Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, chất lượng và nhu cầu cuộc sống tăng lên không ngừng, kéo theo nhu cầu về số lượng và chất lượng thịt cũng tăng cao. Để đáp ứng được nhu cầu đó, ngành chăn nuôi đang phát triển mạnh mẽ, sản phẩm của ngành không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn mở rộng xuất khẩu. Trước đây, năng suất chăn nuôi còn thấp là do người chăn nuôi chỉ quen với tập quán chăn nuôi lợn nội và tận dụng các phụ phẩm trong nông nghiệp để nuôi. Hiện nay, năng suất chăn nuôi lợn tăng lên gấp nhiều lần là do người chăn nuôi đã biết nuôi lợn ngoại theo phương thức công nghiệp.
Để nuôi lợn ngoại đạt hiệu quả kinh tế cao, bên cạnh các yếu tố về thức ăn, chuồng trại, kỹ thuật chăn nuôi. thì yếu tố đầu tiên cần đảm bảo là có đàn giống tốt. Điều này phụ thuộc rất lớn vào năng suất sinh sản của đàn lợn nái. Theo tính toán của các nhà kinh tế, năng suất của lợn nái được tính bằng số lợn con sinh ra, số lợn con còn sống sót đến lúc cai sữa, thời gian tái sản xuất của lợn nái nhất là do không thụ thai.
Để đạt được hiệu quả kinh tế cao cần phải có quy trình chăn nuôi phù hợp với từng giống vật nuôi, từng thời điểm và từng giai đoạn cụ thể khác nhau. Xuất phát từ thực tế trên, được sự đồng ý của ban chủ nhiệm khoa chăn nuôi Thú y cùng giảng viên hướng dẫn và cơ sở thực tập, chúng tôi thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho đàn lợn nái nuôi tại trại công ty TNHH MTV Apharma Việt Nam”. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích của đề tài Nắm được quy trình chăm sóc lợn nái tại trại.
m 2 Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai. Nắm được các bệnh hay sảy ra đối với lợn nái và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. Yêu cầu của đề tài - Đánh giá được việc áp dụng quy trình kỹ thuật trên đàn lợn nái nuôi tại trại thuộc công ty TNHH MTV Apharma. - Xác định được tình hình nhiễm bệnh trên đàn lợn nái nuôi tại trại.
- Xác định được hiệu quả điều trị các bệnh xảy ra trên đàn lợn nái của trại. m 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2.Vị trí địa lý Trại lợn công ty TNHH MTV Apharma nằm trên địa bàn xã Tân Mỹ, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình, cách thành phố Hòa Bình khoảng 67 km.
- Cách thành phố Ninh Bình đường quốc lộ 1A khoảng 66 km. - Cách trung tâm Hà Nội khoảng hơn 100 km. - Phía bắc giáp với xã Vũ Lâm, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. - Phía tây giáp với xã Ngọc Lâu, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình.
- Phía nam giáp với xã Nội Thành huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. - Phía đông giáp với xã Ân Nghĩa, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình.Điều kiện địa hình, đất đai Huyện có diện tích 581 km². Địa hình Lạc Sơn chủ yếu là đồi núi, chia cắt bởi sông suối, xen kẽ là các cánh đồng nhỏ. Phía bắc huyện Lạc Sơn giáp huyện Kim Bôi, phía nam giáp huyện Thạch Thành (Thanh Hóa), phía đông giáp huyện Yên Thủy, phía tây giáp huyện Tân Lạc.
Con sông lớn nhất chảy qua huyện là sông Bưởi, chảy xuống huyện Thạch Thành - Thanh Hóa. Phía nam có dãy núi đá vôi thuộc vườn quốc gia Cúc Phương ngăn cách Hòa Bình và Thanh Hóa. Người Mường gọi dãy núi đá vôi này là Khụ Cái (núi Cái, núi to nhất). Giao thông Huyện Lạc Sơn có quốc lộ 12A (đường mòn Hồ Chí Minh) 12B đi qua, có thể thuận tiện đi qua cách tỉnh Hòa Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa.
Điều kiện khí hậu Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông ngắn, lạnh, ít mưa, mùa hè dài, nóng, mưa nhiều. Đặc biệt do địa hình có độ dốc nhẹ về phía đông, không có nhiều sông suối nên trên địa bàn, hầu như không có lũ lụt vào mùa mưa. Điều kiện cơ sở nơi thực tập tại trại 2. Quá trình thành lập Trại lợn ông (bà) Nam Dần nằm trên xóm Ngheo, xã Tân Mỹ, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình.
Đây là trại tư nhân và liên kết với các công ty làm trại thúy điểm như: Công ty TNHH MTV Apharma chuyên về thuốc và vắc xin, công ty TNHH MTV APPE JV chuyên thức ăn chăn nuôi và cán bộ kỹ thuật, trại hoạt động theo phương thức chủ trại xây dựng vật chất, thuê công nhân, đầu tư giống. Hiện nay, trang trại do ông (bà) Nam Dần quản lý làm chủ, cán bộ kỹ thuật của công ty TNHH MTV APPE JV chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trang trại. Cơ cấu tổ chức nhân sự của trang trại Cơ cấu tổ chức gồm 3 nhóm: + Nhóm quản lý: 1 chủ trại phụ trách chung, 1 quản lý phụ trách việc chung trong trại, 1 bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung và quản lý khu sát trùng bên ngoài cổng. + Nhóm kỹ thuật: 3 kỹ sư chăn nuôi, 1 kế toán, 1 sinh viên thực tập thực hiện chuyên môn trong đó.
+ Nhóm công nhân: 15 công nhân chia thành 3 khu chuồng, đẻ chuồng bầu và chuồng thịt, 4 công nhân làm việc trên chuồng bầu và chuồng đực, 6 công nhân, được phân làm việc ở khu chuồng đẻ và 5 công nhân được phân công bên chuồng thịt. Cơ sở vật chất của trang trại - Trang trại có tổng diện tích là 4,2 ha, nằm bên cạnh dãy núi trên địa bàn xã Tân Mỹ, có địa hình chủ yếu là núi đá vôi nhưng đường giao thông đã được nâng cấp, thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển, xuất, nhập giống cũng như thức ăn chăn nuôi cho trại. - Để đảm bảo công tác phát triển sản xuất chăn nuôi và sinh hoạt của công nhân, trại được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất kỹ thuật gồm: + Khu nhà điều hành, khu nhà ở cho công nhân, bếp ăn tập thể, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. + Khu chăn nuôi có hàng rào bao bọc xung quanh và có cổng ra vào riêng.
Chuồng trại được quy hoạch, bố trí xây dựng phù hợp với hướng chăn nuôi công nghiệp, hệ thống chuồng nuôi lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nước tự động và máng ăn. Chuồng nuôi được xây dựng đảm bảo đủ cho 650 nái cơ bản, bao gồm: + 3 chuồng nái đẻ: Mỗi chuồng gồm khu A, B và khu C, mỗi khu có 2 dãy, mỗi dãy có 30 ô chuồng được thiết kế sàn nhựa cho lợn con và sàn bê tông cho lợn mẹ. + 1 chuồng nái chửa: Mỗi chuồng gồm 5 dãy, mỗi dãy có 130 ô để nuôi và chăm sóc lợn nái trong thời gian mang thai, được sắp xếp theo các kỳ mang thai khác nhau. Riêng dãy 1 được thiết kế cho lợn nái chờ phối, có khu thử lợn, ép lợn và dãy 2 có khu làm nơi thụ tinh nhân tạo cho lợn nái.
+ 1 chuồng đực giống: Bao gồm 15 ô để nuôi lợn đực và 1 ô để khai thác tinh. + 3 chuồng cách ly: Dùng để nuôi lợn hậu bị được nhập từ các trại lợn hậu bị của các công ty bên ngoài hoặc trại tự gây, mỗi chuồng có thể nuôi được từ 30 - 40 lợn hậu bị. Lợn được nuôi ở đây trong thời gian 3 tháng, thời gian này lợn được sử dụng vắc xin, lấy mẫu máu kiểm tra đầy đủ đạt tiêu chuẩn trước khi được đưa lên làm lợn nái sinh sản. m 6 Hệ thống chuồng được xây dựng khép kín hoàn toàn.
Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng được thiết kế quạt hút gió, có hệ thống điện chiếu sáng và bóng đèn hồng ngoại để sưởi ấm, úm lợn con, đảm bảo thoáng mát về mùa Hè, ấm áp về mùa Đông bằng cách điều chỉnh hệ thống quạt, giàn mát và bóng đèn sưởi ấm trong chuồng. Mỗi chuồng được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối chuồng có hệ thống thoát phân và nước thải. Bên cạnh chuồng lợn đực có xây dựng phòng pha chế tinh, với đầy đủ dụng cụ và thiết bị như: kính hiển vi, nhiệt kế, đèn cồn, máy ép ống tinh, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, panh, kéo, khăn lau, chậu rửa, ống nhựa đựng tinh… Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các chậu nước sát trùng để trước cửa ra vào chuồng. Nhìn chung khu vực chuồng nuôi được xây dựng khá hợp lý, thuận lợi cho việc chăm sóc, đi lại, đuổi lợn giữa các dãy chuồng.
Ngay tại cổng vào khu chăn nuôi có xây dựng 5 phòng tắm sát trùng cho cán bộ kỹ thuật và công nhân trước khi ra, vào chuồng chăm sóc lợn, 1 kho thuốc, 1 kho cám, 1 phòng ăn và 2 phòng nghỉ trưa cho công nhân. Một số thiết bị khác cũng được trang bị đầy đủ: tủ lạnh bảo quản vắc xin, tủ thuốc để bảo quản và dự trữ thuốc của trại, xe chở thức ăn từ nhà kho xuống các dãy chuồng, máy nén khí phun sát trùng di động khu vực trong và ngoài chuồng nuôi. Tình hình sản xuất của trang trại * Công tác chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và cung cấp lợn làm thực phẩm. Hiện nay, trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,40 - 2,45 lứa/năm.
Số con sơ sinh là 12,64 con/đàn, số con cai sữa là 12,13 con/đàn, lợn con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 35 ngày thì tiến hành cai sữa và chuyển sang các trại cai sữa. Theo đánh giá của Công ty TNHH MTV APPE JV Việt Nam thì mức độ của trại vào loại khá. m 7 Trong trại có 13 con lợn đực giống. Các lợn đực giống này được nuôi nhằm mục đích kích thích động dục cho lợn nái và khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo.
Tinh lợn được khai thác từ 3 giống lợn là Landrace, Yorkshire và Duroc. Lợn nái được phối 3 lần và được luân chuyển giống cũng như lợn đực. Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được công ty TNHH MTV APPE JV Việt Nam cung cấp cho từng đối tượng lợn của trại.