Luận văn thạc sĩ quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm rau an toàn khu vực thành phố hà nội trong cuộc cách mạng công nghiệp 4 0

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu chuỗi cung ứng sản phẩm rau an toàn khu vực thành phố hà nội trong cuộc cách mạng công nghiệp 4 0, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Lê Văn Quyết
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Trọng Hải
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quản trị chuỗi cung ứng rau an toàn tại Hà Nội trong kỷ nguyên 4.0
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM RAU AN TOÀN
• 1.1. Tổng quan về chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng
• 1.1.1. Tổng quan về chuỗi cung ứng
• 1.1.2. Quản trị chuỗi cung ứng
• 1.1.3. Vai trò của quản trị chuỗi cung ứng đối với sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.2. Quản trị chuỗi cung ứng trong cuộc cách mạng công nghiệp 4
• 1.2.1. Tổng quan về cuộc cách mạng công nghiệp 4
• 1.2.2. Tác động của cách mạng 4.0 đến quản trị chuỗi cung ứng
• 1.3. Tổng quan về chuỗi cung ứng
• 1.3.1. Khái niệm về sản phẩm rau an toàn
• 1.3.2. Giới thiệu về VietGAP cho rau an toàn
• 1.3.3. Chuỗi cung ứng sản phẩm rau an toàn điển hình
• 1.4. Kinh nghiệm quản trị chuỗi cung ứng của một số công ty trên thế giới
• 1.4.1. Kinh nghiệm quản trị chuỗi cung ứng của VinEco
• 1.4.2. Kinh nghiệm quản trị chuỗi cung ứng của Wal-Mart
• 1.4.3. Kinh nghiệm quản trị chuỗi cung ứng của DELL
• TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG RAU AN TOÀN KHU VỰC THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Tình trạng sản xuất, tiêu thụ sản phẩm rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội
• 2.1.1. Tình trạng sản xuất rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội
• 2.1.2. Tình trạng tiêu thụ sản phẩm rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội
• 2.1.3. Đánh giá chung về tình trạng sản xuất, tiêu thụ sản phẩm rau an toàn khu vực TP
• 2.2. Thực trạng công tác dự báo nhu cầu sản phẩm rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội
• 2.2.1. Công tác dự báo nhu cầu sản phẩm rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội
• 2.2.2. Quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội
• 2.2.3. Quản trị sản xuất và chế biến rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội
• 2.2.3.1. Các loại hình tham gia vào sản xuất, chế biến sản phẩm rau an toàn
• 2.2.3.2. Nguồn cung cấp giống, vật tư nông nghiệp
• 2.2.3.3. Kế hoạch sản xuất rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội
• 2.2.3.4. Hệ thống chỉ đạo sản xuất
• 2.2.3.5. Thực trạng áp dụng công nghệ trong công tác quản lý sản xuất
• 2.3. Quản trị phân phối rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội
• 2.3.1. Các thành phần tham gia vào phân phối rau an toàn
• 2.3.2. Thực trạng quản trị phân phối rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội
• 2.5. Đánh giá chung quản trị chuỗi cung ứng rau an toàn khu vực Hà Nội
• 2.5.2. Nhược điểm
• TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG RAU AN TOÀN KHU VỰC THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Xu hướng tương lai của quản trị chuỗi cung ứng
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện cấu trúc chuỗi cung ứng rau an toàn ở Hà Nội
• 3.2.1. Xây dựng nguồn cung ứng giống rau bền vững
• 3.2.2. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng sản xuất, chế biến và dự trữ
• 3.2.3. Giải pháp áp dụng công nghệ trong quản trị chuỗi cung ứng
• 3.2.3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dự báo nhu cầu rau an toàn
• 3.2.3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản trị sản xuất rau an toàn
• 3.2.3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản trị phân phối
• 3.2.4. Các giải pháp khác
• 3.2.4.1. Phát triển nguồn nhân lực quản trị chuỗi cung ứng
• 3.2.4.2. Đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền về rau an toàn
• TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị chuỗi cung ứng rau an toàn

Quản trị chuỗi cung ứng là một yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm, đặc biệt là trong lĩnh vực rau an toàn. Tại Hà Nội, việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại trong quản trị chuỗi cung ứng đã trở thành một yêu cầu cấp thiết. Công nghệ 4.0 đã mở ra nhiều cơ hội cho việc tối ưu hóa quy trình cung ứng, từ sản xuất đến phân phối. Các doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng này để nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Theo một nghiên cứu, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý chuỗi cung ứng có thể giúp giảm thiểu chi phí và thời gian, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc cung cấp rau an toàn cho người tiêu dùng.

1.1 Khái niệm và vai trò của chuỗi cung ứng

Chuỗi cung ứng là một hệ thống phức tạp bao gồm nhiều giai đoạn từ sản xuất đến tiêu thụ. Quản trị chuỗi cung ứng không chỉ đơn thuần là quản lý các hoạt động mà còn là việc xây dựng mối quan hệ bền vững giữa các bên liên quan. Trong lĩnh vực nông sản an toàn, việc quản lý hiệu quả chuỗi cung ứng giúp đảm bảo rằng sản phẩm đến tay người tiêu dùng một cách an toàn và chất lượng. Các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc áp dụng các tiêu chuẩn như VietGAP để nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Việc này không chỉ giúp tăng cường niềm tin của người tiêu dùng mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

II. Thực trạng quản trị chuỗi cung ứng rau an toàn tại Hà Nội

Tình hình sản xuất và tiêu thụ rau an toàn tại Hà Nội hiện nay đang có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong quản trị chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc dự báo nhu cầu và quy hoạch vùng sản xuất. Theo thống kê, tỷ lệ sản phẩm rau an toàn được tiêu thụ qua các kênh phân phối hiện đại còn thấp, điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của người tiêu dùng. Việc áp dụng công nghệ trong quản lý sản xuất và phân phối cũng chưa được triển khai đồng bộ. Các doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng để cải thiện tình hình này, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý chuỗi cung ứng. Một số doanh nghiệp đã bắt đầu áp dụng công nghệ thông tin để cải thiện quy trình dự báo và quản lý sản xuất, tuy nhiên, cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng để mở rộng quy mô áp dụng.

2.1 Tình trạng sản xuất và tiêu thụ rau an toàn

Sản xuất rau an toàn tại Hà Nội đang dần được cải thiện với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã. Tuy nhiên, việc tiêu thụ sản phẩm vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu kênh phân phối hiệu quả. Các sản phẩm rau an toàn thường không được quảng bá rộng rãi, dẫn đến việc người tiêu dùng chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của sản phẩm. Để khắc phục tình trạng này, các doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược marketing hiệu quả, đồng thời tăng cường hợp tác với các kênh phân phối hiện đại. Việc này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của người tiêu dùng mà còn tạo ra cơ hội tăng trưởng cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực quản trị chuỗi cung ứng.

III. Giải pháp hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng rau an toàn

Để hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm rau an toàn tại Hà Nội, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Đầu tiên, việc xây dựng nguồn cung ứng giống rau bền vững là rất quan trọng. Các doanh nghiệp cần hợp tác với các viện nghiên cứu và trường đại học để phát triển giống rau chất lượng cao. Thứ hai, cần hoàn thiện cơ sở hạ tầng sản xuất và chế biến, đảm bảo rằng các sản phẩm được chế biến và bảo quản đúng cách. Cuối cùng, việc áp dụng công nghệ 4.0 trong quản lý chuỗi cung ứng là điều không thể thiếu. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào hệ thống quản lý thông minh để theo dõi và tối ưu hóa quy trình sản xuất và phân phối. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn đảm bảo rằng sản phẩm đến tay người tiêu dùng một cách an toàn và chất lượng.

3.1 Ứng dụng công nghệ trong quản trị chuỗi cung ứng

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị chuỗi cung ứng là một xu hướng tất yếu trong kỷ nguyên 4.0. Các doanh nghiệp cần áp dụng các phần mềm quản lý để theo dõi quy trình sản xuất, từ khâu trồng trọt đến khâu phân phối. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong việc dự báo nhu cầu. Hơn nữa, việc sử dụng các công nghệ như IoT và Big Data có thể giúp doanh nghiệp phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định kịp thời. Các giải pháp này sẽ tạo ra một chuỗi cung ứng linh hoạt và hiệu quả hơn, đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của thị trường và người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, việc quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm rau an toàn tại Thành phố Hà Nội trở thành một vấn đề cấp thiết. Theo số liệu năm 2017, diện tích canh tác rau an toàn tại Hà Nội đạt khoảng X ha với năng suất và sản lượng tăng trưởng ổn định, phản ánh nhu cầu ngày càng cao của thị trường đối với sản phẩm rau sạch, an toàn. Tuy nhiên, chuỗi cung ứng rau an toàn hiện còn nhiều hạn chế như quy mô sản xuất manh mún, thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa các thành phần tham gia, và ứng dụng công nghệ thông tin chưa đồng bộ. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm rau an toàn tại Hà Nội trong giai đoạn 2017-2018, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào các doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân và các cơ quan quản lý trên địa bàn Hà Nội, với ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện chất lượng sản phẩm, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh cho ngành nông nghiệp đô thị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản trị chuỗi cung ứng hiện đại, trong đó nổi bật là mô hình chuỗi cung ứng tổng quát bao gồm ba hoạt động chính: cung cấp, sản xuất và phân phối. Lý thuyết về quản trị chuỗi cung ứng 4.0 được áp dụng để phân tích tác động của công nghệ số hóa, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) và tự động hóa đến hiệu quả chuỗi cung ứng. Các khái niệm chính bao gồm: chuỗi cung ứng (Supply Chain), quản trị chuỗi cung ứng (Supply Chain Management - SCM), VietGAP trong sản xuất rau an toàn, và các dòng chảy trong chuỗi cung ứng gồm dòng sản phẩm, dòng thông tin và dòng tiền. Ngoài ra, mô hình dự báo nhu cầu và lập kế hoạch tổng hợp cũng được sử dụng để đánh giá và tối ưu hóa hoạt động trong chuỗi.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu bao gồm số liệu thứ cấp từ các báo cáo ngành, văn bản pháp luật như Quyết định số 99/2008/QĐ-BNN về quản lý sản xuất rau an toàn, và số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát 75 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh rau an toàn tại Hà Nội. Phương pháp phân tích tổng hợp và logic được sử dụng để hệ thống hóa lý thuyết và đánh giá thực trạng. Phương pháp định lượng áp dụng các mô hình dự báo nhu cầu như bình quân di động, san bằng số mũ và dự báo theo mùa để phân tích xu hướng tiêu thụ. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2017-2018 với tầm nhìn đến năm 2025 nhằm đề xuất các giải pháp phù hợp với xu thế phát triển công nghiệp 4.0.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng sản xuất và tiêu thụ rau an toàn tại Hà Nội: Diện tích canh tác rau an toàn năm 2017 đạt khoảng X ha với năng suất trung bình Y tấn/ha, sản lượng đạt Z tấn. Tuy nhiên, sản xuất còn phân tán, quy mô nhỏ lẻ chiếm trên 70%, gây khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng và áp dụng công nghệ hiện đại.

2. Mức độ ứng dụng công nghệ trong quản trị chuỗi cung ứng: Chỉ khoảng 35% doanh nghiệp áp dụng công nghệ thông tin trong dự báo nhu cầu và quản lý sản xuất, trong khi đó các doanh nghiệp lớn như VinEco đã triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR code và phần mềm quản lý hiện đại.

3. Liên kết giữa các thành phần trong chuỗi cung ứng: Khoảng 60% doanh nghiệp và hợp tác xã chưa có sự phối hợp chặt chẽ với các đối tác khác trong chuỗi, dẫn đến tình trạng tồn kho cao và chi phí vận chuyển tăng lên 15-20% so với mức tối ưu.

4. Hiệu quả quản trị chuỗi cung ứng: So với các mô hình quốc tế như Wal-Mart và Dell, hiệu quả quản trị chuỗi cung ứng tại Hà Nội còn thấp, thể hiện qua tỷ lệ lỗi giao hàng và thời gian giao hàng trung bình cao hơn 25%, ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên là do thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ quản trị chuỗi cung ứng, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ và mức độ ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, việc áp dụng công nghệ số hóa và tự động hóa trong chuỗi cung ứng giúp giảm lỗi dự báo nhu cầu từ 30-50%, tăng tốc độ giao hàng và giảm chi phí tồn kho. Việc thiếu liên kết giữa các thành phần trong chuỗi tại Hà Nội làm giảm hiệu quả vận hành và tăng chi phí không cần thiết. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ ứng dụng công nghệ và hiệu quả quản trị giữa các doanh nghiệp trong nước và quốc tế, cũng như bảng thống kê năng suất và sản lượng rau an toàn theo từng năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị chuỗi cung ứng: Đẩy mạnh triển khai hệ thống quản lý dự báo nhu cầu, sản xuất và phân phối tự động hóa, sử dụng Big Data và IoT để nâng cao độ chính xác và hiệu quả. Mục tiêu giảm lỗi dự báo nhu cầu ít nhất 30% trong vòng 2 năm, do các doanh nghiệp và hợp tác xã thực hiện.

2. Xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ cho sản xuất và chế biến: Hoàn thiện các nhà sơ chế, kho lạnh và trung tâm phân phối hiện đại tại các vùng sản xuất trọng điểm, nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch và chi phí vận chuyển. Thời gian thực hiện trong 3 năm, do chính quyền địa phương phối hợp với doanh nghiệp.

3. Phát triển nguồn nhân lực quản trị chuỗi cung ứng: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản trị chuỗi cung ứng và công nghệ 4.0 cho cán bộ quản lý và nhân viên trong ngành nông nghiệp. Mục tiêu nâng cao kỹ năng cho ít nhất 500 người trong 2 năm, do các trường đại học và trung tâm đào tạo thực hiện.

4. Tăng cường liên kết và hợp tác giữa các thành phần trong chuỗi: Xây dựng các mô hình hợp tác xã, liên kết doanh nghiệp và nông dân theo chuỗi giá trị, áp dụng các hợp đồng quản lý rủi ro và chia sẻ thông tin minh bạch. Mục tiêu tăng tỷ lệ liên kết lên 80% trong 3 năm, do các tổ chức ngành và doanh nghiệp chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh rau an toàn: Giúp nhận diện điểm mạnh, điểm yếu trong quản trị chuỗi cung ứng, từ đó cải thiện hiệu quả sản xuất và phân phối.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về nông nghiệp và an toàn thực phẩm: Cung cấp cơ sở dữ liệu và giải pháp chính sách nhằm hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng rau an toàn bền vững.

3. Các hợp tác xã và tổ chức nông dân: Hướng dẫn xây dựng mô hình liên kết, áp dụng công nghệ và nâng cao năng lực quản trị trong chuỗi cung ứng.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, nông nghiệp: Là tài liệu tham khảo khoa học về quản trị chuỗi cung ứng trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản sạch.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm rau an toàn là gì?
   Quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm rau an toàn là việc lập kế hoạch, điều phối và kiểm soát các hoạt động từ cung cấp nguyên liệu, sản xuất đến phân phối sản phẩm rau đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, nhằm tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

2. Tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đến chuỗi cung ứng rau an toàn như thế nào?
   Cách mạng 4.0 thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, IoT, Big Data giúp nâng cao độ chính xác dự báo nhu cầu, tự động hóa sản xuất và phân phối, giảm chi phí và tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.

3. Các khó khăn chính trong quản trị chuỗi cung ứng rau an toàn tại Hà Nội là gì?
   Bao gồm quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết giữa các thành phần, ứng dụng công nghệ hạn chế, và nguồn nhân lực quản trị chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản trị chuỗi cung ứng rau an toàn?
   Cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở hạ tầng hiện đại, phát triển nguồn nhân lực chuyên môn và thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa các thành phần trong chuỗi.

5. Vai trò của VietGAP trong sản xuất rau an toàn là gì?
   VietGAP là quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt giúp đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển nông nghiệp bền vững, được áp dụng rộng rãi trong sản xuất rau an toàn.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm rau an toàn tại Hà Nội trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0.
• Phân tích chi tiết các thành phần tham gia, mức độ ứng dụng công nghệ và hiệu quả quản trị hiện tại.
• Đề xuất các giải pháp ứng dụng công nghệ, phát triển cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và tăng cường liên kết chuỗi.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn cao, hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.
• Khuyến nghị tiếp tục nghiên cứu sâu về quản trị quan hệ nhà cung cấp, logistics và xu hướng công nghệ mới trong chuỗi cung ứng rau an toàn.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2020-2025 nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững ngành rau an toàn tại Hà Nội. Các doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ quan quản lý được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để cải thiện quản trị chuỗi cung ứng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm rau an toàn Chương 2: Thực trạng quản trị chuỗi cung ứng rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội Chương 3: Giải pháp quản trị chuỗi cung ứng rau an toàn khu vực Thành phố Hà Nội Luan van 7 CHƢƠNG 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM RAU AN TOÀN 1.1 Tổng quan về chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng 1.1 Tổng quan về chuỗi cung ứng 1.1 Khái niệm chuỗi cung ứng Khái niệm chuỗi cung ứng xuất hiện vào cuối thập niên 80 và trở nên phổ biến vào những năm 90. Trước thời điểm đó, các doanh nghiệp đã sử dụng nhiều khái niệm thay thế như “hậu cần” và “quản trị hoạt động”. Dưới đây là một vài khái niệm của chuỗi cung ứng. “Chuỗi cung ứng là mạng lưới các tổ chức có liên quan, thông qua các liên kết ngược và xuôi, trong các quy trình và hoạt động khác nhau tạo ra giá trị dưới dạng sản phẩm và dịch vụ trong tay người tiêu dùng cuối cùng”.

“Chuỗi cung ứng là một hệ thống các tổ chức, con người, hoạt động, thông tin và tài nguyên liên quan đến việc lập kế hoạch, di chuyển hoặc lưu trữ sản phẩm, dịch vụ từ nhà cung cấp đến khách hàng”. Myerson, Supply Chain and Logistics Management Made Easy, 2015, trang 23). “Chuỗi cung ứng là một mạng lưới các tổ chức và quy trình trong đó một số doanh nghiệp khác nhau như nhà cung cấp, nhà sản xuất, nhà phân phối, nhà bán lẻ hợp tác, phối hợp dọc theo chuỗi giá trị để mua nguyên liệu thô, chuyển đổi các nguyên liệu thô thành các sản phẩm cuối cùng và cung cấp cho khách hàng”. Sơ đồ 1-1: Chuỗi cung ứng tổng quát Dựa theo các khái niệm trên, một chuỗi cung ứng bao gồm các liên kết giữa các nhân tố, trong đó có 3 hoạt động cơ bản nhất, gồm: Luan van 8 - Hoạt động cung cấp: Tập trung vào quá trình cung cấp nguyên vật liệu đầu vào như thế nào? Thu mua từ đâu và khi nào nguyên vật liệu được cung cấp đầy đủ nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình sản xuất.

- Hoạt động sản xuất: là quá trình biến đổi nguyên vật liệu đầu vào thành sản phẩm cuối cùng. - Hoạt động phân phối: là quá trình đảm bảo các sản phẩm sẽ được phân phối đến khách hàng cuối cùng thông qua mạng lưới phân phối, kho bãi, bán lẻ một cách kịp thời và hiệu quả.2 Cấu trúc chuỗi cung ứng Ở hình thức đơn giản nhất, một chuỗi cung ứng bao gồm một công ty, nhà cung cấp và các khách hàng của công ty đó. Đây là một nhóm các bộ phận cơ bản của một chuỗi cung ứng đơn giản. Chuỗi cung ứng mở rộng chứa ba nhóm thành viên, gồm: Đầu tiên là nhà cung cấp của đơn vị cung cấp, hay là nhà cung cấp cuối cùng của chuỗi cung ứng mở rộng.

Tiếp theo là khách hàng của khách hàng, hay là khách hàng cuối cùng trong giai đoạn cuối của chuỗi cung ứng mở rộng. Cuối cùng là một danh sách gồm toàn bộ các công ty cung cấp dịch vụ giao nhận, tài chính, marketing và công nghệ thông tin cho những công ty khác trong chuỗi. Bất kỳ chuỗi cung ứng nào ở trên cũng đòi hỏi phải có sự kết hợp giữa các doanh nghiệp thực hiện nhiều chức năng khác nhau trong bất kỳ chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp này chính là nhà sản xuất, nhà phân phối hay người bán sỉ, bán lẻ hàng hóa và các công ty hoặc cá nhân đóng vai trò là khách hàng, những người tiêu dùng thực sự.

Hỗ trợ cho các doanh nghiệp này là những nhà cung cấp các dịch vụ thiết yếu. Luan van 9 Sơ đồ 1-2: Các cấu trúc của chuỗi cung ứng (Nguồn: Dmitry Ivanov, Alexander Tsipoulanidis, Jorn Schonberger, Global Supply Chain and Operations Management) 1.3 Phân loại chuỗi cung ứng Có rất nhiều tiêu chí để phân loại chuỗi cung ứng khác nhau. Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu luận văn đề cập một số tiêu chí phân loại như sau: - Phân loại theo đặc tính của sản phẩm Theo tiêu chí này có thể phân loại chuỗi cung ứng thành 2 loại  Chuỗi cung ứng có sản phẩm mang tính cải tiến (Innovative Supply Chain): Các sản phẩm thay đổi liên tục trên thị trường, đặc điểm của loại chuỗi này là thông tin được chia sẻ tốt, thời gian đáp ứng rất nhanh, tốc độ qua chuỗi lớn và vòng đời sản phẩm ngắn.  Chuỗi có sản phẩm mang tính chắc năng (Functional Supply Chain): Đặc tính sản phẩm ít thay đổi, nhu cầu thị trường ít biến động.

Để tăng hiệu suất hoạt Luan van 10 động của chuỗi nên tìm cách giảm chi phí sản xuất, vận chuyển và giao dịch. Quản lý chuỗi chú trọng đến giảm tồn kho và tăng sự chia sẻ thông tin giữa các thành viên lẫn nhau. - Phân loại dựa vào cách thức đưa sản phẩm ra thị trường Theo tiêu chí này có thể phân loại chuỗi cung ứng thành 2 loại  Chuỗi đẩy (Push Supply Chain): Sản phẩm được sản xuất và lưu kho, sản xuất song song với việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Các nhà sản xuất cố gắng đẩy sản phẩm ra khỏi kho của mình đến lớp tiếp theo trong kênh phân phối.

Đến lượt các lớp này tiếp tục đẩy sản phẩm lên phía trước gần khách hàng hơn. Quyền lực nằm trong tay nhà cung cấp, họ có nhiều vị thế trong đàm phán về giá cả, khách hàng không có nhiều cơ hội lựa chọn.  Chuỗi kéo (Pull Supply Chain): Sản phẩm xuất phát từ nhu cầu của khách hàng trên thị trường, họ tìm kiếm các nhà cung cấp có thể đáp ứng nhu cầu của họ. Các nhà sản xuất lại tìm các nhà thầu phụ, các nhà cung cấp khác có thể giúp họ hoàn thành hợp đồng.

Quá trình này cứ thể lặp lại và chuỗi cung ứng được hình thành. Khách hàng có cơ hội lựa chọn những nhà cung cấp có khả năng mang lại giá trị sản phẩm tốt nhất so với nhu cầu của họ.4 Các dòng chảy trong chuỗi cung ứng Trong chuỗi cung ứng có 3 dòng chảy cơ bản xuyên suốt chiều dài của chuỗi là dòng sản phẩm/dịch vụ, dòng thông tin và dòng tiền. Luan van 11 Sơ đồ 1-3: Các dòng chảy trong chuỗi cung ứng (Nguồn: Dmitry Ivanov, Alexander Tsipoulanidis, Jorn Schonberger, Global Supply Chain and Operations Management) - Dòng sản phẩm/dịch vụ Là dòng chảy không thể thiếu được trong chuỗi, xuất phát từ các nhà cung cấp đầu tiên đến người tiêu dùng. Các nhà quản lý tập trung vào kiểm soát dòng nguyên liệu bằng cách sử dụng dòng thông tin sao cho dòng tiền đổ vào chuỗi là lớn nhất.

Dòng nguyên liệu đi từ nhà cung cấp đầu tiên được xử lý qua các trung gian, được chuyển đến doanh nghiệp trung tâm để sản xuất ra thành phẩm và chuyển đến tay khách hàng thông qua các kênh phân phối. Dòng nguyên vật liệu chảy trong chuỗi bị ảnh hưởng rất lớn bởi cấu trúc vật lý của các thành viên trong chuỗi (máy móc, thiết bị,…). - Dòng thông tin trong chuỗi Có tính 2 chiều gồm dòng đặt hàng từ phía khách hàng về phía trước chuỗi, mang những thông tin thị trường, đặc điểm sản phẩm, nhu cầu của khách hàng, và những ý kiến phản hồi của khách hàng sau khi sử dụng sản phẩm/dịch vụ; dòng phản hồi từ phía các nhà cung cấp: được nhận và xử lý thông qua bộ phận thu mua. Các thông tin phản hồi này phản ảnh tình hình hoạt động của thị trường nguyên liệu, được xử lý rất kỹ trước khi chuyển tới khách hàng.

Luan van 12 Mức độ chia sẻ thông tin phụ thuộc đối tác được chọn lựa để chia sẻ, dạng thông tin và chất lượng của thông tin. Có nhiều dạng thông tin trong chuỗi cung ứng: dạng thông tin chiến lược, chiến thuật, vận hành. Giá trị của thông tin là kịp thời và chính xác, phụ thuộc vào lợi ích mà các doanh nghiệp có thể nhận được từ thông tin đó, giá trị không còn nếu cơ hội đã trôi qua. Việc xử lý chậm hoặc trì hoãn chuyển giao thông tin theo dòng ngược càng làm ảnh hưởng trầm trọng đến tốc độ đáp ứng của dòng sản phẩm dịch vụ theo chiều xuôi tới khách hàng, do vậy ảnh hưởng đến cả dòng tiền phía sau.

Trong chuỗi cung ứng, dòng thông tin là dòng đi trước về mặt thời gian, xuyên suốt mọi quá trình, ngay sau khi cả dòng sản phẩm và dòng tiền đã thực hiện hoàn tất - Dòng tiền Dòng tiền được đưa vào chuỗi bởi duy nhất người tiêu dùng khi họ đã nhận được sản phẩm/dịch vụ hoặc đầy đủ các chứng từ hoá đơn hợp lệ. Có thể thấy chính lợi nhuận đã liên kết các doanh nghiệp trong chuỗi lại với nhau. Chuỗi cung ứng tạo nên chuỗi giá trị trong đó các thành viên có cơ hội chia sẻ dòng tiền ở mức độ khác nhau tuỳ vào vai trò và vị thế của mỗi doanh nghiệp. Thực chất các dòng trên đây là các hoạt động kinh doanh cơ bản, được thực hiện liên tục giữa các thành viên để hỗ trợ cho việc giao dịch mua bán trong chuỗi cung ứng, hay tạo ra sự kết nối vận hành thông suốt trong hoạt động kinh doanh toàn chuỗi.

Vì vậy, một chuỗi cung ứng chỉ đạt được những lợi thế khi thực hiện tốt các hoạt động kinh doanh của mình hay vận hành thông suốt các dòng chảy hàng hóa, thông tin, dòng tiền. Điều này chỉ đạt được khi có sự phối hợp tốt nhất giữa các thành viên trong chuỗi cung ứng. Do đó, phải đảm bảo các dòng vận động trên được lưu thông nhanh chóng, hiệu quả và phối hợp chặt chẽ.2 Quản trị chuỗi cung ứng 1.1 Khái niệm quản trị chuỗi cung ứng Dựa trên khái niệm về chuỗi cung ứng, ta có thể định nghĩa về quản trị chuỗi cung ứng là những thao tác nhằm tác động đến hoạt động của chuỗi cung ứng để Luan van 13 đạt được kết quả mong muốn. Dưới đây là một số khái niệm về quản trị chuỗi cung ứng.

“Quản trị chuỗi cung ứng bao gồm việc lập kế hoạch, quản trị tất cả các hoạt động liên quan đến tìm nguồn cung ứng, mua sắm, sản xuất và quản lý hậu cần. Nó cũng bao gồm các thành phần quan trọng của sự phối hợp và hợp tác với các đối tác như là nhà cung cấp, trung gian, nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba và khách hàng”. Myerson, Supply Chain and Logistics Management Made Easy, 2015, trang 24). “Quản lý Chuỗi cung ứng (SCM) là sự phối hợp giữa các bộ phận và liên doanh nghiệp.