Đặt vấn đề Con lợn là một trong những đối tượng vật nuôi có vị trí và vai trò rất quan trọng trong ngành chăn nuôi nói riêng và nền kinh tế quốc dân nói chung của Việt Nam cũng như các quốc gia trên thế giới. Chúng là loại vật nuôi phổ biến và đem lại nhiều lợi ích cho con người vì chúng cung cấp một lượng thực phẩm lớn, có giá trị dinh dưỡng cao đồng thời nó còn cung cấp lượng lớn phân bón quan trọng trong phục vụ sản xuất Nông nghiệp của nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam. Ngành chăn nuôi lợn cũng là ngành sản xuất không thể thiếu trong nền Nông nghiệp Việt Nam và ngành chăn nuôi lợn có vị trí hàng đầu trong ngành chăn nuôi ở nước ta bởi sản xuất thịt lợn chiếm xấp xỉ 2/3 tổng sản lượng thịt hàng năm, chăn nuôi lợn cho hiệu quả kinh tế cao. Chính vì vậy, việc đào tạo nâng cao kiến thức, năng lực chuyên môn cũng như tiến hành các nghiên cứu để ngày càng nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm trong chăn nuôi lợn, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về cả số lượng và chất lượng sản phẩm là một nhiệm vụ quan trọng của các trường đào tạo, các nhà khoa học chuyên ngành và người chăn nuôi.
Trước những lợi ích và nhu cầu thực tiễn trên, được sự nhất trí của Ban chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo và cơ sở nơi thực tập, vì vậy em đã thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trại Tín Nghĩa, Huyện Chương Mỹ, Thành phố Hà Nội”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại Tín Nghĩa, Huyện Chương Mỹ, Thành phố Hà Nội. - Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trại.
- Xác định tình hình nhiễm, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trang trại. Yêu cầu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại. - Vận hành được quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn thịt nuôi tại trại. - Thành thạo được công tác phòng bệnh và điều trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trại.
- Chăm chỉ, học hỏi để năng cao kiến thức và năng lực của cá nhân. Luan van 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên Trang trại heo giống Tín Nghĩa thuộc địa bàn xã Phụng Châu, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội.
Vị trí địa lý của huyện được xác định: Huyện nằm chính giữa rìa phía Tây Nam Hà Nội, phía Đông giáp huyện Thanh Oai, phía Tây Bắc giáp quận Hà Đông, phía Bắc và phía Tây Bắc giáp huyện Quốc Oai, phía chính Nam giáp huyện Mỹ Đức, phía Đông Nam giáp huyện Ứng Hòa, phía Tây và Tây Nam giáp huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Khí hậu Khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ cao nhất 38 - 40oC (tháng 6 - 7), thấp nhất 6 - 8oC (tháng 1 - 2). Lượng mưa trung bình năm 1700 - 1900mm. Cơ cấu của trại Trang trại lợn giống Tín Nghĩa được xây dựng tại 2 cơ sở: Cơ sở 1 chăn nuôi lợn nái sinh sản tại xã Liên Bạt, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội.
Cơ sở 2 chăn nuôi lợn thịt tại xã Phụng Châu, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Cơ sở vật chất của trại Trang trại có tổng diện tích 2ha bao gồm: Khu chăn nuôi, khu nhà ở, ao cá, các công trình phụ khác và đất trồng cây xanh, cây ăn quả. Trại lợn được chia làm hai khu là khu điều hành và khu sản xuất. Khu điều hành gồm nơi làm việc của quản lý trại và nơi ăn, ở của công nhân.
Khu sản xuất gồm có 03 chuồng lợn thịt. Một số công trình phụ khác như kho đựng cám, phòng sát trùng, kho chứa vật liệu, bể nước. Luan van 4 Hệ thống chuồng được xây dựng khép kín, hiện đại kết hợp hầm biogas tận dụng chất thải trong chăn nuôi. Đầu chuồng là hệ thống dàn mát, cuối chuồng là hệ thống quạt gió cùng với đó là hệ thống nước uống tự động, sử dụng các siro cám để cho lợn ăn.
Nguồn nước uống, tắm, rửa, xả gầm hằng ngày đều được xử lý trước khi sử dụng. Các khu vực trong khu chăn nuôi, đường đi giữa các ô chuồng đều được đổ bê tông và có hố sát trùng để diệt mầm bệnh. Mọi công nhân trong trại và khách tới thăm đều phải qua hệ thống sát trùng, thay quần áo, ủng chuyên dụng trước khi vào chuồng. Trại mới được đưa vào sử dụng vào đầu năm 2019, nên đang trong quá trình hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu chăn nuôi công nghiệp hiện nay.
Thuận lợi và khó khăn - Thuận lợi + Trại được xây dựng xa khu dân cư, giao thông thuận tiện. + Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn, tâm huyết với nghề, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. + Đội ngũ công nhân năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm trong công việc. + Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị đầy đủ nên rất phù hợp với chăn nuôi công nghiệp hiện nay.
- Khó khăn + Thời tiết diễn biến phức tạp hay xảy ra rét đậm rét hại, nguy cơ hạn hán, thiên tai, dịch bệnh có thể xảy ra trên diện rộng. Vì vậy, khâu phòng trừ bệnh gặp nhiều khó khăn, không triệt để, chi phí phòng ngừa và chữa bệnh tăng, ảnh hưởng tới giá thành chăn nuôi. + Giá thức ăn chăn nuôi mỗi ngày một tăng, khiến chi phí thức ăn tăng cao gây ảnh hưởng không nhỏ tới chăn nuôi của trang trại. Giá lợn hiện nay diễn biến thất thường, có lúc hạ sâu kỷ lục ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế của Luan van 5 trang trại.
Tình hình dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp gây khó khăn trong việc chăn nuôi. Quy trình, chăm sóc đàn lợn thịt tại trại Chuồng nuôi được xây dựng theo kiểu chuồng kín, trang thiết bị hiện đại, đáp ứng tốt nhu cầu mọi mặt của lợn, chủ động điều chỉnh được nhiệt độ, độ thông thoáng của chuồng nuôi. Ở đầu chuồng nuôi có xây những ô thoáng và dàn mát giúp thông thoáng vùng tiểu khí hậu trong chuồng nuôi đặc biệt là vào mùa hè nóng bức. Cuối chuồng là hệ thống quạt hút, giúp luân chuyển không khí từ bên ngoài vào trong chuồng rồi đẩy ra ngoài.
Máng cho lợn ăn là máng sắt, hình nón, có thể chứa được tối đa 40kg. Thức ăn cho lợn của trại là thức ăn hỗn hợp đầy đủ chất dinh dưỡng của các công ty như : Cargill, Farm feed + Thức ăn của công ty Cargill gồm các loại: 9102 (thức ăn hỗn hợp giành cho heo thịt từ 20 - 50kg), 1102 - S (thức ăn hỗn hợp giành cho heo thịt từ 20 - 50kg), 1032 (thức ăn hỗn hợp giành cho heo thịt từ 15 - 25kg), 1922 (thức ăn hỗn hợp giành cho heo thịt từ 8 - 15kg) + Thức ăn của công ty Farm feed: F102S Chăm sóc và quản lý lợn: Chuồng trại phải đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật ấm về mùa đông, thoáng mát về mùa hè, nền chuồng luôn luôn khô ráo và có độ dốc khoảng 1,5 - 2% để đảm bảo cho phân và nước tiểu được thoát xuống hệ thống cống thoát. Đặc biệt chuồng trại phải được đối lưu không khí tốt để giảm bớt độ ẩm trong chuồng, tránh cho lợn khỏi các bệnh về đường hô hấp. Biện pháp khắc phục điều kiện thời tiết mùa hè là chuồng nên theo hướng Đông - Nam để đảm bảo ấm áp về mùa đông và thoáng mát về mùa hè, đảm bảo ánh sáng chiếu vào chuồng hạn chế được lượng nhiệt sinh ra do ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp.
Biện pháp khắc phục thời tiết mùa đông của trại Luan van 6 là treo hệ thống đèn điện bóng tròn ở đầu giàn mát để làm nóng không khí được hút vào chuồng. Vào những hôm nhiệt độ hạ thấp, tiến hành che giàn mát lại để hạn chế không khí lạnh vào chuồng và giảm bớt quạt nhưng không được để tích khí trong chuồng nó sẽ gây viêm phổi. Công việc hàng ngày đã tiến hành làm ở chuồng lợn thịt: Kiểm tra nguồn nước, trại dùng vòi nước uống tự động, nên cần kiểm tra nước chảy mạnh hay yếu hay không có nước, phải kiểm tra hàng ngày tránh bị kẹt hoặc bị rò rỉ làm ướt nền chuồng. Hàng ngày, làm vệ sinh chuồng, máng ăn, thay nước ở máng tắm, đồng thời quan sát hành vi, biểu hiện của đàn lợn.
Quy trình phòng và điều trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trại Trong chăn nuôi lợn các yếu tố kỹ thuật, giống, thức ăn, chuồng trại, thú y, công tác quản lý sẽ quyết định đến năng suất và chất lượng, giá thành và lợi nhuận. Với yêu cầu như vậy trang trại cũng đã tiến hành phân loại lợn (tách lợn ốm ra một ô riêng) để có kế hoạch và phương pháp chăm sóc cho đúng nhằm đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng cho sự phát triển của đàn lợn. Sáng sớm em tiến hành kiểm tra tình hình bệnh tật, sau đó cho lợn ăn, vệ sinh chuồng trại và điều trị bệnh cho đàn lợn nếu có. Tùy vào thời tiết điều chỉnh nhiệt độ phù hợp cho từng chuồng.
Bằng biện pháp quan sát ta có thể đánh giá được tình trạng sức khỏe của đàn lợn và nó giúp phân biệt lợn khỏe lợn ốm, bệnh để điều trị. - Lợn khỏe: + Trạng thái chung: Lợn khỏe mạnh, nhanh nhẹn, vẻ mặt tươi tắn, thích hoạt động, đi lại quanh chuồng, khi đói thì kêu rít đòi ăn, phá chuồng. + Nhiệt độ cơ thể trung bình 38,5oC; nhịp thở 8 - 18 lần/phút. Lợn con có thân nhiệt và nhịp thở cao hơn một chút.
+ Mắt mở to, long lanh, khô ráo, không bị sưng, không có rử kèm nhèm, niêm mạc, kết mạc mắt có màu vàng nhạt, không đỏ tía. Luan van 7 + Gương mũi ướt không chảy dịch, không cong vẹo, không bị loét. + Chân có thể đi lại được bình thường, không sưng khớp hoặc cơ bắp không bị tổn thương, khoeo chân không bị dính bết phân. + Lông mượt, mềm, không dựng đứng, cũng không bị rụng.
+ Phân mềm thành khuôn, không bị táo hoặc lỏng. Màu sắc phân phụ thuộc vào thức ăn, nhưng thường có màu như màu xanh lá cây đến màu nâu, không đen hoặc đỏ. Phân không bị bao quanh bởi màng trắng, không lẫn kí sinh trùng, không có mùi tanh, khắm.