Quản Trị Chi Phí Hoạt Động Kinh Doanh Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu hub quản trị chi phí hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Lê Thị Lan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quỳnh Hoa
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Quản Trị Chi Phí Hoạt Động Kinh Doanh Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản Trị Chi Phí Hoạt Động Kinh Doanh Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam

Quản trị chi phí hoạt động kinh doanh là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam (Vietinbank), việc quản lý chi phí không chỉ giúp tối ưu hóa lợi nhuận mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh của quản trị chi phí tại Vietinbank trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2014.

1.1. Khái niệm và Ý nghĩa của Quản Trị Chi Phí

Quản trị chi phí là quá trình xác định, lập kế hoạch và kiểm soát các khoản chi phí trong hoạt động kinh doanh. Điều này giúp ngân hàng tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả tài chính.

1.2. Các Loại Chi Phí Hoạt Động Kinh Doanh Tại Ngân Hàng

Chi phí hoạt động kinh doanh tại ngân hàng bao gồm chi phí lãi, chi phí dịch vụ, chi phí nhân viên và các khoản chi phí khác. Việc phân loại rõ ràng giúp ngân hàng dễ dàng quản lý và kiểm soát.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Quản Trị Chi Phí Hoạt Động Kinh Doanh

Mặc dù Vietinbank đã đạt được nhiều thành tựu trong quản trị chi phí, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như nợ xấu, chi phí không kiểm soát và thiếu hụt thông tin chính xác đang ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

2.1. Những Thách Thức Chính Trong Quản Trị Chi Phí

Các thách thức bao gồm việc xác định chính xác các khoản chi phí cần quản lý và lập kế hoạch chi phí hiệu quả. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải có hệ thống thông tin và quy trình rõ ràng.

2.2. Tác Động Của Nợ Xấu Đến Quản Trị Chi Phí

Nợ xấu gia tăng không chỉ làm giảm lợi nhuận mà còn tạo áp lực lên chi phí hoạt động. Ngân hàng cần có các biện pháp hiệu quả để kiểm soát và giảm thiểu nợ xấu.

III. Phương Pháp Quản Trị Chi Phí Hiệu Quả Tại Vietinbank

Để nâng cao hiệu quả quản trị chi phí, Vietinbank đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp ngân hàng kiểm soát chi phí mà còn tối ưu hóa quy trình làm việc.

3.1. Lập Kế Hoạch Chi Phí Chi Tiết

Việc lập kế hoạch chi phí chi tiết giúp ngân hàng dự đoán và kiểm soát các khoản chi phí trong tương lai, từ đó đưa ra các quyết định tài chính hợp lý.

3.2. Tổ Chức Thực Hiện Chi Phí Hiệu Quả

Tổ chức thực hiện chi phí hiệu quả bao gồm việc phân bổ nguồn lực hợp lý và giám sát chặt chẽ các khoản chi phí để đảm bảo không vượt quá ngân sách đã đề ra.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Vietinbank

Nghiên cứu thực tiễn tại Vietinbank cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp quản trị chi phí đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngân hàng đã cải thiện được hiệu quả hoạt động và giảm thiểu chi phí không cần thiết.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Quản Trị Chi Phí

Kết quả cho thấy ngân hàng đã giảm được chi phí hoạt động và tăng cường lợi nhuận. Điều này chứng tỏ rằng quản trị chi phí là yếu tố then chốt trong hoạt động kinh doanh.

4.2. Các Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc cải tiến quy trình quản lý chi phí và nâng cao năng lực nhân sự là rất cần thiết để duy trì hiệu quả trong dài hạn.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Quản Trị Chi Phí Tại Vietinbank

Quản trị chi phí hoạt động kinh doanh tại Vietinbank đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, ngân hàng cần tiếp tục cải thiện và đổi mới để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Ngân hàng cần xây dựng các chiến lược dài hạn để quản lý chi phí hiệu quả hơn, đồng thời áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi phí.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Ngân Hàng

Cần có các chính sách khuyến khích nhân viên tham gia vào quá trình quản lý chi phí, từ đó tạo ra một môi trường làm việc tích cực và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế thế giới phục hồi chậm và nhiều biến động khó lường, ngành ngân hàng Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức như nợ xấu tăng cao và lợi nhuận giảm sút. Từ năm 2012 đến 2014, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam (Vietinbank) đã ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 7.300 tỷ đồng, giữ vị trí dẫn đầu trong hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam. Công tác quản trị chi phí hoạt động kinh doanh đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của Vietinbank. Luận văn tập trung nghiên cứu quản trị chi phí hoạt động kinh doanh tại Vietinbank trong giai đoạn này nhằm phân tích thực trạng, chỉ ra những hạn chế và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản trị chi phí, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị chi phí hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thương mại, phân tích thực trạng công tác quản trị chi phí tại Vietinbank, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện công tác này. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong giai đoạn 2012-2014 tại Vietinbank, dựa trên dữ liệu báo cáo tài chính và các văn bản chính sách liên quan. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc nâng cao hiệu quả quản trị chi phí, từ đó góp phần cải thiện lợi nhuận và sức cạnh tranh của ngân hàng trong bối cảnh thị trường ngày càng khốc liệt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng các lý thuyết quản trị chi phí hoạt động kinh doanh, tập trung vào các khái niệm và phân loại chi phí theo chức năng quản trị, thẩm quyền ra quyết định, mối quan hệ với mức độ hoạt động và ảnh hưởng đến lựa chọn phương án. Các loại chi phí chính tại ngân hàng thương mại gồm chi phí lãi và các khoản tương tự lãi, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, chi phí hoạt động dịch vụ, chi phí lương nhân viên và chi phí kinh doanh ngoại hối.

Ngoài ra, luận văn áp dụng các mô hình quản trị chi phí hiện đại như quản trị chi phí theo chất lượng, chi phí mục tiêu và quản trị chi phí theo hoạt động (ABC). Các lý thuyết này giúp phân tích sâu sắc công tác quản trị chi phí tại Vietinbank, từ việc xác định các khoản chi phí cần quản trị, lập kế hoạch chi phí, tổ chức thực hiện đến kiểm tra, giám sát chi phí.

Các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản trị chi phí được sử dụng gồm tỷ suất chi phí/lợi nhuận, tỷ lệ chi phí/thu nhập (CIR) và tỷ lệ thu nhập lãi cận biên (NIM), giúp đánh giá mức độ tiết kiệm chi phí và hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh và tổng hợp dữ liệu từ báo cáo tài chính hợp nhất của Vietinbank giai đoạn 2012-2014, cùng các văn bản, chính sách quản lý chi phí của ngân hàng. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các khoản chi phí hoạt động kinh doanh được ghi nhận trong báo cáo tài chính của Vietinbank trong giai đoạn này.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu toàn bộ (census) nhằm đảm bảo tính đầy đủ và chính xác của dữ liệu. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và đánh giá các chỉ tiêu tài chính liên quan đến chi phí và lợi nhuận.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2012 đến năm 2014, tập trung phân tích thực trạng công tác quản trị chi phí, đánh giá các mặt đạt được và tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện phù hợp với định hướng phát triển của Vietinbank đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu chi phí hoạt động kinh doanh tại Vietinbank: Chi phí lãi và các khoản tương tự lãi chiếm tỷ trọng lớn nhất với 57,78%, tiếp theo là chi phí hoạt động chiếm 24,16%, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng chiếm 9,6%, và chi phí hoạt động dịch vụ chiếm khoảng 2,3%. Điều này phản ánh sự tập trung quản trị chi phí vào các khoản chi phí có ảnh hưởng lớn nhất đến lợi nhuận ngân hàng.

2. Thực trạng lập kế hoạch chi phí: Vietinbank chưa xây dựng định mức kế hoạch chi phí lãi và các khoản tương tự lãi một cách cụ thể mà chủ yếu dựa vào dự báo biến động lãi suất và kế hoạch huy động vốn. Kế hoạch chi phí hoạt động dịch vụ và chi phí hoạt động được xây dựng dựa trên số liệu thực hiện năm trước và định hướng phát triển, tuy nhiên chưa có định mức chi tiết cho từng khoản mục.

3. Tổ chức thực hiện và kiểm soát chi phí: Vietinbank đã thiết lập bộ máy quản trị chi phí với phân cấp thẩm quyền phê duyệt chi phí rõ ràng từ Hội đồng quản trị đến các đơn vị trực thuộc. Hệ thống văn bản, quy chế quản lý chi phí được xây dựng chặt chẽ, tuy nhiên công tác kiểm tra, giám sát chi phí chưa được thực hiện thường xuyên và hiệu quả còn hạn chế.

4. Hiệu quả quản trị chi phí: Tỷ lệ chi phí/thu nhập (CIR) và tỷ suất chi phí/lợi nhuận cho thấy công tác quản trị chi phí tại Vietinbank đã góp phần tiết giảm chi phí, tuy nhiên vẫn còn tồn tại các khoản chi phí chưa được dự toán đầy đủ và hệ thống đánh giá hiệu quả sử dụng chi phí chưa chính xác, kịp thời.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trong quản trị chi phí tại Vietinbank bao gồm việc chưa thiết lập bộ phận dự báo thị trường và hoạch định chi phí riêng biệt, hệ thống văn bản quy định chưa được đánh giá tính thực tiễn và thống nhất trước khi ban hành, cùng với năng lực quản trị chi phí của một số cán bộ còn hạn chế. So với các nghiên cứu trong ngành ngân hàng, kết quả này tương đồng với thực trạng chung về quản trị chi phí tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu.

Việc chưa áp dụng phương pháp quản trị chi phí riêng biệt cho từng loại chi phí hoạt động kinh doanh làm giảm hiệu quả kiểm soát và tiết kiệm chi phí. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu chi phí và bảng so sánh kế hoạch - thực hiện chi phí các năm để minh họa rõ hơn mức độ chênh lệch và xu hướng biến động chi phí.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là cơ sở để Vietinbank và các ngân hàng thương mại khác nhận diện các điểm yếu trong quản trị chi phí, từ đó có các biện pháp cải tiến phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh và sức cạnh tranh trên thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thiết lập bộ phận dự báo thị trường và lập kế hoạch chi phí: Thành lập bộ phận chuyên trách dự báo biến động thị trường tài chính và lãi suất, phối hợp chặt chẽ với các phòng ban để xây dựng kế hoạch chi phí chi tiết, chính xác. Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo Vietinbank.

2. Hoàn thiện hệ thống văn bản, chính sách quản lý chi phí: Rà soát, đánh giá và cập nhật các quy định, quy trình quản lý chi phí để đảm bảo tính thực tiễn, thống nhất và khả thi trong áp dụng. Thời gian thực hiện: 6-9 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng pháp chế và quản lý rủi ro.

3. Xây dựng định mức thực hiện chi phí đầy đủ: Thiết lập các định mức chi phí cụ thể cho từng loại chi phí hoạt động kinh doanh, làm cơ sở cho việc lập kế hoạch và kiểm soát chi phí hiệu quả. Thời gian thực hiện: 9-12 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng kế toán quản trị và tài chính.

4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quản trị chi phí: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản trị chi phí, kỹ năng phân tích tài chính cho cán bộ quản lý và nhân viên liên quan. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm. Chủ thể thực hiện: Ban nhân sự phối hợp với các đơn vị đào tạo.

5. Hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát chi phí: Xây dựng hệ thống báo cáo quản trị chi phí định kỳ, tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên và đột xuất nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm, lãng phí. Thời gian thực hiện: 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban kiểm soát nội bộ và phòng tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo các ngân hàng thương mại: Giúp hiểu rõ về tầm quan trọng và phương pháp quản trị chi phí hoạt động kinh doanh, từ đó xây dựng chiến lược quản lý chi phí hiệu quả, nâng cao lợi nhuận và sức cạnh tranh.

2. Phòng kế toán quản trị và tài chính ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để cải tiến công tác lập kế hoạch, kiểm soát và báo cáo chi phí, nâng cao chất lượng thông tin phục vụ quản trị.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về quản trị chi phí trong lĩnh vực ngân hàng, giúp mở rộng kiến thức và nghiên cứu chuyên sâu hơn về chủ đề này.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tín dụng: Hỗ trợ đánh giá thực trạng quản trị chi phí tại các ngân hàng thương mại, từ đó xây dựng chính sách, quy định phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản trị chi phí hoạt động kinh doanh là gì?
   Quản trị chi phí hoạt động kinh doanh là quá trình xác định, lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm soát các khoản chi phí phát sinh trong hoạt động kinh doanh nhằm đảm bảo chi phí hợp lý và đạt được mục tiêu lợi nhuận. Ví dụ, Vietinbank quản lý chi phí lãi suất để tối ưu hóa lợi nhuận.

2. Tại sao quản trị chi phí lại quan trọng đối với ngân hàng thương mại?
   Quản trị chi phí giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí, tăng lợi nhuận, nâng cao sức cạnh tranh và cung cấp thông tin chính xác cho các quyết định quản trị. Ví dụ, việc kiểm soát chi phí lãi suất giúp Vietinbank duy trì lợi nhuận ổn định trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt.

3. Các loại chi phí chính trong ngân hàng thương mại gồm những gì?
   Bao gồm chi phí lãi và các khoản tương tự lãi, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, chi phí hoạt động dịch vụ, chi phí lương nhân viên và chi phí kinh doanh ngoại hối. Chi phí lãi chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 57,78% tại Vietinbank.

4. Phương pháp quản trị chi phí nào được áp dụng phổ biến tại ngân hàng?
   Các phương pháp phổ biến gồm quản trị chi phí theo chất lượng, chi phí mục tiêu và quản trị chi phí theo hoạt động (ABC). Vietinbank đang hướng tới áp dụng các phương pháp này để nâng cao hiệu quả quản trị chi phí.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác quản trị chi phí tại ngân hàng?
   Cần thiết lập bộ phận dự báo thị trường, hoàn thiện hệ thống văn bản quản lý, xây dựng định mức chi phí, nâng cao năng lực nhân sự và tăng cường kiểm tra, giám sát chi phí. Ví dụ, Vietinbank đề xuất thành lập bộ phận dự báo thị trường trong vòng 12 tháng để cải thiện công tác lập kế hoạch chi phí.

Kết luận

• Quản trị chi phí hoạt động kinh doanh là yếu tố then chốt góp phần nâng cao hiệu quả và lợi nhuận của ngân hàng thương mại, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
• Vietinbank đã đạt được nhiều thành tựu trong quản trị chi phí giai đoạn 2012-2014, tuy nhiên vẫn còn tồn tại các hạn chế như chưa xây dựng đầy đủ dự toán chi phí và hệ thống kiểm soát chi phí chưa hiệu quả.
• Luận văn đã phân tích chi tiết cơ cấu chi phí, thực trạng lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm soát chi phí tại Vietinbank, làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp hoàn thiện.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào việc thiết lập bộ phận dự báo thị trường, hoàn thiện hệ thống văn bản, xây dựng định mức chi phí, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường kiểm tra, giám sát chi phí.
• Tiếp theo, Vietinbank cần triển khai các giải pháp này trong vòng 1-2 năm tới để nâng cao hiệu quả quản trị chi phí, từ đó củng cố vị thế và sức cạnh tranh trên thị trường ngân hàng Việt Nam.

Các nhà quản lý và chuyên gia tài chính ngân hàng nên áp dụng các kiến thức và giải pháp từ nghiên cứu này để cải thiện công tác quản trị chi phí, góp phần phát triển bền vững ngành ngân hàng trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản trị chi phí hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thƣơng mại. Đây là cơ sở lý luận cho toàn bộ nội dung của đề tài nghiên cứu và những vấn đề đƣợc đặt ra trong chƣơng 1 bao gồm: tổng quan về các nội dung chi phí hoạt động kinh doanh và quản trị chi phí hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thƣơng mại, sự cần thiết của quản trị chi phí hoạt động kinh doanh đối với các ngân hàng thƣơng mại, các phƣơng pháp và nhân tố ảnh hƣởng đến công tác quản trị chi phí hoạt động kinh doanh. Chương 2: Thực trạng công tác quản trị chi phí hoạt động kinh doanh tại Vietinbank. Dựa trên những số liệu, thông tin thu thập đƣợc từ các nguồn dữ liệu tin cậy, đề tài tập trung nghiên cứu và phân tích về thực trạng của quản trị chi phí hoạt động kinh doanh tại Vietinbank trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2014.

Qua đó, tác giả đƣa ra các đánh giá và nhận định về thành tựu đạt đƣợc, những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của các hạn chế này trong việc thiết lập, thực hiện và giám sát công tác quản trị chi phí hoạt động làm nền tảng cho việc đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này tại Vietinbank. Chương 3: Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị chi phí hoạt động kinh doanh tại Vietinbank. Thực tiễn cho thấy vai trò của quản trị chi phí hoạt động kinh doanh trong ngành ngân hàng ngày càng mang tính cấp thiết. Vì vậy, chƣơng 3 của luận văn tập trung vào việc đề ra các kiến nghị nhằm khắc phục LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xvii những hạn chế còn tồn tại và phát huy hơn nữa hiệu quả của công tác quản trị chi phí hoạt động kinh doanh tại Vietinbank và ngành ngân hàng trong tƣơng lai.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] I CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ CHI PHÍ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 TỔNG QUAN VỀ CHI PHÍ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Khái niệm chi phí hoạt động kinh doanh Các khái niệm và quan điểm về chi phí hoạt động kinh doanh đƣợc hiểu theo nhiều khía cạnh khác nhau, chẳng hạn nhƣ: Dƣới góc độ doanh nghiệp nói chung, Vũ Quang Kết (2007, trang 125) định nghĩa “Chi phí hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là các khoản chi phí phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong năm tài chính, bao gồm chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh và chi phí khác”.[20] Dƣới góc độ kế toán ngân hàng, Nguyễn Thị Loan (2009, trang 318) cho rằng “Chi phí hoạt động kinh doanh: bao gồm chi trả lãi tiền gửi, tiền vay, chi về kinh doanh ngoại tệ, vàng, chi cho hoạt động kinh doanh dịch vụ ngân hàng, chi cho việc mua bán cổ phiếu, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác, chi cho hoạt động mua bán nợ, chi cho hoạt động góp vốn, mua cổ phần, chi về chênh lệch tỷ giá, chi cho thuê tài sản, chi khấu hao tài sản cố định, chi phí tiền lương, chi dịch vụ thuê ngoài, chi phí nộp thuế, phí, chi các khoản đã hạch toán doanh thu nhưng thực tế không thu được, chi phí khác”.[11] Dƣới góc độ quản trị, chi phí hoạt động kinh doanh là đối tƣợng mà các nhà quản trị hƣớng đến để phân tích, kiểm soát và đƣa ra các quyết định nhằm điều hành hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.2 Phân loại chi phí hoạt động kinh doanh [11] Trên quan điểm của nhà quản trị, chi phí hoạt động kinh doanh tại NHTM đƣợc phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau tùy theo từng mục đích sử dụng, đáp ứng yêu cầu cung cấp thông tin để nhà quản trị ra quyết định. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Phân loại theo chức năng quản trị - Chi phí lãi: là những chi phí liên quan đến lãi suất; là khoản chi phí phụ thuộc vào ý chí chủ quan của nhà quản trị ngân hàng khi quyết định mức lãi suất huy động vốn. Ví dụ: chi phí trả lãi tiền gửi,chi phí trả lãi tiền vay,… - Chi phí phi lãi: là những khoản chi phí không liên quan đến lãi suất. Ví dụ: chi phí tiền lƣơng, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí vật liệu giấy tờ in,… Dƣới góc độ quản trị, nhà quản trị ngân hàng rất quan tâm đến việc phân loại chi phí lãi và chi phí phi lãi.

Đối với chi phí phi lãi, nhà quản trị có thể ra ngay quyết định tăng hoặc giảm chi phí để đạt đƣợc mục tiêu đề ra, đối với chi phí lãi thì nhà quản trị phải xem xét trên khía cạnh kinh doanh hiện tại của ngân hàng nhƣ khả năng sinh lời, an toàn hay tăng trƣởng kinh doanh để định ra mức lãi suất huy động vốn nhằm thu hút đƣợc nguồn huy động vốn nhƣng vẫn đảm bảo mục tiêu lợi nhuận, đảm bảo tính cạnh tranh và hạn chế rủi ro cho ngân hàng.2 Phân loại chi phí theo thẩm quyền ra quyết định - Chi phí kiểm soát đƣợc: là những chi phí mà một cấp quản trị cụ thể có thẩm quyền quyết định việc phát sinh và chịu trách nhiệm về chúng. Ví dụ: giám đốc chi nhánh có thể quyết định và chịu trách nhiệm về việc xếp loại bậc, mức lƣơng cho nhân viên của chi nhánh mình trên cơ sở thang bậc lƣơng của toàn hệ thống. - Chi phí không kiểm soát đƣợc: là những chi phí nằm ngoài phạm vi quyết định của một số cấp quản trị cụ thể. Ví dụ: các khoản chi phí liên quan đến các thiết bị đƣờng truyền mạng máy chủ trong toàn hệ thống sẽ do hội sở phân bổ về chi nhánh, giám đốc chi nhánh không có quyền quyết định.

Việc xem xét chi phí kiểm soát đƣợc và chi phí không kiểm soát đƣợc chỉ có ý nghĩa thực tế khi đặt nó ở phạm vi một cấp quản lý cụ thể và thƣờng đƣợc các nhà quản trị ứng dụng để lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của từng đơn vị cụ thể trong toàn hệ thống. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Phân loại theo mối quan hệ với mức độ hoạt động Xét trong mối quan hệ giữa chi phí và quy mô hoạt động của NHTM, chi phí hoạt động kinh doanh đƣợc phân loại nhƣ sau: - Chi phí khả biến (biến phí) Chi phí khả biến là loại chi phí thay đổi (tăng, giảm) theo sự tăng, giảm của mức độ hoạt động; tổng chi phí khả biến tăng khi mức độ hoạt động tăng và ngƣợc lại tổng chi phí khả biến giảm khi mức độ hoạt động giảm. Ví dụ: chi phí trả lãi tiền gửi, chi phí phát hành thẻ,… Xét trên mối quan hệ giữa biến phí và mức độ hoạt động, ngƣời ta lại chia biến phí thành các loại: Chi phí khả biến tuyến tính (biến phí tỷ lệ): là loại chi phí có sự biến động cùng tỷ lệ với mức độ hoạt động; bao gồm các khoản chi phí nhƣ: chi phí trả lãi tiền gửi, chi phí trả lãi tiền vay, chi phí thanh toán,… Chi phí khả biến cấp bậc (biến phí cấp bậc): là loại chi phí không biến động liên tục so với sự biến động liên tục của mức độ hoạt động. Mức độ hoạt động phải đạt đến một ngƣỡng nào đó mới dẫn đến sự biến động về chi phí.

Ví dụ: chi phí tiền lƣơng cho nhân viên. Khoản chi phí này với mức độ hoạt động có sự biến động ít thì phát sinh gần nhƣ không thay đổi nhƣng khi mức độ hoạt động của ngân hàng tăng mạnh với số lƣợng giao dịch lớn, sức ép công việc cao thì số lƣợng nhân viên hiện tại sẽ không đảm bảo đƣợc hiệu quả công việc; đòi hỏi nhà quản trị phải tăng cƣờng tuyển dụng thêm nhân viên nên khoản chi phí này sẽ tăng mạnh. - Chi phí bất biến (định phí) Chi phí bất biến là loại chi phí mà tổng chi phí không thay đổi khi mức độ hoạt động của ngân hàng thay đổi. Ví dụ: chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí thuê văn phòng,… Chi phí bất biến bao gồm hai loại: chi phí bất biến không bắt buộc và chi phí bất biến bắt buộc.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Chi phí bất biến không bắt buộc (định phí tùy ý) là những chi phí bất biến có thể thay đổi trong từng thời kỳ tùy theo kế hoạch kinh doanh của ngân hàng. Ví dụ nhƣ chi phí quảng cáo tiếp thị, chi phí nghiên cứu khoa học,…. Chi phí bất biến bắt buộc (định phí bắt buộc) là những chi phí liên quan đến việc đầu tƣ cơ sở hạ tầng, máy móc thiết bị,… Chi phí bất biến bắt buộc có đặc điểm: mang tính chất cơ bản, lâu dài, không thể cắt giảm hoàn toàn đƣợc nên các nhà quản trị phải cân nhắc kỹ lƣỡng trƣớc khi đƣa ra quyết định thay đổi đối với loại chi phí này. - Chi phí hỗn hợp Chi phí hỗn hợp là loại chi phí bao gồm cả yếu tố khả biến và bất biến.

Ví dụ: chi phí điện thoại cố định bao gồm tiền thuê bao cố định và cƣớc phí cuộc gọi tính theo phút. Cách phân loại chi phí theo biến phí, định phí hay chi phí hỗn hợp tùy thuộc vào quan điểm của nhà quản trị trong từng thời kỳ với mục đích sử dụng khác nhau. Điều này giúp nhà quản trị đƣa ra quyết định phù hợp trong từng giai đoạn hoạt động kinh doanh.4 Phân loại chi phí theo sự ảnh hưởng đến việc lựa chọn phương án - Chi phí chênh lệch Chi phí chênh lệch là những khoản chí phí hiện diện trong phƣơng án này nhƣng lại không xuất hiện hoặc chỉ hiện diện một phần trong phƣơng án khác. Ví dụ: ngân hàng cần thanh lý một chiếc xe ô tô, nếu thanh lý cho nhân viên thì ngân hàng sẽ thu về đƣợc 100 triệu đồng.

Tuy nhiên, nếu thanh lý cho khách hàng bên ngoài thì có thể bán với giá 130 triệu đồng nhƣng sẽ tốn một khoản chi phí thông báo về việc thanh lý tài sản trên báo chí là 5 triệu đồng. Nhƣ vậy, chi phí chênh lệch của hai phƣơng án chính là 5 triệu đồng và lợi nhuận chênh lệch là 25 triệu đồng. Chi phí chênh lệch là một trong những căn cứ quan trọng giúp nhà quản trị lựa chọn phƣơng án đầu tƣ hoặc phƣơng án kinh doanh một cách hiệu quả nhất. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 - Chi phí cơ hội Chi phí cơ hội là lợi ích (lợi nhuận) tiềm tàng bị mất đi khi chọn phƣơng án này thay vì chọn phƣơng án khác.

Ví dụ: ngân hàng có đƣợc một khoản huy động vốn là 100 tỷ đồng.