Khóa luận chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh lợn nái sinh sản tại CP Ánh Dương Cao Bằng

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con tại trang trại chăn nuôi Ánh Dương.

• Tác giả: Bùi Thị Lệ
• Người hướng dẫn: TS. La Văn Công
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng, Phòng Trị Bệnh Cho Đàn Lợn NáI Sinh Sản Và Lợn Con Theo Mẹ Tại Trang Trại Công Ty Cổ Phần Chăn Nuôi Ánh Dương
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của đề tài
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.3. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.4. Tình hình sản xuất của trang trại
• 2.5. Thuận lợi và khó khăn của trang trại
• 2.6. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.7. Đặc điểm sinh lý sinh dục của lợn nái
• 2.7.1. Đặc điểm của giống lợn nái trong nước và tại trang trại
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung tiến hành
• 3.3. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại Ánh Dương từ năm 2019 đến tháng 11/2020
• 4.2. Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái sinh sản và đàn lợn con của trang trại
• 4.3. Số lượng lợn được phân công chăm sóc và nuôi dưỡng trong 6 tháng thực tập
• 4.4. Tình hình sinh sản của lợn nái nuôi con tại trang trại trong thời gian thực tập
• 4.5. Kết quả theo dõi một số chỉ tiêu của lợn con
• 4.6. Thực hiện quy trình phòng và trị bệnh cho đàn lợn tại trang trại Ánh Dương
• 4.7. Thực hiện quy trình vệ sinh phòng bệnh cho đàn lợn tại trang trại
• 4.8. Thực hiện quy trình phòng bệnh bằng vắc-xin cho đàn lợn tại trang trại
• 4.9. Tình hình mắc bệnh trên đàn lợn nái và lợn con tại trang trại Ánh Dương
• 4.10. Kết quả thực hiện một số công tác khác tại trang trại
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chăn nuôi lợn

Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong ngành nông nghiệp Việt Nam. Lợn không chỉ cung cấp thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao mà còn mang lại thu nhập ổn định cho người chăn nuôi. Đặc biệt, sau dịch tả lợn châu Phi, nhu cầu thịt lợn tăng cao, thúc đẩy sự phát triển của ngành chăn nuôi. Việc phát triển chăn nuôi lợn nái là một yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Để đạt được điều này, cần có quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng hợp lý, từ việc chọn giống đến quản lý dinh dưỡng và phòng bệnh.

1.1. Tầm quan trọng của lợn nái

Lợn nái là nguồn gốc chính để sản xuất lợn con. Việc chăm sóc và nuôi dưỡng lợn nái đúng cách sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của lợn con. Theo nghiên cứu, lợn nái khỏe mạnh có thể đẻ từ 10 đến 12 con mỗi lứa, với trọng lượng sơ sinh trung bình từ 1-1,2 kg. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc áp dụng các kỹ thuật chăn nuôi hiện đại trong việc chăm sóc lợn nái.

II. Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản bao gồm nhiều bước quan trọng. Đầu tiên, cần đảm bảo chế độ dinh dưỡng hợp lý cho lợn nái trong suốt thời gian mang thai. Thức ăn cho lợn nái cần được cân đối giữa các thành phần dinh dưỡng như protein, vitamin và khoáng chất. Việc theo dõi sức khỏe định kỳ và tiêm phòng vắc-xin cũng rất cần thiết để phòng ngừa bệnh tật. Ngoài ra, môi trường sống của lợn nái cũng cần được đảm bảo sạch sẽ và thoáng mát để giảm thiểu stress cho lợn.

2.1. Chế độ dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn mang thai. Trong giai đoạn đầu, lợn cần nhiều protein để phát triển cơ bắp, trong khi giai đoạn cuối cần nhiều năng lượng để chuẩn bị cho việc sinh sản. Việc sử dụng thức ăn hỗn hợp chất lượng cao từ các nhà cung cấp uy tín như Công ty cổ phần Greenfeed Việt Nam sẽ giúp đảm bảo sức khỏe cho lợn nái và lợn con.

2.2. Phòng bệnh

Phòng bệnh cho lợn nái là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc. Việc tiêm phòng vắc-xin định kỳ giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn, giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm. Ngoài ra, việc vệ sinh chuồng trại thường xuyên và thực hiện các biện pháp khử trùng cũng rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho đàn lợn.

III. Chăm sóc lợn con

Chăm sóc lợn con là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất trong chăn nuôi lợn. Lợn con cần được chăm sóc đặc biệt trong những ngày đầu sau khi sinh để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển. Việc cho lợn con bú sữa mẹ ngay sau khi sinh là rất quan trọng, vì sữa mẹ chứa nhiều kháng thể giúp lợn con tăng cường sức đề kháng. Ngoài ra, cần theo dõi sự phát triển của lợn con qua các chỉ tiêu như trọng lượng, sức khỏe và khả năng ăn uống.

3.1. Dinh dưỡng cho lợn con

Dinh dưỡng cho lợn con cần được chú trọng ngay từ những ngày đầu. Sau khi cai sữa, lợn con cần được chuyển sang chế độ ăn phù hợp với độ tuổi và giai đoạn phát triển. Việc sử dụng thức ăn hỗn hợp chất lượng cao sẽ giúp lợn con phát triển nhanh chóng và khỏe mạnh. Cần theo dõi lượng thức ăn và điều chỉnh kịp thời để đảm bảo lợn con không bị thiếu hụt dinh dưỡng.

3.2. Phòng bệnh cho lợn con

Lợn con rất dễ mắc bệnh, do đó việc phòng bệnh là rất cần thiết. Cần thực hiện tiêm phòng vắc-xin cho lợn con theo đúng lịch trình để bảo vệ sức khỏe cho chúng. Ngoài ra, việc duy trì môi trường sống sạch sẽ và thoáng mát cũng giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho lợn con.

IV. Kết luận

Việc chăm sóc và nuôi dưỡng lợn nái sinh sản và lợn con tại trang trại chăn nuôi Ánh Dương là một quy trình phức tạp nhưng rất quan trọng. Để đạt được hiệu quả cao trong chăn nuôi, cần áp dụng các kỹ thuật chăn nuôi hiện đại, đảm bảo chế độ dinh dưỡng hợp lý và thực hiện tốt công tác phòng bệnh. Những kinh nghiệm và quy trình được áp dụng tại trang trại sẽ là bài học quý giá cho các trang trại khác trong việc phát triển chăn nuôi lợn bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn giữ vai trò chủ đạo trong việc cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng và mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người sản xuất. Sau các đợt bùng phát của dịch tả lợn châu Phi (ASF), tổng đàn lợn trên toàn quốc bị suy giảm nghiêm trọng, tạo áp lực lớn lên nguồn cung thực phẩm và thúc đẩy sự chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình trang trại tập trung quy mô lớn, áp dụng công nghệ chuồng kín và quy trình an toàn sinh học nghiêm ngặt. Trong chuỗi sản xuất chăn nuôi lợn công nghiệp, khâu quản lý đàn lợn nái sinh sản và đàn lợn con theo mẹ đóng vai trò quyết định đến năng suất sinh sản, tỷ lệ nuôi sống và chất lượng đàn lợn con cai sữa chuyển sang nuôi thịt.

Khóa luận tốt nghiệp đại học ngành Thú y của tác giả Bùi Thị Lệ (Lớp K48 - TY - N07, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của TS. La Văn Công) được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn trong công tác chăn nuôi và thú y tại cơ sở sản xuất.

Mục tiêu của đề tài:

1. Hiểu biết về quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ.
2. Nhận biết các bệnh thường xuyên xảy ra trên lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ nuôi tại trang trại, từ đó đưa ra được phương án phòng trị bệnh hiệu quả.
3. Nắm được các loại thức ăn, khẩu phần ăn và cách cho ăn của lợn nái qua từng giai đoạn mang thai và nuôi con.

Yêu cầu và nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trang trại Công ty Cổ phần Chăn nuôi Ánh Dương.
2. Nắm được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ, từ đó áp dụng vào thực tế.
3. Xác định được tình hình nhiễm bệnh của đàn lợn nái và lợn con tại trang trại, từ đó biết cách chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (giai đoạn mang thai, đẻ, nuôi con) và đàn lợn con theo mẹ (từ sơ sinh đến cai sữa).
• Phạm vi không gian: Trang trại Công ty Cổ phần Chăn nuôi Ánh Dương, thôn Khuổi Quân, xã Ngũ Lão, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Trang trại có quy mô diện tích 7 ha, nằm biệt lập trong khu vực đồi núi rừng suối.
• Phạm vi thời gian: Quá trình theo dõi và thực nghiệm diễn ra trong 6 tháng, từ ngày 28/05/2020 đến ngày 28/11/2020. Dữ liệu hồi cứu về cơ cấu đàn được thu thập từ năm 2019 đến tháng 11/2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý thuyết chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y, kết hợp các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật của các tổ chức giống và thức ăn chăn nuôi:

• Cơ sở di truyền và giống: Đặc điểm sinh học của giống lợn ngoại Yorkshire, Landrace và đặc biệt là dòng nái lai GF24 do Công ty Cổ phần GreenFeed Việt Nam hợp tác chuyển giao công nghệ với PIC (Pig Improvement Company) phát triển dựa trên công nghệ đánh dấu gen. Dòng nái GF24 có năng suất sinh sản trung bình 14,4 con/lứa, khối lượng sơ sinh bình quân 1,4 kg/con, đạt 2,4 lứa đẻ/năm.
• Cơ sở sinh lý sinh sản lợn nái: Cấu tạo buồng trứng (rụng 10 - 30 noãn bao/lần động dục), ống dẫn trứng, sừng tử cung dài khoảng 1 m; các giai đoạn của chu kỳ động dục (trước động dục, động dục, sau động dục, nghỉ ngơi); cơ chế hình thành thể vàng và tiết hormone progesterone. Tiêu chuẩn thành thục thể vóc phối giống nái GF24: từ 7 tháng tuổi trở lên, khối lượng đạt từ 135 kg và chỉ phối giống ở lần động dục thứ 3 trở đi.
• Cơ sở sinh lý lợn con: Cường độ sinh trưởng nhanh (khối lượng 10 ngày tuổi gấp 2 lần, 21 ngày gấp 4 lần, 30 ngày gấp 5 - 6 lần so với sơ sinh); ba thời kỳ khủng hoảng sinh học (giai đoạn sơ sinh đến 1 tuần tuổi, giai đoạn 3 tuần tuổi khi sữa mẹ giảm tiết, giai đoạn sau cai sữa); đặc điểm thiếu hụt sắt sinh lý (nhu cầu 210 mg Fe/30 ngày, sữa mẹ chỉ cung cấp 36 - 60 mg, thiếu hụt 150 - 180 mg); cơ chế miễn dịch thụ động hấp thu qua ruột non đối với kháng thể $\gamma$-globulin từ sữa đầu trong 24 giờ đầu sau sinh.
• Cơ sở bệnh học thú y: Bệnh lý sinh sản trên lợn nái (sát nhau, các thể viêm vú: tiết dịch, cata, cata mủ, tiết xơ fibrin, xuất huyết, hoại thư; các thể viêm nội mạc tử cung: dạng nhờn, dạng mủ, dạng mủ lẫn máu, thể mạn tính) và bệnh truyền nhiễm/tiêu hóa trên lợn con (hội chứng tiêu chảy do E. coli, Salmonella; viêm phổi địa phương do Mycoplasma hyopneumoniae; viêm khớp do Streptococcus suis).

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu từ sổ sách ghi chép, phần mềm quản lý đàn và báo cáo hàng ngày của trang trại từ năm 2019 đến năm 2020; trực tiếp theo dõi, đếm số lượng, cân khối lượng và kiểm tra lâm sàng từng cá thể lợn nái và lợn con được phân công.
• Phương pháp thực nghiệm và can thiệp thú y:
  • Can thiệp sản khoa và đỡ đẻ: theo dõi chuyển dạ, thu gom màng nhau vào xô chuyên dụng để kiểm tra sót nhau; xử lý hồi sức lợn con ngạt; nhúng rốn cồn sát trùng, rắc bột lăn giữ ấm; cho uống kháng thể Ig-oneS (2 ml/con); sưởi ấm bằng lồng úm (kích thước 0,45 m $\times$ 0,9 m $\times$ 0,5 m) duy trì nhiệt độ 32 - 38°C dưới đèn hồng ngoại;
  • Ngoại khoa thú y: mài nanh bằng máy chuyên dụng; cắt đuôi bằng kìm điện nhiệt (để lại 1/3 chiều dài đuôi khoảng 2 - 3 cm) lúc 6 - 12 giờ sau sinh; thiến lợn đực lúc 4 ngày tuổi;
  • Phòng bệnh bằng hóa dược và vắc-xin: tiêm bổ sung sắt bằng Fer-Plus (2 ml/con chứa 200 mg Fe); cho uống phòng cầu trùng bằng Pig-cox (1 ml/con chứa 50 mg toltrazuril) ở 3 ngày tuổi; tiêm kháng sinh phòng nhiễm trùng Vetrimoxin LA (1 ml/con chứa 150 mg amoxicilin) vào ngày thứ 4 và ngày thứ 6;
  • Chẩn đoán hóa học: thử nghiệm kết tủa mucin bằng dung dịch acid acetic 1% (tỷ lệ 1:1 với dịch âm đạo) để xác định viêm tử cung lợn nái.
• Phương pháp xử lý số liệu: Tính toán các chỉ tiêu tỷ lệ phần trăm theo công thức toán học thống kê:

$$\text{Tỷ lệ lợn mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\sum \text{Số lợn theo dõi}} \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ lợn khỏi bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số con khỏi bệnh}}{\sum \text{Số con điều trị}} \times 100$$

Dữ liệu được tổng hợp và xử lý trên phần mềm Microsoft Excel 2016.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại hóa sau khủng hoảng dịch tả lợn châu Phi; vị trí của ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam; xác định rõ mục đích nghiên cứu về quy trình nuôi dưỡng, phòng trị bệnh nái - con và 3 nhiệm vụ/yêu cầu cụ thể cần thực hiện tại cơ sở thực tập.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Tổng quan toàn diện các đặc điểm tự nhiên, tổ chức và cơ sở hạ tầng của Trang trại Ánh Dương (khởi công năm 2017, diện tích 7 ha, nhân sự gồm 1 trưởng trại, 3 kỹ sư chăn nuôi, 2 kỹ thuật điện, 1 kế toán, 10 công nhân sản xuất, 3 sinh viên thực tập). Cơ sở vật chất gồm 3 khu: khu bảo vệ sát trùng (máy phun áp lực, tủ UV), khu sinh hoạt và khu chăn nuôi khép kín (3 chuồng bầu, 3 chuồng nái đẻ với 48 ô/chuồng, 1 chuồng cai sữa 3 dãy 30 ô, 8 chuồng thịt, 1 chuồng cách ly). Trang trại trang bị hệ thống cảm biến nhiệt độ, độ ẩm, nồng độ khí $\text{CO}_2$, quạt hút gió điều khiển biến tần tự động, lò sưởi biogas, giàn mát. Thức ăn sử dụng hoàn chỉnh do GreenFeed cung cấp (như cám nái GF07).

Chương này cũng hệ thống hóa các tài liệu khoa học trong và ngoài nước (Andrew Gresham 2003, Bidwell & Williamson 2005, Trần Văn Phùng 2004, Lê Văn Năm 2016, Trịnh Đình Thâu 2010...) về đặc tính sinh sản nái, miễn dịch lợn con và các bệnh thường gặp.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định đối tượng nghiên cứu là đàn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại xã Ngũ Lão, Hòa An, Cao Bằng trong thời gian từ 28/05/2020 đến 28/11/2020. Thiết lập hệ thống 9 chỉ tiêu theo dõi: cơ cấu đàn, chỉ tiêu sinh sản, công tác vệ sinh thú y, tiêm phòng vắc-xin, chẩn đoán - điều trị bệnh nái, chẩn đoán - điều trị bệnh lợn con, các công tác chuyên môn khác. Nêu chi tiết phương pháp thu thập số liệu, quy trình can thiệp kỹ thuật và 2 công thức tính toán tỷ lệ mắc bệnh, khỏi bệnh trên MS Excel 2016.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Đánh giá chi tiết sự phát triển quy mô đàn qua hai năm 2019 và 2020; thống kê khối lượng công việc sinh viên trực tiếp tham gia chăm sóc 320 lượt nái đẻ và 3.983 lợn con từ tháng 6 đến tháng 11/2020.

Mô tả chi tiết quy trình kỹ thuật tại chuồng đẻ:

• Khâu chuẩn bị chuồng: ngâm sàn nhựa trong dung dịch xút (NaOH) pha loãng 3 ngày, xịt rửa áp lực cao nước nóng, quét vôi trắng toàn bộ nền, tường, gầm chuồng, chuẩn bị lồng úm $0,45 \times 0,9 \times 0,5\text{ m}$;
• Kỹ thuật chăm sóc nái đẻ: theo dõi tiết sữa, cào ổ, đỡ đẻ, can thiệp sót nhau bằng Oxytocin ($2 - 4\text{ ml}$);
• Kỹ thuật chăm sóc lợn con sơ sinh theo các mốc ngày tuổi: lau nhớt, sấy khô bột lăn, uống 2 ml Ig-oneS, mài nanh, cắt đuôi ($2 - 3\text{ cm}$), tiêm 2 ml Fer-Plus phòng thiếu máu thiếu sắt; uống 1 ml Pig-cox phòng cầu trùng ở 3 ngày tuổi; thiến lợn đực và tiêm phòng Vetrimoxin LA ở 4 ngày tuổi; tiêm nhắc lại kháng sinh ở 6 ngày tuổi; tập ăn sữa bột từ ngày thứ 4, phối trộn cám tập ăn với sữa bột (tỷ lệ 5:1) ở ngày thứ 7; chuẩn bị cai sữa ở $21 - 25$ ngày tuổi.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đánh giá tổng quát hiệu quả ứng dụng quy trình chăn nuôi chuồng kín và an toàn sinh học tại trang trại Ánh Dương; đưa ra các đề xuất khắc phục khó khăn thực tế về chi phí sưởi ấm trong mùa đông lạnh giá tại Cao Bằng, giải pháp đầu tư hệ thống cho ăn tự động nhằm giảm chi phí nhân công và nâng cấp đường giao thông nội bộ phục vụ vận chuyển.

Kết quả và đóng góp

Số liệu kết quả thực nghiệm và sản xuất chính

Bảng 1: Tình hình cơ cấu đàn lợn tại trang trại Ánh Dương năm 2019 – 2020

STT	Loại lợn	Năm 2019 (con)	Năm 2020 (con)
1	Lợn đực giống	4	4
2	Lợn hậu bị nhập mới	55	110
3	Lợn nái sinh sản	250	410
4	Lợn con sinh ra	2.163	6.745
Tổng	Tổng đàn quản lý	2.472	7.269

Nguồn: Sổ sách kỹ thuật Trang trại Ánh Dương (2020)

Bảng 2: Khối lượng đàn lợn tác giả trực tiếp chăm sóc trong 6 tháng thực tập (2020)

Tháng theo dõi	Số lợn nái (con)	Số lợn con (con)
Tháng 6	25	307
Tháng 7	63	804
Tháng 8	50	591
Tháng 9	77	964
Tháng 10	56	730
Tháng 11	49	587
Tổng cộng	320	3.983

Nguồn: Nhật ký thực tập của tác giả Bùi Thị Lệ (2020)

Giải pháp và quy trình tác giả đã thực hiện

• Chuẩn hóa quy trình vệ sinh chuồng đẻ: áp dụng quy trình ngâm sàn nhựa chuồng đẻ trong dung dịch xút 3 ngày kết hợp máy phun rửa áp lực cao, khử trùng bằng vôi bột và hóa chất trước khi đưa nái vào đẻ 1 tuần.
• Thực hiện nghiêm ngặt quy trình can thiệp sơ sinh: cố định thao tác cắt rốn, mài nanh, cắt đuôi bằng nhiệt, tiêm 200 mg sắt hữu cơ (Fer-Plus), uống 50 mg toltrazuril (Pig-cox) và bổ sung kháng thể Ig-oneS trong 24 giờ đầu.
• Quản lý tiểu khí hậu: sử dụng kết hợp 2 bóng úm hồng ngoại, đệm lót chuyên dụng và lò sưởi biogas trong mùa thu đông, giữ nhiệt độ lồng úm đạt 32 - 38°C giúp lợn con không bị hạ thân nhiệt.
• Phác đồ can thiệp bệnh sản khoa nái: sử dụng Oxytocin liều 2 - 4 ml kết hợp kháng sinh Vetrimoxin LA (1 ml/10 kg thể trọng) trong điều trị sót nhau, viêm tử cung và viêm vú.

Đóng góp của đề tài

Tác giả đã hệ thống hóa và chứng minh tính hiệu quả của việc chuyển giao quy trình kỹ thuật nuôi dưỡng dòng nái cao sản GF24 và lợn con theo mẹ tại một địa bàn miền núi có điều kiện khí hậu mùa đông khắc nghiệt (Cao Bằng), cung cấp dữ liệu thực tế về khả năng thích ứng, phát triển quy mô đàn từ 250 nái lên 410 nái trong điều kiện chăn nuôi an toàn sinh học.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế được nêu trong văn bản:

• Trang trại chưa trang bị hệ thống cho ăn tự động, công việc phân phối khẩu phần cho đàn nái và đàn lợn thịt vẫn dựa chủ yếu vào lao động thủ công.
• Điều kiện thời tiết mùa đông tại Cao Bằng có nhiệt độ giảm sâu, sương muối kéo dài làm gia tăng chi phí nhiên liệu sưởi ấm (điện, lò sưởi biogas) và thuốc phòng bệnh.
• Vị trí trang trại nằm sâu trong khu vực rừng núi, đường giao thông trơn trượt vào mùa mưa kéo dài gây cản trở cho việc vận chuyển cám, thuốc và xuất bán lợn.
• Trong thời gian thực tập 6 tháng, do yêu cầu phân công lao động của trang trại nên tác giả chỉ tập trung theo dõi tại khu chuồng đẻ (nái nuôi con và lợn con theo mẹ), chưa trực tiếp theo dõi chuyên sâu đàn nái hậu bị và đàn lợn thịt.

Hướng nghiên cứu và đề xuất tiếp theo:

• Trang trại cần nghiên cứu lắp đặt hệ thống cấp thức ăn tự động bằng đường ống trục vít nhằm giảm thiểu sức lao động và tối ưu hóa thời gian cho ăn.
• Thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống xử lý nước thải (bể biogas, máy ép phân, ao sinh học) để đảm bảo đáp ứng công suất khi quy mô trại mở rộng lên 600 nái và 5.000 lợn thịt.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y thực địa, kỹ sư quản lý trang trại lợn công nghiệp và người chăn nuôi gia súc sinh sản.
• Nội dung giá trị nhất:
  • Quy trình chi tiết từng ngày tuổi đối với lợn con theo mẹ (lịch tiêm sắt, mài nanh, cắt đuôi, uống phòng cầu trùng, thiến đực, tập ăn cám phối trộn sữa bột).
  • Phác đồ điều trị và cách nhận biết các thể bệnh sản khoa thường gặp trên đàn lợn nái (viêm nội mạc tử cung, viêm vú hoại thư/cata/fibrin, sát nhau).
  • Phương pháp thiết kế và vận hành hệ thống chuồng kín có điều hòa tiểu khí hậu bằng cảm biến biến tần và hệ thống sưởi ấm biogas trong điều kiện thời tiết vùng cao.

Câu hỏi thường gặp

1. Dòng lợn nái sinh sản được nuôi tại trang trại Ánh Dương là dòng giống nào và có đặc tính năng suất ra sao?
Trang trại sử dụng dòng nái GF24 do Công ty GreenFeed Việt Nam hợp tác chuyển giao công nghệ từ PIC, lai tạo từ giống Landrace và Yorkshire bằng công nghệ đánh dấu gen. Dòng nái này có năng suất trung bình 14,4 con sinh ra/lứa, khối lượng sơ sinh trung bình 1,4 kg/con và đạt 2,4 lứa đẻ/năm.

2. Lịch can thiệp ngoại khoa và phòng thuốc cho lợn con từ sơ sinh đến 7 ngày tuổi tại trại diễn ra như thế nào?

• Sơ sinh: Lau nhớt, sát trùng rốn bằng cồn Iodine, rắc bột lăn, uống 2 ml Ig-oneS.
• 6 - 12 giờ sau sinh: Mài nanh, cắt đuôi bằng kìm điện (để lại 2 - 3 cm), tiêm 2 ml Fer-Plus (200 mg Fe).
• Ngày 3: Uống 1 ml Pig-cox (50 mg toltrazuril) phòng cầu trùng.
• Ngày 4: Thiến lợn đực và tiêm 1 ml Vetrimoxin LA (150 mg amoxicilin) phòng nhiễm trùng toàn đàn; bắt đầu tập uống sữa bột loãng (30 ml/lần, 2 lần/ngày).
• Ngày 6: Tiêm nhắc lại 1 ml Vetrimoxin LA.
• Ngày 7: Tập ăn thức ăn hỗn hợp trộn sữa bột theo tỷ lệ 5 phần thức ăn : 1 phần sữa bột.

3. Tiêu chuẩn chọn lọc và thời điểm phối giống lần đầu cho lợn nái hậu bị GF24 tại trang trại là gì?
Lợn hậu bị nhập trại lúc 18 tuần tuổi (80 - 100 kg), trải qua 70 ngày cách ly và thích nghi, bắt đầu tiếp xúc lợn đực lúc 24 tuần tuổi (đạt 110 kg). Tiêu chuẩn phối giống: đạt từ 7 tháng tuổi (khoảng 30 tuần tuổi), khối lượng cơ thể từ 135 kg trở lên và chỉ tiến hành phối giống vào lần động dục thứ 3 trở đi.

4. Kỹ thuật chẩn đoán nhanh bệnh viêm tử cung ở lợn nái được tác giả đề cập thực hiện bằng cách nào?
Tác giả dẫn liệu phương pháp chẩn đoán phát hiện mucin trong dịch tiết âm đạo: Lấy 1 ml dung dịch acid acetic 1% trộn đều với 1 ml dịch chảy ra từ âm đạo lợn nái. Nếu phản ứng tạo kết tủa mucin (dương tính) thì xác định lợn bị viêm tử cung; nếu không kết tủa là âm tính.

5. Tổng số lượng lợn tác giả trực tiếp thực hiện quy trình chăm sóc trong thời gian thực tập là bao nhiêu?
Trong 6 tháng thực tập từ tháng 6 đến tháng 11 năm 2020, tác giả đã trực tiếp chăm sóc 320 lượt lợn nái đẻ và 3.983 cá thể lợn con theo mẹ tại khu chuồng đẻ của trang trại Ánh Dương.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Bùi Thị Lệ phản ánh trung thực quy trình chăn nuôi công nghiệp khép kín áp dụng cho đàn lợn nái sinh sản GF24 và lợn con theo mẹ tại trang trại Công ty Cổ phần Chăn nuôi Ánh Dương (Cao Bằng). Các thao tác kỹ thuật từ đỡ đẻ, úm lợn, mài nanh, cắt đuôi, tiêm sắt, phòng cầu trùng đến chẩn đoán và điều trị bệnh sản khoa được thực hiện tuần tự theo quy chuẩn nghiêm ngặt. Đề tài cung cấp hệ thống số liệu sản xuất thực tế giá trị, làm tài liệu tham khảo chuyên môn hữu ích cho việc quản lý trang trại lợn chuồng kín trong điều kiện khí hậu miền núi phía Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, chăn nuôi lợn giữ một vị trí quan trọng trong ngành nông nghiệp của Việt Nam. Lợn được xếp hàng đầu trong số những vật nuôi cung cấp một lượng lớn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, mang lại thu nhập tốt cho người chăn nuôi, góp phần vào ổn định đời sống kinh tế cho người dân. Cũng sau đợt dịch tả châu Phi khiến cho sản lượng thịt lợn của nước ta giảm xuống, trong khi nhu cầu thực phẩm thì ngày một tăng lên, nắm được nhu cầu đó, xu hướng chăn nuôi lợn của nước ta cũng đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Cùng với xu hướng hiện đại hóa, việc chăn nuôi lợn đang chuyển dần từ loại hình chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung trong các trang trại có áp dụng khoa học kỹ thuật, góp phần làm cho ngành chăn nuôi lợn phát triển không ngừng cả về số lượng và chất lượng.

Trước xu thế đó, phát triển chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng góp phần quyết định đến sự thành công của chăn nuôi lợn. Đặc biệt là trong việc chăn nuôi lợn nái sao cho năng suất cao, đàn con nuôi thịt sinh trưởng và phát triển tốt, đảm bảo an toàn dịch bệnh. Bên cạnh đó, vai trò của người công nhân, kỹ sư trực tiếp tham gia chăn nuôi cũng rất quan trọng. Cùng với nhu cầu của thị trường ngày càng khắt khe hơn, càng đòi hỏi người chăn nuôi phải có thêm nhiều kiến thức và tay nghề tốt phục vụ cho công tác sản xuất ngày một mở rộng hơn về quy mô.

Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y - Trường ĐH Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của giảng viên hướng dẫn và của cơ sở thực tập, em đã thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng trị bệnh cho Luan van 2 lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại Công ty cổ phần chăn nuôi Ánh Dương, xã Ngũ Lão, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích Hiểu biết về quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ. Nhận biết các bệnh thường xuyên xảy ra trên lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ nuôi tại trang trại, từ đó đưa ra được phương án phòng trị bệnh hiệu quả.

Nắm được các loại thức ăn, khẩu phần ăn và cách cho ăn của lợn nái qua từng giai đoạn mang thai và nuôi con. Yêu cầu Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trang trại Công ty cổ phần chăn nuôi Ánh Dương. Nắm được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ, từ đó áp dụng vào thực tế. Xác định được tình hình nhiễm bệnh của đàn lợn nái và lợn con tại trang trại, từ đó biết cách chẩn đoán và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn.

Luan van 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Cơ cấu tổ chức của trang trại Trang trại chăn nuôi Ánh Dương được khởi công xây dựng năm 2017. Trang trại có tổng diện tích 7 ha, nằm trên địa bàn thôn Khuổi Quân, xã Ngũ Lão, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng.

Phía đông giáp xã Nguyễn Huệ, phía tây giáp xã Đại Tiến, phía nam giáp thành phố Cao Bằng và xã Quang Trung, phía bắc giáp huyện Quảng Hòa và Trùng Khánh. Trang trại Ánh Dương cách thành phố Cao Bằng 16km, cách cửa khẩu Trà Lĩnh 60km, cách quốc lộ 3 khoảng 6km, địa hình bao quanh là núi, rừng và suối. Cơ cấu tổ chức trang trại gồm 3 nhóm: + Nhóm quản lý bao gồm ông Mạc Văn Dũng, trưởng trại phụ trách công việc chung. + Nhóm kỹ thuật bao gồm 3 kỹ sư chăn nuôi, 2 kỹ thuật điện, 1 kế toán.

+ Nhóm công nhân bao gồm 10 công nhân sản xuất, 1 bảo vệ, 1 đầu bếp, 3 sinh viên thực tập cùng thực hiện các công việc chuyên môn. Với đội ngũ nhân công như trên, trang trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng bầu, tổ cai sữa, tổ chuồng thịt bên trong khu sản xuất và tổ phụ trách các công việc khác ở bên ngoài. Cơ sở vật chất của trang trại Để đảm bảo công tác phát triển sản xuất chăn nuôi và sinh hoạt đời sống của công nhân, trang trại được chia làm 3 khu riêng biệt, mỗi khu đều trang bị đầy đủ cơ sở vật chất kỹ thuật bao gồm: Khu nhà bảo vệ, phòng tắm sát trùng, nhà phun sát trùng xe. Khu này được trang bị máy phun áp lực để phun khử trùng xe trước khi ra vào trại, có Luan van 4 phòng tắm sát trùng và tủ UV khử khuẩn, sau khi sát trùng ở khu này xong mới được phép di chuyển vào bên trong trang trại.

Tiếp theo là khu sinh hoạt chung bao gồm văn phòng, phòng họp, các nhà ở cho quản lý, kỹ sư, công nhân, bếp ăn tập thể, nhà ăn ca, nhà vệ sinh chung, các công trình phục vụ sinh hoạt cho công nhân và những hoạt động khác của trang trại. Trong cùng là khu chăn nuôi có vị trí tách biệt hoàn toàn với bên ngoài, chỉ công nhân tham gia sản xuất mới được phép vào khu vực này. Ngay tại cổng vào khu chăn nuôi, trang trại có xây dựng 2 phòng tắm sát trùng cho kỹ thuật và công nhân trước khi ra, vào chuồng chăm sóc lợn, 1 nhà ăn và nghỉ trưa, 1 kho thuốc, 1 kho chứa dụng cụ, 1 kho chứa thức ăn có chiếu đèn UV, 1 phòng vệ sinh. Trước khi đi vào chuồng nuôi hàng ngày đều phải thực hiện phun sát trùng và tắm rửa sạch sẽ, mặc quần áo bảo hộ và đi ủng dành riêng cho khu chăn nuôi.

Tất cả mọi khu vực trong trang trại đều có hệ thống camera giám sát. Chuồng trại được quy hoạch bố trí xây dựng phù hợp với phương hướng chăn nuôi công nghiệp hiện đại, hệ thống chuồng nuôi chia thành từng ô riêng, có nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nước uống tự động và máng ăn. Chuồng nuôi được thiết kế xây dựng để đảm bảo an toàn sinh học ở mức cao nhất, bao gồm: - Ba chuồng bầu: + Chuồng bầu 1 và 2: Mỗi chuồng gồm 164 ô chuồng chia làm 02 dãy, mỗi dãy có 82 ô để nuôi và chăm sóc lợn nái trong thời gian mang thai được sắp xếp theo tuần phối giống và các kỳ mang thai khác nhau thuận tiện cho việc quản lý và theo dõi. + Chuồng bầu 3: Bao gồm 138 ô chia làm 02 dãy chuồng, trong đó có 05 ô đực và 1 ô khai thác tinh ở đầu chuồng, 05 ô thử lên giống, và 128 ô dành cho lợn nái chờ phối giống.

Cuối dãy chuồng, gần quạt hút gió có khu vực tách riêng những lợn nái bị bệnh để điều trị. Luan van 5 - Ba chuồng nái đẻ: Mỗi chuồng có 48 ô chia làm 2 dãy, mỗi dãy có 46 ô chuồng được thiết kế sàn nhựa cho lợn con và sàn bê tông cho lợn mẹ, cuối mỗi dãy có 1 ô sàn nhựa dành cho lợn con cai sữa sớm. - Một chuồng cai sữa: chuồng chia làm 3 dãy, mỗi dãy 10 ô, 9 ô lớn và 1 ô nhỏ để cách ly những lợn con bị bệnh. - Tám chuồng thịt: 2 chuồng kép, mỗi chuồng 2 dãy, mỗi dãy 8 ô chuồng, 7 ô lớn và 1 ô nhỏ; 6 chuồng đơn, mỗi chuồng 1 dãy, mỗi dãy 7 ô lớn 1 ô nhỏ.

Các ô nhỏ ở cuối dãy chuồng dùng để cách ly lợn bị bệnh. - Một chuồng cách ly: có 1 dãy 3 ô chuồng, dùng để nuôi lợn hậu bị được nhập từ trại giống trong thời gian cách ly trước khi đưa vào chuồng. Chuồng cách ly tách biệt ở một khu vực riêng và cũng có công nhân riêng biệt chăm sóc vận hành chuồng. - Khu nhà chứa phân và vận hành máy ép phân, bể biogas và các ao xử lý nước thải.

Hệ thống chuồng nuôi được xây dựng khép kín hoàn toàn: phía đầu chuồng là giàn mát và cuối chuồng có hệ thống các quạt hút gió. Giữa chuồng có lắp đặt thiết bị cảm biến nhiệt độ, độ ẩm và khí CO 2 để theo dõi từng chuồng, từ đó thông qua hệ thống biến tần tự động điều chỉnh tốc độ quạt gió sao cho phù hợp với sự chênh lệch nhiệt độ trong và ngoài chuồng nuôi. Mỗi chuồng đều có đèn và còi báo động khi quạt gió ngừng hoặc khi mất điện. Có hệ thống điện chiếu sáng và bóng đèn hồng ngoại để sưởi ấm, lồng úm và thảm lót, ván lót cho lợn con, riêng chuồng đẻ và chuồng bầu có thêm các lò sưởi chạy bằng khí biogas đảm bảo cho chuồng nuôi thoáng mát về mùa Hè và ấm áp về mùa Đông.

Thông qua hệ thống cảm biến, điều chỉnh biến tần, kỹ sư và công nhân phụ trách chuồng có thể duy trì tốt tiểu khí hậu trong chuồng sao cho phù hợp với sự phát triển của từng lứa tuổi lợn. Mỗi chuồng được lắp đặt các vòi nước, van nước phục vụ vệ sinh và chăn nuôi, có hệ thống van xả gầm, rãnh thoát phân và nước thải. Nước dùng Luan van 6 cho chăn nuôi được lấy từ suối đầu nguồn, đưa vào các bể chứa nước ở vị trí cao hơn khu vực chuồng nuôi, qua hệ thống lọc, xử lý clorin và có áp lực đủ mạnh để dẫn nước trực tiếp tới các vòi uống tự động và van xả nước ở từng ô chuồng rất thuận tiện trong việc chăm sóc và nuôi dưỡng đàn lợn. Tiếp giáp chuồng bầu có xây dựng phòng pha chế tinh lợn với đầy đủ tiện nghi như: Kính hiển vi, nhiệt kế, đèn cồn, máy ép ống tinh, máy rã đông, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, nồi cất nước, tủ để đồ, panh, kéo… Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các chuồng đều được đổ bê tông và cứ cách 1 ngày lại tưới nước vôi 1 lần.

Từ kho thức ăn vào chuồng nuôi có hố vôi rộng để sát trùng xe kéo thức ăn mỗi khi đi qua. Tại mỗi cửa chuồng nuôi đều có đặt chậu nước vôi để sát trùng ủng, đồng thời có giá phơi ủng, mỗi chuồng đều có ủng và dép riêng biệt để đi trong chuồng. Nhìn chung khu vực chuồng nuôi được xây dựng hợp lý, thuận lợi cho việc chăm sóc, đi lại, di chuyển lợn giữa các dãy chuồng.