Chương 1: Tổng quan nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận quản trị quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu Chương 3: Phân tích thực trạng quản trị quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu mặt hàng ống thép không gỉ sang thị trường Brazil của công ty cổ phần quốc tế Sơn Hà Chương 4:Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp với vấn đề quản trị quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu mặt hàng ống thép không gỉ sang thị trường Brazil của công ty cổ phần quốc tế Sơn Hà. 4 Luan van CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ QUY TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU MẶT HÀNG ỐNG THÉP KHÔNG GỈ SANG THỊ TRƯỜNG BRAZIL CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN QUỐC TẾ SƠN 2.1Một số khái niệm cơ bản 2.1 Khái niệm hợp đồng thương mại quốc tế 2.1 Khái niệm Có nhiều khái niệm khác nhau về hợp đồng xuất khẩu, xong tôi xin trích dẫn khái niệm về hợp đồng TMQT trong cuốn Quản trị tác nghiệp TMQT của PGS. Doãn Kế Bôn: “ Hợp đồng TMQT là sự thỏa thuận về thương mại giữa các đương sự có trụ sở kinh doanh ở các quốc gia khác nhau”. Theo đó một bên gọi là bên bán ( bên xuất khẩu) có nghĩa vụ chuyển quyền sở hữu cho một bên khác gọi là bên mua ( bên nhập khẩu) một tài sản nhất định gọi là hàng hóa.
Bên mua có nghĩa vụ nhận hàng và trả tiền hàng. Như vậy, chủ thể của hợp đồng là bên bán ( bên xuất khẩu) và bên mua ( bên nhập khẩu), các bên có trụ sở kinh doanh ở những quốc gia khác nhau. Đối tượng của hợp đồng xuất khẩu là hàng hóa và dịch vụ, bên bán phải trao hàng cho bên mua và bên mua phải trả tiền cho bên bán một đối giá cân xứng với giá trị hàng hóa đã được giao.2 Về bản chất Bản chất của hợp đồng xuất khẩu là sự thỏa thuận của các bên ký kết hợp đồng. Điều cơ bản là hợp đồng phải thể hiện ý chí thực sự thỏa thuận không được cưỡng bức, lừa dối lẫn nhau và có những nhầm lẫn không thể chấp nhận được.
Hợp đồng xuất khẩu giữ một vai trò quan trọng trong kinh doanh XNK, có xác nhận những nội dung giao dịch mà các bên đã thỏa thuận và cam kết thực hiện các nội dung đó, nó xác nhận quyền lợi và trách nhiệm của các bên trong quá trình giao dịch thương mại.3 Vai trò của hợp đồng xuất khẩu Hợp đồng xuất khẩu là cơ sở để các bên thực hiện các nghĩa vụ của mình, đồng thời là cơ sở để đánh giá mức độ thực hiện nghĩa vụ của các bên và là cơ sở pháp lý quan trọng để khiếu nại khi bên đối tác không thực hiện toàn bộ hay một phần nghĩa vụ của mình đã thỏa thuận trong hợp đồng. Hợp đồng càng quy định 5 Luan van chặt chẽ, chi tiết, rõ ràng, dễ hiểu càng dễ thực hiện và ít xảy ra tranh chấp. Việc ký kết hợp đồng cần xác định nội dung đầy đủ, chuẩn bị cẩn trọng và chu đáo 2.2 Khái niệm về quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu Quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu được diễn ra qua nhiều bước khác nhau tùy vào các điều khoản có trong hợp đồng, tùy vào từng hàng hóa xuất khẩu,… Nhưng thông thường quy trình thực hiện hợp đồng được thực hiện theo các bước sau: Chuẩn bị hàng hóa xuất khẩu, kiểm tra hàng hóa xuất khẩu, thuê phương tiện vận tải, mua bảo hiểm cho hàng hóa xuất khẩu, thực hiện thủ tục hải quan, giao hàng cho người vận tải, lập bộ chứng từ thanh toán, khiếu nại và giải quyết khiếu nại.3 Khái niệm về quản trị quy trình thực hiện hợp đồng Quản trị quy trình thực hiện hợp đồng làquá trình bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát, điều hành các hoạt động trong quá trình thực hiện hợp đồng TMQT giúp các công việc, các tác nghiệp được diễn ra theo đúng nội dung, thời gian và hiệu quả cao nhất.4 Mục đích và ý nghĩa của quản trị quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu Nhằm xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả các kế hoạch sản xuất kinh doanh, nâng cao hiệu quả của quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu của các công ty có hoạt động kinh doanh quốc tế. Nâng cao uy tín của doanh nghiệp Việt Nam trong TMQT, giúp giảm thiểu các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình thực hiện hợp đồng TMQT của doanh nghiệp, đặc biệt là đối với những đối tác lớn khó tính thì việc thực hiện chính xác các điều khoản có trong hợp đồng là rất quan trọng.
Tiết kiệm chi phí và thời gian cho doanh nghiệp nếu doanh nghiệp quản trị quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu được tốt. Rủi ro có thể xảy ra ít từ đó tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp cũng như các sản phẩm của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.2 Quản trị quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu Quản trị quy trình thực hiện hợp đồng thương mại quốc tế bao gồm: Lập kế hoạch, Tổ chức thực hiện, Giám sát và điều hành hợp đồng TMQT.1 Lập kế hoạch thực hiện hợp đồng xuất khẩu 2.1 Khái niệm Lập kế hoạch thực hiện hợp đồng là quá trình phức tạp, liên quan đến nhiều bộ phận và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp thông qua hợp đồng. Lập kế hoạch thực hiện là sự tính toán thiết lập các mục tiêu, xác định rõ nội dung công việc, thời điểm tiến hành, kết thúc, trình tự, cách thức tiến hành, phân bổ nguồn lực để thực hiện mục tiêu đó.2 Ý nghĩa của lập kế hoạch thực hiện hợp đồng Việc lập kế hoạch có một ý nghĩa quan trọng đối với quá trình thực hiện hợp đồng: Định hướng cho tất cả các hoạt động trong quá trình thực hiện hợp đồng của doanh nghiệp: vì vậy việc lập kế hoạch phải đầy đủ, khoa học, xác định mục tiêu rõ ràng, chính xác và hợp lý. Làm cho người thực hiện nắm vững được các công việc của mình, chủ động và có khả năng kiểm soát, điều khiển được quá trình thực hiện, tạo một môi trường ra quyết định an toàn hơn trong quá trình thực hiện.
Lập kế hoạch có tác dụng phối hợp các nguồn lực và các nỗ lực trong từng khâu của quá trình thực hiện hợp đồng, làm cho các bước thực hiện hợp đồng diễn ra theo một trình tự khoa học, được quản trị chặt chẽ và đạt hiệu quả cao. Giúp các nhà quản trị triển khai các tiêu chuẩn kiểm tra đánh giá quá trình thực hiện, chỉ ra những kết quả đã đạt được, những tồn tại và nguyên nhân, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cần thiết cho quá trình thực hiện các hợp đồng sau.3 Căn cứ để lập kế hoạch thực hiện hợp đồng xuất khẩu Khi lập kế hoạch thực hiện hợp đồng, ta thường dựa vào các căn cứ sau: Căn cứ vào hợp đồng XK đã ký kết: Người bán có thể phải thực hiện các công việc như chuẩn bị hàng, kiểm tra hàng, thuê phương tiện vận tải, mua bảo hiểm cho hàng hóa, làm thủ tục hải quan, giao hàng thanh toán… Căn cứ vào đó, nhà XK lập kế hoạch cụ thể để thực hiện có hiệu quả hợp đồng XK. Căn cứ vào điều kiện thực tế của doanh nghiệp: Căn cứ vào kế hoạch kinh doanh chung của doanh nghiệp, khả năng SXKD, nguồn lực tài chính, nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật và các nguồn lực khác của doanh nghiệp. 7 Luan van Căn cứ vào điều kiện môi trường chung và điều kiện thực tế của đối tác: Tình hình giá cả, hệ thống ngân hàng, vận tải, bảo hiểm, bưu chính viễn thông, điều kiện thực tế và khả năng thực hiện hợp đồng của đối tác.4 Trình tự lập kế hoạch Sau khi hợp đồng XK đã được ký kết, việc lập kế hoạch thực hiện theo trình tự sau: Chuẩn bị lập kế hoạch: Chuẩn bị các thông tin, dữ liệu liên quan đến thị trường, đối tác và chính doanh nghiệp.
Nghiên cứu và phân tích các nội dung của hợp đồng. Tiến hành lập kế hoạch: Tính toán thời điểm tiến hành, kết thúc, phân bổ các nguồn lực và xác định cách thức tiến hành các công việc đó. Trình duyệt kế hoạch: Kế hoạch sau khi lập phải được trình và bảo vệ trước ban lãnh đạo và các phòng ban của doanh nghiệp. Sau khi kế hoạch được góp ý, bổ sung, chỉnh sửa, được phê duyệt và chính thức đi vào giai đoạn thực hiện.5 Nội dung kế hoạch Nghiên cứu, phân tích các yếu tố của môi trường vĩ mô, điều kiện của doanh nghiệp, của đối tác và các nội dung điều khoản của hợp đồng.
Xác định các chỉ tiêu cần đạt được, các nội dung công việc, và lập kế hoạch cho từng nội dung công việc, tính toán thời điểm tiến hành, thời hạn kết thúc, phân bổ các nguồn lực và xác định cách thức tiến hành các công việc đó Nội dung của kế hoạch phải tương ứng với nội dung của từng hợp đồng cụ thể. Thông thường, kế hoạch thực hiện hợp đồng XK bao gồm: kế hoạch chuẩn bị hàng, kế hoạch kiểm tra hàng, thuê phương tiện vận tải, mua bảo hiểm, làm thủ tục hải quan, giao hàng và thanh toán.Trong mỗi kế hoạch tác nghiệp cần xác định các nội dung công việc, phương thức tiến hành, thời điểm tiến hành, kết thúc và các nguồn lực cần tập trung để thực hiện kế hoạch.2 Tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu 2.1 Khái niệm Tổ chức thực hiện hợp đồng là quá trình thực hiện các công việc cần thiết để xuất khẩu hàng hóa bao gồm các công việc được thực hiện theo quy trình sau: 8 Luan van Chuẩn bị hàng xuất khẩu Làm thủ tục hải quan Kiểm tra hàng xuất khẩu Giao hàng cho người vận tải Thuê phương tiện vận tải Làm thủ tục thanh toán Mua bảo hiểm cho hàng hóa Giải quyết khiếu nại Sơ đồ 2.1: Quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu (Nguồn: Giáo trình quản trị tác nghiệp thương mại quốc tế_ Trường ĐHTM) 2.2 Chuẩn bị hàng hóa xuất khẩu Thực hiện cam kết trong hợp đồng xuất khẩu, doanh nghiệp xuất khẩu phải tiến hành chuẩn bị hàng xuất khẩu căn cứ vào hợp đồng đã ký với nước ngoài. Công việc chuẩn bị hàng xuất khẩu bao gồm 3 khâu chủ yếu: Tập trung hàng xuất khẩu, đóng gói bao bì và kẻ ký mã hiệu hàng xuất khẩu. Tập trung hàng xuất khẩu Tập trung hàng thành lô hàng đủ về số lượng, phù hợp về chất lượng và đúng địa điểm, tối ưu hóa chi phí.