 4 ngày) tiêm Circovac phòng hội chứng còi cọc do Circo (0,5 ml/con); 5 tuần tuổi tiêm Dịch tả lợn cổ điển mũi 1 (2 ml/con); 6 tuần tuổi tiêm Lở mồm long móng (2 ml/con); 7 tuần tuổi tiêm APP phòng viêm phổi dính sườn (2 ml/con); 8 tuần tuổi tiêm Giả dại (2 ml/con) và 9 tuần tuổi tiêm nhắc lại Dịch tả lợn cổ điển mũi 2 (2 ml/con).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lò Thị Thu đã hệ thống hóa và triển khai thành công quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, an toàn sinh học và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và đàn con tại trại lợn Kiên Hảo, tỉnh Hưng Yên. Kết quả nghiên cứu xác lập các dữ liệu thực chứng về tỷ lệ sinh sản (92,42% đẻ bình thường, 7,58% can thiệp đẻ khó) cũng như tỷ lệ mắc các bệnh sản khoa chính gồm viêm tử cung (5,56%), viêm vú (4,04%) và sát nhau (3,03%). Các phác đồ điều trị kết hợp giữa kháng sinh đặc hiệu, thuốc kích thích co bóp cơ trơn và thụt rửa sát trùng cơ học chứng minh được hiệu lực lâm sàng rõ rệt. Đây là tài liệu thực hành có giá trị tham khảo kỹ thuật cao cho sinh viên ngành Thú y và các cơ sở chăn nuôi lợn công nghiệp trong việc nâng cao năng suất sinh sản và kiểm soát dịch bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, nền nông nghiệp nước ta đã và đang phát triển không ngừng. Bên cạnh ngành trồng trọt thì ngành chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng cũng chiếm một vị trí quan trọng trong sự phát triển kinh tế đất nước. Để cung cấp lợn giống cho nhu cầu chăn nuôi của các trang trại và các nông hộ thì việc phát triển đàn lợn nái sinh sản là việc làm cần thiết. Tuy vậy, một trong những trở ngại lớn nhất của chăn nuôi lợn nái sinh sản là dịch bệnh xảy ra còn phổ biến đã gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi tập trung trong các trang trại cũng như ở mô hình chăn nuôi hộ gia đình.

Đặc biệt các bệnh về sinh sản xuất hiện khá nhiều do khả năng thích nghi của đàn lợn nái ngoại với điều kiện khí hậu nước ta chưa tốt. Mặt khác, trong quá trình sinh đẻ, lợn nái dễ bị các loại vi khuẩn xâm nhập và gây một số bệnh nhiễm trùng sau đẻ như viêm âm đạo, viêm âm môn, đặc biệt hay gặp là bệnh viêm tử cung và viêm vú đây là bệnh ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của lợn mẹ và chất lượng của đàn lợn con đồng thời ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và hiệu quả toàn ngành chăn nuôi lợn nói chung. Nếu không diều trị kịp thời có thể dẫn tới các bệnh kế phát như: viêm vú, mất sữa, rối loạn sinh sản, chậm sinh, vô sinh, viêm phúc mạc dẫn đến nhiễm trùng huyết và chết. Xuất phát từ nhu cầu thực tế của sản xuất nhằm áp dụng được các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đồng thời để thấy rõ hơn về tình hình nhiễm một số bệnh trên đàn đàn lợn nuôi tại cơ sở góp phần khống chế bệnh và làm giảm bớt thiệt hại về kinh tế chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Kiên Hảo, huyệnVăn Giang, tỉnh Hưng Yên”.

Mục đích của đề tài - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại Kiên Hảo, Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. - Nắm được tình hình và tỷ lệ mắc một số bệnh trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại cơ sở. - Xây dựng được phác đồ điều trị bệnh trên đàn lợn hiệu quả nhất. Mục tiêu của đề tài - Nắm được tình trạng mắc một số bệnh trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại Kiên Hảo, Văn Giang, tỉnh Hưng Yên.

- Tìm ra biện pháp tốt nhất để phòng và điều trị bệnh trên đàn lợn nuôi tại cơ sở. - Hoàn thiện thêm kỹ năng, tay nghề trong thời gian thực tập. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học - Từ tình hình mắc bệnh và tỷ lệ mắc bệnh trên đàn lợn nái nuôi tại cơ sở cũng như kết quả điều trị bệnh là cơ sở khoa học cho những biện pháp phòng và trị bệnh có hiệu quả.

Ý nghĩa thực tiễn - Xác định hiệu lực của một số loại thuốc trong điều trị một số bệnh trên lợn nái từ đó đưa ra những liệu trình điều trị hiệu quả, kinh tế để áp dụng rộng rãi trên thực tiễn chăn nuôi. - Nâng cao kiến thức thực tiễn, tăng khả năng tiếp xúc với thực tế chăn nuôi, điều trị bệnh cho lợn từ đó nâng cao và củng cố kiến thức của bản thân. - Đưa ra những khuyến cáo từ kết quả của đề tài giúp cho người chăn nuôi hạn chế được những thiệt hại do bệnh gây ra.yen 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên 2.Vị trí địa lý Trang trại sinh thái Thanh Xuân của công ty sản xuất và dịch vụ thương mại Ngọc Linh - xã Nghĩa Trụ - huyện Văn Giang - tỉnh Hưng Yên có vị trí địa lý được xác định như sau: + Phía Nam giáp huyện Khoái Châu + Phía Đông giáp huyện Yên Mĩ. + Phía Tây giáp huyện Thường Tín và huyện Thanh Trì - TP. Hà Nội + Phía bắc giáp huyện Gia Lâm - Hà Nội và huyện Văn Lâm - Hưng Yên. Khí hậu Trang trại sinh thái Thanh Xuân chịu ảnh hưởng của vùng nhiệt đới gió mùa, thời tiết trong năm được phân thành 2 mùa rõ rệt: - Mùa hè: nóng ẩm, mưa nhiều.

kéo dài từ tháng 4 đến tháng 10. - Mùa đông: lạnh, khô hanh. Thường kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. - Khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật gây bệnh phát triển mạnh gây nhiều khó khăn và tổn thất cho người chăn nuôi.

Điều kiện của cơ sở 2. Cơ cấu tổ chức của trại Trại được thành lập từ năm 2009. Hoạt động được 11 năm với cơ cấu tổ chức như sau: + Chủ trại: 1 + Kỹ sư trưởng: 1 luan.yen 4 + Kỹ sư: 3 + Nhân viên văn phòng: 2 + Nhà bếp: 1 + Nhân viên bảo dưỡng: 2 + Lao động phổ thông: 29 Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ lợn đẻ, tổ lợn bầu, tổ thịt. Mỗi tổ thực hiện công việc hàng ngày một cách nghiêm túc, đúng quy định của trại và có sự liên kết chặt chẽ với nhau.

Cơ sở vật chất và cơ sở hạ tầng của trại Trại được xây dựng khá lâu nên cơ sở vật chất và cơ sở hạ tầng cũng đã khá cũ nhưng mọi thứ đều được quan tâm, chú trọng nâng cấp và ngày càng đổi mới. * Về cơ sở vật chất + Có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: Máy giặt, bình nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt, điều hòa. + Những vật dụng cá nhân như: Kem đánh răng, xà phòng tắm, dầu gội đầu, bột giặt cũng được trại chuẩn bị. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư hơn hết.

+ Trại được xây dựng trên nền đất ruộng với diện tích 4ha, trong đó: • 2,5 ha dùng để chăn nuôi • 1 ha là ao cá • 0,5 ha đất để xây dựng nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho sinh hoạt của công nhân và các hoạt động khác của trại. + Trang trại xây dựng 16 chuồng lớn và nhỏ chạy dài, lợp mái tôn (5 chuồng đẻ, 7 chuồng thịt, 3 chuồng bầu, 1 chuồng đực) luan.yen 5 + Hệ thống chuồng trại được xây dựng khép kín hoàn toàn. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính; Mỗi cửa sổ có diện tích 1,2m²; Cách nền 1,2m; Mỗi cửa sổ cách nhau 0,8m. Trên trần đươc lắp hệ thống chống nóng bằng bạt trắng.

+ Trong các chuồng có các ô chuồng được ngăn cách bằng tường hoặc rào thép chắn. Có hệ thống quạt gió, dàn mát, điện sáng, vòi uống nước tự động cho lợn. Có hệ thống đèn điện sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông. + Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng.

+ Có một máy phát điện công suất lớn đủ cung cấp điện cho cả trại sinh hoạt và hệ thống chuồng nuôi những khi mất điện. Ngoài lĩnh vực sản xuất chính là chăn nuôi lợn, trại còn sử dụng diện tích ao hồ chăn nuôi cá và một số loài thủy cầm góp phần tăng thu nhập cho trang trại. * Về cơ sở hạ tầng - Trại xây dựng gồm 2 khu tách biệt: + Khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân. + Khu sản xuất.

- Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh tiện nghi. - Khu nhà ăn cũng được tách biệt có nhà ăn chung. - Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ. - Khu hội trường lớn rộng sạch sẽ phục vụ cho các cuộc họp - Trại có ba nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại.

* Hệ thống chuồng nuôi Khu vực chuồng nuôi của trại được xây dựng trên một khu vực cao, dễ thoát nước và xây cách xa khu vực sinh hoạt của công nhân.yen 6 - Có 5 chuồng đẻ, trong đó có 3 chuồng có 66 ô, 2 chuồng có 60 ô - 2 Chuồng bầu có 1200 ô - 6 Chuồng thịt chia làm 10 ô. Mỗi chuồng có thể nuôi từ 500 - 600 con lợn thịt. - Có 1 chuồng cai sữa có 2 ngăn, mỗi ngăn 750 con. - 1 chuồng Tân Đáo có 100 con - 1 chuồng đực với 70 ô Mỗi chuồng có 4 quạt thông gió cỡ lớn và 4 quạt gió cỡ nhỏ.

Hệ thống chuồng nuôi có đầy đủ trang thiết bị như bóng đèn sưởi ấm, thắp sáng, quạt thông gió đảm bảo và có giàn mát tạo nhiệt độ ấm áp về mùa đông và mát mẻ về mùa hè. Thuốc và dụng cụ để chăm sóc điều trị bệnh cho lợn được trang trại cung cấp đầy đủ cho từng chuồng riêng biệt. Tình hình sản xuất của trang trại * Công tác chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Hiện nay trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,45 - 2,5 lứa/năm.

Số con sơ sinh là 11,23 con/đàn, số con cai sữa: 11 con/đàn. Trại hoạt động vào mức khá theo đánh giá của công ty TNHH Deheus Việt Nam. Tại trại, lợn con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày thì tiến hành cai sữa và chuyển sang chuồng cai sữa và xuất bán. Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được công ty TNHH Deheus Việt Nam cấp cho từng đối tượng lợn của trại.

Thuận lợi và khó khăn của trại - Thuận lợi: + Trại được xây dựng ở ngoài cánh đồng nên cách xa khu dân cư, không làm ảnh hưởng đến người dân xung quanh.yen 7 + Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật, công nhân của trại có năng lực, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm trong công việc. + Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay. - Khó khăn: + Do trang trại nằm trong vùng chịu khí hậu 2 mùa mưa nóng và khô lạnh, thời tiết thay đổi thất thường, ảnh hưởng đến tình trạng sức khỏe của đàn lợn. + Nhiều thiết bị, dụng cụ chăn nuôi đã được sử dụng lâu, thường xuyên hỏng hóc.