Chương 1: Lý luận về quản tri sa ̣ ̀ n xuấ t tinh go ̣n Chương 2: Quản trị sản xuất tinh gọn trong gia công hàng may mặc xuất khẩu tại Tổng công ty May 10 – CTCP 6 Chương 3: Mô ̣t số giải pháp , kiế n nghi ̣ thực hiê ̣n quản trị sản xuất tinh gọn gia công hàng may mă ̣c xuấ t khẩ u tại Tổng công ty May 10 - CTCP 7 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ SẢN XUẤT TINH GỌN 1.1Khái niệm và mục đích của quản trị sản xuất tinh gọn Xuấ t phát từ lý luâ ̣n về phân công lao đô ̣ng của Adam Smith , các nhà sản xuất đã luôn tim ̀ cách đề nâng cao hiê ̣u quả hoa ̣t đô ̣ng trong quá trin ̀ h sản xuấ t kinh doanh của miǹ h , đồ ng thời tiế t kiê ̣m thời gian sản xuấ t bằ ng viê ̣c ph ân chia công viê ̣c thành các phầ n nhỏ. Sau đó, trongsản xuất chế tạo súng ở Mỹ, Eli Whitney (1765 – 1825) đã đưa ra các tiêu chuẩn để các nhà sản xuất dựa vào đó để có sự phân công công việc phù hơ ̣p, đem la ̣i hiê ̣u quả cao. Tiế p đế n , Frederick Taylor – mô ̣t kỹ sư cơ khíđã đưa ra cách thức giúp nâng cao năng suấ t công nghiê ̣p , đó chin ́ h là khai thác chin ́ h xác các chuỗi thao tác và “ làm theo cách tốt nhất”. Người có cố ng hiế n tiế p theo chính là Henr y Ford (1863 – 1947).
Ông là người đầ u tiên đưa ra phương pháp sản xuấ t hàng loa ̣t – nề n tảng của phương pháp sản xuất tinh gọn ngày nay. Ông là người đã kế t hơ ̣p hoàn chỉnh của các tư tưởng tiế n bô ̣ nêu trên : thuyế t phân chia lao đô ̣ng Adam Smith , đă ̣t tiêu chuẩ n cho từng bô ̣ phâ ̣n của Eli Whitney và viê ̣c “ làm theo cách tố t nhấ t” của Frederick Taylor , và cuố i cùng đưa ra phương pháp sản xuấ t lắ p ráp theo dây chuyể n. Chính bước ngoặt này đã đem đến giá trị rất lớn cho hoạt động sản xuất ô tô thế giới sau này. Tiế p theo chính là Kiichiro Toyoda (1894 – 1952), người đã ho ̣c hỏi cách làm của Ford , áp dụng về JIT và đưa vào công ty ô tô Toyata , kế t hơ ̣p với sử du ̣ng sản xuấ t tinh gọn theo dây chuyền nhưng với phong cách Nhật Bản.
Sau đó , quy triǹ h PDCA (Plan – Do – Check – Act) đã đươ ̣c Edward Deming (1900- 1993) đưa ra,v à là nề n tảng quan tro ̣ng của quản lý chấ t lươ ̣ng trong sản xuấ t tinh go ̣n. Tiế p theo là Ta iichi Ohno, phát triển chi tiết hơn về JIT và Jidoka cũng như sự kế t hơ ̣p chúng trong quá trình sản xuấ t ô tô của Tâ ̣p đoàn Toyata Nhâ ̣t Bản. Tại đây, phương thức sản xuấ t Toyota (TPS) đã ra đời. 8 Từ cuố i những năm 1970, quản trị sản xuất tinh go ̣n đã thực sự trở thành phương pháp đươ ̣c nhiề u nhà quản tri sa ̣ ̉ n xuấ t quan tâm , đă ̣c biê ̣t là ở Mỹ , với mu ̣c tiêu là nâng cao hiê ̣u quả kinh doanh (Imai, 1896; Monden, 1986).
Tấ t cả những tư duy trên đã xây dựng nề n tảng hình thành để tạo thành tư duy, phương pháp quản tri mơ ̣ ́ i – quản trị sản xuất tinh gọn , và thực tế đã được các nhà nghiên cứu đinh ̣ nghiã phiá trên Năm 1996, lầ n đầ u tiên khái niê ̣m tinh go ̣n đươ ̣c đinh ̣ nghiã theo James Womack và Jones : “Quản trị sản xuất t inh go ̣n là mô ̣t hê ̣ thố ng phương pháp áp dụng trong sản xuất nhằm hạn chế tối đa sự lãng phí thông qua tập trung vào chính xác những gì khách hàng mong muốn”. Đế n năm 2000, James Womack tiế p tu ̣c hoàn thiê ̣n khái niê ̣m về quản trisản ̣ xuất tinh go ̣n trong cuố n sách “ Cỗ máy làm thay đổ i thế giới”. Trong cuố n sách này, ông đã đinh ̣ nghiã “ quản tri ̣ sản xuất tinh go ̣n là phương pháp quản lý định hướng vào việc giảm thiểu các lãng phí để nâng cao năng suất, chấ t lươ ̣ng, hiê ̣u quả toàn bô ̣ quá trình sản xuất”. Đế n năm 2004, John Shook – mô ̣t quản lý làm viê ̣c trong Tâ ̣p đoàn Toyato Nhâ ̣t Bản đã đưa ra định nghĩa “tinh go ̣n” là “ mô ̣t triế t lý sản xuấ t rút ngắ n thời gian từ khi nhâ ̣n các đơn hàng của khách hàng đế n khi giao hàng bằ ng cách cách giảm chi phi.
Cutler la ̣i hoàn thiê ̣n tiế p khái niê ̣m này. Theo ông, quản trị sản xuất tinh gọn là một quá trình nhằm cải thiện sản xuất và các hoạt động dịch vụ , giảm thiểu các lãng phí , nâng cao chấ t lươ ̣ng và cắ t giảm chi phí. Các hoạt động không đem la ̣i giá tri theo ̣ quan điể m của khách hàng cầ n phải đươ ̣c loa ̣i bỏ. Đế n năm 2010, Carroll la ̣i đưa ra nhâ ̣n đinh ̣ “quản tri ̣ sản xuất tinh go ̣n là mô ̣t cách tiếp cận có hệ thống nhằm xác định và loại bỏ các hoạt động được coi là lãng phí, không đem la ̣i giá tri thông ̣ qua viê ̣c cải tiế n liên tu ̣c để đa ̣t tới sự hoàn hảo.
Có thấy thấy rõ khái niệm quản trị sản xuất tinh gọn đã được rất nhiều nhà nghiên cứu nghiên cứu và đưa ra, trong mỗi khái niê ̣m , quản trị sản xuất tinh gọn lại đươ ̣c nhìn nhâ ̣n ở mô ̣t khía ca ̣nh khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung có thể tập trung vào các đặc điểm chính của quản trị sản xuất tinh gọn chính là “ một hế thố ng các phương pháp được áp dụng trong sản xuấ t, hướng tới mục tiêu giảm thiểu lãng phí, 9 nâng cao năng suấ t, chấ t lượng và hiê ̣u xuấ t toàn bộ quá trình sản xuấ t”. Vâ ̣y mu ̣c đích của quản tri sa ̣ ̉ n xuấ t tinh go ̣n là gì ? Đầu tiên, có thể thấy rõ ràng rằng các doanh nghiệp sử dụng chiến lược này với mong muốn giảm thiểu chi phí tồn kho của các nguyên liệu thô đầu vào, bán thành phẩm và thành phẩm. Thêm vào đó, khi mua ít nguyên liệu thô, doanh nghiệp sẽ chi ít tiền hơn để thuê nhà kho, ít nhân công để quản lí.
Ngược lại những doanh nghiệp không sử dụng chiến lược sản xuất tinh gọn sẽ mua nguyên liệu dựa vào khả năng dự đoán nhu cầu của khách hàng, từ đó gây nên hao phí và tăng chi phí tồn kho. Tiế p theo, với viê ̣c áp du ̣ng quản tri sa ̣ ̉ n xuấ t tinh go ̣n sẽ giúp doanh nghiê ̣p tăng năng suấ t và tính linh hoạt. Thực vâ ̣y, khi thực hiê ̣n quản trị sản xuất tinh gọn, công nhân sẽ di chuyển từng chi tiết/ linh kiện ngay khi hoàn thành thay vì chờ chuyển từng lô. Dây chuyền di chuyển từng bộ phận (single piece flow) như vậy giúp gia tăng năng suất và tính linh hoạt trong quy trình sản xuất.
Ngoài ra còn giúp doanh nghiệp giảm thiểu thời gian sản xuất để nhanh chóng đáp ứng nhu cầu của khách hàng Mô ̣t trong những mu ̣c đích quan tro ̣ng nhấ t của quản tri sa ̣ ̉ n xuấ t tinh go ̣n chính là tìm cách loại bỏ hao phí dưới mọi hình thức, chẳng hạn như chuyển động thừa, hàng tồn kho và thời gian chờ. Dây chuyền sản xuất được xây dựng để giảm thiểu số lượng di chuyển thừa giữa các quá trình và dây chuyền di chuyển từng bộ phận giảm thời gian chờ đợi giữa các bước trong sản xuất. Phương pháp tinh gọn giúp loại bỏ các nút thắt gây lãng phí thời gian trong dây chuyền sản xuất Với những hao phí đươ ̣c loa ̣i bỏ trong sản xuấ t sẽ giúp doanh nghiê ̣p cải thiện chất lượng sản phẩm và giảm thiểu số lượng sản phẩm lỗi. Dây chuyền di chuyển từng bộ phận cho phép công nhân xác định những bộ phận/ linh kiện lỗi trước khi số lượng lớn sản phẩm được sản xuất.
Công nhân được trao quyền để ngừng sản xuất và khắc phục nếu họ phát hiện ra một lỗi chất lượng trong quá trình sản xuất. Phương pháp sản xuất tinh gọn đưa ra quy trình sản xuất theo mô hình work cell, có nghĩa là hoàn thành tất cả các hoạt động sản xuất một sản phẩm trong một khu vực. Mô hình này khuyến khích người lao động giám sát chất lượng của sản phẩm khi nó di chuyển trong dây chuyền 10 Cuố i cùng, theo Đại học Berkeley ở California cho biết, khi ứng dụng chiến lược quản trị sản xuất tinh gọn thành công, người lao động sẽ được trao quyền tham gia vào cải tiến chất lượng sản phẩm, điều đó thúc đẩy tinh thần cống hiến trong họ. Ngược lại công nhân làm việc thiếu tinh thần dẫn đến năng suất thấp, chi phí nhân công cao và gia tăng số ngày nghỉ.
Giảm năng suất và doanh thu có thể làm giảm lợi nhuận của một doanh nghiệp sản xuất.Các nội dung nền tảng của quản tri sa ̣ ̉ n xuấ t tinh go ̣n Các nội dung nền tảng của quản trị sản xuất tinh gọn xuất phát từ sự thấu hiểu khách hàng và thấu hiểu chính chính doanh nghiệp.Nhâṇ diê ̣n lãng phí và tạo ra giá trị từ quan điểm khách hàng Tư duy tinh gọn bắt đầu từ giá trị. Giá trị chỉ có ý nghĩa khi nó được thể hiện thông qua sản phẩ m cu ̣ thể nhằ m đáp ứng đúng, đủ nhu cầ u của người mua hàng với mô ̣t mức chi phí bỏ ra thić h hơ ̣p. Do vâ ̣y, các doanh nghiệp sản xuất luôn cầ n phải rõ ràng về những gì mình cần. Viê ̣c ta ̣o ra sản phẩ m nhưng với mức chi phí không phù hợp cũng được coi là một loại lãng phí .