Đặt vấn đề Chăn nuôi là một nghề truyền thống, trong đó thịt lợn chiếm 70% trong tổng số các loại thịt, do nhu cầu tiêu thụ thịt lợn trong nước ngày càng tăng cao, nhất là thịt lợn nhiều nạc. Hiện nay, cùng với sự hội nhập và phát triển kinh tế của Việt Nam với các nước trên thế giới, chăn nuôi nước ta ngày càng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là chăn nuôi lợn. Sản phẩm của chăn nuôi lợn mang lại giá trị lớn cho con người, đó là nguồn cung cấp thực phẩm với số lượng lớn, chất lượng cao. Bên cạnh đó,chăn nuôi lợn cũng cung cấp một lượng không nhỏ phân bón cho trồng trọt và một số sản phẩm phụ như: da, lông, mỡ… cho công nghiệp chế biến khác.
Chăn nuôi lợn không chỉ đáp ứng yêu cầu cung cấp thịt trong nước mà còn xuất khẩu ra thế giới mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho người chăn nuôi, ngoài ra nghề chăn nuôi lợn còn tận dụng được sức lao động nhàn rỗi, tận dụng được sản phẩm phụ trong nông nghiệp… chính vì vậy lợn được nuôi nhiều và ở hầu hết các tỉnh trên toàn quốc. Trong những năm gần đây, nhờ áp dụng các thành tựu khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi lợn nước ta có những bước phát triển như: Tổng đàn tăng, cơ cấu đàn lợn đa dạng, năng suất, chất lượng cao… Chăn nuôi nhỏ lẻ theo hộ gia đình ngày càng giảm thay vào đó là các trang trại với quy mô nhỏ và vừa ngày càng tăng nhanh. Tuy nhiên,chăn nuôi lợn cũng gặp phải nhiều khó khăn, thử thách. Ngoài các nguyên nhân như sự cạnh tranh với cácnghề khác, các chính sách, chi phí đầu vào, chi phí thức ăn… chăn nuôi lợn còn phải đối mặt với tình hình dịch n 2 bệnh ngày càng diễn biến phức tạp, lợn thường mắc một số bệnh như: Bệnh truyền nhiễm, bệnh ký sinh trùng, bệnh nội khoa, bệnh ngoại khoa và bệnh sản khoa… từ đó ảnh hưởng đến cơ cấu phát triển đàn và làm giảm hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi lợn nái.
Với mục đích góp phần vào nâng cao khả năng sinh sản và giảm chi phí thuốc thú y cho đàn lợn nái nuôi tại trại lợn của ông Đặng Đình Dũng huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình.Xuất phát từ thực tế sản xuất của trại tôi tiến hành nghiên cứu chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại ông Đặng Đình Dũng huyện Lạc Thủy, tỉnh Hoà Bình”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích - Nắm được quy trin ̀ h chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lơ ̣n nái sinh sản nuôi ta ̣i trại Đặng Đình Dũng, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình. - Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai.
- Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. Yêu cầu của chuyên đề tài - Đánh giá được tình hình sản xuất chăn nuôi của trại - Áp dụng dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc , nuôi dưỡng, phòng bệnh trên đàn lơ ̣n nái sinh sản của tra ̣i. - Xác định tình hình mắc bệnh trên đàn lợn nái sinh sản và áp dụng các biện pháp phòng và điều trị bệnh. n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.
Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên Huyện Lạc Thủy là huyện nằm phía Đông Nam tỉnh Hoà Bình,là uyện trung du ở Việt Nam. Diện tích: 320 km² Dân số: 60.624 người (7/2009) Huyện gồm các dân tộc: Mường, Dao, Kinh Huyện gồm có 2 thị trấn Thanh Hà và Chi Nê cùng 13 xã: An Lạc, An Bình, Đồng Môn, Cố Nghĩa, Đồng Tâm, Khoan Dụ, Lạc Long, Hưng Thi, Phú Lão, Liên Hòa,Thanh Nông, Phú Thành, Yên Bồng. Trang trại chăn nuôi của ông Đặng Đình Dũng nằm độc lập trên một quả đồi, nằm các xa khu dân của tại trị trấn Thanh Hà, thuộc huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình.
Đây là một trong những trang trại có quy mô lớn. Trang trại có tổng diện tích khoảng hơn 2 ha, trong đó hơn 1 ha xây dựng khu trại chăn nuôi cùng các công trình phụ cận và gần 1 ha trồng cây xanh và ao hồ xung quanh. Vị trí địa lý - Phía Đông Lạc Thủy giáp với 2 huyện Kim Bảng và Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. - Phía Tây Lạc Thủy giáp với huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình - Phía Nam Lạc Thủy giáp với 2 huyện Nho Quan và GiaViễn, tỉnh Ninh Bình - Phía Bắc Lạc Thủy giáp với huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình và huyện Mỹ Đức, Hà Nội.
Điều kiện khí hậu Huyện Lạc Thủy nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng và ẩm, một năm chia làm 4 mùa rỗ rệt (Xuân, Hạ, Thu, Đông). Địa hình huyện Lạc Thuỷ mang tính chất đặc trưng trung chuyển giữa trung du và miền núi. Nhìn tổng thể, địa hình Lạc Thuỷ có xu hướng thấp dần theo hướng từ tây bắc xuống đông nam, tương đối phức tạp với nhiều đồi và núi đá vôi, xen kẽ là hệ thống sông, suối. Khí hậu Lạc Thuỷ mang nét đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10.
Trong mùa mưa, lượng mưa tương đối cao: 1.681 mm, chủ yếu tập trung vào tháng 6 và 7. Mùa khô bắt đầu từ tháng 11 năm trước và kết thúc vào tháng 4 năm sau. Điều kiện cơ sở vật chất nơi thực tập 2.1 Quá trình thành lập Được thành lập và đi vào sản xuất từ năm 2005, với số vốn đầu tư lên tới gần 40 tỷ đồng, trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản do Công ty Cổ phần thức ăn chăn nuôi Việt Nam (một chi nhánh của Tập đoàn CP Thái Lan) cung cấp 4 giống lợn Landrace, Yorkshire, Pitrain và Duroc. Khu sản xuất gồm 10 dãy chuồng, trong đó có 2 dãy chuồng bầu, 6 dãy chuồng đẻ và 2 chuồng cách ly.
Tổng lợn nuôi là 1.200 lợn nái, 30 lợn đực, 120 lợn hậu bị và khoảng 2500 lợn con theo mẹ và đã tách mẹ. Lợn sau khi sinh 19 đến 23 ngày thì được cai sữa. Mỗi năm trang trại xuất ra thị trường khoảng 20.000 con lợn giống. Cơ cấu tổ chức của trại Trại gồm có 28 người trong đó có: + 1 chủ trại + 1 quản lý + 2 kỹ sư chính của công ty n 5 + 4 tổ trưởng (2 người phụ trách chuồng bầu, 2 người phụ trách chuồng đẻ) + 1 bảo vệ + 18 công nhân trong chuồng + 1 công nhân phục vụ 2.
Cơ sở vật chất - Trang thiết bị + Có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: nước sinh hoạt, tắm nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt… + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư hơn hết: Có hệ thống quạt gió, dàn mát, điện sáng, vòi uống nước cho lợn tự động. Có hệ thống đèn điện sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông. Ngoài ra trại còn có một máy phát điện công suất lớn đủ cung cấp điện cho cả trại sinh hoạt và hệ thống chuồng nuôi những khi mất điện. - Cơ sở hạ tầng Trại xây dựng gồm 2 khu tách biệt: khu điều hành và khu sản xuất + Khu điều hành gồm nơi ăn, ở của công nhân và nơi làm việc của chủ trại cùng với khu đào tạo kỹ thuật của công ty CP.
+ Khu sản xuấtgồm 6 chuồng nái đẻ, 2 chuồng nái chửa, 2 chuồng cách ly, kho cám, kho phân, hố biogas, kho thuốc, nhà xuất heo con, trạm điện, xưởng cơ khí, phòng sát trùng. + Nguồn nước thải rửa chuồng trại được gom, chảy đến hầm Biogas. Thuận lợi và khó khăn - Thuận lợi + Được Công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam cung cấp về con giống, thức ăn, thuốc thú y có chất lượng tốt. + Trang trại có vị trí thuận lợi, địa hình, đường đi khá thuận tiện cho việc vận chuyển con giống cũng như thức ăn chăn nuôi.
n 6 + Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. + Có đội ngũ kỹ thuật với chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình, năng động và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Do đó đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trang trại. - Khó khăn + Đội ngũ công nhân trong trại còn thiếu, do đó ảnh hưởng đến tiến độ công việc.
+ Thời tiết diễn biến phức tạp cho nên chưa tạo được vành đai phòng dịch triệt để. + Trang thiết bị vật tư, hệ thống chăn nuôi còn thiếu chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất. + Dịch bệnh diễn biến phức tạp nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh cao, giá thức ăn chăn nuôi mỗi ngày một tăng khiến chi phí thức ăn tăng cao gây ảnh hưởng tới chăn nuôi của trang trại. Cơ sở tài liệu liên quan đến đề tài thực hiện 2.
Đặc điểm sinh lý sinh sản của lợn cái 2. Sự thành thục về tính và thể vóc * Sự thành thục về tính Khi gia súc thành thục về tính thì cơ thể con cái, đặc biệt là cơ quan sinh dục đã phát triển cơ bản hoàn thiện. Dưới tác dụng của thần kinh, nội tiết con vật xuất hiện các phản xạ về sinh dục, khi đó trên buồng trứng trứng chín và có khả năng thụ thai, tử cung cũng sẵn sàng cho thai làm tổ,con đực có khả năng sinh ra tinh trùng. Theo Hoàng Toàn Thắng và Cao Văn (2006) [30] cho biết thành thục về tính là tuổi con vật bắt đầu có phản xạ sinh dục và có khả năng sinh sản.
Lúc này tất cả các bộ phận sinh dục như: Buồng trứng, tử cung, âm đạo. đã phát triển hoàn thiện và có thể bắt đầu bước vào hoạt động sinh n 7 sản. Đồng thời với sự phát triển hoàn thiện bên trong thì ở bên ngoài các bộ phận sinh dục phụ cũng xuất hiện và gia súc có phản xạ về tính hay xuất hiện hiện tượng động dục. Tuy nhiên sự thành thục về tính sớm hay muộn phụ thuộc vào giống, tính biệt, các điều kiện ngoại cảnh cũng như chăm sóc, nuôi dưỡng.
- Giống Các giống lợn khác nhau thì tuổi thành thục về tính cũng khác nhau. Hầu hết các giống lợn nội thì thành thục sớm hơn các giống lợn ngoại, những giống có tầm vóc nhỏ thường thành thục sớm hơn những giống có tầm vóc lớn.