ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Một số khái niệm cơ bản. Khái niệm về nông thôn.
Khái quát chung về quy hoạch. Về khái niệm nông thôn mới, quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Mô hình phát triển nông thôn mới. Vấn đề quy hoạch NTM ở một số nƣớc trên thế giới:.
Kinh nghiệm ở Nhật Bản: Nông nghiệp phát triển tạo đà cho công nghiệp hóa. Kinh nghiệm về phát triển nông nghiệp ở Trung quốc. Mô hình “ Làng mới “ ở Hàn Quốc. Vấn đề quy hoạch NTM ở Việt Nam.
Tình hình chung về xây dựng nông thôn mới của cả nƣớc. Các văn bản chính sách Nhà nƣớc liên quan đến NTM. Tình hình thực hiện xây dựng nông thôn mới của tỉnh Hòa Bình. Tình hình thực hiện xây dựng nông thôn mới của huyện Lƣơng Sơn.
Tình hình thực hiện xây dựng nông thôn mới của xã Hòa Sơn. 25 c iv Chƣơng 2 MỤC TIÊU, ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều tra phân tích đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Đánh giá thực trạng nông dân và nông thôn theo bộ tiêu chí quốc gia về NTM.
Quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Hòa Sơn, huyện Lƣơng Sơn, tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016 -2020. Phƣơng pháp nghiên cứu. Phƣơng pháp kế thừa tài liệu có sẵn. Phƣơng pháp điều tra thực địa kết hợp phỏng vấn trực tiếp.
Phƣơng pháp chuyên gia. Phƣơng pháp phân tích thị trƣờng và dự báo tiềm năng cho phát triển 28 2. Phƣơng pháp tổng hợp và xử lý số liệu. 28 Chƣơng 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.
Điều tra phân tích đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội. Đánh giá tổng hợp hiện trạng nông thôn xã Hòa Sơn theo bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới.
Công tác quy hoạch sử dụng đất tiêu chí 1 (1 tiêu chí). Về Hạ tầng kinh tế - xã hội (8 tiêu chí). Kinh tế và tổ chức sản xuất (4 tiêu chí). Về văn hóa - xã hội - môi trƣờng (6 tiêu chí).
Hệ thống chính trị (2 tiêu chí). Quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Hòa Sơn, huyện Lƣơng Sơn, tỉnh Hòa Bình đến năm 2020. Dự báo quy mô dân số, lao động và đất đai. Tiềm năng và định hƣớng phát triển.
Các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật. Quy hoạch phát triển không gian xã. Quy hoạch phát triển sản xuât. Quy hoạch phát triển CN-TTCN và dịch vụ thƣơng mại.
Quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Nhu cầu đầu tƣ và hiệu quả của phƣơng án. Đề xuất giải pháp tổ chức thực hiện quy hoạch nông thôn mới. 83 KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KHUYẾN NGHỊ.
89 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC c vi D H Ụ Á TỪ VIẾT TẮT TT Viết tắt Viết đầy đủ 1 CNH – HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa 2 CN Công nghiệp 3 NTM Nông thôn mới 4 NN Nông nghiệp 5 UBNN Ủy ban nhân dân 6 NN & PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn 7 TTCN Tiểu thủ công nghiệp 8 HTX Hợp tác xã 9 BHYT Bảo hiểm y tế 10 VH – TT - DL Văn hóa - thể thao – du lịch 11 SXKD Sản xuất kinh doanh 12 HĐND Hội đồng nhân dân 13 TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam 14 SXCN Sản xuất công nghiệp 15 MT Môi trƣờng 16 HTKT Hệ thống kỹ thuật 17 TDTT Thể dục thể thao 18 MTTQ Mặt trận tổ quốc 19 QĐ Quyết định 20 CT-TTg Chỉ thị thủ tƣớng chính phủ 21 THCS Trung học cơ sở 22 ĐH Đại học 23 CĐ Cao đẳng 24 TW Trung ƣơng 25 VSMT Vệ sinh môi trƣờng 26 SX Sản xuất 27 DTTN Diện tích tự nhiên 28 KCN Khu công nghiệp 29 THCS Trung học cơ sở 30 THPT Trung học phổ thông c vii D H Ụ Á BẢ G STT Tên bảng Trang 3.1 Tổng hợp đánh giá theo các chỉ tiêu về nông thôn mới 48 3.2 Dự báo dân số 55 3.3 Hiện trạng và dự báo lao động xã hội 55 3.4 Dự báo nhu cầu sử dụng đất đai 58 3.5 Các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật 60 3.6 Quy hoạch sử dụng đất khu trung tâm xã 61 3.7 Bố trí các khu đô thị, biệt thự nhà vƣờn đến năm 2020 64 c 1 ẶT VẤ Ề Những năm gần đây, cùng với sự phát triển chung của cả nƣớc, nông thôn nƣớc ta đã có sự đổi mới và phát triển khá toàn diện. Vấn đề nông thôn và phát triển nông thôn đang đƣợc Đảng và Nhà nƣớc rất quan tâm. Để phát triển nông thôn đúng hƣớng, có cơ sở khoa học và đảm bảo phát triển bền vững, cần thiết phải tiến hành quy hoạch phát triển nông thôn trƣớc làm tiền đề cho đầu tƣ phát triển và là cơ sở cho việc quản lý đất đai, cơ sở hạ tầng đạt đƣợc hiệu quả. Chính vì vậy để giải quyết vấn đề trên cần phải có một kế hoạch xây dựng phát triển nông thôn cơ bản, toàn diện và sâu sắc, đáp ứng mong muốn của nhân dân và yêu cầu chiến lƣợc xây dựng của đất nƣớc cơ bản thành nƣớc công nghiệp theo hƣớng hiện đại hóa vào năm 2020.
Hòa Sơn là một xã khó khăn của huyện Lƣơng Sơn, tỉnh Hòa Bình. Trong thời gian qua cùng với quá trình tăng trƣởng kinh tế - xã hội của toàn huyện, nền kinh tế của xã có những bƣớc phát triển tích cực, đời sống nhân dân ngày càng đƣợc nâng cao về vật chất lẫn tinh thần. Do nhu cầu sử dụng đất đai trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội ngày càng tăng mạnh,trong khi nguồn tài nguyên đất đai chỉ có hạn lại chƣa đƣợc khai thác hợp lý, công tác quy hoạch chƣa phù hợp để đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH nên sự phát triển của xã còn nhiều bất cập cần giải quyết. Chính vì vậy nhằm góp phần giải quyết vấn đề trên tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu đề xuất Quy hoạch xây dựng Nông thôn mới xã Hòa Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016-2020”.
c 2 hƣơng 1 TỔ G QU VẤ Ề GHIÊ ỨU 1. ột số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm về nông thôn Hiện nay, trên thế giới có nhiều quan điểm khác nhau về nông thôn, có quan điểm cho rằng chỉ cần dựa vào trình độ phát triển cơ sở hạ tầng, có quan điểm cho rằng chỉ cần dựa vào chỉ tiêu trình độ tiếp cận thị trƣờng, phát triển hàng hóa để xác định vùng nông thôn. Tuy nhiên, theo quan điểm nhóm chuyên viên Liên hợp quốc đề cập đến khái niệm nông thôn - đô thị để so sánh nông thôn và đô thị với nhau.
Khái niệm nông thôn chỉ có tính chất tƣơng đối và luôn biến động theo thời gian, để phản ánh biến đổi về kinh tế xã hội của mỗi quốc gia trên thế giới. Trong điều kiện nền kinh tế Việt Nam hiện nay có thể hiểu: “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó có nhiều nông dân. Tập hợp dân cư này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa- xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác” 1. Khái quát chung về quy hoạch - Quy hoạch là một công cụ quản lý nhà nƣớc đƣợc áp dụng khá phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới.
Trong xu thế toàn cầu hóa, nội hàm của quy hoạch cũng có những thay đổi để phù hợp với thời đại, nhất là với nhu cầu phát triển không gian cả bên trong và bên ngoài của mỗi quốc gia. - Theo Allmendinger và Tewdwr-Jones (2002) và Taylor (1998) quy hoạch đƣợc hình thành từ cách tiếp cận không gian vật thể sau đó lồng ghép các cách tiếp cận kinh tế, xã hội và môi trƣờng trong việc sử dụng không gian. Các quy hoạch vật thể (physical plan), nhƣ: quy hoạch đất đai, quy hoạch đô thị… có tính không gian rất cụ thể. Trong khi đó, các quy hoạch kinh tế vĩ c 3 mô, quy hoạch xã hội, hay quy hoạch phát triển thƣờng chứa đựng sự phát triển không gian mang tính trừu tƣợng nhiều hơn [25],[31].
- Theo Viện Chiến lƣợc phát triển (2004), quy hoạch là “việc lựa chọn phương án phát triển và tổ chức không gian kinh tế - xã hội cho thời kỳ dài hạn trên lãnh thổ xác định”. Với định nghĩa này, đối tƣợng của quy hoạch là các hoạt động kinh tế - xã hội. Tƣơng tự, quy hoạch ngành hay quy hoạch lãnh thổ cũng là việc lựa chọn phƣơng án phát triển cơ cấu kinh tế ngành dựa trên nguyên tắc phân công lao động theo ngành/ lãnh thổ và giải quyết đƣợc mối quan hệ liên ngành và liên vùng (Ngô Doãn Vịnh, 2003). Do vậy, dạng quy hoạch này đƣợc áp dụng phổ biến, rộng khắp ở tất cả các quốc gia trên thế giới, bởi một lẽ đơn giản: mọi hoạt động của con ngƣời đều gắn với không gian[7],[19].
- Vai trò, ý nghĩa và nội dung của quy hoạch luôn gây tranh cãi bởi lẽ đó là sự phân định quyền lực, “đỉnh cao chỉ huy” giữa nhà nƣớc và thị trƣờng. Phạm vi của quy hoạch theo thời gian thƣờng đƣợc mở rộng và nó thƣờng đƣợc gắn với sự biến động của chính trị theo thời gian (Palermo và Ponzini, 2010) và có thể coi đây là một ngành khoa học quản lý. Còn Glasson và Marshall (2007) lại cho rằng, dù quy hoạch có đƣợc sử dụng nhƣ thế nào trong các thời kỳ phát triển khác nhau, nó đều liên quan trực tiếp đến việc phát triển không gian trong tƣơng lai. Theo nhóm tác giả này, quy hoạch là việc bố trí có mục đích hƣớng đến không gian tƣơng lai của một tập hợp lớn các hoạt động trong/trên một phạm vi đất đai hay nguồn vật chất, nguồn lực có hạn [7].
- Sự suy nghĩ, những ý tƣởng về sự phát triển phải mang tính hợp lý và tính hệ thống, đồng thời phải có khả năng hiện thực; biết suy nghĩ. Cân nhắc xem khả năng nào là tốt nhất, hữu hiệu và bền vững nhất so với những khả năng khác. Nghĩa là sự phát triển đó phải đạt đƣợc cả hiệu quả kinh tế, hiệu c 4 quả xã hội, có tác dụng lâu dài, đƣợc nhiều ngƣời chấp nhận là không phá huỷ môi trƣờng. Sự chuyển hoá những tƣ duy, ý tƣởng hiện tại thành hành động tƣơng lai, những tính toán, cân nhắc ấy gọi là quy hoạch.