Luận văn thạc sĩ vnu ued quản lý xây dựng trường học thân thiện tại trường trung học phổ thông tú đoạn huyện lộc bình lạng sơn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý xây dựng trường học thân thiện tại trường trung học phổ thông Tú Đoạn, huyện Lộc Bình, Lạng Sơn.

• Tác giả: Vũ Đình Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Thị Thu Hằng
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Xây Dựng Trường Học Thân Thiện Tại Trường Trung Học Phổ Thông Tú Đoạn Huyện Lộc Bình, Lạng Sơn
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC
• 1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Một số khái niệm, quan điểm liên quan đến đề tài
• 1.2.1. Quản lý giáo dục
• 1.2.2. Quản lý nhà trường
• 1.2.3. Văn hoá nhà trường
• 1.2.4. Trường học thân thiện
• 1.2.5. Vai trò của nhà trường THPT trong phát triển nhân cách học sinh
• 1.2.6. Xu hướng đổi mới và phát triển giáo dục toàn cầu
• 1.2.7. Ý nghĩa của việc phát triển văn hoá nhà trường
• 1.2.8. Mục tiêu, yêu cầu, nội dung, ý nghĩa của quản lí “xây dựng THTT, 21 HSTC”
• 1.2.8.1. Mục tiêu quản lí “xây dựng THTT, HSTC”
• 1.2.8.2. Yêu cầu quản lí “xây dựng THTT, HSTC”
• 1.2.8.3. Nội dung quản lí “xây dựng THTT, HSTC”
• 1.2.8.4. Ý nghĩa của quản lí “xây dựng THTT, HSTC”
• 1.2.9. Những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện quản lí “xây dựng THTT, HSTC”
• 1.2.10. Đặc điểm học sinh trường THPT
• 1.2.11. Vai trò của các lực lượng trong việc quản lí “xây dựng THTT, HSTC”
• 1.3. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG THTT, HSTC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TÚ ĐOẠN HUYỆN LỘC BÌNH, LẠNG SƠN
• 2.1. Khái quát về tình hình kinh tế xã hội và giáo dục của huyện Lộc Bình, Tỉnh Lạng Sơn
• 2.2. Đặc điểm về địa lý, dân cư huyện Lộc Bình, Lạng Sơn
• 2.3. Đặc điểm kinh tế xã hội của huyện Lộc Bình có ảnh hưởng đến giáo dục
• 2.4. Sơ lược về tình hình giáo dục
• 2.5. Thực trạng quản lí xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở trường THPT Tú Đoạn
• 2.5.1. Thực trạng về đội ngũ, cơ sở vật chất và quang cảnh trường THPT Tú Đoạn
• 2.5.2. Thực trạng quá trình dạy học tại trường THPT Tú Đoạn
• 2.5.3. Thực trạng rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trường
• 2.5.4. Thực trạng tổ chức hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh cho HS
• 2.5.5. Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương
• 2.5.6. Kết quả thực hiện các nhiệm vụ giáo dục
• 2.5.7. Những yêu cầu quản lý trường THPT đáp ứng mục tiêu quản lí xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực
• 2.5.8. Sự chỉ đạo của ngành Giáo dục - Đào tạo
• 2.5.9. Yêu cầu của thực tiễn giáo dục
• 2.5.10. Thực trạng quản lý công tác quản lí xây dựng THTT, HSTC ở trường THPT Tú Đoạn huyện Lộc Bình, Lạng Sơn
• 2.5.11. Thực trạng quản lý công tác xây dựng trường lớp xanh, sạch đẹp
• 2.5.12. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở địa phương, giúp các em tự tin trong học tập
• 2.5.13. Thực trạng quản lý rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh
• 2.5.14. Quản lý quá trình tổ chức hoạt động tập thể vui chơi lành mạnh
• 2.5.15. Quản lý công tác tham gia tìm hiểu chăm sóc và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa ở địa phương
• 2.5.16. Đánh giá chung đối với việc quản lí xây dựng THTT, HSTC ở trường THPT Tú Đoạn huyện Lộc Bình, Lạng Sơn
• 2.6. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM QUẢN LÍ XÂY DỰNG "THTT, HSTC" TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TÚ ĐOẠN HUYỆN LỘC BÌNH, LẠNG SƠN
• 3.1. Một số nguyên tắc để xây dựng biện pháp quản lí xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực
• 3.1.1. Đảm bảo tính phù hợp với mục tiêu đào tạo
• 3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
• 3.1.3. Đảm bảo phù hợp với đặc điểm và điều kiện nhà trường
• 3.1.4. Đảm bảo tính đồng bộ
• 3.2. Các biện pháp quản lí xây dựng THTT, HSTC
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho các lực lượng giáo dục về vai trò và trách nhiệm của việc quản lí xây dựng THTT, HSTC
• 3.2.2. Biện pháp 2: Đổi mới lập kế hoạch quản lí xây dựng THTT, HSTC phù hợp với điều kiện nhà trường, địa phương
• 3.2.3. Biện pháp 3: Xác định cơ chế tổ chức phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường để thực hiện có hiệu quả quản lí xây dựng THTT, HSTC
• 3.2.4. Biện pháp 4: Tổ chức chỉ đạo hiệu quả kế hoạch thực hiện quản lí xây dựng THTT, HSTC
• 3.2.5. Biện pháp 5: Tổ chức công tác bồi dưỡng CBQL, GV thực hiện quản lí xây dựng THTT, HSTC có hiệu quả
• 3.3. Quản lý công tác kiểm tra đánh giá công tác quản lí xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực
• 3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lí xây dựng THTT, HSTC
• 3.5. Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp đã đề xuất
• 3.5.1. Khảo sát tính cần thiết của các biện pháp
• 3.5.2. Khảo sát tính khả thi của các biện pháp
• 3.6. Tiểu kết Chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Xây Dựng Trường Học Thân Thiện

Quản lý xây dựng trường học thân thiện là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục hiện đại. Mô hình này không chỉ tập trung vào việc nâng cao chất lượng dạy và học mà còn tạo ra môi trường an toàn, thân thiện cho học sinh. Tại Trường THPT Tú Đoạn, việc áp dụng mô hình này đã mang lại nhiều lợi ích cho cả giáo viên và học sinh. Mục tiêu chính là phát triển toàn diện nhân cách học sinh, giúp các em tự tin và tích cực tham gia vào các hoạt động học tập và xã hội.

1.1. Khái Niệm Về Trường Học Thân Thiện

Trường học thân thiện là nơi mà học sinh cảm thấy an toàn, được tôn trọng và có cơ hội phát triển. Mô hình này khuyến khích sự tham gia của học sinh trong các hoạt động học tập và xã hội, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục.

1.2. Lợi Ích Của Mô Hình Trường Học Thân Thiện

Mô hình trường học thân thiện giúp cải thiện tâm lý học sinh, tăng cường sự gắn kết giữa giáo viên và học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục. Học sinh sẽ có cơ hội phát triển kỹ năng sống và khả năng tự lập.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Quản Lý Xây Dựng Trường Học Thân Thiện

Mặc dù mô hình trường học thân thiện đã được triển khai, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hiện. Các vấn đề như cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu, sự thiếu hụt về nguồn lực và sự phối hợp giữa các bên liên quan là những khó khăn lớn. Đặc biệt, việc nâng cao nhận thức của giáo viên và phụ huynh về tầm quan trọng của mô hình này cũng cần được chú trọng.

2.1. Những Thách Thức Trong Cơ Sở Vật Chất

Cơ sở vật chất là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng trường học thân thiện. Nhiều trường học vẫn còn thiếu các trang thiết bị cần thiết, ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học.

2.2. Sự Thiếu Hụt Về Nguồn Lực

Nguồn lực tài chính và nhân lực là những yếu tố quyết định đến sự thành công của mô hình trường học thân thiện. Việc thiếu hụt này gây khó khăn trong việc triển khai các hoạt động giáo dục.

III. Phương Pháp Quản Lý Xây Dựng Trường Học Thân Thiện Hiệu Quả

Để quản lý xây dựng trường học thân thiện hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Việc nâng cao nhận thức cho giáo viên và phụ huynh, tổ chức các hoạt động ngoại khóa và tạo môi trường học tập tích cực là những giải pháp cần thiết.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Của Giáo Viên

Giáo viên cần được đào tạo về mô hình trường học thân thiện để có thể áp dụng hiệu quả trong giảng dạy. Việc này giúp họ hiểu rõ hơn về vai trò của mình trong việc tạo ra môi trường học tập tích cực.

3.2. Tổ Chức Các Hoạt Động Ngoại Khóa

Các hoạt động ngoại khóa không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng sống mà còn tạo cơ hội cho các em giao lưu, học hỏi lẫn nhau. Đây là một phần quan trọng trong việc xây dựng trường học thân thiện.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Tại Trường THPT Tú Đoạn

Tại Trường THPT Tú Đoạn, việc áp dụng mô hình trường học thân thiện đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động học tập và xã hội, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục. Các hoạt động như trồng cây, vệ sinh môi trường và các buổi giao lưu văn hóa đã được tổ chức thường xuyên.

4.1. Kết Quả Của Các Hoạt Động Ngoại Khóa

Các hoạt động ngoại khóa tại trường đã giúp học sinh phát triển kỹ năng sống, nâng cao tinh thần đoàn kết và trách nhiệm với cộng đồng. Học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động này, từ đó tạo ra môi trường học tập thân thiện.

4.2. Đánh Giá Chất Lượng Giáo Dục

Chất lượng giáo dục tại Trường THPT Tú Đoạn đã được cải thiện rõ rệt nhờ vào việc áp dụng mô hình trường học thân thiện. Học sinh không chỉ đạt thành tích cao trong học tập mà còn phát triển toàn diện về nhân cách.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Mô Hình Trường Học Thân Thiện

Mô hình trường học thân thiện tại Trường THPT Tú Đoạn đã chứng minh được tính hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, để mô hình này phát triển bền vững, cần có sự hỗ trợ từ các cấp quản lý giáo dục và sự tham gia tích cực của cộng đồng.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Trong tương lai, cần tiếp tục phát triển mô hình trường học thân thiện, mở rộng các hoạt động giáo dục và tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan để đạt được hiệu quả cao nhất.

5.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Việc Xây Dựng Trường Học Thân Thiện

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng trường học thân thiện. Sự hỗ trợ từ phụ huynh và các tổ chức xã hội sẽ giúp mô hình này phát triển bền vững và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện và học sinh tích cực giai đoạn 2008 - 2013 do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động đã tạo ra bước chuyển biến sâu sắc trong toàn ngành giáo dục. Tại khu vực miền núi biên giới, việc triển khai phong trào này gặp nhiều thách thức đặc thù do địa hình hiểm trở, điều kiện kinh tế khó khăn và nhận thức của cộng đồng còn hạn chế. Trường THPT Tú Đoạn, huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn là cơ sở giáo dục mới được thành lập từ năm 2010 theo Quyết định số 545/QĐ-UBND của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn. Năm học 2013 - 2014, nhà trường có quy mô 15 lớp học với tổng số 536 học sinh, trong đó học sinh là người dân tộc thiểu số chiếm tới 99,63% và 8,21% học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là thực trạng công tác quản lý của Ban giám hiệu đối với các hoạt động giáo dục toàn diện tại trường còn nhiều lúng túng, thiếu tính hệ thống và chưa đồng bộ giữa các khâu lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý xây dựng trường học thân thiện, khảo sát và đánh giá chính xác thực trạng giai đoạn 2010 - 2013, từ đó đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế của một trường vùng cao.

Nghiên cứu được triển khai trong phạm vi thời gian từ năm 2010 đến năm 2014 tại địa bàn xã Tú Đoạn, huyện Lộc Bình. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp mô hình quản lý thực nghiệm hiệu quả, nâng tỷ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp từ 94,59% lên 96,02%, đưa tỷ lệ học sinh có hạnh kiểm khá và tốt đạt 98,05%, đồng thời tạo tiền đề để nâng tỷ lệ trúng tuyển vào các trường đại học, cao đẳng hệ công lập đạt từ 30% đến 35%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên sự tích hợp các học thuyết quản trị kinh điển và quan điểm giáo dục hiện đại. Nền tảng thứ nhất là thuyết quản trị hành chính của Henri Fayol với 5 chức năng cơ bản gồm lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, phối hợp và kiểm tra, được cụ thể hóa thành chu trình quản lý 4 khâu hiện đại. Nền tảng thứ hai là mô hình Trường học thân thiện do Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc UNICEF đề xướng từ cuối thế kỷ 20, tập trung vào phương pháp giáo dục lấy người học làm trung tâm và bảo đảm an toàn toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

Nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm cốt lõi:

• Quản lý giáo dục: Tác động có hệ thống, có kế hoạch và có mục đích của chủ thể quản lý đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm bảo đảm sự phát triển toàn diện của người học.
• Quản lý nhà trường: Sự vận hành cơ sở giáo dục theo nguyên lý giáo dục nhằm đạt mục tiêu đào tạo của ngành và xã hội.
• Văn hóa nhà trường: Tập hợp các giá trị, chuẩn mực, niềm tin và hành vi ứng xử đặc trưng tạo nên bản sắc và môi trường tâm lý lành mạnh.
• Trường học thân thiện: Môi trường giáo dục công bằng, an toàn, tôn trọng sự khác biệt, thu hút 100% học sinh đến trường và gắn kết mật thiết với cộng đồng.
• Học sinh tích cực: Người học chủ động, tự giác, sáng tạo trong tiếp thu kiến thức và tích cực tham gia các hoạt động xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tổng kết năm học, hồ sơ chuyên môn giai đoạn 2010 - 2013 và dữ liệu sơ cấp thu thập qua điều tra xã hội học. Khảo sát thực tế được thực hiện trên cỡ mẫu toàn thể gồm 3 cán bộ quản lý trong Ban giám hiệu, 39 giáo viên trực tiếp đứng lớp thuộc 4 tổ chuyên môn và 15 giáo viên chủ nhiệm lớp của trường THPT Tú Đoạn. Phương pháp chọn mẫu toàn thể được áp dụng vì quy mô nhân sự của trường gồm 48 cán bộ giáo viên và nhân viên, cho phép thu thập dữ liệu toàn diện với độ tin cậy cao mà không phát sinh sai số chọn mẫu.

Phương pháp xử lý dữ liệu kết hợp phân tích định tính và định lượng, sử dụng các công cụ thống kê mô tả để tính toán tần số, tỷ lệ phần trăm, giá trị trung bình và đối chiếu tương quan. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt từ tháng 9 năm 2010 đến tháng 5 năm 2014, bảo đảm theo dõi sát sao sự chuyển biến của các chỉ số giáo dục qua 3 năm học liên tiếp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại trường THPT Tú Đoạn giai đoạn 2010 - 2013 mang lại những phát hiện quan trọng được minh chứng bằng các số liệu cụ thể:

Thứ nhất, chất lượng giáo dục hai mặt có sự tiến bộ rõ rệt qua từng năm học. Về học lực, tỷ lệ học sinh đạt loại giỏi tăng từ 0,54% (3 học sinh) năm học 2010 - 2011 lên 2,47% (14 học sinh) năm học 2012 - 2013, tương đương mức tăng 1,93%. Tỷ lệ học sinh khá tăng từ 24,05% (133 học sinh) lên 29,51% (167 học sinh). Tỷ lệ đỗ tốt nghiệp THPT duy trì đà tăng ổn định từ 94,59% lên 96,02%. Về hạnh kiểm, tỷ lệ học sinh xếp loại khá và tốt tăng từ 96,02% (531 học sinh) lên 98,05% (555 học sinh), đồng thời loại bỏ hoàn toàn tình trạng học sinh xếp loại hạnh kiểm yếu (giảm từ 0,18% xuống 0%).

Thứ hai, việc ứng dụng công nghệ thông tin và đổi mới phương pháp dạy học được đẩy mạnh. Số lượng giáo án và tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin tăng liên tục từ 531 tiết (chiếm 3,67%) năm học 2010 - 2011 lên 672 tiết (5,65%) năm học 2011 - 2012 và đạt 836 tiết (khoảng 6,8%) năm học 2012 - 2013. Đội ngũ giáo viên nâng cao trình độ tin học nhanh chóng với trên 97% đạt chứng chỉ tin học trình độ A và 30% đạt trình độ B.

Thứ ba, cơ sở vật chất và cảnh quan sư phạm được cải thiện đáng kể thông qua công tác xã hội hóa giáo dục. Nhà trường đã quy hoạch khuôn viên 5.592 m2 đạt bình quân hơn 10,40 m2/học sinh, xây dựng 15 phòng học kiên cố, 01 phòng máy tính với 25 máy nối mạng Internet và thư viện 48 m2. Tổng kinh phí huy động phục vụ phong trào đạt gần 100 triệu đồng, bao gồm 50 triệu đồng từ ngân sách nhà nước, 20 triệu đồng từ các tổ chức xã hội và gần 30 triệu đồng từ sự đóng góp tự nguyện của cha mẹ học sinh.

Thứ tư, phong trào thi đua đã thúc đẩy thành tích học sinh giỏi các cấp. Số lượng học sinh đạt giải văn hóa cấp tỉnh tăng gấp đôi từ 7 giải năm học 2010 - 2011 lên 14 giải năm học 2012 - 2013, bên cạnh 17 giải toán qua Internet cấp trường và 15 giải Olympic tiếng Anh cấp huyện.

Thảo luận kết quả

Sự chuyển biến tích cực trong kết quả giáo dục bắt nguồn từ việc Ban giám hiệu đã chuyển đổi tư duy quản lý từ chỉ đạo hành chính thuần túy sang quản lý môi trường văn hóa học đường, lấy việc rèn luyện kỹ năng và tạo dựng không khí thân thiện làm động lực cho việc nâng cao chất lượng dạy và học. Toàn bộ diễn biến dữ liệu có thể được trực quan hóa thông qua bảng tổng hợp đánh giá xếp loại hai mặt giáo dục và biểu đồ đường thể hiện tốc độ tăng trưởng số tiết dạy ứng dụng công nghệ thông tin qua 3 năm học.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu cùng thời kỳ tại các trường phổ thông vùng đồng bằng, kết quả tại trường THPT Tú Đoạn cho thấy đặc trưng riêng: việc nâng cao chất lượng không chỉ dựa vào cơ sở vật chất sẵn có mà phụ thuộc mật thiết vào việc tổ chức các hoạt động tập thể mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc như hát Then, diễn xướng dân gian Tày - Nùng và chăm sóc di tích lịch sử Chùa Trung Thiên. Điều này khẳng định văn hóa nhà trường đóng vai trò then chốt trong việc giữ chân học sinh và phòng chống bạo lực học đường tại địa bàn miền núi.

Đề xuất và khuyến nghị

Trên cơ sở phân tích thực trạng, đề tài đưa ra hệ thống 5 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ nhằm tiếp tục duy trì và phát triển mô hình trường học thân thiện:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng và chuyên môn cho 100% cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Ban giám hiệu chủ trì tổ chức các đợt sinh hoạt chuyên đề hàng quý nhằm quán triệt sâu sắc mục tiêu phong trào, chuyển từ nhận thức thụ động sang hành động tự giác trong từng giờ lên lớp.

Thứ hai, đổi mới quy trình lập kế hoạch quản lý chi tiết theo từng học kỳ. Hiệu trưởng và các tổ trưởng chuyên môn xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, phân bổ chỉ tiêu rõ ràng cho 4 tổ bộ môn và 15 lớp học, đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ học sinh lên lớp thẳng đạt trên 90% và tỷ lệ đỗ tốt nghiệp đạt trên 96% trong lộ trình 2014 - 2016.

Thứ ba, thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Ban giám hiệu phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh, Ủy ban nhân dân xã Tú Đoạn và Huyện đoàn Lộc Bình duy trì các chương trình giáo dục kỹ năng sống, phòng chống tệ nạn xã hội và bảo đảm an toàn giao thông cho 536 học sinh.

Thứ tư, đẩy mạnh bồi dưỡng nâng cao năng lực sư phạm và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin cho 39 giáo viên trực tiếp giảng dạy. Mục tiêu đến năm 2015 nâng tỷ lệ bài giảng ứng dụng công nghệ thông tin lên trên 10% tổng số tiết dạy và nâng tỷ lệ giáo viên có trình độ tin học B đạt trên 50%.

Thứ năm, hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra và đổi mới công tác thi đua khen thưởng. Hiệu trưởng thiết lập bộ tiêu chí đánh giá giờ dạy thân thiện định kỳ hàng tháng, tổ chức sơ kết theo từng học kỳ nhằm kịp thời biểu dương các tập thể lớp và cá nhân giáo viên có sáng kiến xuất sắc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, cán bộ quản lý các trường THPT tại khu vực miền núi và vùng biên giới. Luận văn cung cấp mô hình tổ chức và điều hành cụ thể với quy mô trường nhỏ (từ 15 lớp học trở xuống), giúp người quản lý giải quyết hiệu quả bài toán huy động nguồn lực và giữ vững sĩ số học sinh dân tộc thiểu số chiếm trên 99%.

Thứ hai, giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm tại các trường phổ thông. Đề tài gợi ý các phương pháp tích hợp giáo dục kỹ năng sống, kỹ thuật tổ chức trò chơi dân gian và cách thức ứng dụng công nghệ thông tin trong hơn 800 tiết dạy thực nghiệm để nâng cao hứng thú học tập cho học sinh.

Thứ ba, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục. Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu tình huống điển hình, hệ thống biểu bảng khảo sát thực tế trên 48 cán bộ giáo viên và kỹ thuật phân tích số liệu xếp loại giáo dục theo chuỗi thời gian.

Thứ tư, cán bộ chuyên trách tại các Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn để tham mưu xây dựng chính sách đầu tư cơ sở vật chất, phân bổ ngân sách và chỉ đạo phong trào thi đua phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù của 27 xã, thị trấn trên địa bàn huyện vùng cao.

Câu hỏi thường gặp

Phong trào xây dựng trường học thân thiện bao gồm những nội dung cốt lõi nào?

Phong trào gồm 5 nội dung trọng tâm: xây dựng trường lớp xanh sạch đẹp và an toàn; dạy và học hiệu quả phù hợp lứa tuổi; rèn luyện kỹ năng sống; tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi lành mạnh; và huy động học sinh tham gia chăm sóc, phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa địa phương. Luận văn chứng minh việc thực hiện đồng bộ 5 tiêu chí này giúp nâng tỷ lệ học sinh giỏi từ 0,54% lên 2,47%.

Làm thế nào để triển khai hiệu quả phong trào tại các trường vùng cao thiếu thốn cơ sở vật chất?

Giải pháp then chốt là thực hiện xã hội hóa giáo dục linh hoạt và phát huy nội lực. Tại trường THPT Tú Đoạn, nhà trường đã kết hợp 50 triệu đồng ngân sách với gần 50 triệu đồng từ các tổ chức và phụ huynh để xây dựng khuôn viên 5.592 m2, đồng thời huy động ngày công của giáo viên và học sinh để hoàn thiện đường bê tông dẫn vào trường.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin có vai trò gì trong việc tạo dựng môi trường giáo dục thân thiện?

Công nghệ thông tin giúp đổi mới phương pháp giảng dạy, giảm lối truyền thụ đọc chép thụ động và tăng tính tương tác giữa thầy và trò. Việc tăng số tiết dạy ứng dụng công nghệ thông tin từ 531 tiết lên 836 tiết đã trực tiếp giúp học sinh hứng thú hơn, góp phần nâng tỷ lệ đỗ tốt nghiệp đạt 96,02% và đạt 14 giải học sinh giỏi cấp tỉnh.

Nhà trường cần làm gì để gắn kết hoạt động giáo dục với bảo tồn văn hóa địa phương?

Nhà trường cần đưa nội dung giáo dục địa phương vào các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý và tổ chức cho học sinh chăm sóc di tích lịch sử Chùa Trung Thiên. Bên cạnh đó, việc duy trì hát dân ca Tày - Nùng và các trò chơi dân gian như đẩy gậy, kéo co trong các ngày lễ hội giúp 99,63% học sinh dân tộc thêm tự hào và gắn bó với trường lớp.

Đâu là biện pháp quản lý mang tính đột phá nhất được đề xuất trong luận văn?

Biện pháp mang tính quyết định là đổi mới công tác bồi dưỡng đội ngũ và cải tiến quy trình lập kế hoạch quản lý 4 chức năng. Khảo sát trên 48 cán bộ, giáo viên cho thấy 100% ý kiến đồng thuận về tính cần thiết của việc chuẩn hóa tiêu chí kiểm tra, đánh giá giờ dạy thân thiện để tạo động lực thi đua thực chất trong nhà trường.

Kết luận

Nghiên cứu về quản lý xây dựng trường học thân thiện tại trường THPT Tú Đoạn đã khẳng định vai trò quyết định của công tác quản lý đối với chất lượng giáo dục vùng cao:

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý luận quản lý 4 chức năng áp dụng vào mô hình trường học thân thiện tại địa bàn miền núi.
• Phân tích toàn diện thực trạng giáo dục của trường THPT Tú Đoạn qua 3 năm học với hệ thống dữ liệu thực nghiệm minh bạch.
• Minh chứng tính hiệu quả của mô hình qua sự gia tăng tỷ lệ học sinh khá giỏi đạt 31,98% và giảm tỷ lệ hạnh kiểm yếu về 0%.
• Đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ có tính khả thi và khả năng ứng dụng thực tiễn cao.
• Đóng góp tài liệu tham khảo giá trị cho công tác quản lý giáo dục tại các huyện biên giới có trên 90% đồng bào dân tộc sinh sống.

Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2014 đến năm 2020, nhà trường cần tiếp tục cụ thể hóa các giải pháp quản lý theo từng năm học và mở rộng ứng dụng chuyển đổi số trong công tác giảng dạy. Các nhà quản lý giáo dục, giảng viên và nghiên cứu sinh quan tâm có thể khai thác các mô hình và hệ thống chỉ số trong luận văn để vận dụng sáng tạo vào thực tiễn quản lý tại đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của việc quản lý xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực tại trường trung học phổ thông Tú Đoạn huyện Lộc Bình, Lạng Sơn Chƣơng 3: Biện pháp quản lý nhằm xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực tại trường THPT Tú Đoạn huyện Lộc Bình, Lạng Sơn 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƢỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC 1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề Trường học thân thiện là mô hình trường học do Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đề xướng từ những thập kỷ cuối của thế kỷ trước, và đã được triển khai có kết quả tốt ở 50 quốc gia trên thế giới, trong đó có nhiều nước đang phát triển ở châu Á, châu Mỹ và châu Phi. Trong thực tế, đã có nhiều mô hình xây dựng trường học với tiêu chí lấy học sinh làm trung tâm, nhằm đạt mục tiêu chính là để người học có được điều kiện chủ động, tham gia và rèn luyện các kỹ năng.

Trường học phải được đảm bảo an toàn cả về vật chất lẫn tinh thần cho người học. Trong quá trình học ở trường, học sinh phải được vui vẻ, hứng thú học tập để từ đó các em tích cực và chủ động tham gia các hoạt động dưới sự hướng dẫn của thầy, vì vậy nhiều nước giáo dục không chú trọng vào điểm số của các môn học mà quan tâm hơn là các kỹ năng cần có ở mỗi học sinh. Trong những năm gần đây có khá nhiều đề tài, công trình nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng của nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực xã hội. Điểm qua một vài đề tài nghiên cứu của các học viên tại Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội nghiên cứu vấn đề này: “Biện pháp quản lý “xây dựng trường học thân thiện” của Hiệu trưởng trường Trung học cơ sở quận Đống Đa – Hà Nội” của học viên Hà Thu Hiền - Cao học Quản lý giáo dục khóa 7; “Những biện pháp quản lý nhằm "xây dựng trường học thân thiện" tại trường trung học phổ thông Việt Bắc -thành phố Lạng Sơn” của học viên Trần Thị Hải Yến - Cao học Quản lý giáo dục khóa 8; “Quản lý xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường trung học phổ thông huyện Kim Môn tỉnh Hải Dương” của học viên Nguyễn Văn Thuần - Cao học Quản lý giáo dục khóa 9 … 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trong khoảng thời gian gần đây, kể từ khi Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, trên một số phương tiện thông tin đại chúng đã xuất hiện nhiều bài viết về chủ đề này: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của PGS.TS Nguyễn Xuân Tế - Hiệu htrưởng Trường Cán bộ Quản lý giáo dục TP Hồ Chí Minh đăng trên Báo Sài Gòn giải phóng online; “Hiện thực hoá mô hình trường học thân thiện, học sinh tích cực” của PGS.TS Nguyễn Xuân Tế đăng trên trang giaoducthoidai.vn ngày 20/08/2009; “Trường THPT- DTNT với phong trào Trường học thân thiện, học sinh tích cực” - báo Lạng Sơn số 3400 ngày 16/4/2010; “Hội nghị Sơ kết hai năm thực hiện phong trào thi đua Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đăng trên trang Web Sở GD&ĐT Nghệ An ngày 20/8/2010.

Một số nghiên cứu khá công phu về phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” phải kể đến tập tài liệu “Nền giáo dục phát triển nhân văn và trường học thân thiện: Quan điểm và giải pháp” do PGS. Nguyễn Quốc Bảo biên soạn; luận văn tốt nghiệp “Quản lý trường tiểu học huyện Hưng Hà tỉnh Thái Bình đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện” của Nguyễn Ngọc Dư - Cao học Quản lý giáo dục khóa 7. Những công trình đó đã đề cập khá toàn diện tới cơ sở lý luận và thực tiễn của việc quản lý xây dựng nhà trường trong tình hình mới; có thể vận dụng vào việc quản lý nhà trường cụ thể như trường trung học phổ thông (THPT) Tú Đoạn huyện Lộc Bình, Lạng Sơn. Một số khái niệm, quan điểm liên quan đến đề tài 1.

Khái niệm quản lý Quản lý là một hiện tượng xã hội xuất hiện rất sớm cùng với sự phát triển của xã hội loài người. Từ khi xuất hiện trên trái đất, con người đã biết sống thành bầy đàn để tồn tại và phát triển. Trong quá trình lao động để duy trì sự sống, phân công lao động được hình thành, quản lý được xuất hiện từ khi có sự phân công lao động xã hội, nhờ đó quá trình lao động có sự chỉ huy, 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] điều hành, phối hợp và đạt hiệu quả, năng suất cao hơn. Như vậy, hoạt động quản lý là một tất yếu khách quan, hình thành và phát triển trong quá trình vận động và phát triển của xã hội loài người.

Mặc dù “quản lý cũng xưa cũ như chính con người vậy” (sử gia Daniel A. Wren) nhưng chỉ gần đây người ta mới chú ý đến “chất khoa học” của quá trình quản lý và dần hình thành các học thuyết về quản lý. Những tư tưởng quản lý cân đại xuất hiện khoảng nửa sau thế kỉ 18 với những tác giả như Robert Owen, Charles Babbage. Các thuyết quản lý cổ điển ra đời khi con người bước vào xã hội Công nghiệp, Winslow Taylor được coi là “cha đẻ của học thuyết quản lý khoa học”.

Mặc dù xuất hiện đã cách đây hơn một thế kỉ nhưng các học thuyết này cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Kể từ thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú, các trường phái quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau: Theo Winslow Taylor (1856-1915): “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất " [39, tr. Theo Henry Fayol: "Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát.

Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy”. Harold Kootz: "Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức). Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất" [39, tr. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo tác giả Đặng Minh Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định”.

Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc, quản lý là “Tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể (người bị quản lý) - trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [27, tr. Theo quan điểm của PGS. Đặng Quốc Bảo, quản lý được định nghĩa, được hiểu một cách đơn giản trên cơ sở phân tích các thành tố cấu thành khái niệm này. Cụ thể : Quản lý = Quản + Lý Quản có nghĩa là giữ gìn, duy trì; Lý có nghĩa là đổi mới, chỉnh sửa.

Quản lý = Duy trì + Đổi mới. Quản và lý luôn có sự thống nhất biện chứng: Trong quản (giữ) có lý (chỉnh sửa), trong lý (chỉnh sửa) có quản (giữ), có như vậy mới bảo đảm giữ cho tổ chức vừa ổn định, vừa phát triển. 1] Mặc dù các khái niệm quản lý của các tác giả có khác nhau ở cách diễn đạt nhưng đều gặp nhau ở những nội dung cơ bản, quản lý phải bao gồm các yếu tố sau: - Phải có ít nhất một chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động và ít nhất là một khách thể quản lý (đối tượng quản lý) tiếp nhận trực tiếp các tác động của chủ thể quản lý. - Đối tượng và chủ thể quản lý luôn có chung một mục tiêu và quy trình, dựa vào đó làm căn cứ để chủ thể tạo ra các tác động quản lý.

- Để phát huy hiệu quả quản lý, giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý phải có mối quan hệ, tác động qua lại tương hỗ nhau. Chủ thể quản lý làm nảy sinh các tác động quản lý, còn đối tượng quản lý thì sản sinh ra các giá trị vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người, thỏa mãn mục đích quản lý. 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Từ những quan điểm về khái niệm quản lý nêu trên, có thể đi đến một định nghĩa về quản lý như sau: Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm sắp xếp, tổ chức, chỉ huy, điều hành, hướng dẫn, kiểm tra…các quá trình xã hội và hoạt động của con người để hướng chúng phát triển phù hợp với quy luật xã hội, đạt được mục tiêu xác định theo ý chí của nhà quản lý với chi phí thấp nhất [24, tr. Bản chất quản lý Bản chất của quản lý là một loại lao động để điều khiển lao động, hoạt động quản lý chính là sự tác động hợp quy luật của chủ thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt được mục tiêu quản lý.

Có thể sơ đồ hoá bản chất hoạt động quản lý: MÔI TRƢỜNG QUẢN LÝ Công cụ quản lý Chủ thể Mục Khách thể tiêu quản lý quản lý quản lý Phƣơng pháp quản lý (Nguồn: Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục - Nguyễn Ngọc Dư) Sơ đồ 1.1: Mô hình quản lý 1. Chức năng quản lý Theo quan điểm của thuyết gia người Pháp Henry Fayol (1841- 1925) thì quản lý có 5 chức năng cơ bản: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra.