Khóa luận chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trại Phạm Khắc Bộ, Mỹ Hào

Quy trình chăm sóc lợn thịt tại trại Phạm Khắc Bộ, Mỹ Hào, Hưng Yên được thực hiện theo các bước khoa học và chặt chẽ. 65 trang · Đại học Thái Nguyên · 2019.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Hiếu
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Thị Kim Lan
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Đàn Lợn Thịt Tại Trại Phạm Khắc Bộ, Thị Xã Mỹ Hào, Tỉnh Hưng Yên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.2. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề
• 2.3. Đặc điểm sinh trưởng, sinh lý tiêu hóa và khả năng sản xuất của lợn thịt tại trại
• 2.4. Một số bệnh thường gặp ở lợn thịt
• 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn thịt

Quy trình chăm sóc lợn thịt tại trại Phạm Khắc Bộ, Mỹ Hào, Hưng Yên được thực hiện theo các bước khoa học và chặt chẽ. Trại áp dụng kỹ thuật chăn nuôi lợn hiện đại, đảm bảo môi trường sống sạch sẽ, thoáng mát cho đàn lợn. Hệ thống chuồng trại được thiết kế khép kín, có quạt thông gió và giàn mát để điều hòa nhiệt độ. Chăm sóc lợn thịt bao gồm việc cung cấp đủ nước sạch, thức ăn đảm bảo dinh dưỡng, và theo dõi sức khỏe hàng ngày. Trại cũng sử dụng hệ thống đèn sưởi ấm vào mùa đông để đảm bảo sự phát triển ổn định của lợn con.

1.1. Hệ thống chuồng trại

Hệ thống chuồng trại tại trại Phạm Khắc Bộ được thiết kế hiện đại, đảm bảo vệ sinh và thoáng mát. Chuồng được chia thành các ô riêng biệt, mỗi ô có kích thước 5m x 7m, phù hợp cho việc nuôi dưỡng lợn thịt. Hệ thống quạt thông gió và giàn mát giúp điều hòa nhiệt độ, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nóng ẩm của Hưng Yên. Ngoài ra, trại còn có hệ thống đèn sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông, đảm bảo sự phát triển ổn định.

1.2. Chế độ dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng cho đàn lợn thịt được thiết kế khoa học, đảm bảo cung cấp đủ chất dinh dưỡng cần thiết. Trại sử dụng các loại thức ăn giàu protein, vitamin và khoáng chất, giúp lợn phát triển nhanh và khỏe mạnh. Khẩu phần ăn được điều chỉnh theo từng giai đoạn phát triển của lợn, từ lợn con đến lợn trưởng thành. Việc cung cấp nước sạch cũng được chú trọng, đảm bảo lợn luôn có đủ nước uống hàng ngày.

II. Quy trình nuôi dưỡng lợn thịt

Quy trình nuôi dưỡng lợn thịt tại trại Phạm Khắc Bộ tập trung vào việc tối ưu hóa tốc độ tăng trưởng và chất lượng thịt. Trại áp dụng các phương pháp nuôi dưỡng lợn thịt hiện đại, bao gồm việc sử dụng thức ăn chất lượng cao và theo dõi sát sao quá trình phát triển của đàn lợn. Nuôi dưỡng lợn thịt cũng bao gồm việc quản lý môi trường sống, đảm bảo chuồng trại luôn sạch sẽ và thoáng mát. Trại cũng thực hiện các biện pháp phòng bệnh định kỳ để đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn.

2.1. Theo dõi tăng trưởng

Việc theo dõi tăng trưởng của đàn lợn thịt được thực hiện thường xuyên để đảm bảo lợn phát triển đúng tiêu chuẩn. Trại sử dụng các chỉ số như trọng lượng, chiều dài thân và tỷ lệ nạc để đánh giá sự phát triển của lợn. Các dữ liệu này được ghi chép và phân tích để điều chỉnh chế độ ăn và chăm sóc phù hợp.

2.2. Quản lý môi trường

Quản lý môi trường sống cho đàn lợn thịt là yếu tố quan trọng trong quy trình nuôi dưỡng lợn thịt. Trại thực hiện vệ sinh chuồng trại hàng ngày, sử dụng các hố sát trùng để ngăn ngừa dịch bệnh. Hệ thống thông gió và giàn mát được vận hành liên tục để đảm bảo nhiệt độ và độ ẩm phù hợp cho sự phát triển của lợn.

III. Quy trình phòng trị bệnh lợn thịt

Quy trình phòng trị bệnh lợn thịt tại trại Phạm Khắc Bộ được thực hiện nghiêm ngặt để đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn. Trại áp dụng các biện pháp phòng bệnh lợn định kỳ, bao gồm tiêm phòng vắc xin và vệ sinh chuồng trại. Trị bệnh lợn được thực hiện kịp thời khi phát hiện các dấu hiệu bệnh, với sự hỗ trợ của các chuyên gia thú y. Trại cũng sử dụng các loại thuốc và phương pháp điều trị hiện đại để đảm bảo hiệu quả cao nhất.

3.1. Tiêm phòng vắc xin

Tiêm phòng vắc xin là biện pháp quan trọng trong quy trình phòng bệnh lợn tại trại Phạm Khắc Bộ. Trại thực hiện tiêm phòng định kỳ cho đàn lợn, bao gồm các loại vắc xin phòng bệnh viêm phổi, tiêu chảy và các bệnh truyền nhiễm khác. Việc tiêm phòng được thực hiện theo lịch trình khoa học, đảm bảo hiệu quả phòng bệnh cao nhất.

3.2. Điều trị bệnh

Khi phát hiện các dấu hiệu bệnh, trị bệnh lợn được thực hiện ngay lập tức. Trại sử dụng các loại thuốc và phương pháp điều trị hiện đại, với sự hỗ trợ của các chuyên gia thú y. Các bệnh thường gặp như viêm phổi, tiêu chảy và viêm khớp được điều trị kịp thời, đảm bảo sức khỏe và sự phát triển của đàn lợn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn là một trong những ngành kinh tế nông nghiệp trọng điểm tại Việt Nam, đóng vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm nguồn cung thực phẩm và tạo thu nhập ổn định cho người sản xuất. Trong cơ cấu đàn, lợn thịt chiếm tỷ lệ lớn nhất (từ 65% đến 80%) và là khâu trực tiếp quyết định hiệu quả kinh tế của toàn bộ chu kỳ chăn nuôi. Tuy nhiên, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa tại miền Bắc Việt Nam với đặc trưng nóng ẩm, mưa nhiều và sự thay đổi thời tiết thất thường giữa các mùa đặt ra nhiều thách thức đối với việc duy trì sức đề kháng, tốc độ tăng trọng cũng như kiểm soát dịch bệnh trên các giống lợn ngoại cao sản. Để nâng cao năng suất và chất lượng thịt thương phẩm, việc áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng khoa học kết hợp đồng bộ với các giải pháp an toàn sinh học và thú y phòng trị bệnh là yêu cầu kỹ thuật tất yếu.

Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Nguyễn Hồng Hiếu thực hiện khóa luận tốt nghiệp đại học chuyên ngành Thú y với đề tài: "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trại lợn Phạm Khắc Bộ, thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên" dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Nguyễn Thị Kim Lan tại Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên (2019).

Mục tiêu và yêu cầu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể trong văn bản:

1. Mục đích nghiên cứu:
   • Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn thịt được nuôi tại trang trại theo chuẩn kỹ thuật công nghiệp khép kín.
   • Xác định tình hình mắc bệnh trên đàn lợn thịt tại trại để xây dựng và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa và phác đồ điều trị thực tế.
2. Yêu cầu chuyên đề:
   • Áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trại đạt hiệu quả tăng trưởng cao.
   • Xác định và thực hiện các biện pháp phòng ngừa cùng phác đồ điều trị hiệu quả đối với các bệnh phổ biến trên đàn lợn thịt.
   • Nâng cao kỹ năng tay nghề và năng lực thực hành chuyên môn thú y tại cơ sở chăn nuôi quy mô tập trung.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn thịt nuôi theo phương thức công nghiệp trong hệ thống chuồng kín.
• Không gian nghiên cứu: Trang trại chăn nuôi lợn gia công của ông Phạm Khắc Bộ (hợp tác với Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam), địa chỉ tại thôn Đọ, phường Bạch Sam, thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Trại có tổng diện tích 4.000 m², trong đó khu chăn nuôi tập trung chiếm hơn 1.500 m² với 2 dãy chuồng kín (HB01 và HB02), sức chứa thiết kế 1.000 con/lứa.
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 20/11/2018 đến ngày 25/05/2019 (khoảng 6 tháng thực tập liên tục, tương đương 22 tuần theo dõi).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và tổng quan tài liệu

Khóa luận tổng hợp các nguyên lý sinh lý học động vật và cơ sở bệnh học thú y liên quan trực tiếp đến lợn thịt:

• Đặc điểm sinh trưởng và dinh dưỡng: Sinh trưởng là quá trình sinh tổng hợp và tích lũy chất dinh dưỡng từ thức ăn làm tăng thể tích và khối lượng mô tế bào. Quá trình phát triển tuân theo quy luật tự nhiên: xương phát triển trước, tiếp đến là cơ bắp (thịt nạc) và sau cùng là mô mỡ. Thứ tự ưu tiên dinh dưỡng trong cơ thể phân bổ lần lượt cho: hoạt động thần kinh $\rightarrow$ hoạt động sinh sản $\rightarrow$ phát triển bộ xương $\rightarrow$ tích lũy nạc $\rightarrow$ tích lũy mỡ. Nếu khẩu phần dinh dưỡng giảm 20% so với tiêu chuẩn, quá trình tích lũy mỡ bị ngưng trệ; nếu giảm 40%, quá trình tích lũy cả nạc và mỡ đều dừng lại.
• Tiêu hóa và tăng trọng: Lợn là động vật dạ dày đơn với khả năng tiêu hóa thức ăn đạt 80% - 85%. Tiềm năng tăng trọng hàng ngày có sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm giống: giống nội (Móng Cái) đạt 300 - 350 g/ngày, con lai F1 (nội $\times$ ngoại) đạt 550 - 600 g/ngày, và các giống ngoại thuần (Landrace, Đại Bạch) đạt 700 - 800 g/ngày.
• Bệnh học chuyên khoa:
  • Bệnh viêm phổi (Suyễn lợn): Do vi khuẩn Mycoplasma hyopneumoniae (MH) gây ra, tiến triển mạn tính hoặc á cấp tính, thường kế phát với các vi khuẩn gây bội nhiễm đường hô hấp như Pasteurella multocida, Haemophilus pleuropneumoniae, Streptococcus suis.
  • Hội chứng tiêu chảy: Xảy ra do sự mất cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột khi sức đề kháng suy giảm; tác nhân vi khuẩn chủ yếu gồm Escherichia coli (chiếm 45,6%), Salmonella spp., Clostridium perfringens; tác nhân virus gồm virus Dịch tiêu chảy cấp (PED), virus Viêm dạ dày ruột truyền nhiễm (TGE), Rotavirus. Mất nước và chất điện giải là nguyên nhân tử vong hàng đầu (chiếm tới 80% trường hợp tử vong do tiêu chảy).
  • Bệnh viêm khớp: Do các vi khuẩn như Streptococcus suis, E. coli, Staphylococcus aureus xâm nhập qua đường rốn hoặc tổn thương cơ giới ngoài da, gây sưng đau khớp, què liệt và giảm phẩm chất đàn.

Phương pháp nghiên cứu và xử lý số liệu

• Phương pháp quản lý và nuôi dưỡng: Thực hiện chế độ cấp thức ăn hỗn hợp công nghiệp theo 4 giai đoạn sinh trưởng; kết hợp vận hành hệ thống thông gió làm mát (giàn mát cooling pad, quạt hút gió), chiếu sáng, cấp nước tự động và bổ sung dung dịch điện giải nhỏ giọt.
• Phương pháp an toàn sinh học và phòng bệnh: Thực hiện nguyên tắc “cùng vào - cùng ra” (All-in / All-out); vệ sinh cơ học, tiêu độc sát trùng định kỳ bằng hóa chất Omnicide (pha tỷ lệ 1/300 đến 1/400), rắc vôi bột lối đi; áp dụng lịch tiêm phòng 5 loại vắc xin bắt buộc.
• Phương pháp chẩn đoán và theo dõi bệnh lý: Theo dõi lâm sàng hàng ngày thông qua quan sát trạng thái vận động, bề mặt da, lông, mắt, mũi, phân, nhịp thở và cấu trúc khớp để phát hiện sớm cá thể ốm, phân loại và cách ly điều trị.
• Các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật: $$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\text{Số lợn mắc bệnh}}{\text{Số lợn theo dõi}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\text{Số lợn khỏi bệnh}}{\text{Số lợn điều trị}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ chết (%)} = \frac{\text{Số lợn chết}}{\text{Số lợn mắc bệnh}} \times 100$$
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê mô tả và tính toán tỷ lệ phần trăm bằng phần mềm Microsoft Excel 2013.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày bối cảnh chuyển dịch phương thức chăn nuôi từ quy mô nhỏ lẻ sang công nghiệp khép kín, nhấn mạnh vai trò của khâu nuôi lợn thịt trong chuỗi giá trị ngành chăn nuôi. Đặt vấn đề về sự tương tác giữa khí hậu nóng ẩm miền Bắc và quy trình kỹ thuật thú y, xác định 2 mục tiêu và 3 yêu cầu cốt lõi nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại cơ sở thực tập.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này cung cấp hệ thống cơ sở dữ liệu học thuật gồm hai hợp phần lớn:

1. Điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất của trại Phạm Khắc Bộ: Vị trí tại thị xã Mỹ Hào, Hưng Yên; diện tích 4.000 m²; cơ cấu 4 nhân sự (01 quản lý trại, 01 kỹ sư công ty, 02 sinh viên thực tập); hệ thống chuồng kín gồm 2 chuồng HB01 và HB02 (mỗi chuồng 15 ô ngăn), trang bị 6 quạt thông gió/chuồng, giàn mát, vòi uống tự động, máy phát điện dự phòng và kho bảo quản thức ăn, thuốc thú y riêng biệt.
2. Cơ sở lý luận và nghiên cứu thực nghiệm: Tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước (Phạm Sỹ Lăng, Đặng Xuân Bình, Trương Quang Hải, Nguyễn Bá Hiên, Đoàn Thị Kim Dung...) và ngoài nước (Kielstein, Clifton Harlley, Higgins & Gottschalk, Smith & Halls...) về đặc tính sinh trưởng, sinh lý tiêu hóa, cơ chế truyền nhiễm và sự mẫn cảm kháng sinh của các mầm bệnh đường hô hấp, tiêu hóa và vận động ở lợn.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định toàn diện quy trình kỹ thuật được áp dụng tại trại trong 22 tuần thực nghiệm:

• Định mức dinh dưỡng và thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh:

Giai đoạn phát triển	Loại thức ăn	Khẩu phần ăn (kg/con/ngày)	Năng lượng trao đổi (ME min)	Protein thô (CP min)	Xơ thô (max)	Canxi (Ca)	Phốt pho (P)	Lysine (min)	Methionine + Cystine (min)
4 – 7 tuần tuổi	550SF	1,0	3300 Kcal/kg	21,0%	3,5%	0,6 - 1,2%	0,4 - 0,9%	1,3%	0,7%
7 – 12 tuần tuổi	551F	1,5	3300 Kcal/kg	20,0%	5,0%	0,6 - 1,2%	0,4 - 0,9%	1,2%	0,6%
12 – 16 tuần tuổi	552SF	1,8	3150 Kcal/kg	18,0%	6,0%	0,5 - 1,2%	0,5 - 1,0%	1,0%	0,6%
16 – 20 tuần tuổi	552F	2,2	3050 Kcal/kg	17,0%	6,0%	0,6 - 1,2%	0,5 - 1,0%	0,9%	0,5%

• Lịch tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn thịt:
  • Tuần 5: Vắc xin Tai xanh (PRRS), liều 1 ml/con, tiêm bắp.
  • Tuần 6: Vắc xin Dịch tả lợn lần 1 (CSF1), liều 1 ml/con, tiêm bắp.
  • Tuần 7: Vắc xin Giả dại + Lở mồm long móng lần 1 (AD + FMD1), liều 2 ml/con, tiêm bắp.
  • Tuần 9: Vắc xin Dịch tả lợn lần 2 (CSF2), liều 2 ml/con, tiêm bắp.
  • Tuần 11: Vắc xin Lở mồm long móng lần 2 (FMD2), liều 2 ml/con, tiêm bắp.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Trình bày chi tiết dữ liệu thực nghiệm thu thập được qua các mặt công tác chuyên môn:

• Biến động quy mô đàn: Giai đoạn 2016 - 2019, tổng đàn lợn nuôi tại trại duy trì xu hướng tăng dần: năm 2016 nuôi 2.000 con, năm 2017 đạt 2.100 con, năm 2018 đạt 2.304 con và năm 2019 đạt 2.361 con (tăng 361 con sau 4 năm).
• Công tác an toàn sinh học và vệ sinh chuồng trại: Trong 22 tuần thực hiện, hoàn thành 100% khối lượng các hạng mục gồm: tắm sát trùng (308 lượt), phun sát trùng khuôn viên (66 lượt), rắc vôi bột (44 lượt), quét mạng nhện chuồng nuôi (154 lượt), vệ sinh hố sát trùng (22 lượt), lau rửa kính chắn gió sổ (66 lượt).
• Kết quả tiêm phòng vắc xin: Tiêm phòng thành công trên đàn 580 con lợn thịt theo dõi; tỷ lệ an toàn sau tiêm đạt 100% (không ghi nhận ca sốc thuốc hay phản ứng phụ bất thường).
• Quản lý chăm sóc và bổ sung chất điện giải: Thực hiện 146 lần pha dung dịch điện giải Electrolytes (liều lượng 2 - 5 g/lít nước) cấp qua máng tự động trong các giai đoạn chuyển cám và thời tiết thay đổi, bảo đảm tỷ lệ an toàn 100%.
• Hiệu quả chẩn đoán và điều trị bệnh thực tế:
  • Bệnh đường hô hấp: Tổng số 81 ca mắc được phát hiện trên đàn theo dõi (tỷ lệ mắc trung bình 1,99%). Tỷ lệ mắc cao nhất ghi nhận vào tháng 01/2019 (3,81%) do mưa phùn nồm ẩm kéo dài. Sử dụng phác đồ tiêm bắp kháng sinh Nova gentylo (kết hợp Tylosin và Gentamycin) liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, tỷ lệ điều trị khỏi trung bình đạt 98,25% (79/81 con).
  • Hội chứng tiêu chảy: Phát hiện 105 ca mắc (tỷ lệ mắc trung bình 2,995%). Tỷ lệ mắc cao nhất tập trung vào tháng 11/2018 (4,31% - giai đoạn lợn mới nhập đàn) và tháng 05/2019 (4,83%). Áp dụng phác đồ tiêm bắp MD nor 100 (Norfloxacin) kết hợp thuốc ức chế nhu động Atropin liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, tỷ lệ điều trị khỏi đạt 98,76% (103/105 con).

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính từ số liệu thực nghiệm

Toàn bộ các chỉ tiêu kỹ thuật thực nghiệm được tổng hợp và đối chiếu qua bảng số liệu sau:

Chỉ tiêu kỹ thuật theo dõi	Số lượng / Khối lượng thực hiện	Kết quả ghi nhận	Đánh giá hiệu quả kỹ thuật
Quy mô đàn xuất bán (2019)	2.361 con	Tăng 361 con so với 2016	Đạt và vượt công suất thiết kế ban đầu
Vệ sinh tiêu độc sát trùng	6 hạng mục (22 tuần)	Đạt 100% kế hoạch giao	Ngăn ngừa triệt để dịch bệnh xâm nhập
Tiêm vắc xin (5 bệnh truyền nhiễm)	580 con lợn thịt	100% an toàn sinh học	Đạt tỷ lệ bảo hộ lâm sàng tuyệt đối
Chăm sóc, vệ sinh máng, cấp nước	770 lượt thao tác	Đạt 100% quy trình	Kiểm soát môi trường vi khí hậu tối ưu
Điều trị bệnh đường hô hấp	81 ca mắc	Khỏi 79 ca (98,25%)	Phác đồ Nova gentylo có hiệu lực cao
Điều trị hội chứng tiêu chảy	105 ca mắc	Khỏi 103 ca (98,76%)	Phác đồ MD nor 100 + Atropin hiệu quả

Giải pháp và kiến nghị kỹ thuật của tác giả

• Giải pháp chuồng trại và vi khí hậu: Hướng chuồng nên xây theo trục Đông - Nam để đón gió mát mùa hè và tránh gió lùa mùa đông. Nền chuồng cần duy trì độ dốc chuẩn 1,5% - 2% để thoát nước thải nhanh chóng. Mùa đông phải bố trí dàn bóng sưởi tại đầu giàn mát để làm ấm luồng khí cấp trước khi vào chuồng, che bớt giàn mát nhưng tuyệt đối không tắt hết quạt hút gió để tránh tích tụ khí độc ($NH_3, H_2S$) gây viêm phổi.
• Giải pháp an toàn sinh học: Duy trì nghiêm ngặt thời gian trống chuồng 10 - 20 ngày giữa hai lứa nuôi (quy trình "cùng ra - cùng vào") để tiêu độc, tẩy uế và quét vôi lại toàn bộ bề mặt ô chuồng.
• Giải pháp kích thích tiêu hóa: Áp dụng phương pháp cấp nước nhỏ giọt vào máng ăn tự động giúp giảm bụi cám mịn, tạo mùi thơm hấp dẫn kích thích lợn ăn hết khẩu phần tiêu chuẩn.

Đóng góp thực tiễn của khóa luận

Khóa luận đã minh chứng tính khả thi và hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của việc áp dụng đồng bộ quy trình chăn nuôi gia công chuẩn công nghiệp tại các trang trại tư nhân vùng đồng bằng sông Hồng. Các phác đồ điều trị được kiểm chứng trực tiếp trên thực địa cung cấp giải pháp can thiệp thú y nhanh, giảm thiểu tỷ lệ hao hụt đầu con mà không làm phát sinh các ổ dịch lớn.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

• Nghiên cứu thực hiện chủ yếu dựa trên phương pháp quan sát và chẩn đoán lâm sàng tại chỗ; chưa có điều kiện thực hiện các xét nghiệm vi sinh chuyên sâu (như phân lập vi khuẩn, nuôi cấy, làm kháng sinh đồ hoặc xét nghiệm PCR) để định danh chính xác serotype mầm bệnh đường hô hấp (Mycoplasma, Streptococcus) hay đường ruột (E. coli, Salmonella).
• Thời gian theo dõi tập trung trong 6 tháng (từ tháng 11/2018 đến tháng 05/2019), bao quát chủ yếu mùa đông - xuân và đầu hè, chưa đánh giá trọn vẹn biến động dịch bệnh và năng suất trong giai đoạn cao điểm nắng nóng của mùa hè.
• Hệ thống xử lý chất thải chăn nuôi tại cơ sở thực tập còn gặp khó khăn do khối lượng nước rửa chuồng lớn trong khi trang thiết bị xử lý đã cũ, có nguy cơ gây quá tải hệ thống xử lý môi trường khi tăng đàn.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng phạm vi theo dõi trên nhiều lứa lợn liên tục qua các mùa trong năm để hoàn thiện cơ sở dữ liệu dịch tễ học tại địa phương.
• Kết hợp lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm trong phòng thí nghiệm để đánh giá thực trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn đường ruột và vi khuẩn đường hô hấp tại trang trại.
• Nghiên cứu ứng dụng các giải pháp công nghệ sinh học và cải tiến hệ thống xử lý nước thải chăn nuôi quy mô lớn nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ môi trường nông thôn.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên ngành Chăn nuôi, Thú y và Bác sĩ thú y mới tốt nghiệp: Làm tài liệu tham khảo thực tế về quy trình vận hành trang trại chuồng kín, định mức thức ăn công nghiệp theo từng giai đoạn tuần tuổi, và quy trình kỹ thuật tiêm phòng vắc xin trên đàn lợn thịt.
• Kỹ thuật viên và chủ trang trại chăn nuôi gia công: Cung cấp thông số vận hành vi khí hậu (nhiệt độ, giàn mát, quạt thông gió), định lượng pha điện giải Electrolytes và các phác đồ điều trị lâm sàng hiệu quả cao đối với hai hội chứng phổ biến nhất (hô hấp và tiêu chảy).
• Học viên làm đề tài tốt nghiệp thực nghiệm: Cung cấp khung phương pháp theo dõi, biểu mẫu ghi chép nhật ký chăn nuôi, và phương pháp tính toán các chỉ tiêu bệnh học thú y chuẩn xác.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô và cơ cấu đàn lợn thịt tại trại Phạm Khắc Bộ biến động như thế nào trong giai đoạn 2016 - 2019?

Theo số liệu thống kê tại bảng 4.1 của khóa luận, quy mô đàn lợn thịt của trại tăng trưởng liên tục qua 4 năm: năm 2016 đạt 2.000 con, năm 2017 đạt 2.100 con, năm 2018 đạt 2.304 con và năm 2019 đạt 2.361 con, tăng tổng cộng 361 con so với năm 2016 nhờ duy trì tốt công tác kỹ thuật và quản lý dịch bệnh.

2. Lịch tiêm phòng vắc xin cho lợn thịt tại trang trại gồm những loại nào và thực hiện vào thời điểm nào?

Quy trình tiêm vắc xin tại trại được thực hiện qua 5 mốc tuần tuổi:

• Tuần thứ 5: Tiêm vắc xin PRRS (phòng bệnh Tai xanh), liều 1 ml/con tiêm bắp.
• Tuần thứ 6: Tiêm vắc xin CSF1 (Dịch tả lợn lần 1), liều 1 ml/con tiêm bắp.
• Tuần thứ 7: Tiêm kết hợp vắc xin AD + FMD1 (Giả dại và Lở mồm long móng lần 1), liều 2 ml/con tiêm bắp.
• Tuần thứ 9: Tiêm vắc xin CSF2 (Dịch tả lợn lần 2), liều 2 ml/con tiêm bắp.
• Tuần thứ 11: Tiêm vắc xin FMD2 (Lở mồm long móng lần 2), liều 2 ml/con tiêm bắp.

3. Khẩu phần và loại thức ăn được phân chia theo các giai đoạn tuần tuổi của đàn lợn thịt như thế nào?

Trang trại áp dụng 4 loại thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh do Công ty C.P. sản xuất:

• Từ 4 – 7 tuần tuổi: Dùng cám mã 550SF, khẩu phần 1,0 kg/con/ngày (Protein thô $\ge 21%$, ME $\ge 3300$ Kcal/kg).
• Từ 7 – 12 tuần tuổi: Dùng cám mã 551F, khẩu phần 1,5 kg/con/ngày (Protein thô $\ge 20%$, ME $\ge 3300$ Kcal/kg).
• Từ 12 – 16 tuần tuổi: Dùng cám mã 552SF, khẩu phần 1,8 kg/con/ngày (Protein thô $\ge 18%$, ME $\ge 3150$ Kcal/kg).
• Từ 16 – 20 tuần tuổi: Dùng cám mã 552F, khẩu phần 2,2 kg/con/ngày (Protein thô $\ge 17%$, ME $\ge 3050$ Kcal/kg).

4. Phác đồ điều trị bệnh đường hô hấp và tiêu chảy tại trại sử dụng những loại thuốc nào và đạt tỷ lệ khỏi bao nhiêu?

• Đối với bệnh đường hô hấp: Dùng thuốc Nova gentylo (thành phần gồm Tylosin kết hợp Gentamycin), liều tiêm bắp 1 ml/10 kg thể trọng/ngày. Tổng số điều trị 81 con, khỏi 79 con, tỷ lệ khỏi đạt 98,25%.
• Đối với hội chứng tiêu chảy: Dùng thuốc MD nor 100 (Norfloxacin) kết hợp với Atropin, liều tiêm bắp 1 ml/10 kg thể trọng/ngày. Tổng số điều trị 105 con, khỏi 103 con, tỷ lệ khỏi đạt 98,76%.

5. Biện pháp an toàn sinh học "cùng ra - cùng vào" được trang trại triển khai cụ thể ra sao?

Trang trại áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc nhập và xuất lợn theo từng lô chuồng độc lập. Sau khi xuất bán toàn bộ lợn thịt trong một chuồng, chuồng nuôi sẽ được để trống hoàn toàn từ 10 đến 20 ngày để tiến hành cọ rửa, tiêu độc khử trùng bằng hóa chất và quét vôi lại nhằm cắt đứt hoàn toàn chu kỳ lây truyền mầm bệnh giữa các lứa nuôi.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Hồng Hiếu đã phản ánh toàn diện quá trình ứng dụng quy trình kỹ thuật chăn nuôi lợn thịt công nghiệp chuồng kín và các biện pháp thú y phòng trị bệnh tại trại lợn Phạm Khắc Bộ, thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Các kết quả thực nghiệm đạt được với 100% an toàn sau tiêm phòng vắc xin, tỷ lệ khỏi bệnh đường hô hấp đạt 98,25% và tiêu chảy đạt 98,76% đã chứng minh tính chuẩn xác, đồng bộ của quy trình kỹ thuật được áp dụng. Công trình là nguồn tư liệu thực tiễn hữu ích phục vụ học tập, nghiên cứu và tổ chức sản xuất chăn nuôi lợn thịt theo hướng an toàn sinh học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong tiến trình hội nhập kinh tế thế giới, kinh tế Việt Nam có những bước phát triển vượt bậc và đạt được thành tựu to lớn, đưa đất nước ngày càng đi lên, đời sống nhân dân được cải thiện và nâng cao. Vì thế mà các nhu cầu về sản phẩm chất lượng cao được người dân quan tâm, đặc biệt là nhu cầu thực phẩm, không chỉ là số lượng mà còn cả về chất lượng.Chăn nuôi lợn là nghề truyền thống có từ lâu đời. Được sự quan tâm của Đảng và nhà nước ngành chăn nuôi lợn ngày càng phát triển, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Không chỉ cung cấp thực phẩm có giá trị kinh tế cao đáp ứng nhu cầu thực phẩm cho xã hội mà còn là nguồn thu nhập đáng kể cho người chăn nuôi.

Trong đó, chăn nuôi lợn thịt là một trong những khâu quan trọng, góp phần quyết định thành công của nghề chăn nuôi lợn, đặc biệt trong việc nuôi lợn thịt để có đàn lợn thịt lớn nhanh, nhiều nạc. Trong chăn nuôi lợn thịt ngoại do khí hậu ở Việt Nam là kiểu khí hậu nóng ẩm mưa nhiều nên việc chăn nuôi cũng gặp nhiều khó khăn. Để quyết định đến năng suất và chất lượng thịt, thì một phần do điều kiện tự nhiên còn lại quy trình chăm sóc nuôi dưỡng là yếu tố ảnh hưởng lớn đến các chỉ tiêu này. Là một sinh viên chuyên ngành thú y, em ý thức được vai trò trách nhiệm của người kỹ sư tương lai với sự phát triển của ngành.

Với mong muốn củng cố kiến thức, rèn luyện nâng cao kỹ năng nghề nghiệp đáp ứng với nhu cầu của xã hội, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y và sự tiếp nhận của cơ sở thực tập, em đã tiến hành tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trại Phạm Khắc Bộ, thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề * Mục đích - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn thịt được nuôi tại trang trại. - Xác định tình hình mắc bệnh trên đàn lợn thịt, để đưa ra biện pháp phòng và trị bệnh hiệu quả. * Yêu cầu - Áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trại đạt hiệu quả cao.

- Xác định được biện pháp phòng và điều trị bệnh cho lợn thịt tại trại - Chăm chỉ, học hỏi để nâng cao kỹ thuật, tay nghề của bản thân. h 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập * Vị trí địa lý Trại lợn Phạm Khắc Bộ là trại chăn nuôi của Công ty cổ phần chăn nuôi C. Việt Nam, với quy mô 1161 con lợn thịt do ông Phạm Khắc Bộ làm chủ trại.

Trại được xây dựng trên địa bàn thôn Đọ, phường Bạch Sam, thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên với tổng diện tích là 4000 m2. Thị xã Mỹ Hào được thành lập từ ngày 13/03/2019, là một thị xã nằm ở đồng bằng Bắc Bộ, phía bắc giáp huyện Văn Lâm, phía tây giáp huyện Yên Mỹ; phía nam giáp huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên; phía đông giáp các huyện của tỉnh Hải Dương là: Cẩm Giàng (ở phía đông bắc) và huyện Bình Giang (ở phía đông nam). Diện tích đất tự nhiên của thị xã Mỹ Hào là 79,36 km2. Mỹ Hào nằm trên trục đường quốc lộ 5 chạy từ Hà Nội, qua thị trấn.

Bần Yên Nhân, rồi xuyên qua giữa thị xã, sang tỉnh Hải Dương. Quốc lộ 39 xuất phát từ ngã ba với quốc lộ 5 tại thị trấn Bần Yên Nhân đi thành phố Hưng Yên, rồi sang Thái Bình. Phía đông có quốc lộ 38 chạy ghé qua, giao với quốc lộ 5 tại ranh giới với huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. * Điều kiện khí hậu Hưng Yên nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm, chia làm 4 mùa rõ rệt (xuân, hạ, thu, đông).

Mùa mưa kéo dài từ cuối tháng 4 đến tháng 10 hàng năm. Lượng mưa trong mùa mưa chiếm tới 70% tổng lượng mưa cả năm. - Diện tích: 930,2 km² (rộng hơn Hà Nam, Bắc Ninh). - Lượng mưa trung bình hàng năm: 1.

- Nhiệt độ trung bình: 23,2°C. - Số giờ nắng trong năm: 1. h 4 - Độ ẩm tương đối trung bình: 85 – 87%. * Cơ cấu tổ chức của trại Trại gồm có 4 người trong đó có: - 01 quản lý trại.

- 01 kỹ sư chính của công ty. - 02 sinh viên thực tập. * Cơ sở vật chất của trại - Cơ sở vật chất của trang trại + Trại lợn có khoảng 4000m2 đất, trong đó diện tích hơn 1,500m2 là khu chăn nuôi tập trung. 2500m2 là diện tích nhà cho công nhân, bếp ăn các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại, và trồng cây xanh và ao hồ xung quanh.

+ Trong khu chăn nuôi được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 1000 con lợn thịt bao gồm: 2 chuồng (HB01 và HB02), mỗi chuồng có 2 dãy (có đường đi ở giữa) và mỗi chuồng có 15 ô: 13 ô lớn có kích thước 5m x 7m/ô, 2 ô cách ly được ngăn đôi từ một ô lớn về phía quạt thông gió kích thước 2,5m x 7m/ô. + Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có quạt thông gió, mỗi chuồng có 6 quạt (4 quạt to và 2 quạt bé). Tường ở dãy ngoài cửa sổ lắp kính, mỗi cửa sổ có diện tích 1,5 m², cách nền 1,2 m.

Trên trần được lắp hệ thống chống nóng. + Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng. + Hệ thống nước trong khu chăn nuôi đều là nước giếng khoan. Nước uống, nước tắm, nước phục vụ cho công tác khác được cấp từ một bể lớn, bể được bố trí xây dựng ở đầu chuồng và có hệ thống lọc và xử lí trước khi dẫn nước vào chuồng.

h 5 + Có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: tắm nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt, bình lọc nước,. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư hơn hết. + Có hệ thống quạt gió, giàn mát, điện sáng, vòi uống nước cho lợn tự động. + Có hệ thống đèn điện sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông.

+ Ngoài ra, trại còn có một máy phát điện công suất lớn và một máy phát điện dự phòng đủ cung cấp điện cho cả trại sinh hoạt và hệ thống chuồng nuôi khi mất điện. - Về cơ sở hạ tầng: + Trại xây dựng gồm 2 khu tách biệt: khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên và khu chuồng nuôi. + Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh tiện nghi. + Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ.

+ Trại có một nhà kho cám là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. * Thuận lợi và khó khăn của trại - Thuận lợi: Được sự quan tâm của Uỷ ban nhân dân tạo điều kiện cho sự phát triển của trại. Trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi: Xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ kỹ thuật và sinh viên.

Cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn vững vàng, chủ trại nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm cao trong chăn nuôi. h 6 Con giống tốt, thức ăn, thuốc chất lượng cao, quy trình chăn nuôi khép kín và khoa học đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trại. - Khó khăn: Dịch bệnh diễn biến phức tạp, nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh lớn, làm ảnh hưởng đến giá thành và khả năng sinh trưởng, phát triển của lợn. Trong thiết bị vật tư, hệ thống chăn nuôi đã cũ, có phần bị hư hỏng ảnh hưởng đến công tác chăn nuôi.

Số lượng lợn nhiều, lượng nước thải lớn, việc đầu tư cho công tác xử lý nước thải của trại gặp nhiều khó khăn. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề 2. Đặc điểm sinh trưởng, sinh lý tiêu hóa và khả năng sản xuất của lợn thịt tại trại * Đặc điểm sinh trưởng: Có nhiều nhà khoa học từng nghiên cứu về vấn đề này nên cũng nhiều khái niệm khác nhau về sinh trưởng. Theo Trần Văn Phùng và cs (2004) [25], sinh trưởng là quá trình sinh tổng hợp, tích lũy các chất dinh dưỡng từ bên ngoài được đưa vào để tăng lên về kích thước các mô trong cơ thể, làm cho kích thước và khối lượng cơ thể tăng lên.

Sinh trưởng chính là quá trình tăng lên về khối lượng và kích thước cơ thể do sự tăng lên về khối lượng và kích thước của tế bào. * Đặc điểm sinh lý tiêu hóa Lợn là loài gia súc dạ dày đơn, cấu tạo bộ máy tiêu hoá của lợn bao gồm miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già và cuối cùng là hậu môn. Khả năng tiêu hóa của lợn với các loại thức ăn cao thường có tỷ lệ từ 80 – 85% tuỳ từng loại thức ăn. h 7 * Sự phát triển các cơ quan trong cơ thể Sự sinh trưởng và phát triển của gia súc nói chung và của lợn nói riêng đều tuân theo quy luật tự nhiên của sinh vật: Quy luật sinh trưởng không đồng đều, quy luật phát triển theo giai đoạn và chu kì.

Cường độ sinh trưởng thay đổi theo độ tuổi, tốc độ tăng khối lượng cũng vậy, các cơ quan bộ phận trong cơ thể cũng sinh trưởng phát triển khác nhau. Lợn con có tốc độ sinh trưởng nhanh và không đều qua các giai đoạn. Nhanh nhất ở 21 ngày tuổi đầu và sau đó có phần giảm xuống do lượng sữa của mẹ bắt đầu giảm và hàm lượng hemoglobin trong máu lợn con giảm. Trong quá trình sinh trưởng và phát triển của con vật thì xương phát triển đầu tiên sau đó đến cơ và cuối cùng là mỡ.

Từ sơ sinh đến trưởng thành thì lợn tăng trọng nhanh, sau đó trưởng thành thì tăng khối lượng rất chậm rồi ngừng hẳn. Khi con vật lớn lên, khối lượng kích thước các cơ quan, các bộ phận của chúng không tăng lên một cách đều đặn, trái lại tăng với mức độ khác nhau.