Luận án quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại Quân khu 3 - Bộ Quốc phòng

Luận án tiến sĩ phân tích quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại Quân khu 3 Bộ Quốc phòng, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Vũ Quang Phiến
• Người hướng dẫn: Nguyễn Trọng Thản
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản Lý Vốn Đầu Tư Xây Dựng Cơ Bản Từ Ngân Sách Nhà Nước Tại Quân Khu 3
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ
• 1.2. Các nghiên cứu có liên quan đến quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
• 1.3. Những nghiên cứu liên quan đến quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản trong quân đội
• 1.4. KHOẢNG TRỐNG TRONG CÁC NGHIÊN CỨU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Khoảng trống trong các nghiên cứu
• 1.4.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 2.1. ĐẦU TƯ, ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN VÀ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 2.2. Đầu tư và đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước
• 2.3. Dự án đầu tư và quy trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước
• 2.4. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước
• 2.5. Đặc điểm sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
• 2.6. QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 2.6.1. Khái niệm, đặc điểm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
• 2.6.2. Nguyên tắc quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
• 2.6.3. Những yêu cầu và căn cứ trong quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
• 2.6.4. Nội dung quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
• 2.7. CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 2.7.1. Tiêu chí đánh giá sử dụng vốn đầu tư đúng mục đích
• 2.7.2. Tiêu chí hệ số huy động tài sản cố định
• 2.7.3. Tiêu chí đánh giá cơ cấu thành phần của vốn đầu tư
• 2.7.4. Tiêu chí đánh giá về thanh toán vốn đầu tư
• 2.7.5. Chỉ tiêu đánh giá về quyết toán vốn đầu tư
• 2.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI QUÂN KHU 3
• 3.1. HỆ THỐNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG QUÂN ĐỘI
• 3.1.1. Hệ thống tổ chức bộ máy quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước trong quân đội
• 3.1.2. Hệ thống các quy định pháp lý về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước trong Quân đội
• 3.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI QUÂN KHU
• 3.2.1. Lập kế hoạch, thẩm tra phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản
• 3.2.2. Quản lý chi phí, tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành
• 3.2.3. Quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
• 3.2.4. Thanh tra, kiểm tra, kiểm toán
• 3.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI QUÂN KHU 3
• 3.3.1. Những kết quả đạt được
• 3.3.2. Những hạn chế
• 3.3.3. Nguyên nhân của hạn chế
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÍ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI QUÂN KHU 3
• 4.1. NHU CẦU ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN VÀ MỤC TIÊU, QUAN ĐIỂM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI QUÂN KHU 3 GIAI ĐOẠN 2021 - 2025
• 4.1.1. Nhu cầu đầu tư xây dựng cơ bản tại Quân khu 3
• 4.1.2. Quan điểm và mục tiêu tăng cường quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại Quân khu 3
• 4.2. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI QUÂN KHU 3
• 4.2.1. Hoàn thiện lập kế hoạch, phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản
• 4.2.2. Đẩy nhanh việc cấp phát, thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
• 4.2.3. Thực hiện nghiêm qui trình quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản
• 4.2.4. Tăng cường kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện vốn đầu tư xây dựng cơ bản
• 4.2.5. Các giải pháp khác
• 4.2.5.1. Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và kiện toàn tổ chức bộ máy về quản lý đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
• 4.2.5.2. Thực hiện nghiêm pháp luật đề ra, xây dựng và hoàn thiện cơ chế thưởng phạt nghiêm minh
• 4.2.5.3. Hoàn thiện công tác quy hoạch trong đầu tư xây dựng cơ bản
• 4.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Vốn đầu tư không chỉ đóng vai trò chủ chốt trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của các lĩnh vực khác. Đặc biệt, trong bối cảnh quân khu 3, việc quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cần được thực hiện một cách chặt chẽ và hiệu quả. Các dự án xây dựng cơ bản cần được lập kế hoạch và thực hiện theo quy trình rõ ràng, đảm bảo sử dụng vốn đầu tư đúng mục đích và đạt hiệu quả cao nhất. Theo đó, việc đánh giá và phân tích thực trạng quản lý vốn đầu tư là cần thiết để nhận diện những hạn chế và đề xuất giải pháp cải thiện.

1.1. Đặc điểm của vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước có những đặc điểm riêng biệt. Đầu tiên, vốn đầu tư này thường được phân bổ cho các dự án có tính chất công cộng, phục vụ lợi ích chung của xã hội. Thứ hai, quy trình quản lý vốn đầu tư thường phức tạp, bao gồm nhiều bước từ lập kế hoạch, thẩm tra, phê duyệt đến thực hiện và quyết toán. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và các đơn vị thực hiện dự án. Cuối cùng, việc sử dụng vốn đầu tư cần phải tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính công.

II. Thực trạng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại quân khu 3

Tại quân khu 3, thực trạng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng tồn tại không ít hạn chế. Các dự án xây dựng cơ bản đã được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao năng lực quốc phòng và an ninh. Tuy nhiên, việc lập kế hoạch và phân bổ vốn đầu tư vẫn còn gặp khó khăn, dẫn đến tình trạng dàn trải và thiếu hiệu quả. Nhiều dự án không được thực hiện đúng tiến độ, gây lãng phí vốn đầu tư. Đặc biệt, công tác thanh tra, kiểm tra và quyết toán vốn đầu tư còn nhiều bất cập, ảnh hưởng đến tính minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

2.1. Kết quả đạt được trong quản lý vốn đầu tư

Trong những năm qua, quân khu 3 đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận trong quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản. Các công trình phục vụ cho nhiệm vụ huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu đã được đầu tư xây dựng, góp phần nâng cao năng lực chiến đấu của quân đội. Việc sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước đã được thực hiện một cách có kế hoạch, đảm bảo đúng mục đích và hiệu quả. Tuy nhiên, cần phải tiếp tục cải thiện quy trình quản lý để tối ưu hóa việc sử dụng vốn đầu tư.

III. Giải pháp tăng cường quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại quân khu 3

Để nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại quân khu 3, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần hoàn thiện quy trình lập kế hoạch và phân bổ vốn đầu tư, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Thứ hai, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và quyết toán vốn đầu tư để phát hiện kịp thời các sai sót và lãng phí. Cuối cùng, cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý, đảm bảo họ có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện nhiệm vụ quản lý vốn đầu tư một cách hiệu quả.

3.1. Hoàn thiện quy trình lập kế hoạch và phân bổ vốn đầu tư

Việc hoàn thiện quy trình lập kế hoạch và phân bổ vốn đầu tư là rất quan trọng. Cần xây dựng các tiêu chí rõ ràng để đánh giá tính khả thi của các dự án, từ đó phân bổ vốn đầu tư một cách hợp lý. Đồng thời, cần có sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình lập kế hoạch để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa việc sử dụng vốn đầu tư mà còn nâng cao trách nhiệm của các đơn vị trong việc thực hiện dự án.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) từ ngân sách nhà nước (NSNN) giữ vai trò then chốt trong việc duy trì, củng cố tiềm lực kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng - an ninh. Đối với lĩnh vực quân sự, nguồn vốn này bảo đảm cơ sở hạ tầng, doanh trại và các công trình phục vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị. Tại Quân khu 3 – một địa bàn chiến lược trọng yếu, việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách đầu tư xây dựng công trình quốc phòng là yêu cầu cấp thiết do nguồn thu NSNN còn hạn hẹp trong khi nhu cầu đầu tư ngày càng gia tăng.

Thực tế quản lý vốn đầu tư XDCB tại Quân khu 3 trong giai đoạn trước đây còn bộc lộ một số tồn tại như: quy hoạch tổng thể còn thiếu chuẩn xác; tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún; hồ sơ và quy trình tạm ứng, thanh quyết toán còn thiếu sót; bộ máy quản lý còn cồng kềnh, chồng chéo; trình độ cán bộ quản lý chưa đồng đều. Xuất phát từ bối cảnh đó, luận án tiến sĩ kinh tế của nghiên cứu sinh Vũ Quang Phiến với đề tài "Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại Quân khu 3 Bộ Quốc phòng" (chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Học viện Tài chính, 2019) đã được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu lý luận và thực tiễn đặt ra.

Luận án xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu như sau:

• Mục đích nghiên cứu: Đề xuất quan điểm, hệ thống giải pháp và điều kiện thực hiện nhằm tăng cường quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại Quân khu 3 - Bộ Quốc phòng giai đoạn đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030 trên cơ sở khoa học và có tính khả thi.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Hệ thống hóa và bổ sung cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN, đặc biệt là trong lĩnh vực quân sự - quốc phòng.
  2. Tổng hợp, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại Quân khu 3 giai đoạn 2012 - 2018; làm rõ kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế.
  3. Xây dựng các định hướng, giải pháp và điều kiện thực hiện nhằm hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại Quân khu 3 đến năm 2025, tầm nhìn 2030.
• Câu hỏi nghiên cứu:
  1. Lý luận cơ bản về quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN nói chung và tại các đơn vị Quân đội nói riêng được xác định như thế nào?
  2. Những đặc thù của lĩnh vực Quân đội tác động như thế nào đến công tác quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN?
  3. Thực trạng quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại Quân khu 3 giai đoạn khảo sát đạt được kết quả gì, còn tồn tại hạn chế nào và nguyên nhân do đâu?
  4. Quan điểm định hướng trong quản lý vốn đầu tư XDCB tại Quân khu 3 giai đoạn tới là gì?
  5. Cần triển khai những giải pháp cụ thể nào để tăng cường quản lý nguồn vốn này tại Quân khu 3 trong thời gian tới?
• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN trong quân đội, áp dụng cụ thể tại Quân khu 3 - Bộ Quốc phòng.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Nội dung: Tiếp cận theo chu trình quản lý NSNN, bao gồm 4 khâu: lập kế hoạch vốn; tổ chức thực hiện kế hoạch vốn (quản lý chi phí, cấp phát, tạm ứng, thanh toán); quyết toán vốn đầu tư; thanh tra, kiểm tra, kiểm toán. Chủ thể quản lý trực tiếp được xem xét là Bộ Tư lệnh Quân khu 3 và các cơ quan chức năng trực thuộc.
  • Không gian: Địa bàn và các đơn vị trực thuộc Quân khu 3 - Bộ Quốc phòng.
  • Thời gian: Dữ liệu thực trạng được thu thập và phân tích trong giai đoạn 2012 - 2018; các giải pháp đề xuất định hướng áp dụng cho giai đoạn 2021 - 2025 và tầm nhìn đến năm 2030.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã phân tích và tổng hợp các công trình khoa học đã công bố liên quan đến quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN thành hai nhóm chính:

Các nghiên cứu về quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN trong khu vực dân sự và nền kinh tế

• Cấn Quang Tuấn (2007), Luận án tiến sĩ "Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB tập trung từ NSNN do thành phố Hà Nội quản lý" (Học viện Tài chính): Phân tích vốn đầu tư phát triển và vốn XDCB tập trung trên chuỗi số liệu 2001 - 2005 của TP. Hà Nội. Hạn chế: Chỉ tập trung vào một địa phương dân sự, chưa nghiên cứu đặc thù của đơn vị lực lượng vũ trang.
• Nguyễn Thị Bình (2012), Luận án tiến sĩ "Hoàn thiện quản lý Nhà nước đối với đầu tư XDCB từ vốn ngân sách trong ngành GTVT Việt Nam" (Đại học Kinh tế Quốc dân): Làm rõ chu trình quản lý nhà nước đối với dự án giao thông, kinh nghiệm quốc tế và đề xuất giải pháp cho ngành GTVT. Hạn chế: Chưa đề cập đến quy trình quản lý và các yếu tố bí mật, an ninh của đơn vị quân đội.
• Trịnh Thị Thúy Hồng (2012), Luận án tiến sĩ "Quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB trên địa bàn tỉnh Bình Định" (Đại học Kinh tế Quốc dân): Tiếp cận theo chu trình ngân sách, đề xuất phương thức lập dự toán theo kết quả đầu ra và sử dụng mô hình định lượng đánh giá chỉ số chu trình quản lý chi NSNN. Hạn chế: Giải pháp gắn liền với cấp tỉnh dân sự, chưa phù hợp cơ chế quản lý tài chính quân đội.
• Nguyễn Quốc Huy (2014), Luận án tiến sĩ "Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách địa phương đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ tỉnh Vĩnh Phúc" (Học viện Tài chính): Nghiên cứu chi ngân sách địa phương cho hạ tầng đường bộ. Hạn chế: Giới hạn trong phạm vi giao thông đường bộ cấp tỉnh, không bao quát toàn bộ nội dung quản lý vốn XDCB.
• Nguyễn Thị Thanh (2017), Luận án tiến sĩ "Hoàn thiện phân cấp quản lý đầu tư XDCB sử dụng nguồn vốn ngân sách của Thành phố Hà Nội đến năm 2020" (Hà Nội): Tập trung vào khâu phân cấp quản lý từ quy hoạch, lập kế hoạch, phân bổ, chuẩn bị đầu tư đến quyết toán tại TP. Hà Nội. Hạn chế: Chỉ giải quyết vấn đề phân cấp tại địa phương, không áp dụng cho cơ chế chỉ huy tập trung của quân đội.
• Trần Trung Dũng (2017), Luận án tiến sĩ "Giải pháp tăng cường quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại Bộ Công an" (Học viện Tài chính): Đánh giá cơ chế quản lý vốn trong lực lượng vũ trang (khối Công an) và chỉ ra 17 nguyên nhân dẫn đến hạn chế. Hạn chế: Giải pháp thiết kế riêng cho lực lượng công an, chưa bao quát các đặc thù công trình quốc phòng và cơ cấu quân khu.
• Nguyễn Thị Lan Hương (2019), Luận án tiến sĩ "Quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN ở Việt Nam" (Học viện Tài chính): Khái quát hóa lý luận và thực trạng quản lý vốn XDCB trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 2011 - 2017. Hạn chế: Nghiên cứu ở tầm vĩ mô toàn nền kinh tế, các giải pháp mang tính định hướng chung, không giải quyết vấn đề tác nghiệp cụ thể tại một đơn vị quân khu.

Các nghiên cứu về quản lý vốn đầu tư XDCB trong Quân đội

• Vũ Trường Khá (2017), Luận án tiến sĩ "Quản lý vốn đầu tư XDCB đối với các Đoàn KTQP khu vực phía Bắc Việt Nam" (Học viện Tài chính): Nghiên cứu quản lý vốn gắn với nhiệm vụ kết hợp kinh tế - quốc phòng ở vùng sâu, vùng xa của các Đoàn kinh tế quốc phòng. Hạn chế: Phạm vi hẹp ở các Đoàn KTQP, chưa bao quát được toàn diện mô hình quản lý một Quân khu bao gồm cả lực lượng thường trực và địa phương.
• Bùi Thanh Huyền (2018), Luận án tiến sĩ "Quản lý vốn đầu tư XDCB tại các Quân khu" (Học viện Hậu cần): Nghiên cứu thực trạng trên phạm vi tất cả các quân khu giai đoạn 2012 - 2016. Hạn chế: Dữ liệu sử dụng tính toán bình quân chung giữa các quân khu, chưa phân tích chuyên sâu các đặc điểm địa bàn, cơ cấu nguồn vốn và quy trình kiểm soát thanh toán riêng của từng đơn vị cụ thể.

Nhóm công trình	Tác giả, năm	Phạm vi nghiên cứu	Giới hạn chưa giải quyết
Khu vực dân sự & Vĩ mô	Cấn Quang Tuấn (2007)	TP. Hà Nội	Chưa có đặc thù đơn vị quân đội
	Nguyễn Thị Bình (2012)	Ngành GTVT	Chỉ áp dụng cho ngành giao thông
	Trịnh Thị Thúy Hồng (2012)	Tỉnh Bình Định	Chỉ phù hợp chi ngân sách cấp tỉnh
	Nguyễn Quốc Huy (2014)	Tỉnh Vĩnh Phúc	Giới hạn ở hạ tầng đường bộ địa phương
	Nguyễn Thị Thanh (2017)	TP. Hà Nội	Giới hạn ở nội dung phân cấp quản lý
	Nguyễn Thị Lan Hương (2019)	Toàn quốc (Vĩ mô)	Định hướng chung cho toàn nền kinh tế
Khu vực Lực lượng vũ trang	Trần Trung Dũng (2017)	Bộ Công an	Đặc thù ngành công an, không bao quát quân sự
	Vũ Trường Khá (2017)	Đoàn KTQP phía Bắc	Phạm vi hẹp ở mô hình kinh tế - quốc phòng
	Bùi Thanh Huyền (2018)	Các Quân khu (Tổng thể)	Dữ liệu bình quân chung, chưa đi sâu vào từng Quân khu

Khoảng trống nghiên cứu: Chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện và có hệ thống về quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại một đơn vị quân sự cụ thể là Quân khu 3, gắn liền với cơ chế thanh toán đặc thù gồm hai kênh: kiểm soát thanh toán qua hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) và kiểm soát thanh toán qua hệ thống ngành Tài chính Quân đội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án xây dựng khung lý luận dựa trên các khái niệm và nguyên lý kinh tế tài chính:

• Khái niệm đầu tư và phân loại: Đầu tư là việc bỏ các nguồn lực (vốn, nhân lực, vật lực) ở hiện tại nhằm đạt được kết quả, hiệu quả kinh tế - xã hội trong tương lai. Hoạt động đầu tư có 3 đặc trưng cốt lõi: đòi hỏi phải có vốn; trải qua thời gian nhất định (thời gian càng dài thì rủi ro càng lớn); và hướng tới mục đích/hiệu quả nhất định.
• Định nghĩa về đầu tư công (ĐTC): Luận án phân tích định nghĩa theo Luật Đầu tư công năm 2014 và Luật Đầu tư công năm 2019 ("Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước..."), từ đó tác giả đưa ra quan điểm hiệu chỉnh: "Đầu tư công là hoạt động đầu tư phát triển vào các dự án, chương trình xây dựng kết cấu hạ tầng KT - XH, không phân biệt nguồn vốn giữa nhà nước, tư nhân hay hỗn hợp giữa nhà nước và tư nhân, được thống nhất quản lý theo quy định của pháp luật". Khái niệm này bao gồm 3 yếu tố: chịu sự quản lý thống nhất của pháp luật; tạo ra hàng hóa công cộng (thuần túy và không thuần túy); và huy động từ nhiều nguồn vốn.
• Đầu tư XDCB và vốn đầu tư XDCB từ NSNN: Đầu tư XDCB là hoạt động tạo ra tài sản cố định gắn liền với đất đai. Đầu tư XDCB từ NSNN có đặc điểm: là đầu tư không hoàn vốn trực tiếp và chịu sự điều chỉnh đồng thời của nhiều luật (Luật NSNN, Luật Xây dựng, Luật Đầu tư công, Luật Đấu thầu).
• Đặc điểm sử dụng vốn XDCB từ NSNN: (i) Quyền sở hữu tách rời quyền quản lý và quyền sử dụng; (ii) Có sự tách rời giữa vốn xây mới (do ngành kế hoạch đầu tư chủ trì) và vốn duy tu sửa chữa (do ngành tài chính quản lý trong chi thường xuyên); (iii) Kế hoạch vốn bị khống chế theo năm ngân sách, trong khi bản chất XDCB đòi hỏi phải chi theo tiến độ thực hiện dự án.
• Đặc thù trong lĩnh vực Quốc phòng - An ninh: Phục vụ mục tiêu chính trị và sẵn sàng chiến đấu (nhiều khoản mang tính "thực thanh thực chi"); đòi hỏi bảo đảm bí mật quân sự tuyệt đối trong lập, thẩm định và phê duyệt; yêu cầu bố trí đủ và kịp thời vốn đối với các công trình quốc phòng khẩn cấp.
• Quy trình thực hiện dự án đầu tư công (Sơ đồ 2.1): Được thiết lập theo chiều dọc qua 4 giai đoạn (Quy hoạch; Chuẩn bị đầu tư; Thực hiện đầu tư; Kết thúc đưa vào sử dụng) kết hợp kiểm soát theo chiều ngang (Quản lý quy hoạch, Quản lý chi phí, Quản lý đấu thầu, Quản lý hợp đồng xây dựng, Quản lý thanh toán, Quản lý quyết toán).
• Phương pháp quản lý: Kết hợp 3 phương pháp chính gồm phương pháp hành chính (luật pháp, quy chuẩn, bắt buộc), phương pháp kinh tế (đòn bẩy, thưởng phạt kinh tế), và phương pháp vận động tuyên truyền.
• Hệ thống tiêu chí đánh giá: Luận án xác định 5 nhóm tiêu chí gồm: sử dụng vốn đúng mục đích; hệ số huy động tài sản cố định; cơ cấu thành phần vốn đầu tư; thanh toán vốn đầu tư; và quyết toán vốn đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp luận: Dựa trên phép biện chứng duy vật và chủ nghĩa duy vật lịch sử.
• Phương pháp thu thập và phân tích: Luận án sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp, phân tích thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh và minh chứng thực tế.
• Đặc thù xử lý số liệu quân sự: Do yêu cầu bảo mật thông tin quốc phòng, các phân tích số liệu về quy mô kế hoạch và cơ cấu vốn tại Quân khu 3 chủ yếu được biểu thị dưới dạng số tương đối (tỷ lệ %, cơ cấu, chỉ số tăng trưởng) mà không công bố số tuyệt đối.
• Nguồn tư liệu: Các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước (Luật NSNN, Luật Xây dựng, Luật Đầu tư công, Luật Đấu thầu, các Nghị định và Thông tư hướng dẫn); các thông tư, quy định quản lý tài chính - đầu tư của Bộ Quốc phòng; hệ thống báo cáo kế hoạch vốn, báo cáo giải ngân thanh toán, hồ sơ quyết toán và biên bản thanh tra, kiểm tra tại Quân khu 3 giai đoạn 2012 - 2018.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án

Chương 1 tiến hành rà soát hệ thống các công trình nghiên cứu trong và ngoài quân đội về quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN. Tác giả đã phân tích các luận án tiến sĩ tiêu biểu của Cấn Quang Tuấn (2007), Nguyễn Thị Bình (2012), Trịnh Thị Thúy Hồng (2012), Nguyễn Quốc Huy (2014), Nguyễn Thị Thanh (2017), Trần Trung Dũng (2017), Nguyễn Thị Lan Hương (2019), Vũ Trường Khá (2017), và Bùi Thanh Huyền (2018).

Thông qua việc đánh giá kết quả đạt được và giới hạn của các công trình tiền nhiệm, tác giả khẳng định việc nghiên cứu công tác quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại Quân khu 3 là một khoảng trống khoa học cần được thực hiện. Chương này cũng xác lập hệ thống 5 câu hỏi nghiên cứu làm kim chỉ nam cho các chương tiếp theo.

Chương 2: Lý luận về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Chương 2 xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết đồng bộ về đầu tư, vốn đầu tư và quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN:

• Bản chất kinh tế: Phân tích 3 đặc trưng cơ bản của đầu tư; phản biện và đưa ra định nghĩa tái cấu trúc về đầu tư công nhằm bao hàm cả các hình thức đối tác công tư (PPP, BOT, BT) và vốn xã hội hóa; phân tích sự khác biệt giữa vốn ĐTXDCB từ NSNN và vốn đầu tư công nói chung.
• Đặc điểm quản lý: Chỉ ra 3 đặc điểm bất cập trong thực tiễn sử dụng vốn NSNN tại Việt Nam (sự tách rời 3 quyền sở hữu - quản lý - sử dụng; sự phân tán giữa vốn xây mới và vốn duy tu sửa chữa; sự mâu thuẫn giữa chu kỳ ngân sách 1 năm và tiến độ thi công công trình).
• Đặc thù trong Quân sự - Quốc phòng: Xác định tính chất chính trị ưu tiên ("thực thanh thực chi" đối với công trình khẩn cấp), yêu cầu bảo mật thông tin và sự tồn tại song song của hai hệ thống cấp phát, thanh toán (Kho bạc Nhà nước và ngành Tài chính Quân đội).
• Nội dung và tiêu chí quản lý: Mô tả chi tiết trình tự thực hiện dự án đầu tư công theo sơ đồ ngang - dọc; xác định các nội dung quản lý từ khâu lập kế hoạch, phân bổ, thanh toán, quyết toán đến thanh tra kiểm tra; thiết lập hệ thống 5 tiêu chí đánh giá kết quả quản lý.

Chương 3: Thực trạng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại Quân khu 3

Chương 3 đi sâu vào phân tích thực trạng quản lý vốn đầu tư XDCB tại Quân khu 3 giai đoạn 2012 - 2018 thông qua hệ thống sơ đồ tổ chức, biểu đồ và bảng số liệu:

• Hệ thống tổ chức và khung pháp lý: Trình bày mô hình quản lý vốn đầu tư XDCB tại Bộ Quốc phòng và Quân khu 3 (Sơ đồ 3.1, Sơ đồ 3.2, Sơ đồ 3.3). Phân định rõ trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Quân khu, Phòng Kinh tế, Phòng Tài chính, Ban Quản lý dự án và các Chủ đầu tư.
• Lập kế hoạch và phân bổ vốn: Đánh giá kế hoạch vốn đầu tư XDCB giai đoạn 2012 - 2018 (Bảng 3.1, Biểu đồ 3.1); cơ cấu nguồn vốn đầu tư gồm ngân sách quốc phòng tập trung và ngân sách địa phương hỗ trợ (Bảng 3.2, Biểu đồ 3.2).
• Cấp phát, tạm ứng và thanh toán: Đánh giá tỷ lệ vốn cấp phát cho các chủ đầu tư so với kế hoạch (Bảng 3.3); tỷ lệ vốn cấp phát qua KBNN cho các dự án (Bảng 3.4). Phân tích sự phối hợp giữa KBNN và hệ thống tài chính quân khu trong kiểm soát hồ sơ tạm ứng, thanh toán khối lượng hoàn thành.
• Quyết toán vốn đầu tư: Phân tích tỷ lệ giá trị quyết toán so với số đề nghị quyết toán ở các cấp phê duyệt: dự án do Bộ Quốc phòng phê duyệt (Bảng 3.5), dự án do Quân khu phê duyệt (Bảng 3.6), và dự án do UBND tỉnh/thành phố phê duyệt (Bảng 3.7).
• Thanh tra, kiểm tra và các sai phạm: Thống kê tình trạng thanh toán thiếu căn cứ pháp lý (Bảng 3.8) và tổng hợp các lỗi sai phổ biến trong công tác giải ngân, thanh quyết toán vốn đầu tư (Bảng 3.9).
• Đánh giá chung:
  • Kết quả đạt được: Bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm quân sự; cơ sở vật chất, doanh trại từng bước được kiên cố hóa; thực hiện giải ngân đúng quy định phân cấp.
  • Hạn chế: Công tác quy hoạch và lập kế hoạch vốn còn thiếu chính xác, phải điều chỉnh nhiều lần; tiến độ lập hồ sơ quyết toán dự án hoàn thành còn chậm; còn phát sinh sai sót trong hồ sơ thanh toán khối lượng.
  • Nguyên nhân: Do văn bản hướng dẫn có thời điểm thay đổi; đặc thù địa bàn đóng quân phức tạp; năng lực chuyên môn của một bộ phận cán bộ chủ đầu tư và ban quản lý dự án còn hạn chế; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng có lúc chưa đồng bộ.

Chương 4: Giải pháp tăng cường quản lí vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Quân khu 3

Chương 4 xác định nhu cầu đầu tư, quan điểm, mục tiêu và đề xuất hệ thống giải pháp cho giai đoạn 2021 - 2025, định hướng 2030:

• Nhu cầu và quan điểm định hướng: Xác định nhu cầu vốn XDCB phục vụ củng cố thế trận khu vực phòng thủ và nâng cấp doanh trại tại Quân khu 3. Quán triệt quan điểm quản lý tập trung, thống nhất, tuân thủ pháp luật, bảo đảm bí mật quân sự và nâng cao hiệu quả sử dụng từng đồng vốn ngân sách.
• Hệ thống nhóm giải pháp trực tiếp:
  1. Hoàn thiện lập kế hoạch và phân bổ vốn: Nâng cao chất lượng khảo sát nhu cầu, gắn kế hoạch vốn trung hạn với kế hoạch hàng năm, khắc phục tình trạng phân bổ vốn dàn trải.
  2. Đẩy nhanh cấp phát và thanh toán vốn: Chuẩn hóa quy trình kiểm soát hồ sơ qua KBNN và cơ quan tài chính quân đội; kiểm soát chặt chẽ việc tạm ứng và thu hồi tạm ứng theo tiến độ hợp đồng.
  3. Thực hiện nghiêm quy trình quyết toán dự án hoàn thành: Quy định rõ trách nhiệm cá nhân của chủ đầu tư trong thời hạn lập hồ sơ quyết toán; kiên quyết xử lý dứt điểm các dự án chậm quyết toán.
  4. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát và kiểm toán: Kết hợp kiểm tra định kỳ và đột xuất từ khâu thẩm định thiết kế, dự toán đến nghiệm thu công trình; xử lý nghiêm các sai phạm theo quy định.
• Các giải pháp bổ trợ và điều kiện thực hiện:
  • Kiến nghị Nhà nước và Bộ Quốc phòng tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, sửa đổi các quy định bất cập về thời hạn giải ngân theo năm ngân sách đối với vốn XDCB.
  • Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý đầu tư tại Quân khu; xây dựng cơ chế khen thưởng và chế tài xử phạt nghiêm minh.
  • Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch tổng thể mặt bằng doanh trại và công trình phòng thủ.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án đã đạt được các kết quả khoa học và đóng góp mới trên cả phương diện lý luận và thực tiễn:

Đóng góp về mặt lý luận

• Hiệu chỉnh khái niệm Đầu tư công: Phân tích những điểm chưa phù hợp trong định nghĩa theo Luật Đầu tư công năm 2014 và 2019, từ đó đề xuất định nghĩa mở rộng khái niệm đầu tư công dựa trên bản chất sản phẩm (hàng hóa công cộng) và mục tiêu phục vụ cộng đồng, không phân biệt thành phần sở hữu vốn.
• Hệ thống hóa đặc thù quản lý vốn XDCB trong quân đội: Làm rõ mối quan hệ giữa quy trình XDCB thông thường với các yêu cầu đặc thù của lực lượng vũ trang (yêu cầu bí mật quân sự, tính cấp bách chính trị "thực thanh thực chi", cơ chế kiểm soát kép qua KBNN và hệ thống Tài chính Quốc phòng).
• Xác lập khung phân tích và tiêu chí đánh giá: Chuẩn hóa hệ thống tiêu chí đánh giá kết quả quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN theo suốt chu trình từ lập kế hoạch, phân bổ, thanh toán, quyết toán đến kiểm tra, thanh tra.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Khảo sát toàn diện thực trạng tại Quân khu 3: Cung cấp bức tranh thực tế về công tác quản lý vốn đầu tư XDCB giai đoạn 2012 - 2018 tại một quân khu trọng điểm, chỉ rõ cơ cấu nguồn vốn, tỷ lệ giải ngân và tình hình quyết toán công trình.
• Nhận diện cụ thể các sai sót nghiệp vụ: Thống kê và phân loại chi tiết các lỗi sai thường gặp trong giải ngân, thanh quyết toán (Bảng 3.8 và 3.9), chỉ ra các khoản thanh toán thiếu căn cứ pháp lý để làm cơ sở khắc phục.
• Hệ thống giải pháp mang tính ứng dụng cao: Đề xuất 4 nhóm giải pháp nghiệp vụ trực tiếp và 3 nhóm giải pháp điều kiện đồng bộ, giúp Bộ Tư lệnh Quân khu 3 và các đơn vị quân đội trực thuộc nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư XDCB giai đoạn 2021 - 2025 và định hướng đến 2030.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do tính chất bảo mật đặc thù của lĩnh vực quân sự - quốc phòng, các số liệu minh chứng trong luận án chủ yếu sử dụng số tương đối (tỷ lệ %, cơ cấu phân bổ, hệ số so sánh) mà không thể công bố số liệu tuyệt đối về quy mô ngân sách và chi tiết dự toán kỹ thuật. Phạm vi không gian nghiên cứu tập trung tại Quân khu 3 nên một số giải pháp mang tính đặc thù địa bàn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh đối chiếu công tác quản lý vốn đầu tư XDCB giữa các Quân khu, Quân chủng, Binh chủng trong toàn quân; nghiên cứu đánh giá tác động của Luật Đầu tư công năm 2019 và các nghị định hướng dẫn mới đối với công tác giải ngân vốn xây dựng công trình quốc phòng trong giai đoạn sau năm 2020.

Giá trị tham khảo

Luận án mang lại giá trị tham khảo thực tế cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý Bộ Quốc phòng và Bộ Tư lệnh Quân khu 3: Cung cấp cơ sở khoa học để rà soát, hoàn thiện quy chế quản lý đầu tư, phân định thẩm quyền và quy trình phối hợp giữa các cơ quan Kế hoạch, Tài chính, Kinh tế và Ban Quản lý dự án.
• Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án trong Quân đội: Là cẩm nang tham khảo để nhận diện, phòng tránh các sai sót nghiệp vụ trong quá trình lập dự toán, quản lý hợp đồng, kiểm soát hồ sơ tạm ứng, thanh toán khối lượng hoàn thành và lập hồ sơ quyết toán.
• Giảng viên, học viên và nghiên cứu sinh: Cung cấp tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về tài chính công và quản lý tài chính quân đội tại các cơ sở đào tạo như Học viện Tài chính, Học viện Hậu cần, các trường đại học khối kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả luận án đưa ra quan điểm như thế nào về định nghĩa Đầu tư công so với Luật Đầu tư công năm 2014 và 2019?
Tác giả cho rằng định nghĩa trong luật ("Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước...") chưa bao quát thực tiễn xã hội hóa và bản chất kinh tế của hàng hóa công cộng. Tác giả đề xuất định nghĩa lại: Đầu tư công là hoạt động đầu tư phát triển vào các dự án, chương trình kết cấu hạ tầng KT - XH không phân biệt nguồn vốn (nhà nước, tư nhân hay hỗn hợp), tạo ra hàng hóa công cộng thuần túy hoặc không thuần túy và được quản lý thống nhất theo pháp luật.

2. Quản lý vốn đầu tư XDCB trong quân đội có những đặc thù gì khác biệt so với khu vực dân sự?
Có 3 đặc thù chính: (i) Mục tiêu chi phục vụ nhiệm vụ chính trị, huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, nhiều khoản chi mang tính chất "thực thanh thực chi"; (ii) Đòi hỏi bảo đảm bí mật quân sự tuyệt đối trong quy trình lập, thẩm định và phê duyệt; (iii) Cơ chế kiểm soát thanh toán có hai nhánh song song (một phần thanh toán qua Kho bạc Nhà nước, một phần cấp phát và kiểm soát qua hệ thống ngành Tài chính Quân đội).

3. Tại sao luận án chủ yếu sử dụng số liệu tương đối trong phần phân tích thực trạng tại Chương 3?
Do đề tài nghiên cứu về vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, doanh trại và công trình quân sự thuộc Bộ Quốc phòng – lĩnh vực có yêu cầu bảo mật thông tin quốc phòng nghiêm ngặt, tác giả chỉ sử dụng các chỉ số tương đối (tỷ lệ %, cơ cấu nguồn vốn, tỷ lệ tăng trưởng) để phân tích xu hướng mà không công bố các số liệu tuyệt đối.

4. Khâu nào được luận án xác định là có ý nghĩa quyết định nhất đến hiệu quả quản lý vốn đầu tư XDCB?
Luận án xác định khâu phân bổ kế hoạch vốn đưa vào danh mục đầu tư là khâu quyết định nhất. Nếu lựa chọn và đưa vào danh mục những dự án không phù hợp với quy hoạch hoặc vượt quá khả năng cân đối vốn sẽ dẫn đến tình trạng đầu tư dàn trải, nợ đọng XDCB và gây thất thoát nghiêm trọng cho NSNN.

5. Luận án đề xuất những nhóm giải pháp nghiệp vụ trực tiếp nào cho Quân khu 3?
Luận án đề xuất 4 nhóm giải pháp trực tiếp gồm: (1) Hoàn thiện lập kế hoạch và phân bổ vốn đầu tư; (2) Đẩy nhanh việc cấp phát, tạm ứng và thanh toán vốn qua KBNN và tài chính quân đội; (3) Thực hiện nghiêm quy trình và thời hạn quyết toán vốn dự án hoàn thành; (4) Tăng cường kiểm tra, kiểm soát và kiểm toán việc thực hiện vốn đầu tư.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Vũ Quang Phiến đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN, đồng thời làm rõ các đặc điểm đặc thù của lĩnh vực quân sự - quốc phòng. Thông qua việc phân tích thực trạng tại Quân khu 3 giai đoạn 2012 - 2018, công trình đã chỉ ra những kết quả đạt được, nhận diện các sai sót trong giải ngân, thanh quyết toán và xác định rõ nguyên nhân tồn tại. Hệ thống giải pháp được đề xuất có căn cứ khoa học, bám sát thực tiễn công tác tài chính quân đội, có giá trị ứng dụng thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn vốn đầu tư XDCB tại Quân khu 3 đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ Quản lý vốn đầu tư XDCB là hoạt động rất quan trọng trong quản lý chi NSNN, hoạt động này có ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, phát triển kinh tế cũng như chất lượng của chúng. Xuất phát từ vai trò, tầm quan trọng của vấn đề này, trong thời gian qua đã có rất nhiều tổ chức và cá nhân quan tâm nghiên cứu. Sự quan tâm của các tổ chức, cá nhân được biểu hiện thành các kết quả nghiên cứu cụ thể, tiêu biểu có thể kể đến một số công trình, đề tài và ấn phẩm sau đây: 1.

Các nghiên cứu có liên quan đến quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước (1) Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài “Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB tập trung từ NSNN do thành phố Hà Nội quản lý”, Cấn Quang Tuấn, Học viện tài chính, Hà nội 2007. Những kết quả đạt được: trên cơ sở hệ thống hoá những nhận thức chung về vốn đầu tư phát triển và vốn XDCB tập trung từ NSNN, luận án tập trung đánh giá thực trạng sử dụng vốn XDCB tập trung từ nguồn NSNN do thành phố Hà Nội quản lý. Từ đó đánh giá mặt thành công, hạn chế, cũng như bài học kinh nghiệm, đồng thời đưa ra các giải pháp chủ yếu, đồng bộ nhằm sử dụng có hiệu quả nguồn vốn này, góp phần đẩy nhanh và nâng cao chất lượng phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. luan an Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án được giới hạn tập trung vào: Một số vấn đề lý thuyết chung về vốn ĐTPT và vốn đầu tư XDCB tập trung từ NSNN, trong đó việc nghiên cứu vốn ĐTPT chỉ được tiến hành dưới góc độ có liên quan và trực tiếp hỗ trợ nghiên cứu vốn đầu tư XDCB tập trung từ NSNN.

Thực trạng pháp lý và tổ chức quản lý Nhà nước, các tác động, vấn đề đặt ra, phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư XDCB tập trung từ NSNN do thành phố Hà Nội quản lý. Về thời gian, sử dụng chuỗi thông tin, số liệu 05 năm từ 2001 - 2005 và định hướng đến năm 2010. Về kết quả nghiên cứu: Luận án của tác giả đã khái quát hóa lý luận về vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB và nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB cũng được phân tích khá chi tiết trong nghiên cứu này. Phần nội dung chính của luận án đã đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN do thành phố Hà Nội quản lý.

Cơ sở để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN do thành phố Hà Nội quản lý chính là yêu cầu phát triển kinh tế của thành phố. Nguyên nhân tồn tại trong quá trình quản lý, sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN do thành phố Hà Nội quản lý cũng đã được luận án làm rõ, đây là căn cứ quan trong để luận án đề xuất các giải pháp. Các giải pháp được tác giả luận án đề xuất phù hợp với những điều kiện thực tế của Hà Nội. Những giới hạn:Tuy nhiên, luận án mới nghiên cứu và đề xuất các giải pháp cho một địa phương là Thành phố Hà Nội, mà chưa có nghiên cứu, phân tích, giải pháp về quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN cho một đơn vị quân đội với các đặc thù riêng có.

(2) Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài “Hoàn thiện quản lý Nhà nước đối với đầu tư XDCB từ vốn ngân sách trong ngành GTVT Việt Nam”, Nguyễn Thị Bình, Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội 2012. luan an Những kết quả đạt được: luận án đã hệ thống hoá những lý luận chung về đầu tư và đầu tư XDCB từ vốn NSNN trong ngành GTVT; nội dung quản lý Nhà nước đối với đầu tư XDCB từ vốn NSNN trong ngành GTVT; luận án cũng phân tích các bài học kinh nghiệm của các nước để rút ra bài học cho Việt Nam; luận án tập trung đánh giá thực trạng đầu tư XDCB từ vốn NSNN trong ngành GTVT. Luận án đã đánh giá được những thành công, hạn chế, cũng như nguyên nhân của hạn chế trong chu trình quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN trong ngành GTVT; đồng thời luận án cũng đề xuất được các giải pháp chủ yếu, đồng bộ nhằm hoàn thiện quản lý Nhà nước về đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN của ngành GTVT. Các giải pháp được tác giả luận án đề xuất phù hợp với những điều kiện thực tế của ngành GTVT.

Những giới hạn: luận án chưa có những phân tích cụ thể về quản lý vốn đầu tư từ NSNN trong một đơn vị quân đội cụ thể theo qui trình quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN; chưa có đề xuất giải pháp cụ thể để quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN trong quân đội. (3) Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài “Quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB trên địa bàn tỉnh Bình Định”, Trịnh Thị Thúy Hồng, Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội 2012. Những kết quả đạt được: luận án đã khái quát về đầu tư, đầu tư XDCB, đã nhấn mạnh chi NSNN cho đầu tư XDCB là cần thiết và luận giải được sự cần thiết phải quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB. Nội dung quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB được tiếp cận theo chu trình ngân sách.

Trong đó có so sánh các phương thức lập dự toán chi NSNN khác nhau; khẳng định phương thức lập dự toán theo kết quả đầu ra là có nhiều ưu điểm và là xu hướng tất yếu được áp dụng trong quản lý chi NSNN nói chung và chi NSNN trong đầu tư XDCB trên địa bàn địa phương nói riêng. luan an Luận án cũng đưa ra các chỉ tiêu đánh giá quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB, bên cạnh các chỉ tiêu truyền thống đánh giá quản lý chi NSNN gồm: kết quả chi, hiệu quả chi NSNN trong đầu tư XDCB; luận án còn đưa ra chỉ tiêu mới để đánh giá quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB đó là: khảo sát chu trình quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB, một chỉ số toàn diện để đánh giá hiệu quả quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB từ khâu luật pháp, lập kế hoạch, lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán cho đến khâu kiểm tra, thanh tra, đánh giá chương trình. Các phân tích về thực trạng quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB trên địa bàn tỉnh Bình Định được định lượng, từ đó chỉ ra điểm mạnh nhất, yếu nhất trong từng khâu của chu trình quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB trên địa bàn tỉnh Bình Định, hơn nữa các nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB đều được kiểm chứng bằng mô hình toán, làm cho luận án có cơ sở sát đáng hơn trong đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB trên địa bàn Tỉnh. Luận án chỉ ra điểm yếu nhất trong quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB trên địa bàn tỉnh Bình Định hiện nay là luật và các quy định quản lý chi NSNN trong đầu tư XDCB, do đó cần tập trung cho giải pháp này.

Thứ hai là lập kế hoạch, sự yếu kém trong khâu lập kế hoạch dẫn đến thiếu kế hoạch vốn, thường xuyên điều chỉnh vượt dự toán… làm cho việc chấp hành dự toán khó khăn, gây nợ đọng đầu tư XDCB, vì vậy các giải pháp tổng hợp cho việc lập kế hoạch, liên kết chính sách, kế hoạch và ngân sách đã giải quyết triệt để yếu kém trên. Bên cạnh đó, các giải pháp về nâng cao chất lượng công tác tư vấn, tổ chức thực hiện, đào tạo nhân lực đã được đề cập. Những giới hạn: các giải pháp mà luận án đưa ra chỉ phù hợp với quản lý chi NSNN cho đầu tư XDCB của một địa phương cụ thể, trong thời gian cụ thể mà chưa phù hợp với quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN của một đơn vị Quân đội, nhất là ở cấp một Quân khu. luan an (4) Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài “Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách địa phương đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ tỉnh Vĩnh Phúc”, Nguyễn Quốc Huy, Học viện Tài chính, Hà Nội, 2014.

Những kết quả đạt được: công trình nghiên cứu của tác giả tập trung vào các vấn đề quản lý chi ngân sách và quản lý chi ngân sách địa phương tại tỉnh Vĩnh Phúc đầu tư cho lĩnh vực giao thông đường bộ. Luận án đã: hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân sách và chi ngân sách, khái quát về hệ thống giao thông đường bộ và nhu cầu đầu tư cho xây dựng hệ thống giao thông đường bộ. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới việc chi ngân sách địa phương cho lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ. Đánh giá thực trạng quản lý chi ngân sách địa phương cho phát triển hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ tỉnh Vĩnh Phúc.

Rút ra những thành công, hạn chế và nguyên nhân của tình trạng đó trong quản lý chi ngân sách của tỉnh cho phát triển hạ tầng giao thông đường bộ ở địa phương này. Từ những đánh giá đó, tác giả đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách của tỉnh Vĩnh Phúc cho phát triển hệ thống giao thông đường bộ đến 2020. Những giới hạn: Đây là công trình nghiên cứu có liên quan đến quản lý chi NSNN nhưng chỉ giới hạn ở phạm vi quản lý chi ngân sách địa phương của một tỉnh cho lĩnh vực giao thông đường bộ, mà chưa có phân tích, đề cập giải pháp đến quản lý vốn đầu tư XDCB. (5) Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài “Hoàn thiện phân cấp quản lý đầu tư XDCB sử dụng nguồn vốn ngân sách của Thành phố Hà Nội đến năm 2020”, Nguyễn Thị Thanh, luận án tiến sỹ kinh tế, Hà Nội 2017.